Veseloho Vam Rizdva!
Specyfika Ukrainy jest, to ze Swieta Bozego Narodzenia sa obchodzone albo wg czasu rzymsko-katolickiego tzn. wg kalendarza gregorianskiego, albo wg ortodoksyjnego zgodnie z kalendarzem julianskim. To znaczy np. Boze Narodzenie jest albo 25 grudnia albo 7 stycznia wg naszego liczenia czasu.
Dla ukrainskich dzieci, najwazniejszym Swietem jest Dzien Sw. Mikolaja(6 albo 19 grudnia) w tym dniu Ukraincy daja sobie upominki. Mikolaj jest patronem dzieci.
Na Ukrainie, jest zwyczaj, ze kazdy czlonek rodziny na swieta otrzymuje cos nowego z odziezy. Ksiaze Vladimir z podrozy do Konstantynopola, gdzie sie dal ochrzcic, przywiozl opowiesci o Sw.Mikolaju. Ukrainski ksiaze Vsevolod Yaroslavych oficjalnie wprowadzil Swieto Mikolaja(miedzy 1088 i 1099 rokiem, za pontyfikatu papieza Urbana II).
Najwazniejszym Swietem rodzinnym dla ludnosci ukrainskiej jest jednak Boze Narodzenie. Swietuje sie surowo przestrzegajac zwyczajow, opierajacych sie nie tylko na chrzescijankiej ale takze poganskiej tradycji, oddajacej wiejski charakter spoleczenstwa ukrainskiego. Te zwyczaje sa bardzo szczegolne i gleboko symboliczne.
Wlasciwy czas Bozego Narodzenia rozpoczyna sie z dniem Wigilii(24 grudnia lub 6 stycznia) i konczy sie wraz z Epiphanias – Dniem Trzech Kroli(6stycznia lub 19 stycznia).
W Wigilie rodziny spotykaja sie na wieczerzy zwanej „Sviata Vecheria”. Wraz z ukazaniem sie pierwszej gwiazdki, ktora uwaza sie za Gwiazde Betlejemska, rozpoczyna sie ceremonia.
Stol nakryty jest dwoma obrusami, jeden dla przodkow, drugi dla zyjacych czlonkow rodziny.
W okresie nawracania na chrzescijanstwo na Ukrainie(988) uwazano tam wlasnych przodkow jako „dobre duchy”, jesli oddawalo sie im nalezna czesc, przynosily zyjacym czlonkom rodziny szczescie.
Pod stolem i pod obrusami rozsypuje sie siano, na pamiatke narodzin Jezusa w stajence. Przy kazdym nakrytym stole jest puste nakrycie dla zmarlych czlonkow rodziny, ktorych dusze, wg ludowych wierzen, biora takze udzial w wieczerzy wigilijnej.
Na srodku stolu kladzie sie okragly chleb bozonarodzeniowy „Kolacz”. Wlasciwie ukladane sa trzy Kolacze jeden na drugim jako symbol Trojcy Swietej. Forma Kolacza(okrag) symbolizuje wiecznosc.
Wiazki klosow pszenicy „Didukh” uklada sie pod ikonami znajdujacymi sie w domu. To jedna z najwazniejszych tradycji na Ukrainie, wiazki te symbolizuja przodkow rodziny. Wg wierzen ludowych, podczas swiatecznych dni ich duchy zamieszkuja w tych wiazkach. Glowny czlonek rodziny obok „Didukh” umieszcza miske kutii – czyli gotowanej pszenicy z miodem i makiem.
„Kutia” to najwazniejsza potrawa bozonarodzeniowego posilku zwana takze „potrawa Boga”. Do tego podaje sie „Napoj Boga”, zwany „Uzvar” jest to kompot z 12 roznych suszonych owocow.
Na koniec tych przygotowan, glowny czlonek rodziny podaje kazdemu z obecnych kawalek chleba umoczonego w miodzie. Wspolnie odmawia sie modlitwe. Potem oglasza: „Khrystos Razhdaietsa” – Chrystus sie narodzil i rodzina rozpoczyna tradycyjna 12-daniowa uczte.
Wg wiary chrzescijanskiej, dwanascie dan dotyczy Apostolow Jezusa, ale ta tradycja siega czasow poganskich. Wtedy dwanascie dan bylo symbolem dwunastu pelni ksiezyca w ciagu roku.
Posilek jest bezmiesny, poniewaz kosciol obchodzi jeszcze czas postu, do pierwszego dnia Bozego Narodzenia, ale takze u pogan byly potrawy bezmiesne, jako specjalne bezkrwawe ofiary skladane Bogom.
Pierwsza potrawa, tradycyjnie jest „Kutia”, nastepnie barszcz z uszkami. Nastepnie rozne potrawy rybne, „Varenyky” – sa to pierogi z kapusta, ziemniaki, tatarka lub sliwki i golabki. Wieczerze konczy „Uzvar“ – kompot z suszu.
Podczas gdy ceremonia podczas Wigilii jest powazna i pelna znaczenia, pozostale dni maja radosny, swobodny charakter. Duzo sie je i duzo spiewa. Ukraincy maja swoje wlasne koledy.
W dzien Nowego Roku (1 lub 14 stycznia) obchodzi sie dwa chrzescijanskie swieta. Obrzezanie Jezusa i Dzien Sw.Bazylego.
Znaczace sa znowu obchody Swieta Epiphania(6 lub 19 stycznia). Wieczorem w przeddzien Swieta Epiphania rodzina ponownie zbiera sie na „Vecheria”, podbnie jak podczas Wigilii. Noc przed Epiphania nazywana jest „Schedrij Vechir” tzn. „Szczodr Noc”.
Dzien Epiphania, wyznaczono na pamiatke chrztu Jezusa w rzece Jordan. W kosciolach wierni otrzymuja swiecona wode, ktora rodziny przechowuja przez caly rok w domach.
--
..maska
