Re: Tôwarzistwo Piastowaniô Ślónskij Môwy „

Nowina nómer 1/2008; Tôwarzistwo Piastowaniô Ślónskij Môwy „Danga”
w Czyszkach (kozielski krys)

Danga na ślónskim niebie

Nowe tôwarzistwo chce òbrónić tradycyjnõ ślónskõ môwã


Czyszki (Cisek). W zeszły sztwôrtek (12.06) Sónd Rejónowy w Òpolu
zaregistrowôł Tôwarzistwo Piastowaniô Ślónskij Môwy „Danga“,
ze siodłym w Czyszkach (kozielski krys). Na zgrómadzyniu
założycielskim, ftore bóło już w marcu, zgrómadziyło sie 16 człónków-
założycieli i pôrã gości.

„Kiej nasi starzikowie widzieli po dyszczu kolorowy òbłónk na
niebie, to dycki wołali: ‚Dziwejcie sie! Danga* pije, danga pije’.
Òd dziś stare ślónskie słowo danga, mô na Ślónsku jeszcze drugie,
blank nowe znaczynie“, cieszóm sie człónkowie nowego tôwarzistwa.

„Radio i telewizyjô czasym nôs informujóm ò kulturach abo môwach
w dalekim świecie, ftore sie poleku tracóm. Hned a hned patrzimy
w tyn daleki świat, a zapóminómy, iże tukej, na Ślónsku, tyż ginie
jedna môwa – nasza rodnô ślónskô môwa, co pómału rozpływô sie
w morzu polszczyzny sztandardowyj”, rzóndzi prezes Dangi dr. Józef
Kuliś, ftory pochodzi ze Strzebiynia wele Lublińca a wyuczuje na
Politechnice Glywickij studyntów elektróniki. Jego tôwarzistwo chce
skutkować w òbrónie tradycyjnyj ślónskij môwy, chce jóm òbudzić do
nowego życiô, rozwijać jóm jako nôrzyńdzie (co)dziynnyj
kómunikacyje. Rade by tyż chciało być zaczóntkiym nowyj kultury
intelektualnyj po ślónsku. Takij kultury Ślónskowi dotónd brachowało.

Na d(ł)ugszy czas chce „Danga” wyrobić kóncept, jak wyuczować
Ślónzôków we ślónskij gôdce i jak zatrzimać dalszõ asymilacyjõ
jejich môwy. „Danga” bydzie sie tyż dló nij dómôgała
instytucyjónalnyj podpiyrki (pómocy). „Choć na ślónskõ gôdkã nie
patrzi sie już tak źle jak dôwnij, to jednak pokolynie młodych
Ślónzôków rzóndzi po ślónsku bardzo słabo. Mómy ògrómne różnice
miedzy pokolyniami. Òjcowie czynsto nie uczóm dzieci po ślónsku,
bo sie bojóm, iże dzieci bydóm mieć z tym utrôpã w szkole”,
padô inicjatór tôwarzistwa Grzegórz Wieczorek, głowny redaktór
tygodnika „Nowy Casnik” po dolnołużycku w Cottbus. Wieczorek miyni,
iże dzisiejszô ślónskô gôdka w mediach – w radiu, telewizyji
a internecie – jest czynsto tak pokalyczónô, iże niy może już być
wzorym dlô młodzieży. Pod(ł)ug niego Ślónzôcy bezmała niy majóm
teraz dobrych wzorów, jak swojã môwã piastować i jak wydźwignóńć
swojã kulturã môwy na wyższy stopiyń. „Danga” chce pómóc tyn
niedostatek nadrobić.

Winkszô czyńść tych, co tôwarzistwo założyli, wycyckali ślónskõ môwã
z mamulczynym mlykiym w dóma, ale sóm tyż miedzy niymi tacy, co
chcóm swojã gôdkã polepszyć a w tôwarzistwie sie ji douczyć
z pómocóm starszych „rechtorów”.

Do piyrszych uczynków nowego tôwarzistwa bydóm nôleżeć: wydôwanie
poradnika „Tak sie rzóndzi po ślónsku”, pómoc przi wyrychtowaniu
wielkigo „hajmattrefu” Czyszczanów w siyrpniu, a tyż udziôł w
kónferyncyji „Ślónskô gôdka – jeszcze gwara czy już język” 30
czyrwca w Katowicach, co jóm òrganizuje Przymierze Śląskie a
Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Ślónskigo w Òpolu. DANGA


Wiyncyj rzeczy ò tôwarzistwie powiy Wóm prezes „Dangi“ Józef Kuliś
(Kulisz), tel. 609 096 886
a człónek-założyciel Grzegórz Wieczorek, tel. +49 176 29 57 66 14;
email: grzegorz.wieczorek@slonskomowa.com