W sprawozdaniu seminaryjnym student napisał, że coś trzeba ,,sczytać'' z nośnika. W pierwszym odruchu poprawiłem mu na ,,zczytać'', a potem... wycofałem się z tej poprawki.
Kiedy przedrostek ,,z-'' ubezdźwięcznia się w pisowni? Chyba nie przed każdą bezdźwięczną spółgłoską, np. ,,zszyć'', albo ,,zsikać się''. Ale jednak czasem to robi, np. ,,spiąć''. Czy spółgłoska ,,cz'' jest specjalna?
W ,,sczepić'' (np. wagony) mamy zamianę na ,,s-''; w ,,szczep'' nawet jeszcze dalej, bo na ,,sz-''. Jednak w nowotworzonych słowach ludzie chętniej zostawiają ,,z-''; np.:
Tym chciałbym jedną zczarować strunę.
Drugą bym owił pączkami róż
Czy w tym kontekście wolelibyście ,,sczarować''?
Miałem kiedyś wrażenie, że mieszkanie mi się
zczarciło i co by tu zrobić, żeby je znowu zanielić. Czy raczej
sczarciło się? Albo nawet
szczarciło się?
Aha, słowniki wolą ,,
sczytać'', ale Gógiel notuje 4 razy więcej ,,
zczytać''...
- Stefan