Dodaj do ulubionych

Hedwig von Andechs - Herzogin von Schlesien

27.07.03, 21:57
Hedwig von Andechs Herzogin von Schlesien
--------------------------
1174-9.10.1243
Andechs Trebnitz

Tochter des Grafen Berthold VI. von Andechs-Meran und der Agnes von Rochlitz,
Tochter von Markgraf Dedi V.


Lexikon des Mittelalters: Band IV Seite 1985
*********************
Hedwig I., Herzogin von Schlesien (Jadwiga) kanonisiert 26.3.1267
-------------
* um 1178/80, + 14. Oktober 1243
Trebnitz bei Breslau

Tochter Bertholds V., Grafen von Andechs, und dessen 2. Gemahlin Agnes,
Tochter Dedos von Rochlitz, Markgrafen von Meißen

um 1190/92
oo Heinrich I. Herzog von Schlesien


Kinder:
----------
Heinrich II., Herzog von Nieder-Schlesien (+ 1241),
Gertrud, Äbtissin des Zisterzienserinnenklosters in Trebnitz u.a.

Nach 20-jähriger Ehe legte Hedwig zusammen mit ihrem Mann das
Keuschheitsgelübde, aber kein Ordensgelübde ab und zog sich in das bereits
1202 von ihr gegründete Zisterzienserinnenkloster in Trebnitz zurück. Zu dem
reich ausgestatteten Kloster gehörte auch das in Urkunden wiederholt erwähnte
und archäologisch gut erforschte Dorf Zawonia in der Nähe von Trebnitz. Dem
Angriff der Mongolen 1241 (Schlacht bei Liegnitz), Tod ihres Sohnes Heinrich)
entgingen Hedwig und der Konvent in Krossen an der Oder. - Bereits 1267 wurde
Hedwig von Clemens IV. wegen ihres umfangreichen karikativen Werkes
heiliggesprochen. Die feierliche Erhebung ihrer Gebeine erfolgte am 17.
August 1267, die Translation in die von ihrem Enkel Wladyslaw, Erzbischof von
Salzburg, errichtete Kapelle am 25. August 1267. Im 14. Jh. verbreitete sich
der Heiligenkult Hedwigs rasch, ausgehend zu einem von den
Zisterzienserinnen, zum anderen von der PIASTEN-Dynastie.
------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------
--------
Hedwig zog sich 1238 als Witwe in das von ihr gestiftete Kloster Trebnitz bei
Breslau zurück.

Bosl’s Bayerische Biographie: Seite 315
************************
Hedwig, die Heilige, Herzogin von Schlesien
------------------------
* 1174/78, + 14.10.1243
Andechs/Obb. Trebnitz/Schlesien

Vater:
-------
Graf Berthold IV. von Andechs (+ 1204)

Mutter:
---------
Agnes von Rochlitz (+ 1195)


oo Herzog Heinrich I. von Schlesien (+ 1238)

Aus dem Geschlecht der ANDECHS-MERANIER.
Wurde im Alter von 12 Jahren verheiratet.
Das Ehepaar ist Gründer mehrerer Klöster und Spitäler (Trebnitz,
Zisterzienserinnenkloster; Naumburg/Bober, Augustinerpropstei; Klein Oels,
Templer-Kommende; Breslau, Hl.-Geist-Spital; Neumarkt, Spital für aussätzige
Frauen).
Die Herzogin erwarb sich einen Ruf als Wohltäterin für Arme, Kranke, Witwen
und Waisen usw. und wurde bereits zu Lebzeiten als Heilige angesehen.
Heiligsprechung 1267.
Bis zu Ausgang des Mittelalters weitreichende Verehrung (bis Wien, Trient,
Antwerpen). Patronin Schlesiens.

Literatur:
------------
NDB 8; LThK 5; Verf.-Lex. d. MA II.
------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------
--------
Große Frauen der Weltgeschichte: Seite 214
****************************
Hedwig von Schlesien
---------------------------
1174-15.X.1243

Als 1. regierender PIAST mit deutschem Namen bestieg Herzog Heinrich I. im
Jahre 1201 den Thron von Polen und Schlesien. 15 Jahre zuvor hatte er einen
Ritter nach Andechs am Ammersee gesandt, damit er die Tochter Hedwig des
Grafen Berthold IV., Markgrafen von Istrien, Herzogs von Dalmatien, Kroatien
und Mähren, für ihn freie. Das fürstliche Fräulein war 12 Jahre alt und lebte
in der Obhut der Zisterzienserinnen von Kitzingen, als die Werbung erging und
erhört wurde. Unter ritterlicher Bewachung rumpelte das blumengeschmückte
Brautwägelchen ostwärts in die Fremde. Auf der Oderbrücke der Kronstadt
Breslau nahm Herzog Heinrich der Bärtige die Erwählte in Empfang, nannte sie
zärtlich "Jascha" und "Jadwiga" und versprach, ihr ein treuer und liebender
Herr und Gemahl zu sein. 6 Kinder entsprossen der glücklichen Ehe, einer der
Söhne fiel in der Tatarenschlacht bei Liegnitz 1241. Nach dem Tode ihres
Gemahls, mit dem zusammen sie viele deutsche Siedler ins Land gerufen, viele
Klöster gegründet und manche Not gelindert hatte, nahm sie das Ordenskleid
der Zisterzienserinnen des Klosters Trebnitz, an dessen Stiftung sie ihre
ganze Mitgift gewendet hatte. Sie legte kein Gelübde ab, um nicht auf ihre
Einkünfte und damit auf die Möglichkeit des Wohltuns verzichten zu müssen.
Schon zu Lebzeiten vom Volk wie eine Heilige verehrt, erlebte sie noch den
glücklichen Maitag des Jahres 1235, an dem die Domglocken aller Lande die
Heiligsprechung ihrer geliebten Nichte Elisabeth von Thüringen verkündeten.
1267, 24 Jahre nach ihrem Tode, wurde auch Herzogin Hedwig, die Landesmutter
von Schlesien, zur Ehre der Altäre erhoben, und 7 Jahrhunderte später
erwählte eine friedlose Welt sie zur Schutzpatronin aller Heimatvertriebenen.
------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------
--------
GENEALOGISCHE TAFELN ZUR MITTELEUROPÄISCHEN GESCHICHTE
------------------------------------------------------------------------------
----------------------
Wegener Dr. Wilhelm: Seite 163
*******************
66. Hedwig die Heilige
----------------------------

Vermählt mit Heinrich I. Herzog von Schlesien (+ 1238 19/3) SS 19, 566;
dann Nonne in Trebnitz nördlich Breslau,
dort + 1243 9/10 und begraben;
Dießen 14/10: Hadewigis ducissa Zlesie, filia Bertholdi ducis Meranie anno
1241 Necr. 1, 28.
------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------
--------
GENEALOGISCHES HANDBUCH ZUR BAIRISCH-ÖSTERREICHISCHEN GESCHICHTE
------------------------------------------------------------------------------
----------------------------------------
Dungern Prof. Dr. Otto: Seite 27
********************
71. Hedwig, die Heilige
----------------------------

Als Tochter des Herzogs Bertold vermählt mit Heinrich I. mit dem Barte,
Herzog von Schlesien (MG.SS. 19.566), + 19.III.1238;
dann Nonne in Trebnitz n. Breslau,
dort + 9.X.1243 Nec. I. 27 (Diessen) und begraben.
------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------
-------
1188/92
oo Heinrich I. der Bärtige Herzog von Schlesien
1165/70-19.3.1238





7 Kinder:

Boleslaw
1190/94-10./11.9.1206/08

Agnes
1190/1200-11.5. vor 1214

Sophia
1190/1200-22./23.3. vor 1214

Konrad
1191/98-4./5.9.1213

Heinrich II.
1196/1204-9.4.1241

Gertrud 1. Äbtissin von Trebnitz
1200-30.12.1268

Sohn
11./12.1208- 1214/17





Literatur:
------------
Die Andechs-Meranier in Franken. Europäisches Fürstentum im Hochmittelalter.
Verlag Philipp von Zabern Mainz 1998 Seite 29,64, 94-96,98-
100,116,134,145,245,248,266,287-293,295,337,374 - Schnith Karl: Frauen des
Mittelalters in Lebensbildern, Verlag Styria Graz-Wien-Köln 1997, Seite 254-
269 -














Edytor zaawansowany
  • 29.07.03, 00:16
    fajnies tu naszkryflo Arnoldku ino spamiyntej sie ze my som na SlASKU a niy we
    Nimcach . Pisz tak co by jo tysz mog se poczytac . narazie Cie prosza
    reszta jest oki

  • 28.07.03, 19:26
    Arold!

    ales' mi zrobioou ucieha tymi wszyskimi piyknymi linkami.

    Piyknie Ci dziynkuja. "Schlesien" i "Preussen" powysyuou'eh mojim kolegoom,
    coby sie tyrz podziwali.
  • 28.07.03, 23:13
    hermann3 napisał:

    > Arold!
    >
    > ales' mi zrobioou ucieha tymi wszyskimi piyknymi linkami.
    >
    > Piyknie Ci dziynkuja. "Schlesien" i "Preussen" powysyuou'eh mojim kolegoom,
    > coby sie tyrz podziwali.


    To sie sam echt raduja!

    Pyrsk!
  • 16.10.03, 20:34
    Dzisioj trza to dac na wiyrch!
  • 16.10.03, 21:24
    Na soom wjyrh!

    Przeca to guoowno Patroonka Szloonska!

    Poo Niyj dziepjyro idzie couko Reszta.
  • 16.10.03, 21:38
    Dlo Pyjtra i inkszyh, kjerzi jurz ino majoomo pojedyn'czo koompytynyjo
    jynzykowo dziynki "nowoczesnymu" szkolnictwu na Szloonsku, podowoom sztreka do
    Trzebnicy.

    Tam uo Sanktuaryjoom s'wjynty Jadwigi Szloonski dbajoom Salwatorijany.

    www.salwatorianie.pl/sanktuar/trzebnica/
    Do niydowna wisiaua przi Jeji sarkofagu tabulka ze napisym:

    "Niywjadoomego pohodzynio" !!!
  • 16.10.03, 23:23
    Boueh han`, widzioueh!
  • 16.10.03, 23:34
    Rozdział I

    Żywot świętej Jadwigi zaczyna się okresem jej dziecięctwa, następnie obejmuje
    okres jej małżeństwa, z umiłowaniem przez nią czystości i wstrzemięźliwości
    Jadwiga, teraz już święta w Niebie, na ziemi pochodziła ze szlachetnego rodu,
    dzięki czemu wyróżniała się wrodzoną delikatnością obyczajów i wytwornością,
    ale nade wszystko rozsławiała ją zacność życia duchowego. Tak więc piękno
    wlanych jej przez Boga łask i darów uświetniła jeszcze znakomitość jej rodu, a
    świetność jej przodków wysublimowała szlachetność jej cnót i piękno jej umysłu.

    Jadwiga była bowiem córką wielmożnego księcia Bertolda, margrabiego Badenii,
    hrabiego Tyrolu i księcia Meranii; za matkę miała Agnieszkę, równie szlachetnej
    krwi, pochodziła ona bowiem z rodu margrabiów wschodnich; była córką Dedona,
    margrabiego wschodniego i hrabiego Rochlitz; ten zaś był synem Konrada,
    margrabiego miśnieńskiego, łużyckiego i landsberskiego. Stąd też córka, jak
    wyborny owoc z najszlachetniejszego drzewa, przez długie lata nie straciła
    słodyczy dobroci, mocy i woni, jako że wspomożona błogosławieństwami, zachowała
    te dary dla potomnych, którym służyły na pocieszenie. Święta Jadwiga od
    dzieciństwa posiadała nieprzeciętną dojrzałość; lubiła pracować, unikała zaś
    łatwizny. Wzrastała w dobrych obyczajach, unikając młodzieńczej płochości.
    Zachowując czystość niewinnego życia, pilnie starała się utrzymać czystość
    serca w uczciwości i wewnętrznym ładzie. We wszystkich tych i innych sprawach
    nauczycielami jej byli wyznaczeni przez rodziców opiekunowie, jednakże
    właściwym przewodnikiem jej dobrego postępowania był Duch Święty, który od
    najmłodszych lat uczył ją bojaźni Bożej, a także wstrzemięźliwości od każdego
    grzechu, tak że zachowała duszę czystą, wolną od wszelkiej pożądliwości. Nigdy
    więc nie uczestniczyła w zabawach, unikała kontaktów z tymi, którzy gonili się
    w igraszkach.

    Chrystus na krzyżu błogosławi Jadwigę


    W wieku dziecięcym już, w klasztorze w Kitzingen, uczyła się Pisma świętego, a
    kontakt z Pismem św. utrzymywała i w młodości, dzięki czemu Biblia stała się z
    biegiem czasu bogatym źródłem jej wewnętrznej pobożności i płynącej stąd łaski.

    Jadwiga miała czterech braci i trzy siostry: jedna poślubiła króla Francji
    Filipa, druga wyszła za mąż za króla Węgier Andrzeja. Z tej zrodziła się owa
    chwalebna i obecnie już w Niebie święta Elżbieta, małżonka landgrafa
    turyngskiego; jej prześwięte szczątki spoczywają w Marburgu. Trzecia była
    ksienią zakonnic świętego Benedykta w leżącym we Frankonii wspomnianym
    Kitzingen. Jeden z braci, Bertold, został patriarchą akwilejskim; drugi,
    mianowicie Egbert, był biskupem w Bambergu; pozostali dwaj Otto i Henryk -
    wychowani w świeckości i zawodzie rycerskim, odziedziczyli władztwo.

    Samą zaś Jadwigę, służebnicę Pańską, w wieku lat 12 połączono węzłem małżeńskim
    z wielmożnym księciem Henrykiem, władcą Śląska i Polski. Tego więc szlachetnego
    męża poślubiła - jak Sara - nie z pożądliwości, lecz z woli Bożej. Zawierając
    bowiem małżeństwo czyniła to jak powszechnie mówiono - wypełniając raczej wolę
    rodziców aniżeli własną, aby po ustaniu pożycia małżeńskiego najwyraźniej mogła
    stwierdzić, że już wówczas związała się nie ukrywanym zobowiązaniem do
    wstrzemięźliwości. Związana węzłem małżeńskim starała się - zgodnie z nauką
    Apostoła - we wszystkim strzec uczciwości związku i nieskalaności łoża
    małżeńskiego, zachowując jak najdokładniej prawa i obowiązki małżeńskie.

    Spodziewając się przez rodzenie dzieci osiągnąć wieczne zbawienie, a
    równocześnie pragnąc przypodobać się Bogu umiłowaniem czystości, za zgodą męża
    związała się prawnie wstrzemięźliwością, na ile na to pozwalał stosowny czas.
    Zaraz po poczęciu postanowiła - zachowując pełny szacunek dla męża - odłączyć
    się od łoża małżeńskiego i stosunków cielesnych aż do chwili urodzenia dziecka.
    Tej świętej zasady i uczciwego obyczaju przestrzegała od pierwszej ciąży, która
    była ze względu na wiek Jadwigi (13 lat i 13 tygodni) ciężka, i praktyki tej
    nie wyrzekła się do czasu, gdy przestała rodzić.

    Jadwiga została matką trzech synów: Bolesława, Konrada i Henryka, oraz trzech
    córek: Agnieszki, Zofii i Gertrudy. Po urodzeniu tych dzieci zdecydowała się na
    bezwarunkową wstrzemięźliwość i o tym sposobie wstrzemięźliwości, uświęconym
    przez Matkę Kościół, pouczała inne kobiety. W szczególności pouczała swoją
    synową, księżnę Annę, by zachowywała tę zasadę ze specjalnym upodobaniem,
    stawiając siebie za wzór.

    O, jakże szczęśliwe są kobiety, które pozostając w węzłach małżeńskich usiłują
    naśladować przykład tej świętej niewiasty! Jadwiga, jak powiadają, starała się
    nie tylko sama, poza poczęciem potomstwa, żyć wstrzemięźliwie, ale zbawiennymi
    radami i napomnieniami skłoniła swego wielkodusznego małżonka, aby razem z nią
    zachowywał dobrowolnie wstrzemięźliwość przez cały Adwent i Wielki Post, we
    wszystkie Suche Dni czterech pór roku, w wigilie świąt, w dni świąteczne i
    niedziele. Sądziła bowiem, że oddawanie czci świętym nie jest Bogu tak miłe,
    jak wstrzemięźliwość cielesna. Jadwiga i jej małżonek czasami przez okres
    miesiąca, czasem nawet sześć lub osiem tygodni przebywając w jednej łożnicy
    wstrzymywali się od stosunków cielesnych. Z tak świętego drzewa wyrosły więc
    święte gałęzie, z dobrego bowiem drzewa rodzi się dobry owoc. Potomstwo, które
    rodzili tak zacni rodzice,' starało się ze wszech sił czcić Boga i szerzyć
    pobożne obrzędy.

    Syn ich, książę Henryk, następca na tronie ojca, był mężem oddanym Bogu i
    spełniał miłosierne uczynki. On to, wierny i dzielny rycerz Chrystusa, stawił
    opór Tatarom w obronie ludu Bożego, a przelawszy krew, poniósł śmierć w roku
    Pańskim 1241, piątego dnia Id kwietniowych. Córka ich, księżniczka Gertruda,
    naśladując przykładne życie pobożnych rodziców, ale nie idąc w ich ślady
    małżeńskie, obrała raczej służbę Bogu w czystości dziewiczej, w zakonie
    cysterskim.

    A ponieważ ci szczęśliwi małżonkowie żyli w zbożnej myśli cnotliwie i w
    czystości zgodnie z nauką Bożą, aby w ten sposób zasłużyć na większą łaskę
    Bożą, przeto jednomyślnie i zgodnie postanowili zobowiązać się solennie, z
    błogosławieństwem biskupim, iż do końca życia zachowają wstrzemięźliwość.
    Wspomożeni duchem Bożym przez około 30 lat rozłączeni od łoża, przeżyli w
    pojedynkę życie ozdobione przedziwnie pięknem czystości.

    Przez cały ten czas Jadwiga, jako służebnica Pańska, modliła się jak
    najżarliwiej, aby tego blasku czystości, który już wtedy był znany ogółowi i
    bardzo często potwierdzany oczywistymi znakami wobec wielu świadków, nie
    dotknęło w jakiś sposób oczernianie nieprawej opinii, ludzi grzesznych, którzy
    z łatwością dopuszczają do siebie materię skandalu i róże dobrych uczynków
    rozkwitające obok nich ranią oszczerczym językiem jakby ostrzem kolców. Z tego
    powodu Jadwiga unikała spotkań z mężem, aby nie zwracać się doń i nie rozmawiać
    o byle czym, chyba że chciała poruszyć w rozmowie z nim dzieła pobożności,
    nadań duchowieństwu lub uczynki miłosierdzia wobec ludzi pozostających w nędzy.
    Jednakże nie czyniła tego nigdzie indziej, jak tylko w miejscu publicznym albo
    w kościele, bądź w obecności wielu osób, a przynajmniej dwóch
    nieposzlakowanych, które by słyszały jej słowa.

    Męża, gdy był chory, nie odwiedzała, chyba że towarzyszyły jej synowa, księżna
    Anna, i inne kobiety. A gdy przebywała w Trzebnicy, odpoczywała w sali
    sypialnej z siostrzyczkami, którym dawała przykład żaru swej pobożności i
    przeczystej cnoty, dzięki czemu rozciągała na współuczestniczki modlitwy dobrą
    sławę. Mnichom, którzy często ją odwiedzali, zapewniała godne i odpowiednie
    pomieszczenia, w których z dala od życia świeckiego łatwiej było uniknąć
    niegodziwych pomówień.

    Przyjaciółka Chrystusa starała się zawsze zachować wobec Boga największą
    pobożność, a wobec bliźnich największą uczciwość. Zawsze dbała o to, aby mieć w
    domu ucz
  • 16.10.03, 23:34
    Rozdział II

    O pokorze świętej Jadwigi

    Jadwiga, służebnica Boża, wiedząc, że Syn Boży Jezus po to zstąpił na ziemię,
    aby ludzi nie tylko słowami, lecz także przykładem swej pokory nauczać,
    okazywała także, o ile tylko mogła, pokorę we wszystkich sprawach, a
    obyczajność swoją wzorowała na tych niewiastach, które w bojaźni Bożej świeciły
    świętym sposobem życia, a których nie zdobiły zewnętrzne sztuczne fryzury ani
    złote klejnoty, ani strojne ubiory, lecz zdobiło to, co jest ukryte w sercu
    człowieka: nieskażony, łagodny i spokojny duch.

    A zatem od zarania młodości nie zamawiała szkarłatnych sukien ani nadmiernie
    kosztownej czy strojnej bielizny; wręcz przeciwnie, od czasu, gdy była
    dziewczyną zadowalała się skromną odzieżą, albowiem ani w niej, ani w wygodnym
    życiu nie szukała świetności, lecz ograniczała się do rzeczy niezbędnych. Czy
    to w zgrzebnym przyodziewku lub skromnych sukniach, czy też w bogatym, jej
    przynależnym stroju, w którym od czasu do czasu zdarzało się ludziom ją
    zobaczyć, nigdy nie ustawało w niej bić serce pobożne i pokorne. Na głowie jej
    nie widywano szafranowych lub fałdowanych czepców, jej odzieży i ramion nie
    zdobiły zapinki ze złota z kameami ani palców kosztowne pierścienie, albowiem
    gardziła wszelkimi oznakami dostojeństwa czy też próżnej sławy i podobnie jak
    Estera nie nosiła ich od czasów młodości.

    Jadwiga słuchając pobożnej lektury, zapomina zjeść bułkę, którą trzyma w ręku


    Po pewnym czasie, gdy weszła w okres dojrzałości i przyzwyczaiwszy się do
    opisanego umiłowania skromności, wszystkie swoje uroczyste i kolorowe szaty
    odrzuciła i przywdziała szarą suknię, a tylko na uroczystości wkładała skromny
    strój kamlotowy. Pragnąc zaś iść w ślady Chrystusa w umiłowaniu pobożności i
    pokory, z wewnętrznego nakazu duszy opuściła zamek i przeniósłszy się z
    nieliczną służbą do Trzebnicy tam w klasztorze panien zakonu cysterek służyła
    Bogu jeszcze za życia i za zgodą swego małżonka, wypełniając tę; służbę dobrymi
    uczynkami.

    Henryk, szczęśliwy z tego powodu, rządził Polską, a będąc nie tylko
    wielbicielem świątobliwości swej małżonki, niewiasty świętej, lecz również -
    stawszy się sam miłośnikiem cnotliwego życia - wkroczył na ścieżki jej
    czystości i pokory, o ile to tylko było dlań możliwe. Albowiem z Pańskiego
    natchnienia i z ciągłych pouczeń swej świętej żony, sam stał się; prawic
    mnichem - nie przez ślubowanie wprawdzie ani strój zakonny, ale przez dewocyjną
    pobożność serca i przez ducha pokory, który jaśniał w jego czynach. Nosił stale
    okrągłą tonsurę i niezbyt długą, lecz uformowaną rzadkim strzyżeniem brodę. Z
    tego powodu aż po dziś dzień, ilekroć wspomina się gdziekolwiek księcia, nazywa
    się go Henrykiem Brodatym.

    Henryk, będąc wspaniałym księciem, zniżał się jednak w swej skromności do
    poziomu ubogich prostaczków, aby przyjmować ich pokornie i łaskawie, gdy mu
    kiedykolwiek przynosili niewielkiej wartości podarunki. Uważał bowiem, że owe
    dary przyniesione przez ludzi ubogich i ze wsi, jak na przykład koszyk z
    jajami, mają większą wartość niż dary bogaczy. Rozważał te myśli w sobie i
    mawiał: "Ponieważ ten ubogi człowiek ofiarował mi jadło odjęte od własnych ust,
    przeto otrzyma w zamian również zapłatę i dary".

    Jest zatem pewne, że przy świętej i dobrej niewieście mąż stał się również
    świętym człowiekiem. Aczkolwiek według prawa poddana Henrykowi, to ona właśnie
    stała się mistrzynią w jego cnotliwym i pobożnym życiu.

    Święta Jadwiga pozostając w klasztorze trzebnickim i wdziawszy habit
    tamtejszych sióstr, nie złożyła ślubów tego zakonu i nie związała się
    posłuszeństwem. Należy jednakże uznać, że doznała wywyższenia przez swe dzieła
    pobożności i pocieszania ubogich.

    Jej córka zaś, przebywając w tym klasztorze, po śmierci ojca jak najbardziej
    stanowczo namawiała matkę, aby ta związała się z zakonem ślubami posłuszeństwa.
    Na to odpowiedziała Jadwiga: "Czyż nie wiesz, córko, jak wielką zasługą wobec
    Boga jest jałmużna? I starała się przekonać córkę, że jej postanowienie
    niewiązania się ślubami posłuszeństwa nie umniejsza jej zasług wobec Boga;
    chciała bowiem mieć w klasztorze, którego była fundatorką, swobodę w swej misji
    pocieszania ubogich z miłości do Chrystusa i być przewodniczką i rządczynią.

    Przeto w klasztorze, przestrzegając milczenia i skrupulatnie zachowując
    wszystkie reguły, Jadwiga przewodziła siostrom nader surowym życiem.

    Prócz tego, co powiedziano już o odzieży tej świętej niewiasty i jej skromności
    oraz prostocie, nie można - jak sądzę - pominąć tego, że księżna nigdy nie
    chciała włożyć nowej sukni, jeżeli przedtem nie była używana i częściowo
    zniszczona przez jakąś inną kobietę z nią współmieszkającą. Nosiła więc dla
    pokory tak długo jakąś odzież, aż ta ze starości zupełnie zużyła się i wprost
    świeciła dziurami. Doszło do tego, że pewnego razu jedna z sióstr
    przebywających w pobliżu księżny, zobaczywszy ją w wytartym płaszczu,
    zawołała: "Księżno, jak długo jeszcze bawić cię będzie noszenie tego płaszcza?
    Ściągnę go z twych pleców i dam potrzebującemu biedakowi". Jadwiga zaś, jako że
    zawsze była łagodna i pełna pokory, odpowiedziała jej w słodyczy serca: "Jeżeli
    gorszysz się tym, że noszę wytarty płaszcz, natychmiast go załatam". I zaraz,
    włożywszy inny płaszcz, stary odrzuciła, tym jednym uczynkiem wypełniając
    podwójne dzieło pokory: nosząc zniszczoną odzież, dla Chrystusa narażała się na
    śmieszność, a na napomnienie zwykłej siostry ów budzący drwiny przyodziewek
    odrzuciła pośpiesznie, dając tym samym przykład swej zgodliwości i braku uporu.

    Służebnica Boża Jadwiga zawsze była pokorna w swych opiniach, ceniła natomiast
    wysoko zdanie innych ludzi. We własnym mniemaniu nie była nikim innym, jak
    tylko grzesznicą, w rzeczywistości zaś - można powiedzieć była naczyniem
    szczerości sumienia i duszy wobec Boga i aniołów, pełnym wszelkiej
    świątobliwości. Wobec ludzi jawiła się jako promieniujące przykładnością życia
    zwierciadło. O sobie mniemała, że brak jej świętości, innym zaś z uniesieniem
    przypisywała dobroć i nie przestawała ich wywyższać. W duchu pobożności i z
    właściwą sobie pokorą była skłonna padać na kolana przed duchownymi i ludźmi,
    których uważała za dobrych, obejmując ich i darząc pocałunkami.

    Gdy siostry w godzinie posiłku zbierały się przed stołem, księżna podchodziła w
    refektarzu do stall i składała na poszczególnych siedziskach sióstr pocałunki.
    Podobnie działo się w sypialni sióstr, gdzie wszystkie stopnic i przejścia,
    przez które przechodziły siostry, między innymi podnóżki umieszczone przed
    łóżkami, a także rózgi, którymi wymierzano kary, Jadwiga pobożnie i pokornie
    całowała. Uważała bowiem, że wszystko, czego dotknęły zakonnice i ludzie
    służący Bogu, i wszystko, z czego te osoby korzystały, jest święte; dotykała
    więc wszystkiego swym pocałunkiem pełnym czci, aby przez zasługi dobrych i
    sprawiedliwych ludzi, którym oddawała cześć w nieożywionych przedmiotach, mogła
    ona zasłużyć na darowanie win i na największą łaskę Bożą. Te codzienne
    ćwiczenia pokory nie mogły odbywać się bez wspaniałej wewnętrznej słodyczy.
    Jakoż więc Bóg, który zważa na modlitwę pokornych, mógłby jej nie wywyższyć w
    błogosławieństwie swej miłości i nie dać jej jako przykładu do naśladowania?

    Zdarzyło się, że jedna z zakonnic klasztoru trzebnickiego zapragnęła przekonać
    się, w jaki sposób służebnica Chrystusowa, pozostając w samotności, oddaje się
    pobożnym praktykom; gdy inne zakonnice leżały w sypialniach, potajemnie weszła
    do kościoła i zobaczyła Świętą, która przechodząc składała zbożne pocałunki na
    poszczególnych klęcznikach i miejscach, których dotykały stopy sióstr. Zwykłym
    obyczajem Jadwiga zwróciła się do Stwórcy o łaskę dla wszystkiego, co
    wystawiono w tym kościele przed ołtarzem ku czci chwalebnej Dziewicy, na którym
    wznosił się wysoki krucyfiks, wyraziście odtwarzający Ukrzyżowanego i budzący
  • 16.10.03, 23:35
    Zdarzyło się, że jedna z zakonnic klasztoru trzebnickiego zapragnęła przekonać
    się, w jaki sposób służebnica Chrystusowa, pozostając w samotności, oddaje się
    pobożnym praktykom; gdy inne zakonnice leżały w sypialniach, potajemnie weszła
    do kościoła i zobaczyła Świętą, która przechodząc składała zbożne pocałunki na
    poszczególnych klęcznikach i miejscach, których dotykały stopy sióstr. Zwykłym
    obyczajem Jadwiga zwróciła się do Stwórcy o łaskę dla wszystkiego, co
    wystawiono w tym kościele przed ołtarzem ku czci chwalebnej Dziewicy, na którym
    wznosił się wysoki krucyfiks, wyraziście odtwarzający Ukrzyżowanego i budzący
    dla Niego cześć. Tam, gdy zatopiona w modlitwie księżna - jak miała zwyczaj
    uczyniła małą przerwę, Ukrzyżowany, wyzwoliwszy ramię i rękę od drzewa krzyża,
    wyciągał je nad nią i błogosławił mówiąc donośnym głosem: "Wysłuchana jest
    modlitwa twoja i o co prosisz, z pewnością otrzymasz". Wiarygodne jest
    przypuszczenie, że Jadwiga modliła się wówczas do Boga, aby i siostry, do
    których śladów wielokrotnie zniżała się, wyróżniały się dobrymi uczynkami i aby
    Bóg nie zabronił jej uczestnictwa w ich zasługach z łaskawości Zbawiciela. Do
    tych praktyk pokory, w których księżna się lubowała, ilekroć była ku temu
    sposobność, troskliwie namawiała napomnieniami i przykładem.

    Bywało, że nieraz podchodząc do ręczników, którymi siostry przedtem wycierały
    ręce po myciu, i widząc brud na płótnie, obdarzała mocniej ręczniki
    pocałunkami, a kierowana słodyczą miłości i cnotą pokory, na ręcznikach
    zwilżonych brudem czyniła znak krzyża i dotykała nimi oczy i piersi niby
    kosztownymi relikwiami. Brała naczynie z wodą, w której siostry obmywały swe
    nogi, i wodą tą wielokrotnie przecierała swe oczy, a nieraz i całą twarz; co
    więcej, godne jest podziwu, że obmywała tą wodą i głowę, i szyję, a także
    twarze i głowy swoich potomków- pochodzących od synów, w ich okresie
    dziecięctwa. Miała bowiem mocną nadzieję i wierzyła, że świętość sióstr,
    których dotykała ta woda, posłuży do zbawienia jej samej i wnuków. Swoją synową
    Annę powiadomiła o tych zabiegach i gorliwie nakłaniała do podobnych praktyk.

    Biorąc za przykład pokornego Zbawiciela, który - jak poucza Ewangelia - obmył
    stopy ubogich Apostołów, w wielkim podnieceniu bardzo często obmywała nogi
    biedakom i wytarłszy lnianym ręcznikiem całowała w pokorze nie tylko stopy,
    lecz również ich ręce, a dając im jałmużnę starała się, by żegnali ją
    pocieszeni. W Wielki Czwartek ze specjalnej miłości do Chrystusa, który dla nas
    chciał być uważany za trędowatego, obmywała nogi trędowatym i okrywała ich
    świeżą odzieżą.

    Ubóstwo Pana naszego Jezusa Chrystusa, który dla nas stał się nędzarzem,
    wielbiła taką miłością i czciła takim obyczajem, aby zawsze mieć przy sobie
    ubogich, szczególnie wówczas, gdy udawała się na spoczynek. Wówczas owym
    biedakom z pokornym sercem własnoręcznie na klęczkach podawała wieczerzę, zanim
    sama do swojej zasiadła, a zasiadając do niej nie użyła napoju, zanim ze swej
    szklanicy nie napoiła ubogiego, który wśród innych wyglądał na najbardziej
    ułomnego. Miejsca te, na których siedzieli nędzarze, dotykała swymi wargami -
    jeśli tylko mogła to uczynić potajemnie - w zbożnym pocałunku; w ten sposób
    wielbiła Chrystusa w ubogich, tak jakby byli oni Jego szczególnymi
    przyjaciółmi.

    Pewnego razu poprosiła jedną z sióstr, aby przyniosła jej resztki jedzenia,
    które pozostawili biedacy przy stole sióstr, a w zamian dała zakonnicom
    nietknięte bochenki pszennego chleba. Troszczyła się o to, by w dobroczynnej
    pobożności odwiedzać zgromadzenia zakonne w ich posiadłościach, lecz w trosce o
    to, by nie sprawić ciężaru zakonnikom, zatrzymywała się przed ogrodzeniem
    klasztoru, a także nie pozwalała nikomu ze swej świty, by cokolwiek zabierano
    na niekorzyść zakonu.

    Potrawy osób duchownych uważała za pokarm świętych aniołów; okruchy pieczywa
    zbierane przez żebraków ze stołów zakonników i zakonnic, którym przydzielano je
    jako jałmużnę, odpłatnie odzyskiwała i zanim je spożyła razem z pokarmem,
    oddawała im cześć wielokrotnym całowaniem. Pragnąc mieć zawsze przy sobie
    biednych, w których się lubowała, wybrała spośród innych biedaków dwie ubogie
    niewiasty, którym poleciła każdego tygodnia iść pod furtę lubiąskiego
    klasztoru, aby stamtąd przyniosły od zakonników nieco chleba i sera specjalnie
    dla niej na posiłek. Podobnie po posiłku osób duchownych, z którymi czasami
    wspólnie spożywała wieczerzę, zbierała resztki pokarmu dla siebie, darząc je
    najwyższą czcią, jakby to były relikwie świętych. Pragnęła bowiem na wzór
    nędzarza Łazarza spożywać raczej pokruszone pieczywo żebraków, aniżeli sycić
    się wykwintnym pieczywem lub delikatnymi potrawami, mając na uwadze słowa
    wypowiedziane przez niewiastę kananejską, że "i szczenięta jedzą okruszyny
    spadłe ze stołu panów". Pokarmem wszystkich ubogich a zwłaszcza duchownych,
    których uważała nad się wywyższonych nie bogactwem wprawdzie, lecz świętością,
    delektowała się tak dalece, że pokarm ów uważała za relikwie. Pragnęła na wzór
    Chrystusowych szczeniąt, czyli nędzarzy poniżanych i wzgardzonych przez świat,
    uformować siebie, o ile to tylko było możliwe. Dlatego też od tych, których
    najtroskliwiej żywiła, bardzo często - jak już wspominaliśmy - żebrała.

    Ta służebnica Boża uczyła pokory całym swym życiem, aż do końca nią się
    wyróżniając. W chwili śmierci także ją zachowała, albowiem przy końcu swego
    życia, gdy omawiano jej pogrzeb, Jadwiga najpokorniej prosiła, by pochowano ją
    na wspólnym cmentarzu cysterek lub w jeszcze skromniejszym miejscu w kościele
    (o czym będzie mowa na końcu rozdziału o jej duchu proroctwa). Przeto żyjąc i
    umierając postępowała za Chrystusem, który powiedział: "Uczcie się ode mnie, bo
    jestem cichy i pokornego serca".

  • 16.10.03, 23:36
    Rozdział III

    O cierpliwości świętej Jadwigi

    Jadwiga, jak najgorliwiej starając się zachować cierpliwość, ową towarzyszkę i
    przyjaciółkę pokory najbardziej nam wszystkim potrzebną, jako że dzięki niej
    możemy posiąść duszę swoją zgodnie ze słowami Pana naszego, na nikogo nigdy nie
    gniewając się ani nikomu nigdy nie odpowiadając grubiańskim słowem, lecz wręcz
    przeciwnie wszystkich łaskawie pokrzepiając słowami pocieszenia okazywała
    przyjaźń każdemu człowiekowi, jakby mu błogosławiła zgodnie ze swą dojrzałą
    pobożnością.

    Albowiem ktokolwiek w jakimkolwiek wypadku nie ustrzegł się oznajmienia
    księżnie czegoś niepokojącego lub boleśnie poruszającego, nic innego od niej
    nie usłyszał, jak tylko takie lub im podobne słowa, wypowiedziane
    łaskawie: "Dlaczegoś to uczynił? Niech ci Bóg wybaczy!"

    Zdarzyło się kiedyś, że jeden z jej pokojowców, imieniem Chwalisław, zgubił
    trzy piękne srebrne dzbanki należące do niej. Jadwiga nie rozgniewała się ani
    nie okazała niezadowolenia, lecz rzekła tylko: "Idź i szukaj staranniej, może
    przypadkiem uda ci się znaleźć naczynia, które strzegłeś niedbale i zgubiłeś".
    A wypowiedziała to z tak wielką skromnością, że ów Chwalisław nie mógł się
    użalać, skoro dopuścił się opisanego niedbalstwa, do którego sam później się
    przyznał.

    W chwilach wielkiego niepokoju Jadwiga ujawniała zawsze odważnego ducha,
    podobnie jak mocny mężczyzna o łagodnym obliczu, świadczącym, że cierpliwość
    zwycięża wszystkie niepomyślności. Usłyszawszy od wysłańca, że jej mąż, książę
    Henryk, dostał się do niewoli i obolały od ran pozostaje u Konrada, księcia
    kujawskiego, z całą łagodnością i w spokoju ducha powiedziała: "Mam nadzieję,
    że Pan Bóg szybko go uwolni i przywróci do pełni zdrowia po całkowitym
    wyleczeniu ran". Co też się stało.

    Jadwiga poucza swego zarządcę Lotolda, aby był dla swoich poddanych miłosierny


    A gdy z wyżej wymienionym ciemiężycielem dokonywano wielu pertraktacji i
    przedstawiono ugodowe propozycje, a żadne nie mogły dojść do skutku i uwolnić z
    więzów księcia Henryka, zebrała się narada, która uznała za konieczne
    uwolnienie księcia zbrojną ręką przy użyciu oddziałów wojskowych z ludu
    śląskiego. Służebnica Chrystusowa przeraziła się, że chrześcijanie będą walczyć
    między sobą, by zadać przeciwnikowi klęskę i wylać morze krwi, i wobec
    wszystkich oznajmiła, że sama pójdzie na spotkanie z przeciwnikiem, który
    uwięził jej męża.

    Konrad, ujrzawszy służebnicę Bożą, jakby na widok anielskiego oblicza nagle
    strwożony i przejęty lękiem, zupełnie zrezygnował ze swej nieugiętej dotychczas
    wrogości, przystąpił do ugody i uwolnił księcia. Przeto przyjaciółka
    Wszechmogącego, która zwyciężyła niecierpliwość i złość przeciwnika wyłącznie
    cnotliwym działaniem, także w innych przypadkach uciekała się do tej broni.

    Istnieją jeszcze inne przykłady cierpliwości Jadwigi, o których nie należy
    milczeć dla naszego zbudowania i dla jej chwały. Gdy bowiem zgasł jej małżonek
    książę Henryk, który zmarł około 1237 roku, gdy wszystkie niepocieszone siostry
    w Trzebnicy płakały, modląc się w intencji tak wielkiego i hojnego patrona i
    fundatora klasztoru, aby niejako łzami udowodnić, że im brak sił, a liczne
    siostry nawet omdlewały, Jadwiga zjawiwszy się wśród nich z suchymi oczami
    zdawała się zaprzeczać niewieściemu sercu, napominając łagodnie: "Czemu się
    niepokoicie? Czyż nie wiadomo wam, że Stwórca, nie bacząc na nasze uczucia,
    może i musi czynić ze swym stworzeniem wszystko, co Mu się podoba? Z Jego łaski
    pochodzą dotyczące nas działania, a nam przystoi przede wszystkim pocieszenie.
    Jesteśmy bowiem stworzone przez Niego".

    To powiedziawszy zdołała powstrzymać łzy sióstr i uspokoić ich zbyt gwałtowną
    żałość. A przecież pocieszała owe siostry, gdy okoliczności dotyczyły jej
    osobistego zmartwienia; nie dlatego, że śmierć męża była jej obojętna wszak
    miłowała go, jako że był mężem cnotliwym i życzliwym dla swego ludu - ale
    dlatego, że poddała się woli Bożej i chciała dać przykład siostrom stałością i
    cierpliwością w chwili doświadczenia.

    Zdarzyło się podobnie, gdy usłyszała, że syn jej, Henryk, poległ w bitwie z
    Tatarami. Nie roniąc żadnych łez ani nie okazując żadnych oznak bólu,
    pocieszała córkę swoją, ksienię trzebnicką, i synową swoją, małżonkę poległego
    księcia, płaczące i niemal omdlewające z rozpaczy: "Taka była wola Boża, a nam
    trzeba się z nią pogodzić; tego chciał Bóg i tak się podobało naszemu Panu". W
    tej samej godzinie także rozradował się w Panu jej duch i wzniósłszy do nieba
    oczy i ręce powiedziała: "Dzięki Ci czynię, Panie Boże, że raczyłeś mi dać
    takiego syna, który za życia zawsze mnie kochał, otaczał wielkim szacunkiem i
    nigdy niczym nie przysparzał zmartwień. Oczywiście byłoby bardzo dobrze mieć go
    na ziemi przy sobie, przecie jak najbardziej raduję się, że przez przelanie
    swej krwi dla Ciebie, swego Stwórcy, związany został z Niebem. Dlatego gorliwie
    polecam Tobie, nasz Panie Boże, jego duszę".

    Tymi darami pokory i cierpliwości, którymi święta Jadwiga w pełni łask stale
    obdarzała Boga, dając najwznioślejsze przykłady, wzmacniała pomyślnie swe losy
    i górowała przy tym nad przeciwnościami. Pokorą swoją uczyła, że pomyślne losy
    nikogo nie wywyższają, a przeciwności nie obalają człowieka.


  • 16.10.03, 23:36
    Rozdział IV

    O skromnym stylu życia świętej księżny Jadwigi

    Aby móc żyć dla Chrystusa, który za nas wszystkich poniósł śmierć, święta
    Jadwiga leżąc na ziemi umartwiała chłostą członki swego ciała, przyjmując co
    dzień krzyż udręczenia, nie bojąc się niczego, bo żyła dla miłości Chrystusa,
    który jako Baranek wiedziony na zabicie z największej miłości do nas i dla nas
    wszystkich zechciał ponieść śmierć na krzyżu. W ciele swym zabijała grzechy
    mieczem zadawanego cierpienia, poskramiała cielesne popędy, opanowywała
    występną myśl, na zewnątrz kształtowała siebie jako człowieka bogatego w łaskę,
    a wewnętrznie postępującego cnotliwie. Przestrzegała postu także w dni
    powszednie, z wyłączeniem niedziel i niektórych świąt, kiedy przyjmowała
    posiłek odżywczy. Od czterdziestego roku życia wstrzymywała się całkowicie od
    jedzenia mięsa i pokarmów smażonych na tłuszczu zwierzęcym, nie ustępując nigdy
    ani żadnym prośbom, ani żądaniom, aby poniechać tego chwalebnego zwyczaju.

    Zdarzyło się pewnego razu, że jej brat, biskup hamberski Ekbert, którego czciła
    i kochała, jak wypada kochać brata, niezadowolony skarcił ją, że nie posilała
    się tego rodzaju pokarmami, ale i wówczas księżna nie zmieniła zdania dla
    dobrej przecież rady zacnego człowieka, przez nią kochanego, i uparła się przy
    świętym zwyczaju, który dla miłości Bożej już od pewnego czasu stosowała przy
    Pańskiej pomocy.

    Jeszcze za życia swego małżonka, zanim powszechnie rozeszła się wiadomość o jej
    godnej podziwu pobożności i związanej z nią abstynencji, w dni, w których inni
    spożywali mięso, a dla niej przypadały dni postu od mięsa, w towarzystwie
    księcia Jadwiga oszukiwała służbę udając, że je, gdy tymczasem ugniatała mięso
    i rzucała pod talerz, udając, iż mięso to spożyła. A czyniła to tak sprytnie,
    że trudno było poznać, co z tym mięsem robiła. Dlatego nie przygotowywano dla
    księżny innego jadła postnego.

    Jadwiga panowała nad pokarmowymi potrzebami ciała, znosząc często głód, a mimo
    to zawsze była pełna radości w uduchowionej myśli radującej się w Bogu. Gdy
    zatem uparcie odmawiała pokarmu mięsnego, ksiądz Wilhelm z Modeny, legat
    Stolicy Apostolskiej, złożonej słabością Jadwidze polecił, aby wzmocniła siły
    spożywaniem mięsa. Jadwiga zaś, jakkolwiek wypełniła polecenie legata, niemniej
    odparła, że duch jej bardziej jest obciążony faktem jedzenia mięsa, niż ciało
    udręczone dość ciężką chorobą, podczas której nie przerwała pracy.


    Jadwiga w czasie snu widzi duszę swego syna Henryka niesioną przez aniołów do
    nieba
    Tak zatem pouczana przez Boga i przez Najwyższe Światło niewiasta rozumiała,
    że wstrzemięźliwość jest woźnicą cnót i że Bóg nie przyjmuje ofiary dobrych
    uczynków, jeżeli brakuje im soli wstrzemięźliwości. Przyjęte umartwienia
    wzmacniała stosowanymi modyfikacjami. Jak tylko mogła, pilnie spełniała swe
    zadania, aby osła duszy, to jest ciało swe, dręczyć z dostatecznym
    okrucieństwem chłosty, a siły podtrzymywać skromnym pożywieniem, żeby
    przypadkiem nie przeciążyć ciała nieumiarkowaniem i nadmiernością, lecz zmusić
    je do Bożego jarzma, aby znieść ciężar dnia, a gdy Pan dozwoli, dojść do czasu
    przewidzianego na zapłatę.


    Bez wątpienia z tej właśnie przyczyny Jadwiga różnicowała dni tygodnia i
    stosowała taki system postu, że w niedziele, środy i piątki odżywiała się
    rybami i nabiałem, w piątek wieczorem i we wtorek surowymi jarzynami, a w
    czwartki i soboty tylko chlebem i wodą. Ten sposób postu zachowywała Jadwiga w
    swej służbie Boga i stopniowo stawała się coraz mocniejsza duchem. W
    poszczególnych dniach karmiła się jedynie surowymi jarzynami i chlebem z
    razowej mąki pszennej, popijając to przegotowaną chłodną wodą. W niedziele i
    niektóre święta, zmuszona do tego przez swego spowiednika, biskupa
    diecezjalnego, dwa razy dziennie jadła ryby i nabiał. Wtedy też piła piwo,
    jeżeli nakłaniały ją do tego współtowarzyszące jej kobiety. Ponadto pościła
    tylko o chlebie i wodzie przez wszystkie dni Adwentu i Wielkiego Postu, a także
    w wigilie świętych, w szczególności świętych Apostołów, i w soboty. Lecz
    pożywienie to dostarczało jej organizmowi dostateczne siły, zwłaszcza gdy we
    wspomniane dni prócz trzech opisanych posiłków karmiła się chlebem z domieszką
    popiołu. Post taki jak najściślej stosowała dopóty, dopóki osłabione ciało nie
    upomniało się o inne jadło. Od tej chwili karmiła się jarzynami i kaszą
    gotowaną na piwie, łagodząc w ten sposób zbytni rygor abstynencji.

    Gdy kiedyś zapytano Jadwigę, dlaczego przez tyle dni, święta i wigilie stosuje
    tak twardy post, odpowiedziała: "Potrzebni są nam święci i dlatego powinniśmy
    czcić ich zasługi u Boga, aby za nami orędowali i pospieszyli z pomocą w
    godzinie śmierci. Wiadomo ponadto, że grzechy niwelowane są postem ciała, a
    dusze unoszone ku Niebu; cnoty i nagrody wieczyste darowywane są przez Boga,
    przeto mniemam, że korzystne i pożyteczne jest umartwianie ciała postem".

    Pewni młodzieńcy, synowie szlachty dworskiej, pewnego razu powiedzieli: "Niech
    nas Pan Bóg zachowa od takiej władczyni jak nasza księżna, która żywi się samym
    chlebem i wodą". A powiedzieli tak nie dlatego, że im czegokolwiek było brak,
    lecz z podziwu dla księżny przestrzegającej tak surowego postu.

    Cud, w którym woda przemieniła się w wino

    Oskarżono pewnego razu Jadwigę przed małżonkiem, że stale pije wodę, z którego
    to powodu książę był niezadowolony, ponieważ uważał, że jest to
    wstrzemięźliwość nieprzystojna i rodzi słabość, na którą księżna często
    zapadała. Aby więc postawić ją na nogi, zjawił się w miejscu, gdzie księżna
    siedziała w refektarzu przed posiłkiem i niespodziewanie wtargnąwszy, nagle
    podszedł, a ująwszy dzban postawiony przed nią wypił z tego dzbana napój;
    poczuł jednakże smak dobrego wina, choć była to przecież czysta woda.
    Rozgniewał się na donosiciela mówiąc: "Należałoby ci oczy wydłubać za twoje
    kłamstwo". Nie wiedział bowiem, czego dokonał Bóg: dokonał się mianowicie cud
    na oczach wielu obecnych i służby, która wiedziała, że podali księżnie czystą
    wodę. Woda nagle przemieniła się w wino, a obecni, chcąc wyjaśnić księciu
    prawdę, kosztowali napój przekonując się, że stał się cud dla zasług świętej, i
    głośno chwalili Boga.

    Jedną z obecnych tam osób, które piły wino cudownie przemienione z wody, była
    Adelajda, wdowa po rycerzu Teodoryku z Janowic, niewiasta nader gorliwa w
    pełnieniu dobrych uczynków, która dwakroć nawiedzała progi świętych Piotra i
    Pawła. Świadectwo jej o tak wielkim cudzie było tym ważniejsze, że jej życie
    ozdobione było licznymi dobrymi uczynkami. Przeto tym cudownym aktem Bóg
    poniżył oskarżyciela swej służebnicy i umocnił pobożność ludzi.

    Zaiste, poza tym, co już powiedziano o ścisłym i stałym poście świętej Jadwigi,
    to jeszcze budziło podziw, że księżna, jedząc tak mało, najwstrzemięźliwiej
    odżywiając ciało, nie umarła z głodu przy tak wielkiej, trudnej do naśladowania
    abstynencji. Jej jednak to pożywienie wydawało się wystarczające, ponieważ
    wzmacniała ją moc Najwyższego. Dlatego też magistrowi Idziemu, archidiakonowi
    wrocławskiemu, mężowi wielkiej prostoty życia, zachwyconemu tak wielką
    abstynencją i tak ograniczonymi posiłkami, powiedziała: "Jadam po prostu tyle i
    to mi wystarcza". Rozumiała bowiem, że pokarm jest jak lekarstwo, które się
    zażywa, a więc przyjmuje się go tyle, aby tylko zabezpieczyć potrzeby ciała;
    dbała o to z całej siły, by nie przekroczyć miary.

    Chrystusowi obnażonemu na krzyżu, do którego żadną miarą nie mogła upodobnić
    się w obnażaniu, usiłowała przypodobać się najwytrwalszym naśladowaniem - ile
    tylko mogła - w ubóstwie i niedostatku odzieży, której nie mogła pozbyć się
    całkowicie ze względu na skażenie ciała grzechem. Rozdawszy więc bardzo wiele
    szat, które posiadała w obfitości jako księżna krain, i odrzuciwszy płaszcze
    futrem podbite i kożuszki, Jadwiga zimą i latem używała tylko jednej sukni i
    jedn
  • 16.10.03, 23:38
    Chrystusowi obnażonemu na krzyżu, do którego żadną miarą nie mogła upodobnić
    się w obnażaniu, usiłowała przypodobać się najwytrwalszym naśladowaniem - ile
    tylko mogła - w ubóstwie i niedostatku odzieży, której nie mogła pozbyć się
    całkowicie ze względu na skażenie ciała grzechem. Rozdawszy więc bardzo wiele
    szat, które posiadała w obfitości jako księżna krain, i odrzuciwszy płaszcze
    futrem podbite i kożuszki, Jadwiga zimą i latem używała tylko jednej sukni i
    jednego płaszcza, bardzo skromnego; w czasie upałów i w czasie mrozów używała
    go do okrycia wychudzonego ciała, tak bardzo wycieńczonego, że pod jej skórą,
    szorstką i bladą, udręczoną chłostą i odmrożeniami, widoczne były tylko
    zwątlałe kości. A chociaż w jej wnętrzu płonął ogień miłości, przecież nie
    tajał od niego zewnętrzny mróz, tak że nieraz towarzyszące jej niewiasty
    oglądały ją kompletnie przemarzniętą, zwłaszcza w okresie surowej zimy. Gdy
    pytał ją, dlaczego sobie nie pofolguje cośkolwiek i nie sprawi cieplejszej
    odzieży, odpowiadała: "Uczynię to, gdy będzie właściwa pora". I tak pozostawała
    trwając w modlitwie. I trudno się nie dziwić, że ona, lekko ubrana i bosa
    służebnica Boża, szła przez mrozy zimy, . gdy inni, dobrze odziani, wyglądali
    na zmarzniętych. Jadwiga mogła długo w tych warunkach trwać w modlitwie,
    albowiem w jej wnętrzu płonęło serce, a w czasie rozmyślań rozgrzewał ją ogień
    Boży, tak iż jego siła, jak jakaś pochodnia gorejąca nie tylko w niej, ale
    zaiste i w otoczeniu, łagodziła doznawane uczucie zimna.

    Zdarzyło się pewnego razu w porze zimowej, że gdy Jadwiga trwała przez dłuższy
    czas w swym pobożnym ćwiczeniu, jedna ze służących, która na nią czekała bardzo
    zziębnięta, zmuszona była jej wyznać, że dłużej nie wytrzyma - jak wtedy
    myślała - tak srogiego mrozu. A na to Jadwiga, ustępując jej część miejsca, na
    którym stała bosymi nogami, poleciła służącej tam stanąć. Gdy zaś służąca
    spełniła polecenie, natychmiast przez dotknięcie ziemi stopami ustąpił
    nieznośny mróz, a dziewczynę ogarnęło przyjemne ciepło.

    Owa mizerna księżna chadzała trudnymi drogami, albowiem naśladując Chrystusa
    boso przemierzała lód i śnieg. Miała jednak zawsze przy sobie prostacze ciżmy
    niczym nie wyłożone, zawsze chodziła bez pończoch, a obuwie wkładała tylko
    wtedy, gdy miała się spotkać z ważnymi osobami. Wszakże gdy te osoby
    odchodziły, Jadwiga natychmiast ciżmy zdejmowała. Uczynkami swymi pragnęła
    przypodobać się jedynie Bogu, który widzi wszystko, co ukryte, unikała
    natomiast pochwał ludzkich. Jednakże, aby nie gorszyć ludzi faktem, iż księżna
    publicznie chodzi boso, udając się do kościoła wkładała obuwie, ale w kościele
    natychmiast je zdejmowała i oddawała się modlitwie boso, na nagiej posadzce.

    Tak więc przed oglądającymi ją okrywała się doskonale płaszczem tajemnicy, i to
    jeszcze za życia swego małżonka. Początkowo z szacunku dla księcia bała się go,
    czując się winną i lękając się, aby przypadkiem nie zakazał jej tych zbożnych
    czynów. Książę tolerował to jako rzecz ludzką, później z przyzwyczajenia nie
    dostrzegał jej postępowania, a w końcu pochwalał, sam stając się coraz bardziej
    oddany Bogu.

    Cud, w którego wyniku Jadwiga nagle została obuta

    Zdarzyło się pewnego dnia, że księżna swym zwyczajem wyszła na dwór bez obuwia,
    a książę nieoczekiwanym zbiegiem okoliczności właśnie wracał do domu. W pewnej
    chwili znaleźli się twarzą w twarz, tak że księżna nie zdążyła wciągnąć ciżem,
    chociaż miała je przy sobie. Bóg, dla którego miłości Jadwiga chodziła bosymi
    stopami, raczył cudownie uzupełnić jej strój. Albowiem nagle księżna ukazała
    się oczom męża w obuwiu i dzięki temu uniknęła niezadowolenia i nagany
    małżonka.

    Zdarzyło się też pewnego razu, że czy to przez roztargnienie, czy przez
    niedbalstwo wypadło księżnie spod pachy schowane obuwie; znaleźli je zaś
    domownicy i zwrócili księżnie. Spowiednicy Jadwigi bardzo często ją napominali,
    aby chodziła w obuwiu, a nawet opat Günter, będąc wówczas jej spowiednikiem,
    ofiarował jej nowe ciżmy, stawiając warunek, aby je nosiła. Jadwiga przyjęła je
    z podziękowaniem, nosiła je wszakże pod pachą, jak już opowiedziano. Po roku
    opat zwolnił ją z obowiązku posłuszeństwa, ponieważ nadal nie nosiła obuwia na
    nogach. Jadwiga zwróciła mu ciżmy, nie przetarte nawet na podeszwach, lecz
    zupełnie nowe, mówiąc pokornym głosem: "Zaprawdę, ojcze, byłam wam posłuszna,
    bo przecież te ciżmy, któreście mi podarowali, nosiłam często".

    Podobnie rzecz się miała, gdy Jadwiga po długotrwałych umartwieniach była już
    wielce osłabiona, a jej synowa, księżna Anna, prosiła brata Herborda z zakonu
    Braci Mniejszych, podówczas spowiednika Jadwigi, aby zmusił teściową do
    wdziania obuwia przez wydanie jej takiego polecenia. Jednakże księżna wypełniła
    polecenie tylko raz, włożyła jedynie wełniane pończochy na nogi, obuwie nadal
    swoim zwyczajem nosząc pod pachą, i to aż do czasu, gdy przybyła znów do
    wspomnianego spowiednika, od którego odebrała słuszną nagrodę, bo oto pozwolił
    jej umartwiać się chodzeniem boso aż do końca życia.

    Nogi jej były brudne, chociaż pozwalała obmywać je bardzo często. Stopy jej na
    skutek kontaktu z twardym gruntem były zgrubiałe i twarde, a na nich wiele
    dużych blizn po skaleczeniach skóry, tak wielkich, że mogła się w nich zmieścić
    spora gałązka lub można było włożyć palec, zgodnie z zeznaniami siostry Juliany
    z domu trzebnickiego, która składała oświadczenia egzaminatorom.

    Pewnego razu przy wieczerzy wielkopiątkowej księżniczka Gertruda, ksieni i
    córka świętej Jadwigi, podjęła się obmycia nóg siostrom. Gdy podeszła między
    innymi do matki, która również podlegała obrzędowi, ta wzbraniała się przed tym
    najpokorniej, ale ksieni nie chciała ustąpić, zanim nie wypełni dobrego uczynku
    obmywając nogi matki. Wreszcie, na naleganie córki i jej upór, matka zgodziła
    się i podsunęła stopy do mycia. Wówczas wspomniana siostra Juliana, która wtedy
    trzymała miednicę z wodą, ujrzała blizny po przecięciach skóry tak wielkie, jak
    to była już mowa, a w nich skrzepłą krew, pochodzącą najczęściej z okresu
    mrozów. O tę krew święta nie dbała, mieszając ją z błotem i śniegiem, co
    wielokrotnie widziała jej służba. Niewiasty usługujące księżnie widziały, jak
    na trawę spływała krew i na niej zastygała. Pewnego dnia, gdy zmęczona modlitwą
    Jadwiga skierowała się do pokoju służebnego i tam natychmiast zasnęła, siostra
    Juta z domu trzebnickiego, wówczas usługująca księżnie, podeszła do śpiącej i
    zobaczywszy cieknącą z ran ciętych krew, opatrzyła je płótnem, podziwiając
    prosty tryb życia i upokarzanie się tej Bożej służebnicy, o czym później - dla
    przykładu - opowiadała innym.

    Niezależnie od tego, jaki był mróz, księżna odmawiała psałterz z obnażonymi
    ramionami. Również podczas modlitw, z którymi połączone były ruchy obnażonych
    rąk, Jadwiga padała często na ziemię, raniąc sobie niejednokrotnie skórę, a z
    licznych ran ciętych spływały krople krwi. Te oznaki świętości, usilnie
    ukrywane przed oczami służby, udawało się jednak usługującym jej służkom
    zobaczyć, gdy przynosiły jej wodę do mycia rąk. Nie da się bowiem ukryć przed
    wszystkimi zbyt długo tego, co Bóg chce ujawnić na Swoją chwałę.

    Na gołym ciele nosiła księżna twardą koszulę utkaną z końskiego włosia. Miała
    ona zwyczaj ukrywać włosiennicę pod rękawami koszuli płóciennej, pragnąc
    oszukać oczy patrzących na nią, aby nie widziano, jak uciążliwa była ukryta
    odzież.

    Jadwiga nosiła również na lędźwiach węźlistą opaskę z końskiego włosia, której
    dotkliwość odczuwała tak boleśnie, że nieraz usługujące jej służebne musiały ją
    od niej uwalniać i leczyć owrzodziałe członki wysuszaniem miękkimi ręcznikami.
    Pewien mąż, rycerz z zakonu templariuszy, opaskę w ten sam sposób zrobioną,
    zapiętą starannie w woreczku, ofiarował Jadwidze w obecności księżny Anny,
    czyniąc to ze szczerego serca i pobożności. Księżna Anna, przywiązana d
  • 16.10.03, 23:39
    Jadwiga nosiła również na lędźwiach węźlistą opaskę z końskiego włosia, której
    dotkliwość odczuwała tak boleśnie, że nieraz usługujące jej służebne musiały ją
    od niej uwalniać i leczyć owrzodziałe członki wysuszaniem miękkimi ręcznikami.
    Pewien mąż, rycerz z zakonu templariuszy, opaskę w ten sam sposób zrobioną,
    zapiętą starannie w woreczku, ofiarował Jadwidze w obecności księżny Anny,
    czyniąc to ze szczerego serca i pobożności. Księżna Anna, przywiązana do
    teściowej, odebrała jej woreczek i otworzywszy znalazła w nim narzędzie
    okrutnie kaleczące ciało. Zobaczywszy to, gwałtownie i obelżywymi słowami
    napadła na człowieka, który dostarczył tego rodzaju rzecz teściowej. Gdy to
    usłyszała służebnica Boża i zrozumiała, o co chodzi, jako że zawsze była
    łagodna, łaskawym głosem zawstydziła synową mówiąc: "Zaprzestań, córko, napadać
    i znieważać człowieka, albowiem to, co zrobił, jest zbożne, miłe, pożądane i
    zgodne z wolą Bożą. Gdyby bowiem Panu Bogu nie podobało się, abym musiała - dla
    zbawienia - używać tej opaski, nie zrządziłby On, abym otrzymała ją w darze od
    tego człowieka".

    Opaskę tę Jadwiga nosiła najpierw na lędźwiach, gdy zaś na skutek kontaktu z
    ciałem cokolwiek zmiękła, sprawiła sobie nową, jakoby poleconą przez Boga. Gdy
    księżna Anna stwierdziła, że ta święta kobieta z powodu nadmiernego umartwiania
    się kompletnie osłabła i że grozić to może zupełnym zniszczeniem sił żywotnych,
    mocno tym przejęta natarczywie prosiła wspomnianego brata Herborda, spowiednika
    Jadwigi, aby zachowując dyskrecję przekazał jej stanowcze polecenie odrzucenia
    instrumentu cierpienia, włosienicy i opaski, i powrotu do delikatniejszej
    bielizny. Spowiednik, chcąc spełnić prośbę księżny Anny, podczas spowiedzi
    Jadwigi nakłaniał ją do wysłuchania tej prośby, mówiąc żałośnie: "Niech Bóg ci
    wybaczy, moja córko, że dałaś do zrozumienia swej synowej to, co było dla mnie
    tajemnicą". Jadwiga nie usłuchała rady i po jednorazowym zaniechaniu dręczącej
    odzieży, powróciła do niej i męcząc się doczekała śmierci. Pragnąc wzbogacić
    owoce swego zbawienia, stale podkopywała swą cielesną glebę i pole ciała pilnie
    ćwiczyła, nie zwracając uwagi na rady otoczenia, jeżeli widziała w nich
    przeszkody na drodze swego życia.

    Syn jej, książę Henryk, zwracając się do ukochanej matki, której zawsze
    współczuł, mówił: "Nie mogę nakłonić mej matki żadnym błaganiem, aby zechciała
    postępować łagodniej w swym umartwianiu ciała". Jadwiga zaś powtarzała za
    Apostołem: "Wszystko mogę w Tym, który mnie umacnia", ponieważ jej słabe
    kobiece siły cudownie wspomagała moc Boża. Nie kładła się do snu na łożu
    przygotowanym dla niej w odpowiadającej jej godności książęcej celi, lecz po
    długich modlitwach wieczornych zasypiała zmorzona snem na gołych deskach lub
    podłodze pokrytej skórą zwierzęcą. Gdy zmuszona była ulżyć trochę osłabionemu
    ciału, od czasu do czasu kładła się na słomie zawiniętej w koc lub na zwykłym
    sienniku z worka.

    Nigdy swym członkom nie pozwalała spocząć na pościeli, choćby nie wiedzieć jak
    była słaba. Nawet podczas choroby, gdy usiłowano położyć ją na pościeli,
    stanowczo sprzeciwiała się temu.

    Ponad ludzkie siły na świętych trwała czuwaniach. Jutrznię odbywała o świcie, a
    zdarzało się często, że przychodziła, zanim odezwał się dzwon. Później nie
    wracała już do łóżka, aby pokrzepić ciało snem, lecz medytując przez całą noc
    umartwiała swe ciało najokrutniej chłostą, albowiem po Jutrzni wstępowała
    jeszcze do kapitularza sióstr i tam kazała się biczować służebnym aż do krwi, o
    czym one opowiadały później ze łzami w oczach.

    Zapytana o to pani Demunda opowiadała: "Jakże nie mam płakać, gdy jestem
    zmuszana chłostać człowieka dopóty, dopóki nie wytryśnie krew, i to człowieka,
    na którym nie ma nic prócz twardej skóry i kości". Tymi słowami dała do
    zrozumienia, że chodzi o jej panią, świętą Jadwigę, której Demunda była
    najbliższą służebną, i ona właśnie musiała chłostać swą panią, w szczególności
    w okresie Wielkiego Postu, w wigilie świętych, w Suche Dni pór roku i,
    specjalnie na pamiątkę męki Zbawiciela, w wieczory z piątku na sobotę.

    Siostra Wiktoria z domu trzebnickiego, zmuszona rozkazem i nakłoniona jej
    prośbami i uporem, chłostała Jadwigę równie często, o czym później opowiadała
    egzaminatorom Stolicy Apostolskiej.

    Tak oto .owa kolumna niebiańska, wypełniona wzniosłym duchem, codziennie, z
    wyjątkiem niektórych dni świątecznych, poskramiała potęgą ducha nikczemność
    cielesną i nie ustawała nawet w czasie choroby, wówczas również każąc się
    chłostać. Owa święta starała się tak ciężkie biczowanie zachować w tajemnicy,
    aby nie mogło być przez żadne oczy dostrzeżone. Jednakże nie udało się to w
    pełni, albowiem odgłosy długich i mocnych biczowań dochodziły do uszu, nawet na
    zewnątrz stojącej, służby. Ani najstaranniej zamykane drzwi, ani pilnie na
    zewnątrz stawiane straże nie mogły utrzymać tajemnicy biczowania. A ponieważ
    nie można opisać tego zwykłymi słowami, jak ta służebnica Chrystusowa
    krzyżowała swe ciało wraz z grzechami i pożądliwością, posłużmy się opinią
    synowej księżny, Anny, która powiedziała: "Gdy słuchałam żywotów różnych
    świętych, nigdy nie spotkałam ani takiej surowości, ani od niej większej, ani
    jej podobnej.

  • 16.10.03, 23:40
    Rozdział V

    O modlitwie i o umiłowaniu Boga przez Jadwigę

    Przyjaciółka Boga wiedziała, że człowiek ukształtowany w ciele winien
    pielgrzymować do Pana, aby na tym wygnaniu nie pozostawał bez pociechy Bożej.
    Duchem i umysłem zawsze usiłowała wyjawić Panu siebie i w cudowny sposób całym
    sercem wyczuwała obecność umiłowanego Pocieszyciela, aby być owładniętą Jego
    tajemniczą mową, być pochłoniętą słodyczą miłości i uzyskać skutek zbawiennej
    łaski, a podniebieniem zakosztować smaku cudownej rozkoszy.

    I aby dyskretnie mogła to czynić, aby działo się to w spokoju i aby jak
    najpewniej okazało się skuteczne i często osiągalne, Jadwiga zmieniała
    wielokrotnie konwencję dat, wyszukiwała różne miejsca, jak i również zmieniała
    często sposoby szukania Umiłowanego jej duszy.

    Z doświadczenia już wiedziała, że każdy czas jest odpowiedni, by szukać Boga, i
    że czuwającym Bóg często się objawia, jak i też tym, którzy Go z tęsknotą
    szukają. Ćwiczyła się w czuwaniu z wielką żarliwością - jak powyżej opisano -
    dlatego więc poprzez ciągłą modlitwę wypatrywała i szukała Tego, który umiłował
    jej duszę. Jej wciąż płonące serce nie mogło się wyzwolić od miłości Tego,
    którego umiłowała i pragnęła Jego obecności, jak łania pragnie wody ze
    strumienia.

    Jadwiga chorując poznaje wchodzących choć ich nie widzi; strofuje nieposłuszną
    zakonnicę, a innej ujawnia jej ukryte grzechy


    Dnie przedłużając w noce, a noce wiążąc z dniami, trwała na pobożnych
    czuwaniach oczekując przyjścia Pocieszyciela, aby otworzyć się przed Nim,
    przybywającym i kołaczącym do drzwi serca. Od Jutrzni aż do późnych godzin
    nocnych wypełniała milczenie bez reszty modlitwami, aby usłyszeć głos
    Umiłowanego, pukającego i przemawiającego ze słodyczą, gdy inni ludzie trwali w
    gnuśności. Można by rzec, że słyszała Słowa od wieków ukryte i oddalone od
    gwaru światowego, Słowo najsłodsze, które spływa delicjami i nasyca zbawiennymi
    sakramentami. Pragnęła poznawać słodycz Jego słów i zazwyczaj czuwała, aby -
    gdy inni spali - jej ucho mogło uchwycić niejako ukradkiem niteczki Jego
    szeptu.

    Umiłowany wynagradzał jej, nie przechodząc obok niej obojętnie, lecz przemawiał
    do niej o miłości Bożej, rozżarzył jej serce tak bardzo, że w ogniu miłości do
    Niego rozpoznawała Jego obecność, rozumiejąc, że Ten, którego miłuje, trwa w
    niej przez niezmienną cnotę.

    Któż spośród nas wszystkich czuwa tak niezłomnie i przestrzega czasu
    Nawiedzenia Pańskiego, przyrzeczonego i nadchodzącego, wykorzystując tak pilnie
    poszczególne chwile okresu oczekiwania, aby - gdy nadejdzie i zakołacze - zaraz
    otworzyć Mu, jak powiedziano: "trochę snu, trochę drzemania"; kto by mógł
    przewyższać Jadwigę w tym względzie, przebywszy tyle długich czuwań jak ona?

    Ilekroć niektóre niewiasty z jej świty przy niej pozostające wstawały wypoczęte
    po dobrym śnie, zawsze zastawały Jadwigę czuwającą i modlącą się w sypialni
    przed swym łożem i rozmawiającą z Tym, który godzien jest tęsknoty. Wprawdzie
    później kładła się, by zażyć nieco snu, lecz wkrótce wstawała i albo czekając
    na północ, albo wyprzedzając pierwszy brzask "ku uciesze porannych gwiazd, ku
    wolności wszystkich synów Bóżych" głosiła również chwałę Boga. Wiedziała
    bowiem, uświadomiona z natchnienia Bożego, że w błogosławieniu Pana należy
    wyprzedzać słońce i zbierać niebiańską mannę Bożych łask. I tak trwała na
    chwaleniu Boga w rozmowach pobożnych, nie ustając w modlitwie przez cały dzień,
    chyba że musiała wspólnie spożywać posiłek albo słuchać o Bogu lub gdy chciała
    uczestniczyć w dziełach pobożności. Jednakże nawet wtedy nie przestawała się
    modlić i dzięki temu bez przerwy czyniła dobrze.

    Spożywając strawę dla pokrzepienia ciała nie przerywała rozmowy z Bogiem,
    ponieważ - znając dobrze Pismo święte - przeżywała czytane przy stole Słowo
    Boże. Tym świętym czytaniem tak często się wzruszała, że zapominała o włożeniu
    do ust kęsa strawy lub trzymała go w ustach nie przeżuwając i zalewając się
    łzami. Rzeczywiście można o niej powiedzieć za psalmistą: "Jak słodka jest dla
    mego podniebienia Twoja mowa, ponad miód dla ust moich".

    Jadwiga miała większą tęsknotę do potrzeb ducha niż do potrzeb ciała. Tak
    błogosławiła ona Pana w każdej chwili, a na jej ustach była Jego chwała.
    Jadwiga uważała, że do wychwalania Boga stosowne jest każde miejsce jej
    księstwa. Chętnie nawiedzała miejsca ukryte i poświęcone Bogu, uważając, że
    lepiej wprowadzają one w nastrój powagi. Unikając oglądania innych ludzi,
    poprzez wewnętrzne uniesienia unikała słabości własnego ciała. Owa służebnica
    Boża wzniósłszy się ku Umiłowanemu mogła być połączona z Bogiem swym duchem i
    żarliwością umysłu. Umiłowany odpłacał jej wzajemną miłością, gdy dotykała Go
    promieniem uwielbienia, On strzegł jej od jakiegokolwiek niepokoju, w każdym
    przypadku wzmacniając jej cnoty.

    Zdarzyło się pewnego dnia, że Jadwiga modliła się w jednej z komnat i wtedy
    jeden z jej wiernych sług, Bogusław z Zawonii, mianowany przez nią
    odpowiedzialnym za zarządzanie kuchnią dla ubogich, wszedł do tego
    pomieszczenia, by zabrać stamtąd naczynie, w którym zazwyczaj przygotowywano
    dla Jadwigi wodę do picia. Zastał ją klęczącą przy modlitwie otoczoną takim
    blaskiem, że przestraszył się do tego stopnia, iż uciekł z tego miejsca
    pospiesznie. Lecz księżna zawołała go z powrotem, by wręczyć mu naczynie, a on
    otrzymawszy je ujrzał znowu jasność bijącą od niej i oddalił się szybko
    przerażony i nic nie rozumiejący. Z tej światłości, która otaczała Jadwigę, i z
    przestrachu, który zamieszkał w sercu jej sługi, można wnioskować, że już wtedy
    zbliżała się duchowo do Pana. On to posiadał nieosiągalny blask i jego
    światłość uszczęśliwia i oświeca każdego, kto przychodzi, na świat.

    Z tego powodu Bóg nie dopuszczał, będąc wszechmocnym, aby zewnętrzne niepokoje
    irytowały Jadwigę, gdy tego nie chciała. Zrządzeniem Bożym obdarowana została
    łaską oglądania we śnie i modlitwie swojego Umiłowanego i pozostawania w Jego
    pocieszeniach. Czyż nie wypełniło się w niej wtedy owo Słowo najsłodsze
    Oblubienica: "nie budźcie ze snu, nie rozbudzajcie ukochanej, póki nie zechce
    sama".

    Zdarzyło się, że Jadwiga zatopiona w rozmyślaniach o Bogu zapominała o
    wszystkim innym, modląc się i płacząc tak obficie pod welonem, że księżna Anna,
    jej synowa, odbierając od niej w czasie Mszy św. pocałunek pokoju, ujrzała jej
    oczy zakrwawione od łez i twarz zmienioną płaczem. Często widywała Jadwigę w
    czasie modlitwy, gdy twarz jej mieniła się to śnieżną białością, to
    zaróżowieniem, jakby zmieniające się oblicze anielskie z radosnego uniesienia,
    w którym pozostawała.

    Jadwiga nie zawsze ujawniała przed księżną Anną swe modlitewne przeżycia, ale
    czasem nie mogła tego uniknąć, albowiem Anna spośród wszystkich niewiast stała
    w kościele najbliżej i dlatego często dostrzegała rozradowanie, którego
    doznawała owa służebnica Chrystusa w pocieszaniu ducha. 1 księżna Anna, i brat
    Herbord, spowiednik Jadwigi, widywali ją porwaną tak wielkim uniesieniem, że
    zdawała się być bez zmysłów i czucia. Pan Kosma, szlachcic na jej służbie, miał
    zwyczaj mawiać: "Wielokrotnie zdarzało się, że gdy moja księżna, błogosławiona
    Jadwiga, trwała w modlitwie, a ja musiałem do niej podejść w jakiejś sprawie,
    ona zaś była tak zatopiona w modlitwie, że mnie, stojącego obok nie dostrzegała
    dopóty, dopóki po bardzo długiej chwili nie przyszła do siebie". Duch jej
    wznosił się od spraw znanych i nieznanych, i od spraw ziemskich ulatywał do
    niebieskich. I duch ten, przechodząc od rzeczy widzialnych do niewidzialnych,
    nie przestawał podziwiać wspaniałości Stwórcy w dziełach przezeń stworzonych.
    Wznosiła zatem częstokroć do Nieba swe oczy, aby ujrzawszy wspaniałość gwiazd
    na obliczu nieba, tym gorętszą pałać miłością do ojczyzny niebieskiej.

    Zdarzyło się, że kierując swe oczy na oblicze nieba, gwiazdy i ciała
    niebieskie, wpadała w kontem
  • 16.10.03, 23:41
    Zdarzyło się pewnego dnia, że Jadwiga modliła się w jednej z komnat i wtedy
    jeden z jej wiernych sług, Bogusław z Zawonii, mianowany przez nią
    odpowiedzialnym za zarządzanie kuchnią dla ubogich, wszedł do tego
    pomieszczenia, by zabrać stamtąd naczynie, w którym zazwyczaj przygotowywano
    dla Jadwigi wodę do picia. Zastał ją klęczącą przy modlitwie otoczoną takim
    blaskiem, że przestraszył się do tego stopnia, iż uciekł z tego miejsca
    pospiesznie. Lecz księżna zawołała go z powrotem, by wręczyć mu naczynie, a on
    otrzymawszy je ujrzał znowu jasność bijącą od niej i oddalił się szybko
    przerażony i nic nie rozumiejący. Z tej światłości, która otaczała Jadwigę, i z
    przestrachu, który zamieszkał w sercu jej sługi, można wnioskować, że już wtedy
    zbliżała się duchowo do Pana. On to posiadał nieosiągalny blask i jego
    światłość uszczęśliwia i oświeca każdego, kto przychodzi, na świat.

    Z tego powodu Bóg nie dopuszczał, będąc wszechmocnym, aby zewnętrzne niepokoje
    irytowały Jadwigę, gdy tego nie chciała. Zrządzeniem Bożym obdarowana została
    łaską oglądania we śnie i modlitwie swojego Umiłowanego i pozostawania w Jego
    pocieszeniach. Czyż nie wypełniło się w niej wtedy owo Słowo najsłodsze
    Oblubienica: "nie budźcie ze snu, nie rozbudzajcie ukochanej, póki nie zechce
    sama".

    Zdarzyło się, że Jadwiga zatopiona w rozmyślaniach o Bogu zapominała o
    wszystkim innym, modląc się i płacząc tak obficie pod welonem, że księżna Anna,
    jej synowa, odbierając od niej w czasie Mszy św. pocałunek pokoju, ujrzała jej
    oczy zakrwawione od łez i twarz zmienioną płaczem. Często widywała Jadwigę w
    czasie modlitwy, gdy twarz jej mieniła się to śnieżną białością, to
    zaróżowieniem, jakby zmieniające się oblicze anielskie z radosnego uniesienia,
    w którym pozostawała.

    Jadwiga nie zawsze ujawniała przed księżną Anną swe modlitewne przeżycia, ale
    czasem nie mogła tego uniknąć, albowiem Anna spośród wszystkich niewiast stała
    w kościele najbliżej i dlatego często dostrzegała rozradowanie, którego
    doznawała owa służebnica Chrystusa w pocieszaniu ducha. 1 księżna Anna, i brat
    Herbord, spowiednik Jadwigi, widywali ją porwaną tak wielkim uniesieniem, że
    zdawała się być bez zmysłów i czucia. Pan Kosma, szlachcic na jej służbie, miał
    zwyczaj mawiać: "Wielokrotnie zdarzało się, że gdy moja księżna, błogosławiona
    Jadwiga, trwała w modlitwie, a ja musiałem do niej podejść w jakiejś sprawie,
    ona zaś była tak zatopiona w modlitwie, że mnie, stojącego obok nie dostrzegała
    dopóty, dopóki po bardzo długiej chwili nie przyszła do siebie". Duch jej
    wznosił się od spraw znanych i nieznanych, i od spraw ziemskich ulatywał do
    niebieskich. I duch ten, przechodząc od rzeczy widzialnych do niewidzialnych,
    nie przestawał podziwiać wspaniałości Stwórcy w dziełach przezeń stworzonych.
    Wznosiła zatem częstokroć do Nieba swe oczy, aby ujrzawszy wspaniałość gwiazd
    na obliczu nieba, tym gorętszą pałać miłością do ojczyzny niebieskiej.

    Zdarzyło się, że kierując swe oczy na oblicze nieba, gwiazdy i ciała
    niebieskie, wpadała w kontemplację najwyższego tronu Bożego Majestatu i
    przyjmowała promień boskiej chwały do swego wnętrza tak obficie, że stawało się
    to widoczne nawet na zewnątrz, bo ciało jej otaczał na ziemi jasny blask i było
    widać, jak unosiła się w powietrzu. Tak opowiadali o tym świadkowie. To światło
    widzialne na zewnątrz ujawniało obecność wiekuistego Światła w promieniującej
    duszy, a unoszenie się ciała świadczyło o uniesieniu ducha, który podążał do
    Boga.

    Podczas nabożeństwa nie pozwalała nikomu z sobą rozmawiać, chyba wyjątkowo w
    nieoczekiwanym przypadku albo w razie nieuniknionej konieczności, uważając za
    zgoła nieprzystojne i niegodne wtrącanie ludzkich słów między wypowiedzi Boże;
    jeśli nie wymaga tego wyjątkowo pilna sprawa i uzasadniona przyczyna, człowiek
    nie śmie zakłócać spokoju duszy, która jest w kontakcie z Bogiem.

    Ta święta niewiasta najtroskliwiej ukrywała tajemne współprzeżywanie rozmów z
    Bogiem, aby w żadnym wypadku nie dowiedziało się o nich otoczenie - nie dzięki
    powadze księżny, ale dzięki radosnym westchnieniom, których Jadwiga nie mogła
    zataić, albowiem pokonana siłą miłości i poruszona słodyczą pobożności
    nieświadomie to współprzeżywanie ujawniała. Jakkolwiek pragnęła mieć do
    modlitwy miejsca ustronne, które bardziej odpowiadały rozmowom z Bogiem,
    zsyłającym na nią żarliwą słodycz, i takie miejsca, które usuwają przeszkody w
    rozmowie, przecież nie chciała słuchać publicznego nabożeństwa w domu, w swej
    komnacie, jak to było w zwyczaju u innych książąt i magnatów, lecz zawsze w
    kościele, i dlatego nakazywała jutrznie, msze św., nieszpory i inne nabożeństwa
    ze śpiewem solennie odprawiać w swej obecności. Z odgłosem dzwonu na jutrznię
    natychmiast szła do kościoła, zabrawszy z sobą służbę. Ani błoto, ani śnieżyce,
    ani ulewny deszcz, ani inna niepogoda, ani inne okoliczności - chyba tylko
    choroba - nie mogły jej powstrzymać przed pójściem do kościoła, by uczestniczyć
    w nabożeństwie, jeśli nawet kościół był daleko od miejsca zamieszkania.

    Niezależnie od tego, jacy kapłani odprawiali Mszę świętą, traktowała ich jak
    najpoważniej, modląc się pokornie albo leżąc krzyżem na ziemi, albo klęcząc,
    albo z łokciami dotykającymi stóp. Często klęcząc w pokornej modlitwie z sercem
    skruszonym dotykała pyłu ziemi. Jacykolwiek kapłani przybywali na jej dwór -
    czy to świeccy, czy zakonni - nie mogli go opuścić, dopóki nie odprawili w jej
    obecności Mszy św. A jeśli kiedykolwiek zdarzyło się, że na dworze było za mało
    kapłanów, Jadwiga zaś nie mogła ścierpieć, żeby odprawiano zbyt mało mszy,
    wzywała zewsząd innych księży, aby uzupełnić nabożeństwa. Kapelani i
    serwicjałowie obciążeni byli wielką liczbą nabożeństw, gdy Jadwiga przeżywała
    niedosyt z powodu ich braku. Pewien ksiądz ułożył nawet taki dwuwiersz:

    In sola missa non est contenta ducissa,
    Quot sunt presbiteri missas tot oportet haberi.
    (Jedną Mszą św. księżna się nie zadowala,
    ilu jest księży, tyle powinno być mszy).

    Zdarzyło się, że Jadwiga zapragnęła uczestniczyć w wielu mszach, wysłała więc
    kapelana imieniem Marcin (późniejszego kanonika wrocławskiego), aby sprowadził
    jakiegokolwiek innego kapłana, który by odprawił Mszę św. Marcin, zmuszony
    rozkazem, któremu nie potrafił się oprzeć, poszedł, niechętnie wykonując
    polecenie. Szczęśliwym dla siebie trafem spotkał pewnego łysego konwersa, który
    właśnie wówczas podążał na dwór książęcy w celu załatwienia jakiejś sprawy.
    Dobrał go sobie do towarzystwa i powróciwszy z nim na dwór przedstawił go
    księżnej. Ona zaś, jako że była pełna łatwowiernej prostoty, nie rozpoznała po
    habicie, że to mnich, ale dostrzegając jedynie tonsurę i biorąc go za kapłana,
    zwróciła się do niego z prośbą, aby raczył dla niej odprawić Mszę św. A gdy
    zdumiony odparł, że nie jest kapłanem, a nawet w ogóle jest niepiśmienny,
    księżna stwierdziwszy pomyłkę prosiła go pokornie o przebaczenie, tłumacząc, że
    nie miała zamiaru zakpić z niego, lecz proponowała Mszę przez nieświadomość.
    Kapelanowi natomiast rzekła ze zwykłą sobie łaskawością: "Niech ci Bóg
    przebaczy, że mię wprowadziłeś w taki błąd". Tylko bowiem z tego rodzaju
    cierpliwością zwykła była ganić tych, którzy uczynili jej krzywdę lub narazili
    na wstyd, jak to już poprzednio pisaliśmy w rozdziale o jej cierpliwości.

    O przeżywaniu przez Jadwigę nabożeństw z ogromną żarliwością, zwłaszcza
    celebracji Mszy św., świadczą nie tylko poprzednio już opisane łzy i
    umartwienia, lecz również mówią o tym jej bardzo pobożne uczynki i ćwiczenia
    cnót. Na wszystkie nabożeństwa dawała ofiarę osobiście albo przesyłała je, a od
    kapłana, który celebrował Mszę św., domagała się, by nakładał swe ręce na jej
    głowę i kropił ją wodą święconą, głęboko przekonana, że dzięki temu uzyska od
    Boga specjalną łaskę, a w chwilach słabości, które zresztą zdarzały się jej
    bardzo często, czyniła to
  • 16.10.03, 23:41
    O przeżywaniu przez Jadwigę nabożeństw z ogromną żarliwością, zwłaszcza
    celebracji Mszy św., świadczą nie tylko poprzednio już opisane łzy i
    umartwienia, lecz również mówią o tym jej bardzo pobożne uczynki i ćwiczenia
    cnót. Na wszystkie nabożeństwa dawała ofiarę osobiście albo przesyłała je, a od
    kapłana, który celebrował Mszę św., domagała się, by nakładał swe ręce na jej
    głowę i kropił ją wodą święconą, głęboko przekonana, że dzięki temu uzyska od
    Boga specjalną łaskę, a w chwilach słabości, które zresztą zdarzały się jej
    bardzo często, czyniła to jawnie wobec wszystkich dworzan. Brat Herbord,
    spowiednik Jadwigi, mawiał: "Nikt nie potrafi wyrazić, jak wielkiej pobożności
    i wiary była święta Jadwiga w zakresie obrzędu Mszy św. i Najświętszego
    Sakramentu Ciała Pańskiego".

    Będąc zdania, że kapłani godni są największego szacunku, ponieważ codziennie w
    Sakramencie Ołtarza dotykają i pożywają Pana Nieba i Ziemi, który to sakrament
    sprawują w obecności wiernych, uświęcając cnotę pobożności i przywracając
    czystość duszy, przeto kapłanów i duchowieństwo, czy to świeckie, czy zakonne,
    miała w tak wielkim poszanowaniu, że nawet tych, którzy dla uzyskania pewnej
    jałmużny udawali, że są księżmi, obdarzała podarunkami. Do stołu nie usiadła
    wcześniej, dopóki nie usiadł kapłan, który uprzednio odprawiał jej Mszę św.

    Bała się ogromnie błyskawic i grzmotów, ponieważ te zjawiska żywiołów
    przywodziły jej na myśl Sąd Ostateczny i miecz pomsty Bożej. Myśląc o tym cała
    drżała ze strachu i podobnie jak święty Hiob lękała się Boga niby wezbranych
    nad nią fal. I trwała w bojaźni tak długo, dopóki nie przybył wezwany przez nią
    kapłan i nie złożył na jej głowie uświęconych rąk jako tarczy opieki Pańskiej.
    Pod osłoną tych rąk, jak gdyby zabezpieczona od grożącej klęski, ugiąwszy
    kolana pozostawała na modlitwie przez cały czas trwania burzy. Po burzy zaś,
    uspokojona, z wdzięcznością za nałożenie rąk kapłana, obdarzała je pocałunkami,
    albowiem po to były poświęcone, aby łagodzić gniew Boga.

    Uczuciem szczególnej miłości obdarzała tych kapłanów, o których wiedziała, że
    sumiennie celebrują nabożeństwa. Nie ulega wątpliwości, że miłowała mocniej
    tych, którzy okazywali większą pobożność w odprawianiu Mszy. Ilekroć pragnęła
    przystąpić do Sakramentu Ciała Pańskiego, policzki jej zalewały się takimi
    strugami łez i umartwiała się wówczas takimi modlitwami, klęczeniem i leżeniem
    krzyżem, że żar jej pobożności wzruszał skutecznie i skłaniał innych, którzy ją
    otaczali, do wiary.

    Starała się mieć jak najwięcej obrazów i relikwii świętych, którym oddawała
    należną cześć. Polecała odnosić je do kościoła i umieszczać w swej obecności
    tam, gdzie się modliła, aby pod wejrzeniem tych świętych, których miłowała,
    uświadamiać sobie ich zasługi i dzięki ich wizerunkom uzyskać jeszcze żarliwszą
    pobożność.

    Wśród wszystkich świętych szczególną miłością otaczała, jak być powinno, Matkę
    Chrystusową i dlatego nosiła przy sobie Jej mały obrazek na kości słoniowej.
    Często brała go do ręki, aby w miłości do Matki Boskiej na Nią spojrzeć i
    dzięki temu spojrzeniu wzbudzić w sobie jeszcze większe uwielbienie dla Panny
    Wsławionej. Tym obrazkiem kiedyś Jadwiga pobłogosławiła chorych, którzy
    natychmiast wyzdrowieli, a obrazek został uznany za cudowny. Fakt ten zapisano
    dla pamięci wszystkich, do jak wielkich i wzniosłych zasług doszła już Jadwiga,
    która w żarliwej miłości do Matki Syna Bożego nieustannie nosiła przy sobie Jej
    obrazek. Z równą pobożnością przeżywała Jadwiga w swym sercu mękę Pana Jezusa.
    Można o tym wnosić z faktu, że nie zaniedbywała czci nawet najmniejszych znaków
    przedstawiających tajemnicę Męki Chrystusowej. Gdziekolwiek bowiem na ziemi
    zobaczyła np. słomę ułożoną w kształcie krzyża, adorując ją i podnosząc z ziemi
    całowała i kładła w takim miejscu, w którym słomiane krzyże nie mogły ulec
    zadeptaniu.

    Ponieważ umiłowała piękno Domów Bożych, ofiarowywała różnym kościołom i
    ołtarzom ozdoby i cenne akcesoria do kielichów i naczyń kościelnych, a także
    sprawiała swoim kosztem szaty kapłańskie lewitów i ministrantów i
    przygotowywała je własnoręcznie lub zlecała wykonanie niewiastom z otoczenia,
    które haftowały je złotem i jedwabiem.

    Tak wraz z innymi uczestniczyła w świętych tajemnicach, tak uprawiała pobożne
    obrzędy, tak z wiernymi wycierała progi świętych Pańskich, tak z umiarkowaniem
    w obecności innych starała się przekazywać dar swej pobożności.

    Po zakończeniu nabożeństwa, gdy wszyscy obecni wracali we właściwym czasie do
    swych domów, aby odpocząć i zatroszczyć się o rzeczy powszednie, Jadwiga
    pozostawała z kilkoma towarzyszkami w kościele, aby doznać wewnętrznych
    wzruszeń i rozkoszy duchowych w Przybytku Pańskim. Oddawała się w pełni modłom,
    pragnąc jak najgłębiej doznać słodyczy Pańskiej pociechy, wciąż przeżywanej na
    nowo, której smaku wielokrotnie dane jej było - dla jej zasług - kosztować. Gdy
    wszyscy inni wyszli z kościoła, ona pozostając w samotności mogła już
    spokojniej i swobodniej na swój sposób rozmawiać z Ukochanym. Wzdychając w
    modlitwie krążyła od ołtarza do ołtarza, a wzniósłszy oczy ku niebu z całego
    serca, ze splecionymi rękami, stojąco zanosiła do Boga pokorne modły i padając
    na ziemię do stóp Jezusa, podobnie jak Maria Magdalena, pokornie kładła się
    krzyżem.

    Ponieważ nie mogła bezpośrednio całować śladów męki naszego Zbawiciela, przeto
    zamiast nich całowała bardzo często ziemię lub też wargami ścierała pokornie
    kurz z posadzki kościoła i łzami zraszała ziemię, aby żar tej miłości, której
    ukryć nie mogła, okazać swemu Umiłowanemu i uzyskać przebaczenie grzechów oraz
    obfitość łask. W przekonaniu, że jest pyłem i popiołem, ustami dotykała pyłu,
    mając nadzieję i ufność, że jej Umiłowany w tejże chwili oddaje jej pocałunek
    wiekuistego pokoju. Odczuwając jeszcze niedosyt tego rodzaju umartwień tak
    długo leżała krzyżem przed swym Panem, jak długo jej słabe ciało mogło to
    wytrzymać, chyba że wzmacniały je żar pobożności i moc Ducha Świętego.

    Siostra Gaudencja chcąc z ciekawości podpatrzyć objawy pobożności swej pani i
    jej modlitwę, wyszła w czasie obiadu z klasztoru i wszedłszy do kościoła
    zobaczyła księżną leżącą krzyżem i zatopioną w modlitwie tak długo, że czekając
    na nią można było przeczytać połowę psałterza.

    Dla większego umartwienia ciała i dla przedziwnego żaru miłości Bożej, który ją
    podniecał do większych wysiłków, leżąc krzyżem podnosiła piersi i głowę,
    czytając modlitwy z leżącej przed nią książki. Powstawała przy tym
    kilkakrotnie, albowiem ciągłym klękaniem czciła Tego, który za nas został
    ukrzyżowany.

    Nigdy nie widziano, by w czasie modlitwy siedziała, stała wtedy lub klęczała na
    gołych kolanach. Dlatego wyrosły na nich wystające i twarde guzy wielkości
    dwóch jaj albo - jak niektórzy twierdzą - dwu pięści; w zimie były bardziej
    obrzękłe. Ukrywała je przed bliźnimi jak skarb, dlatego za jej życia nie
    wiedziano o nich, z wyjątkiem niewielu zaprzyjaźnionych z nią niewiast.

    Takimi znakami miłości ozdobiona przyjaciółka Boża objawiała się Umiłowanemu
    niby ozdobiona najdroższymi perłami; a te znamiona miłości - guzy na kolanach,
    blizny na rękach i stopach, a na pozostałych członkach sińce od odmrożeń -
    nosiła zawsze w sobie i tak prezentowała się oczom Umiłowanego, takimi
    pieśniami radości, takimi hymnami wesela z westchnieniami i wzruszeniami
    sprawiała przyjemność Najwyższemu Królowi, tak przy instrumencie o dziewięciu
    strunach i przy tej najsłodszej harfie śpiewała Umiłowanemu Oblubieńcowi
    pobożne psalmy i głębokie, pokorne modlitwy.

    Takim tańcem serca, takimi poruszeniami ciała, klęczeniem i leżeniem krzyżem
    igrała wokół tronu Baranka Bożego i tym sposobem całym swym sercem wysławiała
    Boga. Nawet jeszcze za życia męża każdego dnia chwaliła w taki sposób Boga, od
    samego świtu spędzając czas w kościele na modlitwie, dopóki w południe nie
    z
  • 16.10.03, 23:42
    Takim tańcem serca, takimi poruszeniami ciała, klęczeniem i leżeniem krzyżem
    igrała wokół tronu Baranka Bożego i tym sposobem całym swym sercem wysławiała
    Boga. Nawet jeszcze za życia męża każdego dnia chwaliła w taki sposób Boga, od
    samego świtu spędzając czas w kościele na modlitwie, dopóki w południe nie
    zeszła do czekającej na nią służby, aby - raczej z niechęcią, a nie z ochoty -
    zjeść z nią skromny posiłek, o czym już wyżej była mowa.

    Słodycz owej najdoskonalszej uczty, w której brała udział całą duszą, tak
    dalece odmienił gust jej serca, że był jej niemiły smak codziennego posiłku.
    Dlatego też nasyciwszy się niejako codziennym pokarmem kontemplacji i ożywiona
    winem wewnętrznego pocieszenia dopiero w godzinach wieczornych mogła spożyć
    posiłek dla ciała. Służebnica Chrystusa unosiła się do Boga tak wielkim
    pożądaniem i tak ogromną miłością, że usiłowała nie tylko siebie całkowicie
    ofiarować, lecz w miarę możności przenieść na innych swój płomień miłości przez
    pobożną i wierną służbę. Przeto i osobiście, i przez służącego, którego
    przeznaczyła do tej misji, pouczała poszczególnych przybyszów na dworze o
    konieczności spowiedzi i modlitwy oraz o innych rzeczach dotyczących zbawienia.

    Wśród dworek miała m.in. niewiastę łaziebną w sędziwym wieku, całkowicie nie
    znającą Modlitwy Pańskiej. Księżna osobiście uczyła ją z takim staraniem Ojcze
    Nasz, że spędzała z łaziebną nawet noce i przez 10 tygodni przed położeniem się
    do snu w łóżku, w którym spoczywała staruszka, nakazywała jej powtarzać słowa
    modlitwy, aby zasypiając z nimi mocniej je sobie utrwaliła w umyśle.

    Jadwiga nauczyła także swego męża wielu modlitw, aby mógł dzięki nim gromadzić
    owoce zbawienia przez doskonalenie się w cnotach i aby wzbudził w sobie zbożne
    czuwanie. Najbardziej bowiem pragnęła, aby ten, którego najmocniej wśród ludzi
    kochała w Panu, służył Bogu całym swym pobożnym sercem.


  • 16.10.03, 23:42
    Rozdział VI

    O uczynkach miłosierdzia świętej Jadwigi i o jej umiłowaniu bliźnich

    Dar pobożności i miłosierdzia tak ogromnie wypełniał serce służebnicy
    Chrystusowej, że zawsze była gotowa ku chwale Boga, świętych Pańskich i dla
    wspomożenia bliźnich świadczyć zarówno uczucia, jak i skuteczne działania. W
    swym sercu bowiem posiadała niezniszczalne słowa Zbawiciela naszego i starannie
    wypełniała je uczynkami: "Bądźcie miłosierni". Ta szlachetna pani posiadała
    odziedziczoną po przodkach łaskawość, którą pomnażała miłość do Jezusa
    Chrystusa. Jego łaską podbudowana, usiłowała, o ile tylko mogła, nieustannie
    rękami swymi czynić dobrze, a jeżeli nie mogła tego dokonać sama, czyniła przy
    pomocy innych. Między innymi uczynkami miłosierdzia za najważniejsze uważała
    dzieło pobożności w rozszerzaniu zbawienia dusz i dlatego radami i zachęcaniem
    doprowadziła małżonka do tego, iż własnym kosztem zbudował klasztor w Trzebnicy
    dla mniszek zakonu cysterskiego.

    Koszty budowy, jak dokładnie wiadomo z rachunków budowniczych, wyniosły aż
    około 30 tysięcy grzywien. Same mury, nie licząc dachu, który na całym
    klasztorze został wyłożony ołowianą blachą (tak jak pozostało do dzisiaj),
    kosztowały 20 tysięcy grzywien.


    W dniu kanonizacji Jadwigi w Viterbo wyłowiono niezliczoną ilość ryb w
    jeziorze, gdzie dawniej ryb nie było
    Wspomniany kościół i klasztor został ufundowany na cześć Wszechmocnego Boga i
    przesławnej Dziewicy Maryi oraz świętego Apostoła Bartłomieja w roku Pańskim
    1203, a poświęcony w roku Pańskim 1219. W tym zaś czasie, gdy trwała budowa
    klasztoru, książę nie zezwolił, aby - czy to w sądzie książęcym, czy też
    kurialnym - zapadł wyrok śmierci za jakąkolwiek zbrodnię, lecz po darowaniu
    życia nakazywał kierować skazańca do robót przy budowie, aż do czasu, gdy
    wyrówna szkodę wyrządzoną przez zbrodnię. Dlatego też, gdy ktoś popełnił
    mniejsze lub większe przestępstwo, stawał się odpowiednio niewolnikiem pracy
    stosownie do winy. Po zbudowaniu klasztoru tenże książę Henryk za radą
    małżonki, świętej Jadwigi, wyposażył go i wzbogacił znacznymi dochodami, które
    mogłyby wystarczyć na pokrycie wszystkich potrzeb tysiąca osób. Henryk bowiem
    pragnął przez swą nieustanną łaskę zasłużyć się jałmużnami i stać się godnym
    tego, by usłyszeć głos Pana: "Byłem gościem, a przyjęliście mnie". Sama zaś
    Jadwiga wniosła do tego klasztoru jako wiano wieś Zawonię z gospodarstwami do
    niej przynależnymi w liczbie około 400 z najlepszą glebą.


    Następnie z miasta Bambergu i z tej diecezji sprowadziła mniszki z zakonu
    cysterek, które umieściła w nowym klasztorze. W następnych latach przebywało na
    służbie Bożej około 100 zamkniętych zakonnic, dziś podobno jest ich tam 120.
    Pierwszą ksienią w tym klasztorze była Petrissa, nauczycielka świętej Jadwigi z
    lat dziecięcych, którą Jadwiga sprowadziła ze wspomnianego klasztoru
    bamberskiego do objęcia rządów. Godzi się rzec, że choć zaopatrzenie sióstr
    było wystarczające w tych przedmiotach, które były niezbędne do utrzymania i
    odpowiednie do kultu Bożego i ubioru, to przecież Jadwiga nie ustawała w zapale
    pobożności, aby im dodawać jeszcze więcej, szczególnie gdy zauważyła odczuwane
    przez nie braki w tym, co potrzebne jest do codziennego użytku.

    Niektórym rycerzom z zakonu templariuszy wyprosiła Jadwiga u swego męża dużą
    majętność na najlepszym gruncie, zwaną Oleśnica, gdzie potem powstawały liczne
    i bogate siedziby. Zakonnikom tym Jadwiga nadała liczne dobra ziemskie i
    obdarzała ich jak największą czcią. Dla Chrystusa wynosiła ich ponad siebie
    samą, chcąc tym spowodować ich uczczenie przez innych.

    Gdy przybywali do niej, Jadwiga unosząc się z miejsca i najłaskawiej ich
    podejmując, sadzała przy swym stole biesiadnym. Aby zachować ich dobrą sławę od
    pomówień oszczerców, nie tylko traktowała ich z ogromnym szacunkiem, lecz
    również dostarczała godziwej gościny, służby i towarzystwa, posyłając im
    wszystko, co niezbędne, jak długo przebywali u niej, a u księcia najgorliwiej
    protegowała ich sprawy przed opuszczeniem dworu. Gdy zaś decydowali się
    odjechać, kazała wkładać do ich toreb podróżnych bochny chleba, wędzone ryby i
    inne jadło właściwe dla zakonników, aby mieli zaopatrzenie na drogę. Śledząc
    szlak ich wędrówki pielgrzymowała tą samą drogą i tam, gdzie zatrzymywali się,
    klękała na ich śladach i wielbiła w nich Boga, któremu templariusze służyli.

    Inne klasztory Jadwiga również sowicie obdarowywała i posyłała jałmużnę, a
    szczególnie do Lubiąża, Henrykowa i Wrocławia: do Św. Wincentego, do Najśw.
    Maryi Panny na Piasku, braciom mniejszym i dominikanom, a także wielu innym
    ludziom, którzy tylko habit zakonny lub znak Jezusa Chrystusa nosili; również
    wielu świeckim biedakom nie ustawała czynić dobra, tak jak powiedziano w
    Ewangelii: "Cokolwiek uczyniliście jednemu z braci moich najmniejszych,
    mnieście uczynili". Inne miejsca Pisma czytywała swymi oczami i wypełniała
    uczynkami. Eremitów i inkluzy, do których mogła dotrzeć osobiście, starała się
    podtrzymywać na duchu dobrymi uczynkami, oddalonym natomiast posyłała odzież,
    pokarm i inne niezbędne rzeczy przez posłańców.

    Specjalną troską otaczała trędowatych dla miłości Tego, który dla nas zechciał
    niejako stać się trędowatym. Pewne trędowate niewiasty wspólnie mieszkające w
    pobliżu miasta, które zwie się Novum Forum, otoczyła tak troskliwą opieką, że
    im każdego tygodnia posyłała pieniądze i mięsiwo z dziczyzny i zaopatrywała je
    bardzo hojnie w odzież i wszystko, co niezbędne, i starała się o nie
    szczególnie, tak jakby były jej córkami.

    Do dotkniętych jakimkolwiek cielesnym udręczeniem podchodziła z przedziwną
    delikatnością współczucia, a dusza jej topniała na widok nędzarzy i chorych,
    którym przekazywała miłość i podawała pomocną rękę. Jeżeli spostrzegała
    jakikolwiek brak lub niedostatek, natychmiast uzupełniała je z serdeczną
    słodyczą. Dlatego też krążyła wśród śpiących dworek i służebnic i dokładnie
    oglądała ich obuwie, a jeżeli stwierdziła, że któreś jest dziurawe, kazała je
    szybko naprawić, nie przyznając się do swego w tym udziału.

    Gdy jakaś zakonnica w klasztorze była obłożnie chora przychodziła do jej łoża
    każdego dnia osobiście, a uklęknąwszy przy niej wzmacniała ją słowami pociechy,
    dając jej tymi słowami niejako zastrzyk do pogodzenia się z losem. Nigdy nie
    odeszła od żadnego chorego, nie pocieszywszy go jakimś podarunkiem.

    Chorych ze swej służby odwiedzała osobiście i wzywała do nich lekarzy,
    dostarczając im zapisane leki. Tak się nimi opiekowała, jakby była ich matką.
    Pamiętała bowiem słodycz owego powiedzenia Pańskiego: "Byłem chory, a
    odwiedziliście mnie", nie zaniedbywała więc odwiedzić każdego napotkanego,
    chorego czy biedaka, gdy tylko zdarzała się sposobność. Gdy wędrując po
    odległych okolicach dowiedziała się o jakimś chorym, kierowała się natychmiast
    do niego, zaniechawszy celu podróży. Do chorych, do których z powodu odległości
    osobiście nie mogła dotrzeć, posyłała posłańców z darami, a w im gorszym
    położeniu był któryś chory, tym obfitsze otrzymywał od niej dobrodziejstwa i
    pociechy.

    Odwiedzała niewiasty będące w połogu, zwłaszcza ubogie, i w miarę możności
    dostarczała im wszystko, czego potrzebowały. Nawet więźniów, których nie mogła
    osobiście odwiedzić, nie zaniedbywała obdarzać znacznymi podarunkami. Rozpalona
    była bowiem pragnieniem usłyszenia głosu Pana mówiącego na Sądzie: "Byłem w
    więzieniu, a przyszliście do mnie", a gdy nie wypadało jej odwiedzać więźniów
    osobiście, posyłała żywność, napoje i odzież w wystarczającej ilości przez
    posłańców, żeby nie cierpieli chłodu; aby nie byli zbytnio narażeni na udrękę
    robactwa, zaopatrywała ich dostatecznie często w lnianą bieliznę, a także w
    świece, żeby tymi dobrodziejstwami złagodzić okrucieństwa kary, by rozpraszając
    światłem ciemności więzienne mogli unicestwiać niebezpieczeństwo robactwa z
    największą sta
  • 16.10.03, 23:43
    Odwiedzała niewiasty będące w połogu, zwłaszcza ubogie, i w miarę możności
    dostarczała im wszystko, czego potrzebowały. Nawet więźniów, których nie mogła
    osobiście odwiedzić, nie zaniedbywała obdarzać znacznymi podarunkami. Rozpalona
    była bowiem pragnieniem usłyszenia głosu Pana mówiącego na Sądzie: "Byłem w
    więzieniu, a przyszliście do mnie", a gdy nie wypadało jej odwiedzać więźniów
    osobiście, posyłała żywność, napoje i odzież w wystarczającej ilości przez
    posłańców, żeby nie cierpieli chłodu; aby nie byli zbytnio narażeni na udrękę
    robactwa, zaopatrywała ich dostatecznie często w lnianą bieliznę, a także w
    świece, żeby tymi dobrodziejstwami złagodzić okrucieństwa kary, by rozpraszając
    światłem ciemności więzienne mogli unicestwiać niebezpieczeństwo robactwa z
    największą starannością.

    Doszła więc służebnica Pańska do stopnia najwyższej doskonałości w skali
    szczególnego miłosierdzia, gdy nie dopuszczała, by nieprzyjaciół i przeciwników
    swego męża, których kiedyś wtrącił do więzienia, pozbawiono wymienionych
    dobrodziejstw; wręcz przeciwnie, pilnowała, by hojnie dostarczać im
    wszystkiego, czego potrzebowali, wypełniając zapisaną naukę: "Jeśli
    nieprzyjaciel twój głodny, nakarm go; jeśli spragniony, napój go".

    Prócz wszystkich dobrodziejstw, które świadczyła uwięzionym lub pojmanym w inny
    sposób, to jeszcze czyniła, że najczęściej swą interwencją doprowadzała do ich
    uwolnienia i przywrócenia im radosnej wolności. Podobnie nie przestawała się
    odwoływać do męża w celu ich ułaskawienia. Albowiem klęcząc i wylewając łzy tak
    długo pokornie błagała go o to, aż uzyskała wysłuchanie prośby. W miarę
    możności zjawiała się wśród uciśnionych i dotkniętych nieszczęściem i
    skutecznie im pomagała.

    Nigdy płaczącym nie odmawiała pocieszenia, a potrzebującym odpowiedniego
    wsparcia. Swoimi pieniędzmi wykupywała lub pomagała tym, którzy byli obciążeni
    występkami, dotknięci inkluzą lub też zmuszani do płacenia grzywny. Skazanych
    na śmierć lub na rozmaite katusze za popełnione zbrodnie wstawiennictwem swoim
    często wyrywała z niebezpieczeństwa.

    Pewien duchowny narodowości francuskiej za przestępstwo świętokradztwa, którego
    się dopuścił, został zasądzony na karę śmierci. Pobożna księżna usłyszawszy, że
    duchowny przypadkowo powołany do służby Panu został skazany na najdotkliwszą
    karę, do głębi wzruszona miłosierdziem, zwłaszcza że należał do stanu
    duchownego, który otaczała najgodniejszą czcią, wstawiła się za nim do
    posiadającego nad nim władzę i nie ustawała w prośbach dopóty, dopóki nie
    uratowała duchownego od grożącej mu śmierci.

    Dla wszystkich biednych była matką, przede wszystkim dla wdów i sierot, dla
    których była najdoskonalszą pocieszycielką. Gdy trzeba było przed sąd książęcy
    wnieść ich sprawy i procesy, działała jak najwierniejsza adwokatka.

    Zebrawszy przy sobie wiele dziewcząt pozbawionych rodziców i przyjaciół,
    traktowała je ze zbożnym uczuciem litości, na nowo rozbudzając w nich chęć do
    życia w Chrystusie. Poszczególne sieroty, zaopatrując je stosownie do ich
    stanu, kierowała bądź na drogę małżeństwa, bądź do zakonu, zgodnie z
    przeświadczeniem, że tak się będzie podobało Panu. Ponieważ ubogie dziewczęta
    doceniały jej dobrodziejstwa spływające na nie, chętnie towarzyszyły jej,
    gdziekolwiek Jadwiga wędrowała. W kościele zawsze obok niej leżała sakiewka
    pełna denarów, które rozdzielano żebrakom, a ona sama często osobiście
    dokonywała rozdawnictwa. Służba, często przemęczona przykrym tłumem
    oblegających żebraków, nie miała prawa kogokolwiek odprawić bez udzielenia
    pomocy.

    Pewnego dnia, gdy księżna odprawiała modlitwy przy ołtarzu wzniesionym w jej
    sypialni, żebracy, którzy tradycyjnym zwyczajem czekali na dworze na jałmużnę,
    zaczęli wykrzykiwać: "Dzisiaj księżna ukryła się przed nami, dzisiaj
    pocieszycielka biedaków nie pokazała swego oblicza, nie doznaliśmy jeszcze jej
    dobrodziejstwa!" Jedna ze służebnic, która to słyszała, powtórzyła skargi
    księżnie. Ta zaś natychmiast rozkazała: "Biegnij jak najszybciej, weź trzos z
    przygotowanymi pieniędzmi i rozdaj każdemu z nich tak, jak Pan Bóg cię
    natchnie". W ten sposób zwykła była dzielić jałmużnę za pośrednictwem innych,
    ilekroć nie wypadało jej tego czynić osobiście. Teraz ganiła swoje zaniedbanie,
    że nie dokonała jałmużny osobiście.

    Szczególnie liczne dobrodziejstwa świadczyła Jadwiga będącym w potrzebie
    duchownym, którzy poświęcając się służbie Bożej byli zobowiązani przez czystość
    życia bardziej zbliżać się do Chrystusa niż ludzie świeccy. Ci duchowni zaś,
    zdążając do odległych miejsc, chętnie zatrzymywali się na dworze księżny. Na
    przykład towarzyszyli jej aż do Rokitnicy, przebywając około 30 mil, gdzie
    otrzymali od niej podarunki w srebrnych przedmiotach, szatach i innych
    potrzebnych im rzeczach.

    Ksiądz Racław, kapłan i człowiek doświadczony, kanonik gnieźnieński i
    wrocławski, jeszcze żyjący świadek dzieł miłosierdzia świętej Jadwigi,
    stawiając za przykład jej szczodrobliwość, opowiadał: "Byłem ubogim studentem
    we Wrocławiu, a usłyszawszy o dobrodziejstwach, które dla miłości Bożej
    świadczono, gdy żyła jeszcze służebnica Boża, chodziłem trzykrotnie z
    towarzyszami do miejscowości Leśna i Rokitnica, gdzie przebywała księżna, aby
    się z nią spotkać. Ja i towarzysze, którzy ze mną przybyli, za każdym razem
    bywaliśmy obdarowani połową srebrnego grosza i powracaliśmy radośnie do domu.
    Ilekroć znalazłem się na jej dworze, spotykałem tam dużą gromadę biedaków".

    Pragnących pielgrzymować do miejsc świętych i noszących na sobie znak krzyża
    tudzież innych pielgrzymów obdarzała hojnymi zasiłkami pieniężnymi, aby stać
    się uczestniczką ich zasług, umożliwiając im drogę do wiecznego zbawienia.

  • 16.10.03, 23:44
    Pragnących pielgrzymować do miejsc świętych i noszących na sobie znak krzyża
    tudzież innych pielgrzymów obdarzała hojnymi zasiłkami pieniężnymi, aby stać
    się uczestniczką ich zasług, umożliwiając im drogę do wiecznego zbawienia.

    Magister Herman, kanonik głogowski i proboszcz świdnicki, powiedział, że
    księżna z poważnych swych dochodów zaledwie jedną setną część zachowała dla
    siebie i na potrzeby swej rodziny i służby, całą zaś resztę przeznaczała na
    użytek Kościoła i na potrzeby biedaków. A gdy brakło jej środków do dzieła
    miłosierdzia, zwracała się do swego małżonka z żądaniem, aby uzupełnił jej
    braki, zarządzając rozdanie biedakom potrzebnych rzeczy.

    Jadwiga miała duży folwark o czterech włókach, który nazywał się Zawonia. Z
    folwarku czerpała tak obfite ziemiopłody, że najzupełniej wystarczały na
    utrzymanie jej dworu. W pewnym okresie, gdy nastała pora głodowa, owa
    służebnica Boża poleciła ogłosić na targowiskach, że wszyscy potrzebujący mogą
    na tym folwarku otrzymać jałmużnę w imię Boże. Gdy zebrali się owi potrzebujący
    w poważnej liczbie, kazała dostarczyć im tyle ziemiopłodów, ile każdemu trzeba
    było na utrzymanie się przy życiu. Gdy ziemiopłodów zabrakło, oddała ludziom
    całe posiadane mięsiwo. Gdy skonsumowali mięsiwo, rozdała sery, a gdy i serów
    zabrakło, przydzieliła im smalec i sól do zaprawienia jarzyn, i wszystko inne,
    cokolwiek można było jeszcze znaleźć do jedzenia, rozdała. Jako wierna i
    roztropna rozdawczyni dawała pokarm czeladce Bożej czasu właściwego. Księżna
    przestrzegała słusznej zasady i pouczała męża, aby też jej przestrzegał: gdy
    świadczy się dobrodziejstwa wielu ludziom, wszystkim należy dawać jednakowo,
    aby przy sposobności rozdawania dobrodziejstw w nierównej mierze nie powstało
    między obdarowanymi ziarno zawiści.

    Owa służebnica Pańska miała na swym dworze trzynastu szczególnie upośledzonych
    biedaków, których dobrała na pamiątkę 12 Apostołów Chrystusa. A gdy wędrowała
    od miejscowości do miejscowości, polecała wieźć ich ze sobą na wozach, gdy zaś
    zatrzymywała się w zajazdach, przede wszystkim starała się o wygodę dla nich i
    przygotowanie dla nich noclegu niedaleko jej miejsca spoczynku. A zanim
    przystąpiła do wieczerzy, posługiwała im na klęczkach podając jedzenie.
    Zasiadając zaś potem do stołu zadowalała się pokarmami suchymi, a misy z
    gotowanym mięsem i innymi potrawami przyniesionymi dla niej rozdawała owym
    trzynastu biedakom. Widząc to młodzieńcy szlachetnego rodu, dworzanie książęcy,
    mówili nieraz, że woleliby być żebrakami częstowanymi potrawami księżny,
    aniżeli jadać przy stole księcia.

    Podobnie najlepsze napoje podawane do jej stołu oddawała do picia żebrakom. Gdy
    zaś kapelani i dworzanie oburzając się mówili: "Księżno, pozwól postawić przed
    sobą napój, który przygotowano dla ciebie, a który ty oddajesz biedakom",
    Jadwiga odpowiadała: "Dlatego daję im mój kielich, ponieważ wiem, że oni czegoś
    tak dobrego nie dostaną". Wszystkim, co miała dla siebie, choćby to było jedno
    jabłko, dzieliła się z biedakami. Pałała do nich tak wielkim uczuciem, że
    najchętniej jadłaby z nimi z jednej miski, gdyby to wypadało i gdyby mogła to
    uczynić nie narażając się na szmer oburzenia otaczających ją dworzan.

    Dla tej zaś ciżby biedaków, którzy przy jej stole nie znaleźli miejsca, miała
    specjalną kuchnię i specjalnie wyznaczonych służących, którzy rano i wieczorem
    jak najstaranniej ich karmili.

    Oto służebnica Boża, która stała się dla Chrystusa prawdziwie ubogą duchem i
    wśród bogactwa i wśród rozkoszy uczt wolała być nędzarką, głodować i cierpieć
    pragnienie czy znosić bez odpowiedniej odzieży mróz. Uważała bowiem za swoją
    wielką ucztę tę, która wzmacniała szczodrze żołądki biedaków i rozgrzewała
    mocną miłością Bożą, gdy mogła okryć odzieżą ciała biedaków. "Któż znajdzie
    niewiastę mężną, która rękę swoją otworzyła ubogiemu, a dłonie swe wyciągnęła
    ku biednym" i która dzięki wypełnianiu tak wielkich obowiązków pobożności
    radować się będzie w dniu ostatecznym. Ponadto owa niewiasta dozna szczęścia
    słysząc głos Pana: "Dawajcie, a będzie wam dane, odpuszczajcie, a będzie wam
    odpuszczone".

    Pragnąc być Bogu posłuszną we wszystkim, dawała i rozdzielała to, co posiadała,
    na pożytek zbożny, ale także darowywała swym poddanym to, co byli jej winni;
    swoich czynszowników zwalniała z ich zobowiązań tak dalece, że pewnego razu
    jeden z jej kapelanów imieniem Otton w jej obecności wykrzyknął: "Księżno, ty
    tak wiele darowujesz swoim wieśniakom, że nam, twoim sługom, nie wystarcza na
    utrzymanie!" A Jadwiga z sercem oddanym Bogu odparła:

    "Nie bójcie się! Bóg wam pomoże zaopatrzyć się!" A ponieważ z czynszów nie
    otrzymywała zgoła nic albo bardzo niewiele, jej urzędnicy ironicznie wyrażali
    się o niej: "Nic nie mamy z majątków naszej księżny poza tym, co nam
    odpuściła". Gdy jacyś ludzie byli karani przez jej sędziów za występek grzywną,
    którą całkowicie darowała, zdarzyło się pewnego dnia, że ludziom z Zawonii i
    Jawora darowała aż 30 marek. Gdy zaś w żaden sposób nie mogła swych
    czynszowników i innych biedaków uwolnić od egzekucyjnych orzeczeń sędziów lub
    innych urzędników, płaciła za nich należność własnymi pieniędzmi.

    Jadwiga miała notariusza imieniem Ludolf, męża roztropnego i uczciwego, którego
    często ze łzami w oczach prosiła, aby obchodził się z ludźmi miłosiernie i nie
    krzywdził ich obciążając i ściągając zaległe czynsze. Aby nie zdarzyło się, by
    jej ludzie byli zbyt dręczeni przez dworskich sędziów, osobiście brała udział w
    posiedzeniach sądowych i wówczas zlecała egzekwować wyrok nie przez komornika
    sądowego czy przez jego sędziego, ale przez jednego z kapelanów, aby skazani
    biedacy byli traktowani pobłażliwiej.

    Cóż więcej? To źródło pobożności było do tego stopnia powszechne i tak
    rozlewające swą słodycz, że każdy, kto znalazł się przy nim, upojony jego
    słodyczą odchodził od źródła pocieszony. Jeżeli nieraz księżna nie mogła
    zgodnie z nakazem serca osiągnąć pożądanego skutku, zwracała się do
    Wszechmocnego i uzyskiwała cuda Jego łaski. Spełniały się mianowicie dotyczące
    tych ludzi życzenia, o czym opowiedzą następne wiersze.


  • 16.10.03, 23:44
    Rozdział VII

    O cudach za życia świętej Jadwigi

    Ponieważ dusza tej umiłowanej i wybranej przez Boga była wypełniona tak wielką
    łaską, że unosiła się do niego nieustanną pobożnością, niezmiennie kierowała
    się ku bliźnim uczuciem miłosierdzia tak dalece, że różne objawy i znaki w jej
    życiu osobistym świadczyły o bliskości z Bogiem i o łasce, powodującej cuda,
    którą Pan Bóg ją darzył ze względu na jej miłość i zasługi. Wiele rzeczy
    ukrytych przed oczami i sercami współżyjących znanych było Jadwidze, zanim się
    stały, dzięki objawieniu ich jej przez Boga. Umocniona wiarą apostolską
    otrzymała proroczy dar przepowiadania przyszłych wydarzeń, dla innych ukrytych.

    1. Jakim sposobem uwolniła siostrzyczkę od ości rybiej

    Pani Racława, zakonnica w klasztorze trzebnickim, była przyjaciółką Jadwigi nie
    bez powodu. Od lat dziecięcych, umieszczona w klasztorze w Owińskach, była
    wychowywana przez Jadwigę i następnie w tym klasztorze została ksienią. Gdy
    jako ksieni pewnego dnia zasiadła do wieczerzy przy stole księżny, w gardle jej
    mocno utkwiła ość ryby, którą właśnie spożywała, tak że ani przez przepychanie,
    ani przez wyciąganie nie można było ości wydobyć. Wielce tym udręczona wstała
    wreszcie od stołu, aby następnie spowodować torsje i tak pozbyć się ości.
    Zdawała bowiem sobie sprawę z tego, czym to grozi taki wypadek. Lecz gdy i ten
    zamiar całkowicie zawiódł i ksieni nie czuła żadnej ulgi, zmuszona
    koniecznością zwróciła się do księżny i wyjawiła jej swe cierpienie, które
    poprzednio prawdopodobnie ze skromności przed nią ukrywała, spodziewając się,
    że Jadwiga dzięki swym zasługom potrafi ją uwolnić od ości.

    Księżna jak zawsze okazując współczucie cierpieniu pobłogosławiła ją w Imię
    Boże i natychmiast po wykonaniu znaku krzyża zjawił się Lekarz Niebieski i
    odpowiadając na zasługi błogosławionej i na wiarę cierpiącej uwolnił
    siostrzyczkę od jej męki, która zagrażała życiu. W obecności sióstr siedzących
    przy stole, Wiktorii i Wieńczysławy, która była potem ksienią w Trzebnicy, a
    wtedy czytała księżnie przy stole, wspomniana siostra Racława wypluła
    skrwawioną ość raniącą jej gardło i grożącą niebezpieczeństwem życiu.

    2. Jak wyleczyła oczy jednej z sióstr

    Wspomniana poprzednio pani Racława, która bardzo opłakiwała śmierć rodzonego
    brata, nabawiła się upośledzenia wzroku w postaci bielma, dla niej wielce
    przykrego. Obciążona takim nieszczęściem zastanawiała się roztropnie, jak sobie
    ulżyć. Zwracając się do księżny, której dobrodziejstwu zawdzięczała pobyt w
    klasztorze, powiedziała o wadzie wzroku, która mogła przeszkodzić jej w służbie
    Jezusa Chrystusa, do jakiej była przez Jadwigę powołana. Gdy księżna pełna
    miłosierdzia i wiary zobaczyła chore oko, rzekła: "Idź po mój psałterz, a gdy
    nad swym okiem zaciemnionym bielmem uczynisz nim znak krzyża, zostaniesz
    uzdrowiona". Siostra, wierna swej pani, usłuchała polecenia, ponieważ
    wiedziała, iż w Piśmie zapisano:

    "Dla wierzącego wszystko jest możliwe", i wziąwszy Psałterz, jak jej kazano,
    uczyniła znak krzyża i natychmiast bielmo, które ją dręczyło, zanikło.

    3. Inny cud. Jak wyleczyła wadę wzroku innej siostry

    Pewna inna siostra w klasztorze trzebnickim, imieniem Gaudencja, z płaczu
    nabawiła się tak wielkiego bielma na obojgu oczu, że mimo stosowania wielu
    leków nie mogła wyleczyć choroby. Jedno oko bowiem było zasłonięte całkowicie
    bielmem, tak że nic już przez nie nic widziała, w drugim zaś oku tylko część
    źrenicy nie była przesłonięta. Okiem tym mogła cośkolwiek widzieć, ale tak
    niewyraźnie, że nawet ludzi nie mogła rozpoznać. Juliana, siostra z tegoż
    klasztoru, kierowana miłosierdziem chciała jej pomóc i zapuściła jej oczy
    lekiem zwanym kollyrium, który pomógł wielu mającym podobną chorobę, ale jej
    jednak nie pomógł. Siostra Gaudeneja widząc, że ludzkie środki nie pomagają,
    zasiągnąwszy rozsądnej rady zwróciła się o pomoc Bożą. A spodziewając się
    odzyskać zdrowie przez zasługi świętej Jadwigi, krążyła po opustoszałej kaplicy
    klasztornej i posługując się ledwo widzącym okiem szukała owego miejsca, gdzie
    niekiedy widywała modlącą się Jadwigę. W oczekiwaniu stosownej chwili przybyła
    wtedy, gdy św. Jadwiga pozostawała sama i gdy księżna powstała z klęczek,
    upadła do jej stóp prosząc pokornie, aby uczyniła znak krzyża na jej zaćmionych
    oczach.

    Księżna widząc siostrę i słysząc, czego od niej żąda, mianowicie znaku
    świętości i objawienia mocy Bożej, co jej zdaniem - przekraczało jej zasługi, w
    swojej pokorze zdumiona odmówiła owej siostrze spełnienia prośby,
    mówiąc: "Niech ci Bóg daruje, że żądasz ode mnie rzeczy najwyższej mocy, gdy ja
    jestem tylko człowiekiem, czyli kruchą glinianą skorupką. Zaniechaj więc,
    ponieważ na próżno usiłujesz uzyskać ode mnie to, czego nie mogę ci dać".
    Jednakże siostra upierała się, aby Jadwiga dokonała błogosławieństwa, i nie
    ustąpiła, aż księżna, niezdolna do oporu i sprzeczki, pokonana pobożnością
    siostry uczyniła nad nią znak krzyża mówiąc: "Niech ci, najdroższa siostro, Pan
    Bóg pobłogosławi". I oto, co dla słyszących było zaprawdę cudem, znikły
    zaciemniające oczy zasłony, które zakrywały oczy przez siedem tygodni, i
    siostra natychmiast odzyskała pełny wzrok.

    4. Inny cud. Jak wyleczyła niewiastę ze ślepoty

    Pewnego razu, gdy księżna bawiła w Rokitnicy i tam swym zwyczajem spędzała
    długie godziny na modlitwie w kościele, jedna z jej służebnic, imieniem
    Katarzyna, zmęczona długim czekaniem w kościele na księżnę i pragnąc trochę
    odpocząć, a może z innego powodu udała się do gospody, by w odpowiedniej porze
    wrócić do kościoła i towarzyszyć księżnie. Powróciwszy do kościoła spotkała
    dwie niewiasty Niemki obok Jadwigi, z których jedną od dawna znała i wiedziała,
    że była niewidoma. Wszakże wówczas zobaczyła ją już widzącą i usłyszała głośne
    podziękowania skierowane do Boga i do księżny, ponieważ zakonnica, niewątpliwie
    przez zasługi św. Jadwigi, odzyskała wzrok i dlatego księżna winna być czczona
    jako święta.

    Na słowa tej kobiety księżna oburzyła się, że została ujawniona jej moc, którą
    najstaranniej ukrywała przed ludźmi. Rzekła więc do niewiasty, rozgłaszającej
    wieść o tym cudzie: "Nie ja, lecz Pan Bóg oświecił cię i spowodował, że
    widzisz", i uciekła, jak tylko mogła najszybciej, ukazując uzdrowionej, że
    zgoła nie radują jej pochwały. Kobieta jednak nie przestawała głośno wysławiać
    świętości księżny. Święta Jadwiga zaś, zwracając się do Niemki wysypała
    pieniądze z sakiewki i obdarowała nimi uzdrowioną, sądząc, że tym sposobem może
    ją zmusić do milczenia. Niewiasta owa odeszła, ciesząc się z odzyskanego wzroku
    i podarunku.

    Takim nowym cudem wywyższył Pan Bóg przybytek Swego Majestatu, w którym św.
    Jadwiga przebywała z takim uniesieniem i nawiedzała tak gorliwie.

    5. Inny cud. Jak uratowała życie powieszonemu człowiekowi

    Pewien biedak ukradł sąsiadowi kawał wieprza, mianowicie połowę bekonu, a
    pojmany na gorącym uczynku przyprowadzony został przed księcia, męża św.
    Jadwigi. Książę kazał go bezzwłocznie powiesić, natomiast krewni skazanego na
    szubienicę złodzieja, przypomniawszy sobie wielkie miłosierdzie Jadwigi wobec
    biedaków, przybyli do niej z błaganiem, aby raczyła wstawić się za skazanym i
    uratować mu życie.

    Księżna wysłuchawszy próśb błagających i uległszy im podążyła do męża tłumacząc
    mu, że dla tak drobnej sprawy nie powinno się pozbawiać człowieka życia. Henryk
    odpowiedział, że o ile mu wiadomo, człowiek ów został już powieszony. Jednakże
    jeśli jeszcze żyje, może mu życie darować. Natychmiast posłał rycerza imieniem
    Henryk Celtus, by uwolnić skazańca. Posłaniec pośpiesznie pobiegł i zastał
    skazanego na szubienicy. Wydobywszy miecz przeciął pętlę, a już powieszony
    skazaniec został przywrócony do życia i przybiegłszy do księżny upadł jej do
    nóg z podziękowaniem za uwolnienie.

    Zaświadczył o tym w kurii papieskiej wobec egzaminatorów ks. Mikołaj
  • 16.10.03, 23:47
    Zaświadczył o tym w kurii papieskiej wobec egzaminatorów ks. Mikołaj z
    Wierzbna, dworzanin księżny obecny wtedy na dworze, gdy księżna wysłała rycerza
    i gdy złodziej, powróciwszy w pełni zdrowia spod szubienicy, składał księżnie
    podziękowanie.

    6. Jeszcze jeden cud. O przywróceniu życia powieszonemu

    Znalazłem w pismach opis cudu podobnego do poprzedniego, o którym wspomnę,
    ponieważ mniemam, że jest to cud inny wśród tych, które tu zapisano.

    Poszukiwano pewnego zbrodniczego wroga księcia i nieprzyjaciela ojczyzny,
    którego później pojmano. Książę kazał go wtrącić natychmiast do więzienia,
    ponieważ zbliżała się noc, a rankiem po nocnej przerwie rozkazał zaraz wykonać
    wyrok śmierci, zanim by rozeszły się pogłoski o jego pojmaniu; znając bowiem
    swoją małżonkę, książę chciał uniknąć jej interwencji w obronie złoczyńcy. Kaci
    ze swej strony, znając księcia, jak najszybciej wykonali jego rozkaz i gdy
    tylko nastąpił świt, zostawili wiszącego na szubienicy, a sami wrócili do
    domów.

    Tymczasem służebnica Boża, jak miała zwyczaj, wracała z kościoła wczesną porą i
    spotkała po drodze księcia. A wiedząc już o całym zdarzeniu, najpierw wyrzucała
    mężowi okrucieństwo, a potem pokornie prosiła, aby jej wydał ciało skazanego na
    śmierć człowieka. Książę zaś będąc pewny, że złoczyńca, uduszony pętlą, jest
    już martwy, powoli skłaniając się do jej próśb powiedział: "Daję ci go, jak
    innych dawałem".

    Jadwiga przeto wezwała swego urzędnika i kazała mu jak najszybciej pośpieszyć
    na miejsce egzekucji i przyprowadzić podarowanego jej człowieka w pełni
    zdrowia. Urzędnik ów sprzeciwiając się dowodził księżnie, że wykonanie tego
    zadania nie jest możliwe, chyba że chodzi o dostarczenie zwłok, ponieważ
    skazaniec został powieszony rankiem i niewątpliwie dawno już wyzionął ducha.
    Uszanował powagę rozkazującej i ponieważ nie wypadało mu odmówić rozkazowi
    księżny, postanowił przywieźć na dwór zwłoki, aby w ten sposób zaspokoić
    niedorzeczne polecenie księżny. Zaprzągłszy konia do pojazdu pędem przybył pod
    szubienicę, przeciął pętlę, na której wisiał skazany nędznik, i tego, o którym
    mniemał, że nie żyje, znalazł żywym ku zdumieniu wielu obecnych przy jego
    wieszaniu, po czym bez śladu uszkodzeń przyprowadził przed oblicze Jadwigi.

    Moc Boska bez wątpienia zachowała wspomnianych złoczyńców od śmierci z rąk
    katów, aby pokazać wiernym zasługi Bożej służebnicy, a owym grzesznikom,
    zgodnie z intencją interweniującej, dać czas na odbycie pokuty. Wówczas książę
    rozkazał, aby wszędzie, gdziekolwiek by księżna odwiedzała kustodie publiczne,
    otwierano jej te więzienia i domy pracy, a więźniowie dla jej powagi byli
    wyzwalani z kajdan i niewoli i cieszyli się przywróceniem pełnej wolności.

    7. Inny cud

    Gdy w niedzielę pewna niewiasta mieszkająca w pobliżu Wlenia mełła swe ziarno
    na młynku, zwanym pospolicie żarna, za karę Boską wbił się tak mocno w jej rękę
    drążek, którym obracała żarna, że nawet pomoc męża nie zdołała go wyrwać z
    dłoni. (Gdy więc nie można było uzyskać ani żadnej pomocy, ani nawet rady,
    wspomniany mąż odpiłował drewno drążka tak z góry, jak i z dołu dłoni i żonę
    przyprowadził do służebnicy Bożej, a wyjaśniając szczegółowo, co się
    przydarzyło, pokazał kawałek drążka, który tkwił w ręce żony tak mocno, że nie
    można było go usunąć. Księżna łaskawie współczując odmówiła za kobietę modlitwę
    do Boga, po czym wziąwszy jej rękę w swoje uwolniła od drewna, które tam
    tkwiło. Równocześnie prosiła i polecała, aby nikomu nie opowiadała o tym
    zdarzeniu. Lecz nie udało się ukryć tego, czego nie chciał ukrywać Bóg dla
    chwały świętej Jadwigi.

    8. Inny cud

    Sądzę, że nie powinien pozostawać w ukryciu cud, który się wydarzył, a który
    powinien być ujawniony na chwałę Boga, jego sprawcy. Wydarzyło się pewnej nocy,
    że św. Jadwiga, zmęczona czuwaniem i modlitwą tudzież zmożona snem zasnęła. I
    oto świeca, którą trzymała przy czytaniu księgi, wypadła z ręki śpiącej,
    spalając się całkowicie na jej kartach.

    Słuchajcie, jaki to był cud! Świeca leżąca na księdze płonęła i całkowicie się
    wypaliła, i to przez całą długość księgi, jednakże nie naruszyła jej ani nie
    uszkodziła. To zostało ujawnione przez Demundę, dworkę księżny, i inne służące,
    a z czasem dotarło do wiadomości innych osób, aby zaiste ukazany został godny
    chwały Majestat Boga, którego przedziwna moc zachowała księgę boskiej
    służebnicy nie uszkodzoną przez ogień, tak jak ongiś zachował Bóg od spalenia
    krzak gorejący.

    Wieloma jeszcze innymi sławnymi czynami Pan Bóg wywyższył Swoją świętą w jej
    życiu, na przykład przemieniając wodę w wino lub sprawiając, że idąca boso
    księżna ukazała się oczom małżonka w obuwiu, o czym wspomina się w rozdziale o
    skromnym trybie życia św. Jadwigi, a także, że poraziła blaskiem niebieskim
    swego służącego i że wizerunkiem Matki Boskiej uleczyła wiele osób, o czym
    opowiedziano w rozdziale V o jej modlitwach.

  • 16.10.03, 23:48
    Rozdział VIII

    O darze proroctwa świętej Jadwigi

    Ponieważ nie tylko przez zdumiewającą działalność, lecz także przez słynną
    znajomość wszystkiego okazała się św. Jadwiga godna podziwu za życia, przeto po
    cudach, których dokonała ta służebnica Chrystusowa, ujawniły się najbardziej
    zasłużenie pewne fakty, świadczące o posiadaniu przez nią daru odkrywania
    tajemnic i prorokowania. Napromieniona bowiem jasnym światłem Najświętszej
    Światłości dostrzegała intuicją umysłu to, czego nie mogła widzieć ludzkimi
    oczami, a także wiele rzeczy, które miały się stać po długim czasie, poznawała
    dzięki dobrodziejstwu Niebios.

    Przepowiadała wielokrotnie, a jej przepowiednie spełniały się; wprawiało to w
    zdumienie umysły słyszących i podziwiali oni w służebnicy Bożej łaskę
    dobrodziejstw nadanych jej przez Boga. Wcześnie zaczęła w niej błyszczeć
    jasność światła prawdy, tak że od młodości aż do podeszłego wieku i starości
    znała wiele przyszłych wydarzeń i przepowiadała je.

    1. W jaki sposób przepowiadała ludziom nadejście śmierci

    Pewnego razu, gdy jeszcze Jadwiga była młoda, przybył w dzień Bożego Narodzenia
    na dwór książęcy pewien człowiek i kiedy siedzieli przy stole, powiedział jej,
    że jedno z drzew czereśni w ogrodzie pokryte jest świeżym kwiatem. Usłyszawszy
    to księżna posłała kogoś do ogrodu dla sprawdzenia, czy te kwiaty zakwitły na
    górze drzewa, czy na dole. A gdy posłaniec powiadomił, że zakwitły na gałęziach
    dolnej części drzewa, Jadwiga rzekła: "znak to wzmożonej śmiertelności, która
    nadejdzie, ponieważ wielu biedaków umrze jeszcze w tym roku". Spełniło się to
    dokładnie tak, jak powiedziała.

    2. Jak przepowiedziała śmierć swemu małżonkowi

    Małżonka swego uprzedziła, aby nie wyjeżdżał z zamku legnickiego, lecz
    pozostawał w nim jak najdłużej i żeby wiedział, iż jeśli tylko wyjedzie,
    wkrótce umrze. Książę uwierzywszy jej słowom przez trzy lata przebywał w tym
    zamku. Gdy w końcu stamtąd wyjechał i przybył do Krosna, został złożony niemocą
    i po około ośmiu dniach odszedł z tego padołu do Pana w roku Pańskim 1238 i
    został pochowany w trzebnickim kościele klasztornym.

    3. Jak przepowiedziała śmierć swojej służebnej

    Była pewna niewiasta imieniem Katarzyna, narodowości pruskiej, którą trzymała
    do chrztu i wychowywała sama służebnica Boża, a która następnie związała się
    węzłem małżeńskim ze szlachcicem Bogusławem z Zawonii. Tej Katarzynie, która
    była szczególnie miłą dworką księżny, przepowiadała wiele o jej przyszłości, a
    często takie rzeczy, o których Katarzyna jedynie myślała.

    Pewnego razu do niej, rozmyślającej o sprawach powszednich, rzekła Jadwiga z
    westchnieniem: "O Katarzyno, czemu na próżno rozmyślasz nad sprawami dnia
    dzisiejszego, gdy niebawem śmierć zajrzy ci w oczy?" Co usłyszawszy, zlękła się
    owa niewiasta i ogarnął ją wielki strach, albowiem wiedziała, że słowa księżny
    zawsze się sprawdzają. Widząc ją tak zaniepokojoną, księżna mówiła
    dalej: "Przestań się martwić, Katarzyno, bo jakkolwiek umrzesz, to następnie
    wrócisz do życia, a taki ci daję znak: oto poczniesz i urodzisz córkę, która
    zaraz umrze, a ty umrzesz po niej".

    Katarzyna wówczas jeszcze nie była w ciąży, lecz po pewnym czasie powiła córkę,
    a sama dotknięta ciężką niemocą przez trzy dni uważana była za zmarłą. Jednakże
    do pogrzebu nie doszło, bo dostrzeżono w niej słabe oznaki życia; tak słabe, że
    nie czuła nawet przykładanego do jej ciała ognia dla sprawdzenia, czy żyje.
    Powróciła ostatecznie do życia i - jak się powszechnie wierzy - dzięki zasługom
    św. Jadwigi odzyskała w pełni zdrowie, aby w ten sposób objawił się duch
    proroctwa i moc Boża, którą miała ta święta w sobie; moc Boża współdziałająca z
    jej zasługami przywróciła zdrowie pobożnej dworce.

    4. W jaki sposób przepowiedziała swojej służącej, jaką śmiercią umrze

    Święta Jadwiga miała bliską i serdeczną zarządczynię imieniem Demunda. O niej,
    pod jej nieobecność, powiedziała do Katarzyny z wielkim współczuciem: "Demunda
    z tego życia odejdzie niedobrą śmiercią". O boleści! Smutną tę przepowiednię
    potwierdziło żałosne wydarzenie, albowiem po szczęśliwej śmierci św. Jadwigi
    niewiasta owa, przeżywszy kilka lat, zmarła nagłą śmiercią.

    5. Jak przepowiedziała swemu synowi śmierć na polu walki

    Na trzy lata nim zginął na polu walki książę Henryk, syn św. Jadwigi,
    powiedziała ona siostrze z zakonu cysterek w Trzebnicy, imieniem
    Adelajda: "Zapamiętaj o moim synu, że nie zejdzie z tego świata w zwyczajnym
    łożu". Gdy jej na to zdumiona i przerażona siostra odpowiedziała: "Przestań,
    pani, jedynakiem u ciebie pozostał, obawiasz się więc, aby mu się coś złego nie
    stało. Proszę, odrzuć tę obawę!" Na to odrzekła księżna: "Nie boję się, ale
    wiem z całą pewnością, że polegnie w boju". Zamilczała jednakże, przez kogo
    miał być zabity jej syn, ponieważ - jak można się domyślać - ludzie nazbyt by
    się przerazili, gdyby przypadkiem przepowiedziała najazd Tatarów, a zdjęci
    strachem zawczasu szukaliby ratunku w ucieczce.

    Po upływie trzech lat od przepowiedni dzicz tatarska najechawszy część Śląska
    uzyskała tak znaczną przewagę, że księżna Jadwiga wraz z córką i synową,
    księżną Anną, udały się do zamku w Krośnie, aby uniknąć niebezpieczeństwa.
    Kiedy tam pozostawały, Jadwiga pewnej nocy wezwała sekretarkę i
    oświadczyła: "Demundo, powinnaś wiedzieć, że straciłam już swego syna. Jedyny
    mój syn szybko - niby ptaszę - odleciał ode mnie. Nie będę go już oglądać w tym
    życiu". I rzeczywiście syn ów, który miał po ojcu objąć władzę, zebrawszy
    wojsko wyruszył na bój z Tatarami i został w nim zabity w roku Pańskim 1241,
    jak powiedziano na wstępie, natomiast o jego śmierci wówczas jeszcze nie
    dotarła wiadomość do odleglejszych miejsc. Demunda zaś, chcąc pocieszyć
    zasmuconą księżnę i osłabić wypowiedziane przez panią słowa, rzekła: "Księżno,
    goniec jeszcze nie przybył i nie było jeszcze słychać o tym, co powiedziałaś,
    dlatego porzuć te myśli i nie chciej wierzyć w swą przepowiednię". Księżna zaś
    na to: "Jest tak, jak powiedziałam, lecz strzeż się ujawnić to komukolwiek, aby
    ta smutna wiadomość nie dotarła do mej synowej i do mej córki". Sądziła bowiem,
    że ich nocnej rozmowy, w zamkniętym pomieszczeniu, do którego nikt nie miał
    dostępu, nikt nie mógł słyszeć. Ale siostra Pinnosa, która spoczywała w tej
    samej sypialni i o której sądzono, że śpi, usłyszała słowa rozmawiających.

    Przez trzy dni siostry zachowywały milczenie, jak nakazywała księżna, ale po
    trzech dniach przybył goniec i obwieścił, że książę Henryk poległ w walce wraz
    z wielu towarzyszami owego dnia, w którym św. Jadwiga przepowiedziała śmierć
    syna.

    6. W jaki sposób przepowiedziała występki księcia Bolesława

    Księżna przepowiadała nie tylko wypadki związane z ciałem, lecz również
    niebezpieczeństwa dla dusz i przedmiotów. Pewnego razu Anna, jej synowa,
    usłyszała, co księżna mówiła o wnuku, księciu Bolesławie, synu Anny: "Biada,
    biada ci Bolesławie, bo wielkie nieszczęścia przyniesiesz swojemu krajowi w
    przyszłości!" Istotnie spełniły się słowa Jadwigi, co zaświadczyli potem
    świadkowie, albowiem książę Bolesław w pewnym czasie pozbył się klucza ziemi,
    mianowicie zamku Lubusz w Ziemi Lubuskiej, gdy w licznych wojnach przez siebie
    prowokowanych nie tylko utracił wiele posiadłości, ale spowodował śmierć wielu
    ludzi. Stąd już na początku jego panowania, gdy objął władzę książęcą w
    dzielnicy śląskiej, poczęto przeciwko niemu szemrać, ponieważ m.in. z jego winy
    na cmentarzu w Środzie zginęło od pożaru około 800 ludzi obojga płci, a także
    wiele innych niebezpieczeństw sprowadził na ziemię polską w różnych latach za
    swych tyrańskich rządów.

    7. Jak przepowiedziała swemu rządcy nieszczęścia, które przecierpiał

    Swojemu kapelanowi i rządcy, Lutoldowi, służebnica Boża kiedyś
    powiedziała: "Współczuję tobie, księże Lutoldzie, ponieważ mój wnuk, książę
    Bolesław, wiele złego ci uczyni i ciebie
  • 16.10.03, 23:49
    7. Jak przepowiedziała swemu rządcy nieszczęścia, które przecierpiał

    Swojemu kapelanowi i rządcy, Lutoldowi, służebnica Boża kiedyś
    powiedziała: "Współczuję tobie, księże Lutoldzie, ponieważ mój wnuk, książę
    Bolesław, wiele złego ci uczyni i ciebie, i wszystkich twoich bliskich pozbawi
    majątku". Lutold jednakże był w tym czasie w łaskach u księcia i niemal
    oburzony na słowa księżny odpowiedział: "Proszę być o to spokojną, ja i moi
    zawsze będziemy w dobrych stosunkach z moim księciem Bolesławem". A ona,
    kierowana przeczuciem, rzekła: "Ja jestem spokojna, lecz tobie przydarzy się
    to, co powiedziałam".

    8. Proroctwa o małżonce, którą pojął Bolesław

    Dla tego księcia Bolesława sprowadzono na żonę córkę księcia Anhaltu i
    zaręczono z księciem, a święta Jadwiga przy pierwszym spotkaniu natychmiast
    westchnęła głęboko i powiedziała, że będzie musiała znieść od małżonka wiele
    przykrości.

    9. Jak przepowiedziała porwanie sióstr z klasztoru

    Święta Jadwiga przepowiedziała, że wspomniany książę Bolesław porwie przemocą z
    klasztoru dwie swoje rodzone siostry, poświęcone w Trzebnicy Bogu, i
    poszczególne przepowiednie sprawdziły się, ale jedna z tych porwanych z
    klasztoru sióstr, księżniczka Agnieszka, powróciła i w zakonie dokonała żywota.

    10. W jaki sposób przepowiedziała odszczepieństwo braciszka zakonnego

    Niejaki Fryderyk, syn księżny Zofii, złożył śluby w zakonie braci mniejszych.
    Jednakże, jak poucza Ewangelia, wielu jest wezwanych przez Boga, lecz nie
    wszyscy są wybrani. I rzeczywiście - a jest to bardzo groźne z wielkiej liczby
    powołanych zaledwie garstka uzyskuje wybór. Niech ten, który stoi, uważa, aby
    nie upaść, starając się stąpać roztropnie. Święta Jadwiga wyjawiła wobec swej
    synowej, księżny Anny, i jej służącej Gotlindy, że tenże Fryderyk w przyszłości
    upadnie, mówiąc: "Bardzo współczuję księżnie Zofii, ponieważ jej syn jako
    odszczepieniec wystąpi z zakonu, w którym złożył śluby". Nędznik ów po upływie
    dziesięciu lat spełnił przepowiednie Jadwigi.

    11. W jaki sposób księżna ujawniła jeża, którego nosiła w ukryciu jedna z
    zakonnic

    Siostra Racława, o której było już poprzednio wiele wzmianek, przyszła pewnego
    razu do św. Jadwigi, mając w rękawie habitu jeża. Św. Jadwiga, kierowana
    intuicją, rzekła z wymówką: "Dlaczego, siostro, nosisz przy sobie rzecz
    nieprzystojną?" A ona, która już zdołała zapomnieć o ukrywanym w jej rękawie
    zwierzątku, wycofała się ze wstydem, zastanawiając się, jaką nieprzyzwoitą
    rzecz ukrywa, o której mówiła księżna. I domyśliła się, że chodzi pewnie o
    jeża, którego nosiła pod habitem ku niezadowoleniu księżny. Wyrzuciła go więc
    natychmiast i powróciła do Jadwigi. Ta zaś rzekła: "Tak, córko, tak za
    pierwszym razem powinnaś była przyjść do mnie. Strzeż się, żebyś w przyszłości
    nie nosiła takich niestosownych rzeczy".

    12. W jaki sposób przepowiadała, że w przyszłości zostanie wzniesiony ołtarz

    Juliana, siostra z klasztoru trzebnickiego, pewnego dnia, gdy dano znak, by
    przejść do kaplicy na poranne modlitwy, podążała szybkim krokiem, aby nie
    spóźnić się na rozpoczęcie modłów; przeszła w kościele Św. Bartłomieja obok
    miejsca, gdzie teraz stoi ołtarz św. Stanisława biskupa i męczennika, nie
    wykazując specjalnego uszanowania, ponieważ nie było żadnego powodu do tego i
    miejsce to nie było wyróżnione żadnymi tytułami do oddawania czci. Spieszącą
    się siostrę przywołała księżna Jadwiga i wskazując to miejsce
    powiedziała: "Córko Juliano, miejsce to przeznaczone jest dla pewnego świętego,
    na którego cześć kiedyś zostanie wybudowany tu ołtarz, dlatego więc, ilekroć
    tędy będziesz przechodziła, nie omieszkaj okazać mu uszanowania". Gdy zaś
    księżna mówiła te słowa i pouczała nie tylko siostrę Julianę, lecz także panią
    Katarzynę, swoją przyjaciółkę i dworkę, nic jeszcze nie było słychać o zamiarze
    kanonizacji owego Stanisława. Po śmierci zaś świętej księżny, po upływie 14
    lat, gdy wzniesiono w tym miejscu ołtarz na chwałę Boga i na cześć św.
    Stanisława, wypełniła się jej przepowiednia.

    13. Jak przepowiedziała swojej damie dworu przyszłe ubóstwo

    Ową Katarzynę narodowości pruskiej, o której była już wzmianka, księżna
    nakłaniała, aby nauczyła się wytwarzać złote nici i haftować złotogłowia,
    ponieważ taki zawód będzie dla niej bardzo użyteczny w przyszłości. Służebna
    zgodziła się pokornie na radę księżny, która z miłości do niej radziła jej
    rzecz użyteczną, i wyuczyła się wspomnianego zawodu. Dzięki temu po śmierci
    swej pani i po utracie całego majątku dorobiła się trzykroć większego bogactwa
    i była niewiastą zamożną, bogatą nie tylko w rzeczy doczesne, ale i w cnoty, i
    kobietą o dobrej sławie, odbierającą podwójną nagrodę za wierną służbę;
    posłuszna swej cnotliwej pani, wkroczyła na ścieżkę jej cnót, choć obfitowała w
    dobra doczesne.

    14. Jak przepowiedziała własną śmierć

    Ta służebnica Boża, która wielu ludziom umiała przepowiedzieć przyszłość, nie
    mogła oczywiście nie znać własnego zejścia z tego świata. Dzięki zesłanemu jej
    przez Boga objawieniu przepowiedziała, że ciało jej będzie obciążone wieloma
    dolegliwościami, aż w najbliższym czasie wyzionie ducha.

    Pewnego razu odwiedziła księżnę szlachetna i zacna pani imieniem Milejsa, którą
    księżna nadzwyczaj miłowała; a gdy Milejsa miała już odejść, Jadwiga przywołała
    ją i rzekła: "Moja droga Milejso, podejdź bliżej i przyjmij mój pocałunek. Chcę
    ci bowiem powiedzieć, że gdy teraz odejdziesz, już mnie na tym śmiertelnym
    świecie więcej nie zobaczysz". I rzeczywiście - Milejsa płacząc przyjęła
    pocałunek Jadwigi i odjechała i już jej więcej nie zobaczyła, ponieważ wkrótce
    po jej odjeździe księżna pokonana chorobą zeszła z tego świata i spoczęła w
    pokoju.

    15. Jak Jadwigę biczowały demony

    Posiadając dar proroctwa i przeczuwając, że zbliża się wyzwolenie z ciała, a
    rozpoznając bliskość choroby, przez którą zejdzie z tego świata, jednakże będąc
    jeszcze zdrowa, wysłała posłańca do pani Katarzyny, swojej chrześniaczki, z
    poleceniem, aby ta nie zwlekając szybko przybyła posługiwać jej w nadchodzącej
    chorobie. Katarzyna jako wierna służka pośpieszyła posługiwać pani. Zastała ją
    jeszcze zdrową, niemniej pozostała przy niej i pilnie koło niej chodziła.

    Zdarzyło się, że gdy księżna weszła do jednej z komnat, Katarzyna zobaczyła
    trzy demony w ludzkiej postaci, z ogromnym wrzaskiem napadające na księżnę i
    okrutnie ją biczujące. Usłyszała, jak owe demony krzyczały z
    wściekłością: "Dlaczego jesteś taka święta? Dlaczego poświęcasz tyle czasu
    uczynkom miłosierdzia?" Jadwiga zaś, odpierając napaść demonów i z drżeniem
    broniąc się znakiem krzyża, wyszła z tej napaści bez skazy. A gdy opuszczała
    miejsce walki, pobożna służka podążała za nią i współczując jej,
    zwielokrotniała błogosławieństwo Boże nad księżną, czyniąc częste znaki krzyża
    za jej plecami, czego wprawdzie księżna nie widziała oczyma ciała, mając twarz
    odwróconą, czuła jednak moc krzyża Chrystusowego i zwracając się do Katarzyny
    powiedziała: "Katarzyno, zawsze mnie błogosław tym znakiem, albowiem ten znak
    Bożej męki ma przedziwną moc".


  • 16.10.03, 23:50
    16. Jak została namaszczona, gdy była jeszcze zdrowa

    Pewnego razu, gdy ciężko zachorowała i na którą to chorobę później zmarła,
    przywoławszy do siebie brata Mateusza z zakonu cystersów, który był jej
    spowiednikiem, pokornie prosiła o udzielenie jej sakramentu ostatniego
    namaszczenia. Usłyszawszy to siostry zaniepokoiły się i były roztrzęsione,
    ponieważ tak oczywistym oświadczeniem dała do zrozumienia, że zbliża się chwila
    odejścia z tego świata, zwłaszcza że wiedziały, iż Jadwiga nigdy nie
    zapowiadała niczego na próżno, a o czym by nie wiedziała dzięki darowi
    proroctwa. Ubolewały więc i bardzo się martwiły, a nie bez przyczyny, ponieważ
    obawiały się, że utracą mateczkę, która obdarzała je łaskami i miłowała w
    Chrystusie.

    Podszedłszy do niej siostra Adelajda, specjalnie jej bliska, rzekła: "Księżno,
    dlaczego ranisz nasze serca prośbą 0 ostatnie namaszczenie, gdy jesteś jeszcze
    zdrowa i nie wystąpiły żadne objawy choroby. Nie przystoi wszak w takiej
    sytuacji tego rodzaju lekarstwo, chyba że zachodzi obawa największego
    niebezpieczeństwa". Księżna odpowiedziała: "Wiem, najdroższa Adelajdo, że ty
    znasz dobrze przepisy Kościoła, jednakże jest coś takiego, co należy wziąć pod
    rozwagę. Umierający, opatrzony sakramentem ostatniego namaszczenia, jest
    niejako uzbrojony bronią duchową przeciw zmazom, należy więc chwycić się tego
    oręża z największą pobożnością. Jestem wprawdzie jeszcze zdrowa, lecz gdy nagle
    zostanę zaliczona między chorych, to obawiam się, że we wzmagających się
    boleściach nie będę mogła przyjąć owego zbawiennego sakramentu z należną
    pobożnością, jakby wypadało duszy pośpieszającej do Pana". Stała się zatem
    zadość jej życzeniu i została namaszczona świętymi olejami, a wkrótce potem
    ogarnęły ją takie cierpienia, że niezdołałaby przyjąć tego sakramentu.

    To, co się wydarzyło, podano do wiadomości nie po to, aby ową decyzję świętej
    naśladować, lecz ze względu na cudowność zdarzenia. Duch Święty przez
    objawienie udzielił jej wzmocnienia sakramentem, a ponadto udzielił jej
    dyspensy ze względu na jej pobożność.

    17. Jak poznała przybywające do niej osoby, nie widząc ich

    Gdy księżna zaczęła chorować obłożnie i cierpieć fizycznie, córka jej, wówczas
    ksieni klasztoru trzebnickiego, surowo zabroniła wszystkim siostrom i innym
    dworkom dręczenia chorej byle jakimi opowiadaniami. Jadwiga jednak znała wiele
    spraw nie z opowiadań, lecz z objawienia Bożego, i m.in. wiedziała, kto do niej
    przychodzi, chociaż nie widziała odwiedzających, leżąc z twarzą odwróconą. Gdy
    po najeździe tatarskim siostry powróciły do klasztoru w Trzebnicy, poleciła
    wezwać do siebie siostrę Wieńczysławę, o której powrocie dotychczas nie
    słyszała.

    Kobiety czuwające przy Jadwidze i jej posługujące w chorobie, w obawie, aby nie
    zmarła pod nieobecność swej synowej, księżny Anny, która bawiła wtedy u swego
    brata, króla Czech, starały się zawiadomić ją jak najszybciej o chorobie
    świekry. Jadwiga jednak zabroniła, mówiąc: "Nie obawiajcie się i do mej synowej
    Anny nie posyłajcie wiadomości o mej chorobie. Nie umrę bowiem, zanim ona nie
    przyjedzie". I tak też się stało. Gdy Anna powróciła, Jadwiga rzekła: "Czyż nie
    powiedziałam wam, że przed jej powrotem nie umrę?"

    18. Jak zganiła nieposłuszną siostrę

    W owym czasie, gdy księżna obłożnie chorowała, dwie siostry z klasztoru
    trzebnickiego, Pinnosa i Benedykta, przyszły do niej w odwiedziny. Księżna
    zobaczyła bliżej stojącą Pinnosę, dotknęła ją małym wachlarzykiem z liści
    palmowych, które właśnie trzymała w ręku, mówiąc: "Nie wypada ci zaprzeczyć,
    gdybyś nawet chciała, że przyszłaś tu bez pozwolenia ksieni. Odejdź zatem i
    proś o darowanie swego zaniedbania, a poprosiwszy i uzyskawszy zezwolenie, wróć
    do mnie, jeśli będziesz chciała". Zdziwiona siostra, chociaż bardzo bała się
    ksieni, pośpieszyła wypełnić polecenie księżny. Przyznawszy się ksieni do
    uchybienia, uzyskała przebaczenie i powróciła do księżny. Jadwiga zaś, leżąc
    obrócona do ściany, nie widziała wchodzącej Pinnosy, ale przez Ducha przeczuła
    jej obecność i powoli rzekła: "Odejdź, naruszycielko reguły, odejdź". Pinnosa
    zaś prosiła o wybaczenie, które natychmiast od księżny otrzymała, a chora
    rzekła: "W żadnym wypadku, córko, nie czyń nic bez zezwolenia, gdyż wielkie
    zasługi należą się temu, kto nosi jarzmo świętego posłuszeństwa".

    19. W jaki sposób wyjawiła siostrze ukryte grzechy

    Gdy służebnica Boża była udręczona chorobą, od której później umarła, Eugenia,
    siostra z klasztoru trzebnickiego, rzekła do drugiej zakonnicy z tegoż
    klasztoru, również cysterki: "Siostro Gaudencjo, odwiedźmy świętą księżnę,
    naszą matkę, .i czuwajmy przy niej w najbliższą noc". Gaudencja
    odpowiedziała: "Chętnie bym to uczyniła, lecz nie ośmielę się; obawiam się
    bowiem, że z chwilą, gdy stanę przed jej obliczem, wyjawi moje grzechy, tak jak
    siostrze Pinnosie ujawniła winę nieposłuszeństwa i jak siostrę Racławę zganiła
    z powodu zwierzątka, które Racława nosiła w habicie", o których to wydarzeniach
    była mowa w tymże VIII rozdziale w podrozdziale poprzednim, gdzie opowiedziano
    o pierwszym zdarzeniu, a w jedenastym podrozdziale o drugim. Eugenia jednak nie
    przyjęła tej wymówki i stanowczo nakłaniała Gaudencję, żeby razem z nią poszła
    do księżny.

    Przyszedłszy do domu, w którym leżała chora księżna, Eugenia weszła pierwsza,
    Gaudencja zaś, przestraszona, pozostała w przedsionku. Zaiste, cudowną jest
    sprawą, że chora ani widząc, ani słysząc wiedziała z natchnienia Bożego o
    obecności tej, która stała na zewnątrz, i powiedziała do Eugenii, która była
    wewnątrz domu: "Eugenio, idź i powiedz Gaudencji, która stoi za drzwiami, te
    słowa od Boga i ode mnie: wytykając jej przewinienia, które się jej wydarzyły.
    Niech szybko pobiegnie do konfesjonału, by uzyskać tam oczyszczenie grzechów,
    które na niej ciążą".

    Eugenia wykonała polecenie księżny, Gaudencja zaś zaledwie usłyszała przekazane
    słowa księżny, wielce przerażona, gdy usłyszała o sobie prawdę, poszła do
    spowiedzi i oczyszczona z grzechów przychodziła potem do księżny w spokoju
    duszy, ilekroć chciała.

    20. Jak przepowiedziała siostrom przyszłe kłopoty

    Podczas choroby księżny, Gertruda, ksieni trzebnicka, a córka Jadwigi, zwróciła
    się z pytaniem, gdzie matka wybiera sobie miejsce pochówku. Na to księżna,
    unikając jak zawsze wszelkiej pompy, pełna szczerej pokory powiedziała: "Pragnę
    być pochowana na wspólnym cmentarzu". Widząc, że córka na to się nie zgadza,
    pokornie prosiła, by ją pochować w zakonnym kapitularzu. Gdy i na to córka nie
    wyraziła zgody, mówiąc: "pochowamy ciebie w grobowcu mego ojca",
    odpowiedziała: "Jeżeli już wypada pochować mnie w kościele, to, córko moja,
    zaklinam cię na Boga, żebyś nie złożyła ciała w grobowcu twego ojca, z którym
    przez wiele lat żyłam w separacji. Nie chcę bowiem jako nieboszczka być
    połączona ze zmarłym mężem, od którego łoża byłam przez długi okres mego życia
    odseparowana dla umiłowania czystości". Gdy córka na to powiedziała, że: "W
    takim razie pochowamy cię, matko, w grobowcu twego syna, a mego brata",
    odparła: "Z nikim razem nie chcę być pochowana, lecz jeżeli w ogóle
    zdecydowaliście się pochować mnie w kościele, radzę wam, pochowajcie mnie przed
    ołtarzem św. Jana Ewangelisty".

    W kościele Św. Bartłomieja przed wspomnianym ołtarzem św. Jana leżą pochowani
    chłopaczkowie, jej wnuki, których niewinność miłowała i z nimi chciała
    spoczywać w swej pokorze. Pamiętała bowiem słowa Pana z Ewangelii: "Jeśli nie
    staniecie się jako dziatki, nie wnijdziecie do Królestwa Niebieskiego". Na to
    córka jej odpowiedziała:

    "Złożymy cię, matko, przed ołtarzem św. Piotra, abyśmy zawsze twój grobowiec
    mieli przed oczyma". Na słowa te księżna, oświecona duchem proroczym,
    odrzekła: "Jeżeli to zrobicie, będziecie wkrótce żałować ze względu na poważne
    kłopoty, które wynikną w przypadku pochowania mnie w tym miejscu .
  • 16.10.03, 23:50
    "Złożymy cię, matko, przed ołtarzem św. Piotra, abyśmy zawsze twój grobowiec
    mieli przed oczyma". Na słowa te księżna, oświecona duchem proroczym,
    odrzekła: "Jeżeli to zrobicie, będziecie wkrótce żałować ze względu na poważne
    kłopoty, które wynikną w przypadku pochowania mnie w tym miejscu .

    I oto spełniła się jej przepowiednia, ponieważ siostry zakonne miały odtąd
    zakłócony spokój z powodu pielgrzymek tłumów do grobu księżny. Tak to ona,
    szczęśliwa i błogosławiona, oświecona blaskiem Bożym, znała prawdę zdarzeń
    ukrytą przed ludzkimi oczami. Czego nie mogła bowiem poznać jako człowiek,
    odkrywało się przed nią prawdziwe światło dane jej przez Boga, chociaż na
    zewnątrz nie ujawniała tego, czego była świadoma. Również ksieni, jej córka,
    chociaż była świadoma tajemnicy matki, nie mówiła o tym, strzegąc
    pieczołowicie, aby w czasie choroby otoczenie nie przeciążało chorej domaganiem
    się przepowiedni.


  • 16.10.03, 23:51
    Rozdział IX

    O zgonie Jadwigi i cudach, które mu towarzyszyły

    Na początku o tym, jak święci przybyli do niej w jej ciężkiej chorobie

    Gdy zbliżał się dzień, w którym św. Jadwiga po dokonaniu uczynków miała
    otrzymać chwalebny owoc, Pan Bóg dał jej niejako przedsmak tego wiekuistego
    wesela i rozradował jej duszę pocieszeniami, aby nie sprawdziło się w stosunku
    do niej proroctwo: "Pociecha skryła się od oczu moich", prawdziwie zastosowane
    do grzeszników albo do schodzących z tego świata. Bóg posłał bowiem do niej
    mieszkańców ojczyzny niebieskiej, którzy jako już doświadczeni, mogli ją
    szerzej pouczać o rozkoszach mieszkańców Niebios i zaprosić ją na przygotowaną
    dla niej niewypowiedzianą ucztę.

    Albowiem w dzień Narodzin Najświętszej Panny, gdy wszystkie siostry i inni,
    którzy posługiwali w jej chorobie, poszli śpiewać lub wysłuchać śpiewów
    nieszpornych, pozostała przy niej jedynie jej chrześniaczka Katarzyna. Ta
    zobaczyła jakieś postacie ludzkie promieniujące niezwykłym blaskiem, które
    podchodziły do łoża księżny. Usłyszała też głos Jadwigi, która mówiła do
    gości: "Bądźcie pozdrowione, moja święta pani Mario Magdaleno, święta
    Katarzyno, święta Teklo, święta Urszulo" - i wymieniała wiele imion niewiast
    świętych, lecz Katarzyna, która była przy tym, nie zapamiętała wszystkich.
    Usłyszała także, że księżna rozmawiała z nimi w języku literackim i o ile mogła
    zrozumieć lub domyślić się, prawdopodobnie rozmawiała o godzinie śmierci
    księżny. Po zakończeniu nieszporów widzenie znikło.

    Cud drugi. W jaki sposób odwiedzali ją święci?

    Również w dzień św. Mateusza apostoła i ewangelisty, gdy siostry klasztoru
    trzebnickiego tradycyjnym zwyczajem zebrały się w kapitularzu, dwie spośród
    nich, Pinnosa i Benedykta, przyszły odwiedzić cierpiącą księżnę. Do obecnych
    przy jej łożu księżna rzekła: "Klęknijcie i módlcie się". A gdy ją zapytały,
    dlaczego mają to uczynić, dodatkowo wyjaśniła: "Czyż nie widzicie świętej Marii
    Magdaleny i świętej Katarzyny?" Jeszcze jakiegoś innego męczennika wymieniła
    księżna, lecz o imieniu tak rzadkim, że im wypadło z pamięci, zwłaszcza, że
    siostra Benedykta nie umiejąc pisać nie zapisała tego imienia.

    W taki sposób Pan Bóg sprawiał ulgę w cierpieniach swej umiłowanej i wybranej
    odwiedzinami świętych, zanim ją przeniósł do pełni radości wiekuistych.

    A gdy Bóg chciał już położyć kres jej udrękom i uwolnić ją od utrudzenia, które
    jednak mimo miłości odczuwała, z powłoki cielesnej przeniósł jej przeświętą
    duszę do otchłani wiekuistej światłości. Tam będzie na wieki wieków spoglądała
    na Pana naszego, Jezusa Chrystusa, dla którego miłości wzgardziła miłością
    świecką i całym bogactwem tego świata. Zeszła zaś święta Jadwiga z tego świata
    w roku Pańskim 1243, w dzień Id październikowych, w porze nieszporów, czyli o
    tej porze, w której zazwyczaj po codziennym poście przyjmowała suchy posiłek.
    Została przeniesiona do słodyczy uczty niebiańskiej i do uczestniczenia wraz ze
    wszystkimi świętymi w szabacie odpoczynku bez granic.

    Cud trzeci. Jak ciało Jadwigi zmieniło się po śmierci?

    Gdy życie uleciało już z ciała Jadwigi, pani Wieńczysława, przeorysza klasztoru
    trzebnickiego, zwyczajem obowiązującym w klasztorach przystąpiwszy z siostrami
    do zwłok kazała je obmyć i wtedy okazało się, że św. Jadwiga nosiła na ciele
    najtwardszą włosiennicę i opaskę splecioną z końskiego włosia. Gdy zdjęto z
    niej te rzeczy, zaczęły się objawiać oznaki przyszłej chwały: albowiem kolor
    jej ciała w wyniku częstego postu i ciągłego biczowania był ziemistożółty,
    skóra była pomarszczona, a całe ciało, spalone upałami i odmrożone chłodami
    prawie czarne, na oczach wszystkich zajaśniało śnieżnobiałym blaskiem i zaczęło
    świecić przedziwną świetlistością.

    Jej zsiniałe po śmierci oblicze wybielało, policzki zaróżowiły się, wargi
    zaczerwieniły. Patrzącym wydawało się, że jest najpiękniejszą postacią, nie
    mającą zgoła żadnych oznak śmiertelnych. Jej stopy poprzednio szorstkie od
    częstego stąpania boso, wówczas wydały się białe jak mleko.

    Ta widoczna dla otoczenia zewnętrzna białość ciała zmarłej świadczyła o tym, że
    Jadwiga została uwolniona od wszelkich blizn i przywrócona do stanu
    nieskalaności oraz obdarzona szatą wieczystej nieśmiertelności. Oznaki
    pobożnych umartwień, które ukrywała za życia, a mianowicie guzy na kolanach,
    które się ujawniły i dały się zbadać przez stojące obok niewiasty, wywołały
    podziw i radość otoczenia, bo świadczyły o wielkim modlitewnym uniesieniu tej
    wspaniałej niewiasty w służbie Najwyższego Pana.

    Jak stwierdziła siostra Juta, która osobiście te guzy oglądała, były tak
    wielkie, jak dwie pięści razem, a jeden z guzów był większy od drugiego.
    Widoczne w nich były zagłębienia i otwory wypełnione płynem. W czasie modlitwy
    bowiem do jej obnażonych kolan na posadce wcierał się kurz i na trwałe tkwił w
    zagłębieniach.

    Po obmyciu ciała i ustawieniu na katafalku, jak należało, siostry z klasztoru
    trzebnickiego zbiegły się natychmiast i każda z nich z wielką pożądliwością, a
    nawet chciwością, zabierała, cokolwiek mogła, z nieżyjącej. Jedna obcinała
    paznokcie u rąk, inne u nóg, a jeszcze inne włosy z głowy świętej. Wreszcie z
    należnym szacunkiem zwłoki, ów skarb nieoceniony, zostały przeniesione do
    kościoła i pozostawały tam nie pochowane przez trzy dni. Przy jej ciele wiele
    osób czuwało modląc się i chwaląc Pana Boga za wszystko, co widzieli i
    słyszeli, a co łaska Boska uczyniła jako wielkie rzeczy przy zmarłej,
    nagradzając zasługi swej świętej.

    Cud czwarty. Jak uzdrowiła pewną siostrę z obrzęku na ręce

    Pewna siostra z klasztoru trzebnickiego, imieniem Juta, miała groźny obrzęk i
    zasinienie ręki z powodu zaniku żyły. Gdy żadne lekarstwo nie skutkowało,
    wezwała pomocy św. Jadwigi, ufając, że zasługi zmarłej uwolnią ją od
    niebezpieczeństwa. Podeszła więc z wiarą do katafalku, jak mogła najbliżej, i
    przyłożyła rękę do ciała świętej. Gdy przybliżyła chorą rękę do koszuli, w
    którą odziana była zmarła, poczuła nagle przedziwnie piękną woń i ręka
    natychmiast wróciła do normalnego stanu.

    Cud piąty. Jak uzdrowiła siostrę zakonną z pragnienia

    Marta, siostra z klasztoru trzebnickiego, cierpiała na suchość ust, języka i
    płuc. Z tego powodu od dwóch lat odczuwała takie pragnienie, że gdy dzwoniono
    na Jutrznię, już musiała się napić wody. A ilekroć nie zdążyła ugasić
    pragnienia, wchodząc do kościoła piła nawet wodę święconą, co powodowało, że
    inne siostry szemrały z tego powodu i ksieni na kapitule uznała ją winną
    mówiąc, że występek tej siostry pochodzi nie z choroby w niej tkwiącej, lecz z
    nagannego przyzwyczajenia; jeśliby chciała, mogłaby przez wstrzemięźliwość
    pozbyć się tego nałogu. Siostra zaś, dręczona nie dającym ugasić się
    pragnieniem, zawstydzona i publicznie potępiona, nie mogła się tej potrzeby
    picia pozbyć, ponieważ nie było to złośliwe przyzwyczajenie, jak sądziły
    siostry, lecz choroba, która tkwiła w jej wnętrzu.

    Gdy w dzień śmierci obmyto ciało Jadwigi, jak już o tym była mowa, i
    przeniesiono je do kościoła, cierpiąca na pragnienie siostra Marta podeszła do
    miejsca, gdzie ciało obmyto, z wiarą, że modlitwa jej w tym miejscu dla zasług
    zmarłej będzie skuteczna. Modliła się zaś tymi słowami: "Moja księżno, święta
    Jadwigo, uwolnij mnie od tego cierpienia i od wstydu, który mnie nęka z powodu
    trapiącego mnie pragnienia". Po tej modlitwie podeszła do naczynia pełnego
    wody, w której obmyto zwłoki świętej, a naczynie to odszukała pod nieobecność
    wszystkich, którzy udali się na pogrzeb. Obmyła więc usta, szyję i gardło i
    natychmiast została uzdrowiona, tak że od tego czasu nie odczuwała żadnego
    nienaturalnego i nie dającego się opanować pragnienia.

    Cud szósty. Jak na ciele św. Jadwigi pojawiła się jasność i rozlała się cudowna
    woń

    Trzeciego dnia po śmierci, nim zostało pogrzebane ciało św. Jadwigi, córka jej,
    ksieni klasz
  • 16.10.03, 23:52
    Trzeciego dnia po śmierci, nim zostało pogrzebane ciało św. Jadwigi, córka jej,
    ksieni klasztoru trzebnickiego, rzekła do siostry Wieńczysławy, wówczas jeszcze
    przeoryszy, aby welon, który okrywał głowę świętej, zdjęła i okryła głowę innym
    welonem. Ten zaś, który polecono zdjąć, pochodził od św. Elżbiety, której św.
    Jadwiga była ciotką, przeto Jadwiga miała za życia ten welon w wielkim
    poważaniu i z miłości do siostrzenicy pieczołowicie go przechowywała. Z tego
    też niewątpliwie powodu wspomniana wyżej jej córka postanowiła ów welon
    zachować dla siebie, aby w tym welonie pielęgnować pamięć o matce i kuzynce i
    aby nie utracić trwałej pamiątki ich miłości. Siostra, która przystąpiła do
    katafalku, aby wykonać polecenie ksieni, odsłoniła oblicze świętej i zobaczyła
    wówczas leżącą z otwartymi ustami, a z ust wydobywała się przedziwnie piękna
    woń. Ciało świętej, które poprzednio, podczas obmywania, miało kolor mleka lub
    śniegu, teraz promieniowało niezwykłym blaskiem. I tak dar świetlistości i
    szata chwały zdawały się nadal promieniować.

  • 16.10.03, 23:52
    Rozdział X

    O cudach, które się wydarzyły po śmierci świętej Jadwigi

    Aby jej nieoceniona cnota nie pozostała nie znana ludziom jak perła lub cenny
    skarb ukryty w roli, Pan Bóg raczył ujawnić ją potęgą Swej mocy. Albowiem po
    pochowaniu jej ciała z należnym ceremoniałem św. Jadwiga natychmiast zaczęła
    jaśnieć wieloma i wielkimi cudami, którymi wzdłuż i wszerz krainy pocieszała z
    łaski Zbawiciela wiernych, z pobożnością wzywających jej pomocy, zgodnie z tym,
    o czym opowiemy w dalszym ciągu.

    Wyliczanie cudów obejmuje: po pierwsze uzdrowienie osób chorych, po drugie
    wyleczenie bólów głowy i oczu, po trzecie przywrócenie wzroku ślepym, po
    czwarte przywrócenie słuchu głuchym, po piąte przywrócenie mowy niemym, po
    szóste uwolnienie od niedowładu rąk, po siódme uzdrowienie niedowładu nóg, po
    ósme łącznie uzdrowienie rąk i nóg, po dziewiąte uzdrowienie skurczów, po
    dziesiąte uzdrowienie garbatych, po jedenaste uzdrowienie paralityków, po
    dwunaste chorych na gorączkę powtarzającą się co cztery dni, po trzynaste
    chorych na padaczkę, po czternaste uzdrowienie opętanych, po piętnaste
    uzdrowienie chorych na biegunkę, po szesnaste uzdrowienie chorych na błonicę,
    po siedemnaste uleczenie chorych na wrzody, po osiemnaste wyrwanie z
    niebezpieczeństwa śmierci, po dziewiętnaste wskrzeszenie zmarłych, po
    dwudzieste o niektórych szczególnych cudach, które wydarzyły się siostrze
    klasztoru trzebnickiego i innym osobom niedługo przed kanonizacją św. Jadwigi.

    W imię Pańskie. Amen.

    1. Zaczynają się cuda przez zasługi św. Jadwigi. Po pierwsze o przywróceniu
    zdrowia osłabionym chorobą

    Cud pierwszy

    Pewien chłopiec imieniem Dominik, syn szlachcica Witosława w Borku, był ciężko,
    obłożnie chory. Choroba zmagała się do tego stopnia, że według powszechnego
    mniemania groziła mu śmierć. Albowiem ręce i nogi miał obumarłe, oczy były tak
    wywrócone w orbitach, że nie można ich było zamknąć, z jego gardła wydobywał
    się ledwo słyszalny dźwięk, a cała pierś niezwykle nabrzmiała, jak zazwyczaj
    obserwuje się u zmarłych. Matka jego, przeczuwając zbliżającą się śmierć,
    zwróciła się również do chorego i leżącego w łóżku męża: "Syn nasz zaraził się
    od ciebie i odchodzi. Nie mamy już naszego syna".

    Usłyszawszy to ojciec zapłakał i podniósłszy w górę rękę zawołał: "Księżno
    moja, święta Jadwigo, byłem ci wiernym sługą, ty zaś za życia miłowałaś mnie!
    Ześlij mi teraz tę łaskę, abym za twoim wstawiennictwem odzyskał zdrowego syna!
    Przywróć mi, księżno, zdrowego syna i niech to będzie szczodrą i szczególną
    zapłatą za moje usługi".

    Zaprawdę cudowne to, że wierny sługa powołuje się na swą służbę w nadziei
    uzyskania łaski księżny, a święta księżna nie zapominając o jego wiernej
    służbie nie odmawia pomocy i nie ociąga się spełniając prośbę. Natychmiast
    bowiem, gdy ojciec wypowiedział słowa modlitwy, syn, o którym sądzono, że
    umiera, odwrócił ku ojcu głowę i pocieszył go wzrokiem. Nabrzmiałe piersi
    powróciły do normalnego stanu i szybko znikły objawy umierania, a sam chłopiec,
    wychudzony i wycieńczony chorobą trwającą od św. Michała do następnego dnia po
    św. Marcinie, trzeciego dnia zdrów i cały opuścił łoże boleści bez żadnego
    uszczerbku i zmian cielesnych.

    Ojciec tego chłopca w czasie badania inkwizytorów zeznał o tym cudzie, chociaż
    ledwie mógł mówić z powodu łez i szlochu wdzięczności.

    Cud drugi

    Chłopiec Walter, syn bogatego mieszczanina wrocławskiego Emila, wskutek upadku
    niosącej go niańki tak mocno się potłukł, że doznał silnego uszkodzenia nerek i
    opuchnięcia, których nie można było usunąć żadnym lekarstwem. Matka jego zatem
    poleciła chirurgowi zastosować nacięcie, które jednakże nie dało rezultatu, a
    nawet przeciwnie - chłopiec jeszcze bardziej osłabł.

    Niewiasta widząc więc, że nie ma ludzkiego sposobu przywrócenia synowi zdrowia,
    wymyśliła za natchnieniem Bożym szczególne antidotum, mianowicie uzyskanie leku
    od Najwyższego Lekarza za wstawiennictwem św. Jadwigi. Mając głębokie zaufanie
    do zasług świętej ślubowała, że przywiezie śmiertelnie chorego syna do jej
    grobowca, wierząc, iż nie zawiedzie się w swym zaufaniu. Złożywszy to
    ślubowanie postarała się szybko je spełnić, chociaż doradzano jej, aby nie
    zabierała dziecka, o którym sądzono, że jest bliskie śmierci i że należy raczej
    spodziewać się pogrzebu.

    Po przybyciu do Trzebnicy w pobliżu grobu św. Jadwigi matka usunęła opatrunek z
    rany dziecka i położyła syna na grobowcu świętej wraz ze świecą wielkości
    chorego i innymi darami; w obecności wielu ludzi, stanąwszy w pobliżu, modliła
    się słowami: "Księżno moja, św. Jadwigo, uzdrów mego syna, albo spraw, aby
    umarł przed opuszczeniem twego grobu". Do takiej prośby skłoniły ją cierpienia,
    które przeżywała z powodu choroby syna, chorował bowiem od świętego Wincentego
    biskupa, poprzedzającego święto urodzin św. Jana Chrzciciela, aż do wigilii św.
    Bartłomieja.

    I oto jak cudowny i godny podziwu jest fakt, że po odmówieniu modlitwy matka
    wzięła syna, którego przedtem położyła na grobowcu jako umierającego, zupełnie
    zdrowego. Rana zaś z nacięcia, z której poprzednio usunięto opatrunek, była
    zaleczona i pozostała po niej tylko bardzo mała blizna, świadcząca o zranieniu.
    Chłopiec ów, przez zasługi św. Jadwigi przywrócony do zdrowia, żył przez długie
    lata wolny od chorób, a w czasie badania cudów przedstawiony został
    inkwizytorom jako zdrowy dla potwierdzenia prawdziwości cudu.

    Cud trzeci

    Piotr, dworzanin i przyjaciel księcia Henryka, pokonany w święto Bożego
    Narodzenia ciężką chorobą, leżał przez wiele dni dręczony atakami boleści. Gdy
    cierpiał coraz bardziej, przypomniał sobie świętości błogosławionej Jadwigi i
    ufny w jej przychylność zwrócił się do niej słowami: "Święta Jadwigo, przedłuż
    jeszcze swoim wstawiennictwem moje życie". Gdy więc w dzień wigilii św.
    Sylwestra papieża i wyznawcy powtarzał na łożu tę modlitwę wzywając opieki
    świętej, usłyszał kilkakrotnie głos: "Powstań, powstań, dlaczego leżysz?"
    Usłyszawszy ten głos i ogarnięty nadal trwającym snem, nie usłuchał rozkazu,
    lecz obudziwszy się natychmiast powstał zupełnie zdrów i oświadczył, że od
    boleści został uwolniony z Bożego miłosierdzia przez zasługi św. Jadwigi.

    Cud czwarty

    Sześcioletnia dziewczynka Elżbieta, córka Mechtyldy, żony Hermana Kransona,
    mieszczanina wrocławskiego, miała z powodu choroby ciałko tak wychudzone, że
    członki jej były znacznie mniejsze, niżby wynikało to z jej wieku. Matka jej
    przekonawszy się, że żadne środki nie odnoszą już skutku w leczeniu biednej
    córeczki, której siły i zdolność do życia zniszczyła choroba, złożyła ślub w
    celu uproszenia litości Boga i udała się z córeczką do grobowca św. Jadwigi.
    Położywszy dziecko tuż przy grobowcu, modliła się do św. Jadwigi
    słowami: "Panie Jezu, przez zasługi św. Jadwigi wzywam Twego miłosierdzia!
    Ulecz moją chorą córeczkę tu leżącą!" I oto miłosierny i litościwy Pan Bóg,
    który jest przychylny wszystkim słusznie Go wzywającym, natychmiast okazał Swe
    dobrodziejstwo i dziewczynkę, wychudzoną przez półroczną chorobę, przywrócił do
    pełnego zdrowia, tak że dziecko, jakby zasuszone, natychmiast odzyskało dzięki
    wstawiennictwu Jadwigi normalne ciało.

    Cud piąty

    Brat Herman, kapłan z klasztoru cysterskiego w Lubiążu, tak ciężko zachorował,
    że zarówno on, jak i inni bracia mniemali, że się z tej choroby już nie
    podźwignie. Gdy pewnego razu udręczony chorobą wpadł w stan ekstazy, usłyszał
    głos mówiący: "Udaj się do Trzebnicy, do grobu św. Jadwigi, a będziesz
    uzdrowiony". I od tej chwili brat zaczął wracać do zdrowia i czuć się lepiej. A
    poczuwszy się lepiej, zaniedbał polecenia, aby odwiedzić grób św. Jadwigi;
    wtedy nastąpił nawrót choroby, jak gdyby w wyniku okazanej niewdzięczności za
    wielkie dobrodziejstwo, i zaczął doznawać na nowo udręczeń.

    Przyznając się we własnym sumieniu, że to z winy jego zaniedbania powróciła
    choroba
  • 16.10.03, 23:53
    Przyznając się we własnym sumieniu, że to z winy jego zaniedbania powróciła
    choroba i zwielokrotnione boleści, ponieważ zlekceważył Boskie polecenie,
    uprosił ojca klasztoru, ks. Ludwika, wówczas opata lubiąskiego, by mu zezwolił
    udać się do grobowca świętej Jadwigi, tak jak było mu to objawione; i w
    towarzystwie dwóch braci, laika Mikołaja i kapłana Bertolda, cierpiący przybył
    do owego grobowca. A ponieważ był chory, leżąco modlił się tam do Boga o
    odzyskanie zdrowia przez zasługi świętej Jadwigi.

    Zaledwie zaczął się modlić ten sługa Boży, przybył Ten, który przyrzekał
    prawdziwie mówiąc: "Wierzcie, że o cokolwiek w modlitwie prosicie, wszystko
    otrzymacie", i sługę swego pocieszył przywracając mu zdrowie, o które prosił,
    zanim chory powstał, by odejść od grobowca. Gdy modlił się, oblał go zbawczy
    pot, a odprowadzony do gospody tejże nocy pozbył się cierpień, których doznawał
    od wigilii Wniebowzięcia Najśw. Panny Marii aż niemal do św. Michała
    Archanioła.

    I tak za wstawiennictwem św. Jadwigi, przywrócony do poprzedniego stanu, szybko
    powrócił do swego klasztoru. Z wyżej wymienionego klasztoru lubiąskiego wielu
    innych braci zakonnych zostało uzdrowionych przez Boga za orędownictwem św.
    Jadwigi. Jednym z nich był brat Arnold, cześnik, co zaświadczył brat Gotfryd,
    przeor tegoż klasztoru.

    Cud szósty. O dziewczynie, której wypadły włosy

    Święta Jadwiga swoim wstawiennictwem u Boga nie tylko przywracała zdrowie
    ciału, lecz także uzdrawiała dusze, usuwając zmartwienia z serc, o czym mówią
    następne rozdziały.

    Pewna świecka dziewczyna, która wobec Boga utraciła dziewiczą niewinność,
    wstydząc się ludzi udawała w sercu i ubiorze, że ją posiada. Gdy przybyła do
    grobu św. Jadwigi, by złożyć tam welon jako znak swej niewinności, razem z
    welonem zdjętym z głowy wypadły jej wszystkie włosy i stała tak z głową bez
    włosów. Ponieważ nie chciała uznać swego grzechu, lecz raczej z próżności
    chciała uchodzić za niewinną dziewicę, którą nieszczęśliwie już nie była, hańba
    jej została wobec wszystkich ujawniona. A to dlatego, ażeby zwróciwszy się do
    sumienia, stała się pokorniejszą ta, która poprzednio radowała się
    chełpliwością razem z głupimi dziewczynami, nie posiadającymi ani oleju
    miłości, ani piękna czystości.

    Pewien Klemens rodem z Oryniec zapewniał egzaminatorów, że widział owe włosy,
    które wypadły z głowy dziewczyny, jakkolwiek nie był przy tym obecny. Podobne
    zdarzenie opisuje żywot św. Stanisława. Uczy ono, że Bóg ujawnia przez świętych
    i święte, jak wielkim występkiem jest ukrywanie winy przez oszukiwanie.

    Cud siódmy.

    O zagubionym i znalezionym chłopcu Pewien robotnik bawiąc we Wrocławiu miał
    przy sobie trzyletniego synka, którego w czasie nowenny przed św. Janem
    Chrzcicielem wykradły i uprowadziły wędrowne kobiety. Gdy przemierzając ulice i
    rynki szukał przez trzy dni dziecka i z bólem nie mógł go odnaleźć, złożył
    ślubowanie mówiąc: "Święta Jadwigo, spraw, abym odnalazł mego synka, a ja ci
    ofiaruję miarę pszenicy tej wagi, jaką mój chłopiec uzyska na jej szali". Gdy
    wypowiedział te słowa, natychmiast przystąpiła do niego jakaś niewiasta mówiąc
    mu, aby poszedł w pewne miejsce i tam odebrał zagubionego synka, równocześnie
    wskazując to miejsce, w którym z wielką radością wieśniak odnalazł za
    pośrednictwem Jadwigi swe dziecko.

  • 16.10.03, 23:54
    Rozdział X - cd.

    O cudach, które się wydarzyły po śmierci świętej Jadwigi

    2. O uzdrowieniach głowy i oczu

    Cud pierwszy

    Pewien mąż imieniem Michał, pobożny i bogobojny, posiadający w klasztorze
    trzebnickim siostrę imieniem Gaudencja, był obłożnie chory i od roku dręczony
    ciężkimi bólami głowy. Człowiek ten w zapale pobożności wzywał pomocy św.
    Jadwigi, aby go od tej wielkiej katuszy Pan Bóg raczył za jej pośrednictwem
    uwolnić. Wreszcie św. Jadwiga objawiła mu się we śnie i powiedziała: "Jeżeli
    chcesz być uzdrowiony, odwiedź osobiście mój grób, a odzyskasz zdrowie".
    Człowiek ów obudziwszy się postanowił skorzystać z rady otrzymanej we śnie i
    udał się do miejscowości, gdzie jest wspomniany grób. Położył się przy nim
    krzyżem modląc się. Podczas tej modlitwy o przywrócenie zdrowia objawił mu się
    pewnien mąż w białych szatach i rzekł: "Powinieneś się modlić i Pana Boga
    wzywać, przez zasługi św. Jadwigi, takimi słowami: "Daj nam, prosimy
    Wszechmocny Boże, abyśmy Cię zawsze sławili, i dozwól łaskawie, abyśmy,
    powołując się na zasługi św. Jadwigi, za jej wstawiennictwem doznali Twojej
    łaski".

    Ów chory był człowiekiem niezbyt uczonym i nie potrafiłby ułożyć takiej
    modlitwy ani zapamiętać skądinąd zasłyszanej, gdyby nie została ona wryta w
    jego pamięć cudowną mocą. Pouczony przez Boga zapamiętał modlitwę i całkowicie
    wyleczony powrócił uradowany do domu. Zanim jednak odjechał, udał się do swej
    siostry Gaudencji i opowiedział jej oraz innym siostrom w klasztorze przebieg
    uzdrowienia i przekazał modlitwę, której się nauczył. Jedna z sióstr, Gosława,
    zapisała modlitwę usłyszaną z ust owego męża, któremu się to zdarzyło, i
    pozostawiła na piśmie potomnym dla uczczenia cudu.

    Cud drugi

    Zygfryd, mieszczanin i brat sędziego wrocławskiego, nagle nabawił się bólu
    oczu, który tak bardzo mu dolegał, że wreszcie nic już nie widział. Wezwał on
    chirurga, magistra Hermana. Magister przystąpił do wycięcia zbędnych tkanek,
    które narosły na jego oczach. Chory zaś, cierpiąc niezmiernie i obawiając się,
    że do istniejącego dołączy się nowy ból, którego już nie może wytrzymać,
    odrzucił środki lecznicze, które w ramach ludzkich możliwości mogłyby mu pomóc,
    i zwrócił się z błaganiem do św. Jadwigi, która już poprzednio wybawiła go z
    innej choroby. Przy czym złożył ślubowanie, że odwiedzi grób św. Jadwigi
    powozem, nocną porą, ponieważ jego oczy nie znosiły dziennego światła.
    Pośpieszył więc jak najszybciej i tam modlił się słowami: "Święta Jadwigo,
    obdarz mnie swą mocą, abym mógł uniknąć tej ogromnej boleści za twym skutecznym
    wstawiennictwem". Po odmówieniu tej modlitwy człowiek, który przyjechał prawic
    ślepy, uzdrowiony nagle powrócił do domu następnego poranka, widząc dobrze.

    Cud trzeci

    Szlachetna pani Bogusława, żona pana Szymona, kasztelana gnieźnieńskiego,
    cierpiała na tak przemożny ból głowy, że nie mogła ani jeść, ani pić, ani nawet
    spać; chociaż podkładała pod głowę delikatne jaśki i miękkie poduszki, nie
    mogła wytrzymać bólu i znaleźć ukojenia. Równocześnie zaś nastąpiło tak wielkie
    zaćmienie wzroku, że nie widziała własnej ręki. Ponieważ ani "kolyrium", ani
    inne lekarstwa nie pomagały, ślubowała odwiedzić grób św. Jadwigi, aby przez
    jej zasługi wybłagać u Pana Boga ukojenie cierpień. Po złożeniu ślubowania mąż
    jej zawiózł ją w odpowiednim towarzystwie do sanktuarium trzebnickiego. Mąż,
    umieszczając ją w powozie, powiedział: "Czy przeżyjesz, czy też w drodze spotka
    cię śmierć, polecam ciebie Bogu i św. Jadwidze".

    I oto gdy umieszczono ją w powozie, nagle uczuła ulgę w bólu głowy, ale wciąż
    jeszcze miała wzrok zaćmiony. Gdy przyprowadzono chorą do grobu św. Jadwigi,
    zaczęła się modlić tymi słowami: "Pani moja, Najświętsza Maryjo, wysłuchaj mnie
    i racz polecić św. Jadwidze, Twojej służebnicy, aby mnie wybawiła od cierpień,
    a ty, św. Jadwigo, wspomóż mnie, twoją niegodną służebnicę". Po tych słowach,
    zanim jeszcze powstała od grobu, w obecności rycerzy i służących, którzy razem
    z nią przybyli, jak również wielu sióstr z klasztoru trzebnickiego, które jej
    asystowały, została uwolniona od bólu głowy i zaćmienia wzroku, tak że odtąd
    widziała normalnie, a bóle głowy nie powtarzały się już.

    I tak niewiasta, która cierpiała nieopisane katusze przez dwa lata, nagle
    przywrócona do zdrowia powróciła do domu. Także inkwizytorzy, którzy badali
    cuda św. Jadwigi, orzekli, że widzieli tę niewiastę i że rzeczywiście widziała
    jasno.

    Cud czwarty

    Pewna dziewczyna imieniem Witosława, córka rycerza Klemensa, miała całkowicie
    zniekształcone oczy, których nie mogła otworzyć i z których często płynęła
    krew, a z powodu bólu nie mogła znieść dziennego blasku. A ponieważ dziewczyna
    w niemowlęctwie została przywrócona do życia za wstawiennictwem św. Jadwigi (o
    czym będzie mowa w podrozdziale o wskrzeszeniu zmarłych w cudzie trzecim),
    rodzice jej, pamiętając poprzednie okazane im dobrodziejstwo, zaprowadzili
    dziewczynę do grobu św. Jadwigi w nadziei uzyskania łaski i usunięcia choroby.

    Pośpieszywszy więc na miejsce, skąd widać było klasztor, w którym spoczywały
    relikwie św. Jadwigi, i zatrzymawszy się tam na chwilę, zdjęli dziewczynkę z
    wozu i ułożywszy na ziemi wzywali z silną wiarą Bożej łaski, zgodnie ze
    zwyczajem polecanym przez wielu innych, którzy udając się do sanktuarium św.
    Jadwigi posuwają się na klęczkach, gdy tylko ujrzą kościół Św. Bartłomieja.

    Wkrótce potem łaskawy Bóg, wezwany z powołaniem się na zasługi św. Jadwigi,
    pospieszył z pomocą i dziewczynka na tym samym miejscu odzyskała wzrok. A
    odzyskawszy wzrok natychmiast pobiegła zrywać kwiaty na pobliskiej łące,
    ponieważ działo się to letnią porą, potem zaś odwieziono ją do domu, głosząc
    chwałę Bożą i świętość Jadwigi ku radości przyjaciół.

    3. O przywróceniu wzroku ślepym

    Cud pierwszy

    Wacław, syn Bratki z Solnik, był podczas Zielonych Świąt bliski śmierci z
    powodu choroby, gdy w jej wyniku stracił wzrok. Po św. Michale trzykrotnie
    przyprowadzała go do grobu św. Jadwigi jego babka Sulisława. Gdy przybyli tam
    po raz trzeci, Wacław w taki sposób błagał orędownictwa świętej: "Łaskawa
    księżno, św. Jadwigo! Przyjdź z pomocą mnie zgnębionemu, jako że masz zwyczaj
    każdemu nieszczęśliwemu miłosiernie przychodzić z pomocą". Pomodliwszy się tak
    na chwilę zdrzemnął się, a potem nagle - jakby z przestrachem obudziwszy się i
    otrząsnąwszy z sennych mar - odzyskał wzrok, którego był przez rok prawie
    pozbawiony, dzięki miłosierdziu Bożemu i wstawiennictwu św. Jadwigi i zdrowy
    powrócił do domu.

    Cud drugi

    Pewien młodzieniec z targowej wsi Oleśnica wstąpił ze swoim ojcem do Trzebnicy,
    aby tam z największą żarliwością wzywać miłosierdzia Bożego przy grobowcu św.
    Jadwigi dla uzyskania wzroku. A ponieważ byli ubodzy, zostali przyjęci do
    przytułku, którym kierował brat Gizelbert, ówczesny kustosz klasztoru
    trzebnickiego. W ciągu trzech tygodni, gdy tam ojciec z synem przebywali, brat
    Gizelbert często słyszał, jak wzywali orędownictwa św. Jadwigi, błagając o
    przywrócenie wzroku.

    W dzień św. Jerzego męczennika w obecności wielu osób zgromadzonych wokół grobu
    św. Jadwigi ów ubogi ślepy chłopiec został pocieszony przez Pana Boga za
    pośrednictwem św. Jadwigi przywróceniem wzroku. Wspomniany brat Gizelbert,
    dając świadectwo o tym cudzie przywrócenia wzroku, powiedział: "Tego, którego
    przedtem widziałem jako całkowicie ślepego, zobaczyłem potem ozdobionego piękną
    mocą widzenia".

    Cud trzeci

    Racława, córka Bogdana z Domaniowa, wskutek choroby oczu straciła całkowicie
    wzrok, tak że nie mogła chodzić bez przewodnika. Na oczach jej utworzyła się
    narośl tak wielka, że zasłoniła całkowicie pole widzenia. Pragnąc wybłagać dla
    córki odzyskanie wzroku, matka jej przez sześć dni pościła na cześć św.
    Jadwigi, a po zakończeniu postu zaprowadziła niewidomą córkę do grobu tej
    świętej i umieściwszy ją na grobowcu stanęła
  • 16.10.03, 23:54
    Cud trzeci

    Racława, córka Bogdana z Domaniowa, wskutek choroby oczu straciła całkowicie
    wzrok, tak że nie mogła chodzić bez przewodnika. Na oczach jej utworzyła się
    narośl tak wielka, że zasłoniła całkowicie pole widzenia. Pragnąc wybłagać dla
    córki odzyskanie wzroku, matka jej przez sześć dni pościła na cześć św.
    Jadwigi, a po zakończeniu postu zaprowadziła niewidomą córkę do grobu tej
    świętej i umieściwszy ją na grobowcu stanęła obok i ze łzami w oczach modliła
    się za pośrednictwem św. Jadwigi do Pana Boga o odzyskanie przez córkę wzroku.
    Modlitwa została wysłuchana i przywrócone światło oczom córki. A oczy te
    jaśniały takim blaskiem jak gwiazdy. I tak oto odeszły od grobu matka z córką,
    którą przez dwa lata gnębiła ślepota, a przez łaskawość Bożą została ozdobiona
    najpiękniejszymi oczyma.

    Cud czwarty

    Dziewczę Elżbieta, córka Fryderyka z Brzegu Górnego, była niewidoma. Matka jej
    ślubowała w Trzebnicy, że przyprowadzi ją do grobowca św. Jadwigi, aby tam,
    wzywając pobożnymi błaganiami miłosierdzia Bożego, mogła za wstawiennictwem
    Jadwigi uzyskać łaskę przywrócenia wzroku córce.

    Gdy kobieta przygotowała powóz, aby wypełnić ślub, zjawił się mąż szlachetny
    imieniem Konrad, stryj niewidomej dziewczynki, sędzia w Brzegu Górnym, i rzekł:

    "Byłoby rzeczą pożyteczniejszą, gdybyście konie zaprzęgnięte do tej podróży
    pozostawiły na miejscu i zaprzęgły do pługa, aby uprawić pole. Cóż bowiem
    pomoże tej zupełnie niewidomej ten wysiłek'? Próżne są koszty tej wyprawy i wy
    trudzicie się na próżno".

    Ale pobożna niewiasta nie zaniechała wypełnienia ślubu i przyjechawszy do
    klasztoru trzebnickiego najpierw położyła córeczkę na ołtarzu św. Bartłomieja
    apostoła, a ponieważ nie uzyskała tam łaski, o którą prosiła, przeniosła córkę
    na grobowiec św. Jadwigi i błagała jej pomocy z wielkim nabożeństwem. Po
    dokonaniu tego dziewczynka, która od przeszło dwóch lat była niewidoma,
    przejrzała widzącymi już oczyma dzięki Bogu, a za wstawiennictwem św. Jadwigi.

    Cud piąty

    Zdzisława, żona Przybysława z Trzebnicy, będąc pewnego razu we Wrocławiu,
    zaczerpnęła z pewnej starej studni wodę i obmyła nią twarz i oczy, a uczyniwszy
    to straciła wzrok i przez rok pozostawała w ślepocie. Jej małżonek, powziąwszy
    do żony odrazę, porzucił ją i zamyślał związać się z konkubiną, bo prawnie
    pojąć jej za żonę nie mógł.

    Ksiądz Bertold, ówczesny proboszcz trzebnicki, przeszkodził mu w tych
    zamiarach. W dzień Nowego Roku niewiasta dotknięta ślepotą przybyła w
    towarzystwie przewodnika do grobowca św. Jadwigi i tam ze łzami w oczach tak
    się modliła: "Święta Jadwigo, pomóż mi, abym mogła pozbyć się dręczącej mnie
    ślepoty i ponownie ujrzała światło nieba". I oto natychmiast niewiasta uzyskała
    to, o co pobożnie prosiła, i przyprowadzona do grobu jako ślepa, powróciła
    dzięki łasce Pana Jezusa i pomocy św. Jadwigi z radością, o własnych siłach, do
    domu.

    Cud szósty

    Pewna sześcioletnia dziewczynka Elżbieta, córka Mechtyldy, żony Hermana
    Krancona, obywatela wrocławskiego, o której była mowa poprzednio w podrozdziale
    o przywróceniu zdrowia osłabionego chorobą, była całkowicie pozbawiona wzroku.
    Przeto jej matka ślubowała Panu Bogu, że boso i we włosiennicy razem z córką
    odbędzie jak najprędzej pielgrzymkę do grobu św. Jadwigi, aby Pan Bóg raczył
    uwolnić córkę od nieszczęsnej ślepoty. Wreszcie około Zielonych Świąt udała się
    w drogę, lecz zmęczona podróżą zatrzymała na chwilę wózek, w którym wiozła
    dziecko, pod drzewem, aby odpocząć i nakarmić córkę. I oto nagle na tymże
    miejscu odpoczynku dziewczynka posadzona na ziemi odzyskała piękne, widzące,
    suche i jasne oczy i ta, która przez cztery tygodnie nic zgoła nie widziała,
    przez wstawiennictwo św. Jadwigi z łaski Boga odzyskała wzrok i widziała już
    wszystko. Stwierdzili to inkwizytorzy, którzy ją widzieli.

    4. O przywróceniu słuchu głuchym

    Cud pierwszy

    Siostra Juliana z klasztoru trzebnickiego ogłuchła i nie mogła się z tej
    przypadłości żadnymi ludzkimi środkami wyleczyć. Wiedząc zaś, że najlepszym
    lekarstwem i lekarzem jest Chrystus i zdając sobie sprawę, że nie przez własne
    zasługi, ale przez zasługi świętych, a zwłaszcza św. Jadwigi, może uzyskać
    łaskę Pana Boga, błagała Go o ulżenie jej w głuchocie. Przystąpiła do grobowca
    św. Jadwigi kładąc na nim głowę. Gdy zaś dotknęła grobu, wydało jej się, że
    nagle wpadł jej do ucha jakiś ognisty kamyczek. W ten sposób siostra Juliana,
    gorliwie modląca się do Boga i św. Jadwigi, w dzień Zielonych Świąt pozbyła się
    głuchoty, którą z woli Bożej została dotknięta w święto Objawienia Pańskiego
    tego samego roku. Chociaż siostra w chwili cudu była przy grobie św. Jadwigi
    sama i nikt nie mógł dać świadectwa, że rzeczywiście w tym czasie Bóg ją
    uzdrowił, jednakże cały konwent sióstr tego zakonu przez długi czas był
    świadkiem jej głuchoty i nie miał żadnej wątpliwości, że słuch przywrócił jej w
    cudowny sposób Pan Bóg dzięki wstawiennictwu św. Jadwigi. Niezmierzona jest
    bowiem dobroć Boża, która objawiona tego dnia modlącym się apostołom udzieliła
    ogników miłości, tym zaś razem uwolniła ognistym kamyczkiem służebnicę
    potajemnie błagającą modlitwami o uwolnienie od głuchoty.

    5. O przywróceniu mowy niemym

    Cud pierwszy

    Magusza, żona Andrzeja z Michałowic, od trzech i pół roku straciła mowę i
    władzę w nogach. W ustach język miała tak skurczony, że ledwo był widoczny. W
    nogach nie miała czucia i były zupełnie nieruchome. Matka jej ufała, że Pan Bóg
    może dzięki zasługom św. Jadwigi przywrócić córce zdrowie, i złożyła ślub, że
    odwiedzi z córką grobowiec świętej. Uczyniła to i przybywszy do Trzebnicy
    codziennie przez cztery tygodnie odwiedzała na noszach grób świętej.

    Pewnego razu jakaś szlachetna i urodziwa pani rzekła do niej w
    widzeniu: "Dlaczego leżysz? pobiegnij do kościoła!" I Magusza, jak tylko mogła,
    czołgając się jak najszybciej dowlokła się do klasztoru i dotarła do grobowca.
    A nie mogąc poruszać językiem, modliła się tylko pobożnym sercem, aby Pan Bóg
    przywrócił jej władanie językiem i nogami. I zaraz zaczęła mówić językiem
    uwolnionym z więzów, a także odzyskała władzę w nogach i ona, która przybyła do
    grobu wlokąc się po ziemi, w sobotę Oktawy Zielonych Świąt powróciła do domu
    krocząc i chwaląc moc Boga.

    Cud drugi

    Śniegula, żona Adama z Wrocławia, zbierając kiedyś w dzień św. Wawrzyńca
    męczennika z orzechy laskowe w lesie, została dotknięta paraliżem rąk, nóg i
    języka, a nadto ogłuchła. Tymi więc boleściami znękana leżała przez rok
    obłożnie chora, nie mogąc bez pomocy innych ani ruszyć się z miejsca, ani
    przyjąć pożywienia.

    Ksiądz Bertold, który był wówczas proboszczem trzebnickim i który udzielał
    chorej sakramentów świętych, poradził, aby ją zawieźć do grobu św. Jadwigi w
    nadziei, że tam przez zasługi świętej może odzyskać zdrowie, gdy wszystkie inne
    środki nie pomagają. Posłuchawszy więc dobrej rady, płynącej z pobożności,
    matka owej Śnieguli, imieniem Bielisza, z inną pobożną niewiastą, imieniem
    Juta, zawiozła córkę owiniętą w lniane prześcieradło do grobowca św. Jadwigi i
    przynosiły ją tam wielokrotnie.

    W Niedzielę wielkiego Postu, gdy na Introit śpiewa się Letare Jerusalem..."
    itd., złożono na grobowcu córkę, a matka modliła się tymi słowami wzywając
    najpokorniej świętą Bożą: "Święta księżno Jadwigo, racz pomóc mojej córce!" I
    gdy tak długo trwała w modlitwie, a po ukończeniu świętych obrzędów ludzie
    zaczęli wychodzić i zamykano drzwi kościoła, matka pochwyciła niezdolną do
    ruchu córkę, aby ją wynieść i zawieźć do domu. Chora zaś nagle dzięki łasce
    Bożej odzyskała mowę i wykrzyknęła: "Matko, matko, ty mnie zabijasz, bo nie
    wiesz, co dobrego mnie czeka!" Następnie powstała, dzięki wstawiennictwu św.
    Jadwigi wolna od wszelkich schorzeń, które dręczyły ją od wielu dni, a także od
    głuchoty, i nawet bez laski powróciła do domu, a po upływie trzech lat wstąpiła
    w z
  • 16.10.03, 23:55
    W Niedzielę wielkiego Postu, gdy na Introit śpiewa się Letare Jerusalem..."
    itd., złożono na grobowcu córkę, a matka modliła się tymi słowami wzywając
    najpokorniej świętą Bożą: "Święta księżno Jadwigo, racz pomóc mojej córce!" I
    gdy tak długo trwała w modlitwie, a po ukończeniu świętych obrzędów ludzie
    zaczęli wychodzić i zamykano drzwi kościoła, matka pochwyciła niezdolną do
    ruchu córkę, aby ją wynieść i zawieźć do domu. Chora zaś nagle dzięki łasce
    Bożej odzyskała mowę i wykrzyknęła: "Matko, matko, ty mnie zabijasz, bo nie
    wiesz, co dobrego mnie czeka!" Następnie powstała, dzięki wstawiennictwu św.
    Jadwigi wolna od wszelkich schorzeń, które dręczyły ją od wielu dni, a także od
    głuchoty, i nawet bez laski powróciła do domu, a po upływie trzech lat wstąpiła
    w związek małżeński.


  • 16.10.03, 23:56
    Rozdział X - cd.

    O cudach, które się wydarzyły po śmierci świętej Jadwigi

    6. O uwolnieniu od niedowładu rąk

    Cud pierwszy

    Piotr z Sokolnik trzymał w jednym pomieszczeniu razem owce i inne zwierzęta.
    Pewnego dnia wśród owych owiec ujrzał jedną tak słabą, ii sądził, że została
    poturbowana przez bydlęta i dlatego straciła siły. Zabił ją więc i wszyscy w
    rodzinie jedli z niej mięso. Wszyscy też potem zachorowali, zarówno on, jak i
    ci, którzy je jedli: jedni dostali skurczów, inni zesztywnieli, a nawet trzej
    chłopcy po zjedzeniu tego mięsa umarli. Sam Piotr wyszedł wprawdzie z choroby,
    ale ręce mu tak zesztywniały i powykręcały się, a palce dłoni tak odstawały od
    stawów, że musiał być karmiony przez innych. Wspomniawszy więc na łaskawość
    Jadwigi, której sława świętości już wtedy powszechnie panowała i bardzo wielu
    skłaniała do wzywania jej pomocy, on również wezwał jej wstawiennictwa i
    uczyniwszy ślub modlił się pobożnie: "Święta Jadwigo, przywróć mi sprawność
    rąk, a ja w utrudzeniu nóg pójdę do twego grobu".

    Aby nie zawiodła go wiara w łaskę Bożą, robił wszystko, by nic nie stanęło na
    przeszkodzie w spełnieniu jego ślubu. Udał się więc do księdza Mikołaja,
    proboszcza w Kostomłotach, męża światłego, wyjawił mu wszelkie słabości i
    ciała, i duszy, a uczyniwszy wyznanie grzechów i opowiedziawszy jak
    najdokładniej przebieg swego wypadku, zgodnie z tym, co się rzeczywiście
    zdarzyło, otrzymał od księdza błogosławieństwo i wypełniając ślub wyruszył w
    drogę. Gdy pielgrzymował do grobu Świętej, od czterech tygodni zesztywniałe
    ręce nagle odzyskały dawną sprawność, stały się miękkie, a gdy stanął przy
    grobie św. Jadwigi, został całkowicie uzdrowiony.

    Cud drugi

    Mieszczanin wrocławski Szymon miał syna, także Szymona, który miał ręce poniżej
    łokci tak bezwładne i spuchnięte, że nie mógł niczego podnieść ani włożyć do
    ust i musieli go karmić inni. Gdy nie pomogły ani liczne środki lecznicze, ani
    nacięcia chirurga, a nawet przeciwnie - stan chorego pogorszył się, matka jego,
    pani Krystyna, uczyniwszy ślub postanowiła przyprowadzić syna do grobu św.
    Jadwigi. Tam z dwiema czcigodnymi matronami jej krewnymi, z Bertrandą i
    Krystyną, przybywszy do grobowca modliły się razem: "Święta Jadwigo, uzdrów
    tego chłopca lub też, gdyby nie było to po twojej myśli, uproś Boga, aby
    szybciej umarł; nim wrócimy do domu". Sądziły bowiem, że lepiej będzie, gdy
    chłopiec przez śmierć uwolni się od cierpienia zamiast przedłużać jego boleści.
    Pan Bóg wysłuchawszy ich modlitwy za wstawiennictwem św. Jadwigi natychmiast, w
    dniu św. Kalista, uzdrowił ręce chłopca, który zaczął chorować w tymże roku od
    św. Jakuba apostoła. Tak w pełni uzdrowiony Szymon wrócił do Wrocławia ku
    radości przyjaciół.

    Cud trzeci

    Pewna kobiecinka w podeszłym wieku z ziemi pomorskiej miała ponad 13 lat rękę
    uschniętą, zesztywniałą i tak przyciśniętą do biodra, że w żaden sposób nie
    mogła nią poruszać. Usłyszawszy o cudach św. Jadwigi przybyła do Trzebnicy z
    wieloma innymi pielgrzymami z Pomorza dla nawiedzenia progów sanktuarium tej
    świętej. Wobec wszystkich zgromadzonych ręka jej odstała od biodra mocą Bożą i
    została tam uzdrowiona; gdy modliła się przy grobie świętej, podszedł do niej
    brat Lambin z zakonu dominikanów, który przypadkiem bawił w Trzebnicy,
    starannie zbadał rodzaj choroby i sposób, w jaki została wyleczona, aby
    poznawszy, że był to cud, mógł zaświadczyć o nim bez wszelkich obaw. Ci zaś
    ludzie w liczbie dwudziestu, którzy przybyli z ową niewiastą, mówili
    głośno: "Świadomi jesteśmy, że ta kobieta, jak opowiedziała, miała rękę
    zesztywniałą i przyciśniętą do biodra, a teraz widzimy ją uzdrowioną".

    Owa kobiecina bratu, bardzo skrupulatnie wypytującemu się o szczegóły,
    opowiedziała: "Jestem wyleczona w cudowny sposób, co można stwierdzić przez
    widoczne znaki. Ręka moja bowiem poprzednio uschnięta i zniekształcona jest
    teraz nawet ładniejsza od drugiej ręki, a w miejscu na biodrze, w którym
    tkwiła, pozostało wgłębienie o odmiennym kolorze skóry. Jeżeli chcecie, mogę
    wam pokazać". Lecz wspomniany brat nie chciał tego ze względu na przyzwoitość
    oglądać, wierząc, że tak jest, jak mówi wielu, którzy to widzieli, obejrzawszy
    więc rękę pozwolił, by kobieta odeszła.

    Gdy po złożeniu dziękczynienia za łaskę kobieta powróciła na Pomorze, pewni
    ludzie wziąwszy ją pod ręce zaprowadzili do księcia Pomorza, który wówczas
    rezydował w zamku Świeciu i zeznali: "Książę, ta niewiasta tu jest urodzona, a
    wiemy o niej, że przez długie lata była obarczona wielkimi więzami cierpienia,
    teraz zaś jest wyleczona i uzdrowiona przez zasługi - jak mówi - św. Jadwigi".
    Potem opowiedzieli księciu po kolei jej cierpienia i przedstawili ojca tej
    niewiasty, który był tam obecny i który potwierdził to wszystko, co ludzie
    opowiedzieli. Książę zaś słysząc, że przez zasługi św. Jadwigi kobieta, jego
    poddana, została wybawiona od cierpień, zalewając się łzami rzekł do obecnych
    rycerzy i wszystkich, którzy z nimi przybyli: "Mój Panie Boże, wiele
    zgrzeszyłem przeciwko Tobie, skoro nie zasłużyłem na to, by zobaczyć ową świętą
    księżnę jeszcze za jej życia, choć przecież tak często przebywałem w Polsce".

    Cud czwarty

    Adelajda, wdowa po Folkmarze z Legnicy, cierpiała na bóle prawej ręki i prawego
    ramienia od stawu barkowego aż po palce. A był to ból tak wielki, że nie mogła
    ani odziewać się, ani cokolwiek podnieść ręką, ani unieść ramienia. Jej służąca
    Bogdanka pomagała jej przy ubieraniu i wykonywała rozmaite potrzebne usługi.
    Gdy nie pomagały żadne lekarstwa, Adelajda zwróciła się o pomoc do św. Jadwigi,
    prosząc ją takimi słowami: "Święta Jadwigo, kochałaś mnie za swego życia, okaż
    mi swoje miłosierdzie i zwróć mi moją rękę i ramię". Następnie wezwała
    płatnerza Henka, aby wykonał z wosku rękę aż do łokcia na wzór chorej ręki, i
    złożyła ją na grobie księżny, by w ten sposób uczcić św. Jadwigę. Po dokonaniu
    tej woskowej rzeźby i przywiązaniu jej do ramienia ręki chorej, Adelajda
    natychmiast odczuła ulgę, a ból, który ją nękał przez 6 tygodni, ustąpił.

    Cud piąty

    Siedmioletni chłopiec Przybko miał rękę uschniętą i tak boleśnie złamaną, że
    pęknięta kość wystawała na zewnątrz. Gdy nie było najmniejszej nadziei na jego
    wyleczenie, babka jego i Radzik z Pielaszkowic, krewny chłopca, zaprowadzili go
    w dzień świętego Bartłomieja apostoła do grobu św. Jadwigi, modląc się o łaskę
    Pana Boga, aby raczył przez zasługi św. Jadwigi uzdrowić chłopca. Odmówiwszy
    modlitwy i pozostawiwszy chłopca przy grobie babka i Radzik, chcąc opuścić
    kościół, odeszli parę kroków, gdy nagle usłyszeli tumult. Powrócili więc do
    kościoła i chłopca, który od czterech lat cierpiał z powodu ręki, znaleźli w
    pełni zdrowia.

    Od cierpień rąk zostało uzdrowionych wielu innych, między innymi Gotfryd
    (zobacz drugi podrozdział o paralitykach), także Bartumiła (zobacz cud czwarty
    podrozdziału o opętanych), także Zdzisława (zobacz cud czwarty podrozdziału o
    paralitykach) i Stanisława (zobacz cud drugi podrozdziału o chorych na wrzody).


  • 16.10.03, 23:56

  • 16.10.03, 23:57
    7. O uzdrowieniu niedowładu nóg

    Cud pierwszy

    Henryk, syn sędziego z Prusic Silberta, od urodzenia aż do ósmego roku życia
    miał tak nikłe kości piszczelowe, że osiągnęły wielkość zaledwie małej fujarki,
    na której się gra, i nie tylko cierpiał na niedowład nóg, ale także nerek. Nie
    mógł zatem ani stać, ani chodzić, ani siedzieć z powodu tej przypadłości. Od
    czasu do czasu, gdy chciał się podnieść z miejsca, wlókł się pomagając sobie
    rękoma. Matka jego Beatryks, zaiste czcigodna matrona, przygnębiona stanem syna
    ślubowała Najśw. Maryi Pannie, że jak długo będzie żyła, będzie pościła dla jej
    uczczenia przez wszystkie soboty, jeżeli raczy uzdrowić jej syna. I chociaż
    matka starała się to ślubowanie jak najgorliwiej wypełnić, nie została
    wysłuchana, ponieważ Pan Bóg przewidywał coś lepszego odwlekając Swą łaskę, aby
    tym bardziej wzrosły pragnienia matki, która nie zaprzestała spełniać obiecanej
    ślubowaniem służby wobec Najśw. Maryi Panny. Ta zaś również odwlekała
    spełnienie próśb zawartych w modlitwach matki, natomiast we śnie pouczyła ją,
    aby chorego syna zawiozła do grobu św. Jadwigi i tam pobożnie wzywała
    wstawiennictwa świętej za zdrowie syna. Niewiasta owa spełniła to, o czym
    usłyszała w pouczeniu Boskim, i zawiozła dziecko do sanktuarium św. Jadwigi
    modląc się tam takimi słowami: "Święta Jadwigo, racz uzdrowić mego syna, a
    jeżeli go wyleczysz, to ślubuję i obiecuję ci, że dam mu wykształcenie i oddam
    ci go na dożywotnią służbę". Gdy tak wzruszona matka żarliwie się modliła w
    intencji syna w obecności Petroneli, ksieni trzebnickiej, i ks. Bartolda,
    proboszcza trzebnickiego, który kiedyś udzielił chłopcu chrztu, chłopiec nagle
    podniósł się, wziął leżące obok na grobie jajko i radując się obszedł wokół
    grobowiec. Ksieni Petronela, podówczas kustosz sanktuarium, wzięła malowane
    jajko i rzucając je przed oczyma chłopca daleko od grobu, kazała mu iść po to
    jajko; następnie podszedł do matki. Nie miał jeszcze wprawy w chodzeniu i z
    powodu słabych kości piszczelowych nie potrafił jeszcze utrzymać ciężaru ciała,
    jednakże uzdrowiony przez zasługi św. Jadwigi w Tygodniu Wielkanocnym,
    czwartego dnia po świętach całkowicie zdrowy powrócił z matką do domu
    rodzinnego, a jego kości piszczelowe nabrały właściwej mocy stosownie do
    proporcji ciała. Chłopiec zaś, który w wieku siedmiu lat miał wzrost 2-letniego
    dziecka, tak wyrósł i zmężniał, że dorównywał postawą chłopcu 9-letniemu,
    trwając za przyzwoleniem Boskim w zdrowiu i ruchliwości.

    Cud drugi

    Juta, żona wrocławianina Jakuba, urodzona w Budziszynie diecezji miśnieńskiej,
    miała nogi tak zniekształcone przez wylew krwi do mózgu, że nie mogła ich
    rozprostować. Z tego powodu musiała stale leżeć, a stąd nabawiła się na obydwu
    biodrach ropnych odleżyn, w których zaroiły się robaczki i które wydawały
    ohydny odór na cały dom. Ilekroć zaszła tego potrzeba, musiał ją nosić mąż lub
    ktokolwiek inny. Ślubowała więc, że odbędzie pielgrzymkę do grobu św. Jadwigi.
    Mąż przewiózł ją tam leżącą na wozie, ona zaś tak modliła się przy
    grobie: "Święta Jadwigo, poratuj mnie, udręczoną, abym przestała tak cierpieć
    na nogi, żebym mogła chodzić wśród ludzi! Święta Jadwigo, proszę cię przez
    twoją świętość i twą przemożną pobożność, abyś raczyła wyzwolić mnie z tej
    choroby". Po tej modlitwie, w dzień św. Bartłomieja podniosła się z grobowca
    niewiasta w pełni zdrowia i pozostawiwszy wóz, na którym przywieziono ją do
    grobu świętej, powróciła do Wrocławia piechotą, i ta, która przez cały rok była
    pozbawiona możności chodzenia, wkroczyła do domu zdrowa.

    Cud trzeci

    Francuz Kuno, obywatel wrocławski, miał córkę Małgorzatę, która od urodzenia
    miała stopy i łydki tak miękkie, że wydawały się być bez kości. Ponadto
    dręczyła ją jeszcze inna choroba: gdy miała dwa i pół roku, wyrosło jej tak
    znaczne wole, że pokryło całą jej pierś. Dziewczynka więc dotknięta takimi
    wadami przyrodzonymi, nie mogła ani stać, ani siedzieć, lecz ciągle leżała, a
    gdy matka usiłowała postawić ją na nogi, zgrzytała z bólu zębami. Jej
    rodzicielka Katarzyna spoglądając na dziecko przeniknięta boleścią zalewała się
    łzami. Ufna jednak w stawiennictwo św. Jadwigi, warunkowo ślubowała
    mówiąc: "Święta Jadwigo, jeżeli uzyskasz u Boga uzdrowienie mej córki, a mnie
    uwolnisz od utrudzenia ciała i niepokoju duszy, będę pościła przez wszystkie
    lata w wigilię twego święta dopóki będzie żyła moja córka".

    Po złożeniu ślubu rodzice z dzieckiem pospieszyli do grobu św. Jadwigi. Matka
    zaś ogarnięta żarliwym zapałem pobożności dźwigała córkę na plecach, chociaż
    była właśnie brzemienna. Przybywszy do grobowca złożyła na nim córkę. Ojciec
    wycofał się na ubocze z powodu nadmiernej liczby kobiet asystujących przy
    grobie, matka zaś pozostała przy córce i tak się modliła: "Moja księżno św.
    Jadwigo, przez twoją wielką cnotliwość i przez zasługi, którymi zostałaś
    wywyższona przez Boga, przywróć mi, grzesznej, radość przez uzdrowienie mej
    córki". Gdy tak nieustannie modliła się ze łzami w oczach, dziewczynka
    podniosła się z grobowca, powstała i bez trudu zaczęła chodzić wobec wszystkich
    tam zgromadzonych.

    Cud czwarty

    Rodryk, Niemiec rodem z diecezji miśnieńskiej, miał nogi tak zniekształcone i
    uschnięte, że nie czuł ani dotyku, ani zimna. Nie mając sił i środków do życia,
    opuszczony przez wszystkich przyjaciół, przez cztery lata żebrał klęcząc.
    Pewien człowiek, widząc jego pobożność, zawiózł go do grobowca św. Jadwigi.
    Przebywał tam przez pewien czas i modlił się, aby Pan Bóg przez zasługi św.
    Jadwigi przywrócił mu zdrowie. Bóg jednak nie wysłuchał wówczas jego modlitwy,
    powrócił więc do wioski, z której przybył, zwanej Pasikury koło Strzegomia, nie
    zaprzestając wzywać pomocy św. Jadwigi. Pewnej nocy, po odbytych modłach,
    mięśnie jego stóp i łydek zaczęły wzrastać i odczuwać dotyk. I tak uzdrowiony
    został człowiek, przywrócona władza w nogach siódmego dnia po powrocie od
    grobowca.

    Cud piąty

    Pochodzący z Bierutowa chłopak Jan miał nogi zniekształcone i nie mógł chodzić,
    jedynie czołgając się z miejsca na miejsce. Matka jego imieniem Helwiga
    zawiozła go na wozie do Trzebnicy i zdjąwszy z wozu zaniosła na plecach do
    grobowca św. Jadwigi, a kładąc go na grobie modliła się gorąco i
    ślubowała: "Święta Jadwigo, ślubuję ci, że zawsze pozostanę we wdowieństwie,
    bylebyś uzdrowiła mego syna". Wreszcie powiedziała do syna: "Porusz się, synu,
    i wstań". Chłopiec odpowiedział: "Nie mogę, bo bolą mnie nogi". Powstał jednak
    bardzo szybko, a mięśnie jego wydały trzask i rozszerzyły się, gdy powstał, aby
    chodzić. Tak więc ów chłopiec w obecności księdza Gizylberta, kustosza
    trzebnickiego, i wielu innych został uzdrowiony z cierpienia, które znosił od
    urodzenia do piątego roku życia. Później chłopiec został wysłany do szkół i
    nauczył się łaciny, a matka jego wypełniając ślubowanie pozostała we
    wdowieństwie.

    Cud szósty

    Bartumiła, dziewczynka rodem z Kruszyny, wsi w Księstwie Opolskim, cierpiała na
    całkowity niedowład nóg, a całe ciało poniżej nerek było dotknięte całkowitym
    wysuszeniem. Nawet w razie koniecznej potrzeby nie mogła poruszyć się i musiano
    ją nosić na rękach. Dzięki rozgłosowi cudów, które z łaski Boga dokonywała św.
    Jadwiga, za poradą ludzi miłujących Boga rodzice dziewczynki zawieźli ją na
    stosownym wozie do grobowca świętej, gdzie wezwawszy łaski Chrystusa
    dziewczynka owa przez zasługi św. Jadwigi została wyleczona - nie w całości
    wprawdzie - ale od stóp do kolan. Powróciwszy do domu mogła posuwać się na
    kolanach, gdzie chciała.

    Chociaż Bóg był mocen od razu przywrócić pełne zdrowie dziewczynce, jednak
    zarządził inaczej, aby przez odroczenie spełnienia prośby zwielokrotniona
    została modlitwa, przecież jednak przychyliwszy się w końcu do modlitw dokonał
    tego, że przez nowy cud bardziej jeszcze ujawniła się świętość św. Jadwigi.
    Mianowicie po roku od chwili, gdy d
  • 16.10.03, 23:57
    Chociaż Bóg był mocen od razu przywrócić pełne zdrowie dziewczynce, jednak
    zarządził inaczej, aby przez odroczenie spełnienia prośby zwielokrotniona
    została modlitwa, przecież jednak przychyliwszy się w końcu do modlitw dokonał
    tego, że przez nowy cud bardziej jeszcze ujawniła się świętość św. Jadwigi.
    Mianowicie po roku od chwili, gdy dziewczynka została częściowo uzdrowiona,
    rodzice jej przywieźli ją ponownie do grobu św. Jadwigi i nadal modlili się
    gorąco do Boga o pełne zdrowie dla dziecka. Pan Bóg zaś, któremu właściwa jest
    litość nad modlącymi się, przez zasługi św. Jadwigi przyszedł miłosiernie z
    pomocą i dziewczynkę całkowicie uwolnił od cierpień, tak że dziecko, które do
    siedmiu lat włącznie nie mogło w żaden sposób poruszać nogami, zaczęło chodzić
    prawidłowo.

    Cud siódmy

    Miłosława, dziewczyna z kasztelanii legnickiej, miała duże ciało, płowe
    warkocze i długie włosy, ale stopy i łydki chrome, tak że mogła przesuwać się
    tylko czołgając się. Przybywszy do Trzebnicy bardzo często czołgając się
    docierała do grobu świętej i przebywając tam dłuższy czas oczekiwała łaski Pana
    Boga, o którą prosiła za pośrednictwem św. Jadwigi. Widząc ją na kolanach
    błagającą o Boskie wspomożenie, ksiądz Gaudenty, proboszcz ze Sadlna,
    powiedział: "Święta Jadwigo, jeśli uzdrowisz tę dziewczynkę, z miejsca uwierzę
    w twoje cuda i że naprawdę zdarzyły się dla twoich zasług". Gdy zaś dziewczynka
    mimo długich godzin spędzonych przy grobie nie otrzymywała upragnionego
    uzdrowienia, siostra Petronilla, wówczas kustosz grobowca św. Jadwigi, a
    później ksieni klasztoru trzebnickiego, niezadowolona kazała chorej odejść od
    grobowca, mówiąc:

    "Widzisz przecież, że Pan Bóg nie raczy ci pomóc; nie spędzaj więc tu czasu na
    czekanie, abyś nam nie przynosiła wstydu, gdy tak czołgasz się, jak widać bez
    skutku dla twojej prośby". Dziewczynka, chociaż dotknęły mocno ją te słowa,
    pozostała jednak nadal czekając na Boskie pocieszenie i błagając o uzdrowienie.
    A gdy usiłowała powstać do modlitwy, stało się to, o co prosiła: albowiem w
    dzień św. Kaliksta papieża i męczennika, który to dzień był rocznicą śmierci
    św. Jadwigi, dziewczyna, która przybyła do Trzebnicy poprzedniego roku w dzień
    św. Jakuba apostoła, uwolniona została od choroby uniemożliwiającej jej
    chodzenie, którą znosiła od urodzenia przez 20 lat. W obecności księżniczki
    Gertrudy, ksieni trzebnickiej, i sióstr Racławy i wspomnianej Petronilli, a
    także wielu innych osób przytomnych i widzących to, uzdrowiona powstała i
    wysławiając Boga odeszła. Gdy ujrzał ten cud ks. Gizelbert, kustosz trzebnicki,
    zarządził uroczyste odśpiewanie Te Deum laudamus.

    Od choroby nóg zostało uzdrowionych jeszcze wielu innych przez wstawiennictwo
    św. Jadwigi. Zygfryd (zobacz cud pierwszy podrozdziału o paralitykach), także
    Magusza (cud pierwszy podrozdziału o uzdrowieniu niemych), również Adelajda
    (cud drugi podrozdziału o uzdrowieniu garbatych), wreszcie Wawrzyniec (cud
    pierwszy podrozdziału o uleczeniu chorych na wrzody).

    8. O równoczesnym uzdrowieniu rąk i nóg

    Cud pierwszy

    Więcymił z Miechowic, młodzieniec mający około 18 lat, doznał całkowitego
    zesztywnienia rąk i nóg, i to takiego, że cały czas musiał leżeć, nie mogąc sam
    jeść, lecz tylko z pomocą innych. Przypadłość tę znosił od Pięćdziesiątnicy aż
    do najbliższego dnia św. Bartłomieja. W tym właśnie dniu znalazł się w
    Trzebnicy, przywieziony przez ojca w nadziei, że przez orędownictwo św. Jadwigi
    zostanie wybawiony od gnębiącej go choroby. Lecz Pan Bóg odwlekał nieco jego
    wyzdrowienie, aby tą zwłoką upewnić się, czy jego pobożność jest trwała i czy
    nadzieja, którą pokładał w zasługach św. Jadwigi, jest skuteczna i prawdziwa.

    Dlatego już następnego dnia, gdy nie doznał łaski uzdrowienia przy grobowcu,
    ojciec ułożył syna na wozie i ruszył do domu. Chory jednak nie przestawał
    wzywać Boga i Jego świętej, chociaż leżał na wozie zdążającym do domu. I oto
    zanim wyjechał z obszaru klasztoru, a kościół św. Bartłomieja był jeszcze
    widoczny, wóz wywrócił się, kaleka spadł na ziemię i nagle wybawiony ze swych
    przypadłości stanął uzdrowiony na rękach i nogach, a tylko w jednej stopie i w
    jednej dłoni pozostały jakieś resztki bólu jako ślady przebytej niemocy.

    Cud drugi

    Dominikanin, brat Mikołaj, był pewnego razu we Wrześni w diecezji
    gnieźnieńskiej jako kaznodzieja. Pewnej nocy w towarzystwie brata Ryszarda spał
    w jakiejś izbie, w której dla nich rozpalono ogień na kominku. I oto z ognia
    wypadło rozżarzone drewienko i zapaliło rozłożoną na podłodze słomę, a płomień
    rozszerzając się groził pożarem całego domu. Gdy zatem bracia zobaczyli, jakie
    niebezpieczeństwo im grozi, brat Mikołaj wstąpiwszy na płonącą słomę ugasił
    ogień gołymi stopami i dłońmi. Gdy ogień ugaszono, pozostałe oparzenia
    sprawiały niemały ból w członkach, którymi posłużył się brat Mikołaj. Aby
    usunąć ten ból, błagał najpokorniej Najśw. Dziewicę i św. Jadwigę, o której
    cudach wiele słyszał. Klęcząc więc wzywał pomocy mówiąc: "Święta Jadwigo,
    uwolnij mnie od tej boleści, którą znoszę". Po odmówieniu błagalnej modlitwy
    ułożył się do snu i zasnął, mając wielkie pęcherze na dłoniach i stopach. Po
    obudzeniu się nie czuł już żadnego bólu i tak został uzdrowiony. Zdarzyło się
    to w roku Pańskim 1263, w czasie Wielkiego Postu.

    Wielu innych jeszcze zostało uzdrowionych od cierpień rąk i nóg przez zasługi
    św. Jadwigi, mianowicie Śniegula (zobacz cud drugi podrozdziału o niemych),
    także Nanker (zobacz cud trzeci podrozdziału o paralitykach), także Idka

    (zobacz cud pierwszy podrozdziału o uzdrowieniu chorych na biegunkę).

    9. O uzdrowieniu skurczów

    Cud pierwszy

    Siostromił, mieszkaniec Wrocławia, całkowicie był dotknięty skurczami. Wylew
    krwi do mózgu poraził jego stos pacierzowy od pleców i stał się całkowicie
    niezdolny do chodzenia. Jego zaś żona, Kryśka, i inna niewiasta imieniem
    Czarnucha, zanosiły go co dzień przed odrzwia kościoła Dominikanów, aby żebrał
    jałmużnę u przechodniów. Gdy zachodziła potrzeba, zanosiły go także do innych
    miejsc. Wreszcie za natchnieniem Bożym złożył takie ślubowanie: "Święta
    Jadwigo, ponieważ inaczej nie mogę, nawiedzę twój grobowiec czołgając się i
    wlokąc za pomocą rąk, ty natomiast racz uwolnić mnie od mej niemocy albo
    przynajmniej wyświadcz mi tę łaskę, abym mógł dosunąć do siebie łydki i stopy".
    Były one bowiem wysunięte i sztywne jak drewno, i tylko inna osoba mogła je do
    niego dosunąć, a gdy były wyciągnięte, nie mógł ich pod siebie podciągnąć.
    Podniósł się więc wypowiedziawszy ślubowanie, aby je wypełnić w możliwy dla
    siebie sposób, i czwartego dnia przed świętem Błagań wyszedł z Wrocławia
    czołgając się i szóstego dnia przybył do Wiszni, odległej od Trzebnicy niepełną
    milę. I w tej miejscowości lub na najbliższym wzgórzu, z którego widać kościół
    św. Bartłomieja, gdzie spoczywają relikwie św. Jadwigi, uzyskał łaskę
    całkowitego uzdrowienia. Poszedł dalej i nawiedził grobowiec św. Jadwigi i
    głosząc Bogu dziękczynienie powrócił trzeciego dnia do Wrocławia, wprawiwszy
    wielu w zdumienie, przedtem znali go bowiem jako dotkniętego skurczami
    nędzarza, a teraz, poznawszy miłosierdzie Boże i zasługi Świętej Jadwigi w tym,
    co się zdarzyło, błogosławili Boga za okazany cud.

    Cud drugi

    Pewna niewiasta mieszkająca w Świeciu, diecezji włocławskiej w ziemi
    pomorskiej, tak niezwykle była zniekształcona skurczem, że kiedykolwiek musiała
    się ruszyć, jej piersi dotykały kolan. Uczyniła ona ślub i wyruszyła w celu
    odwiedzenia świętych progów sanktuarium św. Jadwigi około święta Wniebowzięcia
    NMP i opierając się na kiju przechodziła dziennie po pół mili. I tak sobie
    pomalutku podążając minęła Milicz i pozostały jej jeszcze cztery mile do
    Trzebnicy, a wówczas została przez Pana Boga wyprostowana dzięki zasługom św.
    Jadwigi, która przyszła jej z pomocą w tym całkowitym wyleczeniu. Poszła więc
    dalej
  • 16.10.03, 23:58
    Cud drugi

    Pewna niewiasta mieszkająca w Świeciu, diecezji włocławskiej w ziemi
    pomorskiej, tak niezwykle była zniekształcona skurczem, że kiedykolwiek musiała
    się ruszyć, jej piersi dotykały kolan. Uczyniła ona ślub i wyruszyła w celu
    odwiedzenia świętych progów sanktuarium św. Jadwigi około święta Wniebowzięcia
    NMP i opierając się na kiju przechodziła dziennie po pół mili. I tak sobie
    pomalutku podążając minęła Milicz i pozostały jej jeszcze cztery mile do
    Trzebnicy, a wówczas została przez Pana Boga wyprostowana dzięki zasługom św.
    Jadwigi, która przyszła jej z pomocą w tym całkowitym wyleczeniu. Poszła więc
    dalej pełna radości i chwaląc Boga, a dla wyrażenia wdzięczności odwiedziła
    grobowiec św. Jadwigi, tak jak ślubowała. Po czym powróciła do swego domu w
    Świeciu, skąd była wyszła, ciesząc się całkowitym zdrowiem, którego była
    pozbawiona dłużej niż rok. Do tego cudu dodał Pan Bóg jeszcze inny: albowiem
    wspomniana niewiasta po wyzdrowieniu powróciła do stron, gdzie była znana, a
    okazało się, że była dużo piękniejsza niż poprzednio, gdy widziano ją jako
    inwalidkę. Teraz nie tylko pospolity lud, ale sam książę pomorski Świętopełk
    wraz z synem, jako też wojewoda i liczni rycerze oglądali ją przywróconą do
    pełnego zdrowia wbrew oczekiwaniom. Powszechne podejrzenia zostały ze
    wszystkich umysłów usunięte, bo nie mogło być mowy o jakimś podstępnym
    zmyśleniu, gdy wyszła na jaw oczywista prawda.

    Cud trzeci

    Pewien biedny człowiek imieniem Racław, skarcony biczem Bożym, długi czas leżał
    dotknięty skurczem. Żona jego, imieniem Kryśka, zanosiła go często we Wrocławiu
    do kościoła Św. Wojciecha, aby żebrał u przechodniów. Wreszcie kaleka
    posłuchawszy dobrej rady złożył ślubowanie, że odwiedzi grobowiec św. Jadwigi,
    aby Pan Bóg przez jej orędownictwo przywrócił mu zdrowie. A ponieważ z powodu
    ubóstwa nie mógł pozwolić sobie na podwodę, udał się w drogę czołgając się i
    wlokąc za pomocą rąk, byleby wypełnić ślub. Gdy zaś był już w drodze, na którą
    się porwał w tym celu, aby u grobu świętej skuteczniej błagać ją o pomoc,
    poczuł wielki ból, jak gdyby jego mięśnie i kości rozciągały się, jakby się
    rozrywały; a potem doznał ulgi i poszedł naprzód do grobowca, gdzie przez
    wspomożenie świętej odzyskał całkowite zdrowie. Wkrótce potem już zupełnie
    zdrowy nawiedził progi apostolskie.

    Wielu innych nawiedzonych skurczami zostało również uzdrowionych przez zasługi
    św. Jadwigi, mianowicie Przybysława (zobacz cud pierwszy podrozdziału o
    uzdrowieniu garbatych), także Adelajda (cud drugi).

    10. O uzdrowieniu garbatych

    Cud pierwszy

    Przybysława, mieszkająca we Wrocławiu w domu Sędziwoja, była dotknięta skurczem
    ponad dwa lata i w jego wyniku miała na plecach sterczący garb wielkości
    garnka. Matka jej słysząc o cudach, które Bóg czyni za zasługi św. Jadwigi dla
    ludzi z różnych stron, podążyła z córką do grobowca świętej. Przybywszy tam w
    dzień św. Bartłomieja otrzymała niemałe pocieszenie: córka jej mianowicie,
    którą przywiozła jako skurczoną i garbatą, została uzdrowiona z obu
    przypadłości dzięki wspomożeniu św. Jadwigi.

    Cud drugi

    Adelajda, 7-letnia dziewczynka, córka Miecza z Wrocławia, była dotknięta
    skurczem nóg i tak zniekształcona, że nie mogła się poruszać; z długotrwałego
    skrzywienia wyrósł jej garb. Gdy nie pomogły żadne zabiegi lecznicze, matka jej
    ślubowała, że zawiezie ją do grobu św. Jadwigi, co też uczyniła. Umieściła
    córkę obok grobu, a sama ze łzami w oczach wzywała pomocy św. Jadwigi dla
    córki. Nagle przyszło Boskie pocieszenie dla płaczącej i modlącej się matki,
    albowiem dziewczynka, o której uzdrowienie matka modliła się ze łzami,
    dotknąwszy grobowca podniosła się, stanęła na nogach i zaczęła chodzić, a
    przecież od św. Marcina biskupa i wyznawcy aż do trzeciego dnia po św. Janie
    Chrzcicielu następnego roku była i chroma, i garbata. I tak oto po odzyskaniu
    zdrowia i wybawieniu od obu przypadłości powróciła do domu ku wielkiej radości
    matki. Pozostał jednakże mały ślad garbu, ponieważ Opatrzność Boża zarządziła,
    aby ślad ów był najlepszym dowodem cudu, dokonanego przez świętość Jadwigi.

    Wielu jeszcze innych garbatych uzyskało zdrowie dzięki orędownictwu św.
    Jadwigi, mianowicie Małgorzata (zobacz wyżej, cud trzeci podrozdziału o
    uzdrowieniu niedowładu nóg).

    11. O uleczeniu paralityków

    Cud pierwszy

    Zygfryd, obywatel wrocławski i brat tamtejszego sędziego, dotknięty został
    paraliżem prawej części ciała, tak że nie mógł stąpać prawą nogą i ta porażona
    część ciała była pokryta wgłębieniami jak podziurawiona koszula. W tej części
    ciało było pozbawione całkowicie naskórka. Gdy wszelkie wizyty lekarskie i
    lekarstwa przez nich przepisywane nie dały rezultatu, skorzystał z rady swojej
    małżonki, pani Bertrandy, i zwrócił się z prośbą o pomoc do Pana Boga. Aby ją
    tym łacniej uzyskać, ślubował odwiedzić grobowiec św. Jadwigi. Z Wrocławia udał
    się do Trzebnicy powozem i tam, przyniesiony przez dwóch mężów, przystąpił do
    grobowca świętej w dzień przeniesienia relikwii św. Bartłomieja apostoła i cały
    położył się na grobowcu, a zalewając się gorzkimi łzami modlił się tymi
    słowy: "Święta Jadwigo, racz mnie wspomóc i wybawić od tych boleści".
    Skończywszy modlitwę człowiek, który od półtora roku był dręczony budzącą
    litość chorobą, nagle powstał na oczach wielu zakonnic klasztoru trzebnickiego
    i wielu innych obecnych i natychmiast wyzdrowiał i został wybawiony ze
    wszystkich przypadłości dzięki Opatrzności Boskiej i dla zasług św. Jadwigi.

    Cud drugi

    Gotfryd z Koźmina, miasteczka w Wielkopolsce, popadł w stan ostrej gorączki.
    Gdy cierpiał na nią niezwykle ciężko przez 15 dni, wzywał pomocy św. Jadwigi i
    ślubował mówiąc: "Moja księżno, św. Jadwigo! Wspomóż mnie i racz uzyskać dla
    mnie zdrowie od Pana Boga, a ja odbędę pieszą pielgrzymkę do twego grobowca".
    Gdy złożył ślubowanie, opuściła go męcząca gorączka, ale dotknięty został
    paraliżem, stracił władzę w rękach i możność władania nimi. Ponadto w rękach
    odczuwał tak wielki ból, że raczej wolał umrzeć, aniżeli nadal znosić mękę tak
    potwornej boleści. Przeto niejednym odwiedzającym go w tej chorobie proponował,
    że daruje swego konia za pozbawienie go życia i uwolnienie od ościenia udręki,
    która go gniotła. Ponieważ jednak nikt nie chciał spełnić tego niegodziwego
    czynu, jako że nie wolno było pozbawiać życia drugiego człowieka, chory zaczął
    błagać św. Stanisława i jemu składać ślubowanie, aby raczył mu przyjść z
    pomocą. Gdy zaś i to nie pomagało, a wzrastały cierpienia, zwrócił pożądanie
    swego serca ku św. Jadwidze, ślubując jej, że odwiedzi jej grobowiec. Brata
    swego Teodoryka nakłonił prośbami, aby podjął trud doprowadzenia go do
    Trzebnicy. Gdy tak razem szli i przebyli cztery mile, usiedli przy drodze dla
    odpoczynku, Gotfryd zaś, ponieważ nie mógł władać rękami, siedząc przyglądał
    się bratu przygotowującemu dla niego posiłek, by wzmocnić ciało. Po chwili
    chory czekający na posiłek zaczął wołać: "Bracie najdroższy, czuję już, że jest
    lepiej w moich rękach przez łaskę Bożą i zasługi św. Jadwigi!" I natychmiast
    wyciągnął rękę po chleb i włożył go sam do ust, aby spożyć, i wyciągnąwszy ręce
    do nieba powiedział: "Dzięki Ci czynię, Panie Boże, i tobie, św. Jadwigo,
    ponieważ odzyskuję władzę w moich rękach, której byłem pozbawiony przez długi
    czas". Potem poszli dalej i po upływie dwóch dni ukończyli drogę i w przeddzień
    św. Wincentego biskupa przybyli do Trzebnicy, do grobowca św. Jadwigi. Tam
    Gotfryd, leżąc krzyżem powiedział: "Święta Jadwigo, błagam cię, abyś raczyła
    wspomóc mnie przez twoje zasługi i wstawić się za mną u Pana Boga". Nagle
    poczuł, jakby oblewała go gorąca woda i tak w obecności swego brata i wielu
    innych, którzy razem z nim pielgrzymowali, został całkowicie uzdrowiony w swych
    rękach i całym ciele od męki, na którą cierpiał przez cztery miesiące.

    Cud trzeci

    Pani Wisława, ż
  • 16.10.03, 23:59
    Cud trzeci

    Pani Wisława, żona Ulryka, cześnika pana Henryka księcia Śląska, miała wnuka
    imieniem Nanker, który od dzieciństwa popadł w jakieś choroby, w paraliż jednej
    ręki i jednej nogi, tak poważnie, że nie można mu było pomóc ani staraniami
    lekarzy, ani nacieraniem maściami, ani różnymi lekarstwami skomponowanymi
    ludzką sztuką. Matka więc jego ślubowała zanieść go do sanktuarium św. Jadwigi.
    Gdy go tam zawieziono i umieszczono na wierzchu grobowca, ustąpiło drżenie
    chorych członków. Lecz gdy został umieszczony w gospodzie, po krótkim czasie
    zaczął cierpieć ponownie i nastąpił nawrót choroby. Tak bowiem zrządził Pan
    Bóg, aby nadal był błagany przez zasługi św. Jadwigi, aby mógł okazać swą moc,
    wielkie miłosierdzie i ujawnić jak najobficiej cnotę świętości św. Jadwigi
    rodowi ludzkiemu przez nowy cud. Dlatego gdy wspomniana matka stwierdziła
    nawrót choroby syna, ponownie zaniosła go do grobowca św. Jadwigi i zalewając
    się łzami płynącymi z głębi serca ponawiała modlitwy i nie przestawała błagać
    dopóty, aż uzyskała pełne uzdrowienie syna. Bo oto nagle dano mu coś do ręki,
    mógł to ująć i trzymać, i odszedł uzdrowiony ten, który od dwu i pół roku był
    złożony opisaną chorobą.

    Cud czwarty

    Szczęsława, żona Mateusza z Tyńca, będąc w połogu szóstego dnia po Popielcu
    została porażona paraliżem rąk i nóg, tak że trzeba było ją karmić i poić przez
    rurkę trzcinową. Cierpiała również wielki ból, gdy musiano ją z koniecznej
    potrzeby poruszyć. Leżała zatem nieprzerwanie, a gdy ją poruszano lub
    wynoszono, czy też tylko obracano na drugi bok, nie mogła powstrzymać bólu,
    nawet wówczas, gdy dla ulżenia cierpieniom czyniono to za pomocą prześcieradła.
    I w takich męczarniach upłynął czas do św. Jerzego męczennika. W to święto, gdy
    dzień zbliżał się ku końcowi, została namaszczona zbawczym sakramentem
    ostatniego namaszczenia. Tejże zaś nocy ukazała się jej czcigodna pani w
    habicie mniszki i rzekła: "Idź, odwiedź grobowiec św. Jadwigi, a będziesz
    uzdrowiona". Po obudzeniu chora opowiedziała mężowi, co widziała i słyszała we
    śnie, i uporczywie prosiła, aby ją jak najśpieszniej zawiózł do grobowca św.
    Jadwigi. Jednakże małżonek odmówił wypełnienia prośby żony, obawiając się, że
    gdyby zmarła w drodze, ludzie mogliby powiedzieć, że świadomie przyśpieszył jej
    śmierć, i tak przez nieroztropny pośpiech zaszkodziłby swej dobrej sławie;
    sądzono powszechnie, że ta niewiasta niebawem umrze.

    Przemogło jednak nierozsądne w jego mniemaniu błaganie małżonki i mąż za radą
    przyjaciół chorą żonę, bliską śmierci, wyprawił do Trzebnicy w odpowiednim
    towarzystwie, mianowicie dobrał swego syna i córkę oraz dwóch służących.
    Wszyscy oni przybywszy do Trzebnicy powozem pod klasztor trzebnicki posadzili
    chorą na zydlu i tak zanieśli do grobowca św. Jadwigi, gdzie chora ze łzami
    rzekła: "Święta Jadwigo, przyjdź mi z pomocą cierpiącej na chorobę".

    Duża ciżba przy tym obecna także modliła się w tej intencji do Boga. I oto
    nagle, przeniesiona na niewielką odległość od grobowca, za wstawiennictwem św.
    Jadwigi uzyskała od Pana Boga uzdrowienie i sama wsiadła do powozu, którym
    przyjechała, bez pomocy służących i odjechała do domu. A w drodze, gdy była
    trzy mile od grobowca, w dzień wigilii apostołów Piotra i Pawła, wybawiona
    została od wszelkich schorzeń, które tego roku ją dotknęły. Gdy zaś wjechała do
    swego obejścia, małżonek widząc ją wysiadającą bez pomocy z powozu, do którego
    przedtem z trudem ją wniesiono na ramionach kilku mężczyzn, i spoglądając na
    podchodzącą ku niemu szybkim krokiem, gdy pamiętał ją półżywą sprzed trzech
    dni, napełniony został podziwem i radością. W pośpiechu zbiegli się ludzie z
    całej wsi, by zobaczyć niewiastę, która niejako została wskrzeszona z martwych,
    i wysławiali w pokornej modlitwie Boga oraz zasługi św. Jadwigi.

    Wielu innych paralityków zostało uzdrowionych przez wstawiennictwo św. Jadwigi,
    mianowicie Śniegula (zob. podrozdział o uzdrowieniu niemych, cud drugi).


  • 17.10.03, 00:00
    Rozdział X - cd.

    O cudach, które się wydarzyły po śmierci świętej Jadwigi



    12. O uzdrowieniu chorych na gorączkę powtarzającą się co cztery dni

    Cud pierwszy

    Żona obywatela wrocławskiego Bernarda, Adelajda, cierpiała od wielu lat na
    powtarzającą się co cztery dni gorączkę i wiele poniosła kosztów na lekarzy i
    lekarstwa, które jej jednak wcale nie pomogły. Gdy zaś doszła do przekonania,
    że nie może być wyleczona, uczyniła ślub świętej Jadwidze i udała się do
    sanktuarium, modląc się tam słowami: "Święta Jadwigo, jeśli masz jakieś zasługi
    u Pana Boga, uwolnij mnic od gorączki, na którą cierpię!" Lecz daremnie się
    trudziła, ponieważ gorączka, z którą przyszła do grobowca, nie opuszczała jej.
    Niemniej powtarzała tę modlitwę, nawiedzając cztery razy sanktuarium świętej,
    chociaż upragnionego zdrowia na tym miejscu uzyskać wtedy nie była godna. I nic
    dziwnego, że nie mogła usunąć choroby ciała, ponieważ z własnej woli
    zatrzymywała w sobie gorączkę duszy, tak jak grot w ranie uniemożliwia pełne
    uzdrowienie ciała. Owa bowiem niewiasta, jak potem się przyznała, wątpiła
    ciągle w to, że mogą jej pomóc coś niecoś w uzdrowieniu zasługi św. Jadwigi.
    Dlatego Pan Bóg zwlekał z jej uzdrowieniem, aż wreszcie wynagrodził jej trudy
    podwójnym darem, a mianowicie po odkryciu i uleczeniu choroby duszy
    równocześnie uwolnił jej ciało od cierpień. Upomniana zatem przez Pana Boga w
    pewnym śnie i niemało wzmocniona kazaniem pewnego zakonnika, który ją pouczył,
    żeby do grobowca św. Jadwigi przystępowała z mocną nadzieją, usunąwszy jak
    najśpieszniej wszelką tamę niewiary, po raz piąty odwiedziła grobowiec świętej
    i błagała pokornie o wiarę i wyleczenie choroby mówiąc: "Święta Jadwigo,
    uwolnij mnie, bo w przeciwnym razie bardzo się na ciebie pogniewam!"

    I oto natychmiast wszystkie stawy palców jej rąk zaczęły z wielkim bólem się
    rozciągać i zaraz za wstawiennictwem świętej Jadwigi została uwolniona od
    gorączki, na którą cierpiała od dwunastu lat i dwudziestu czterech dni.

    13. O uzdrowieniu chorych na padaczkę

    Cud pierwszy

    Beatrycze, córka Zbyluta z Prusic, była chora na padaczkę. Gdy napadło na nią
    to straszne cierpienie, mogła ona wszystko, cokolwiek pochwyciła, czy to własne
    ciało, czy inne osoby, w ataku pokąsać. A tak bardzo przygniatała ją ta
    przeklęta choroba, że czasami w ciągu jednego dnia zdarzało się trzynaście
    ataków i nie sposób było pomóc jej lekarstwami, które jej podawano. Matka jej,
    pani Wieńczysława, ufna w zasługi św. Jadwigi, uczyniwszy ślub i ułożywszy
    córkę w powozie, sama zaś idąc pieszo obok powozu, przybyła do grobowca tej
    świętej i ułożywszy córkę na grobowcu tymi słowami modliła się: "Święta
    Jadwigo, ponieważ ty masz u Boga moc niezwykłą, a ja wierzę, że jesteś święta,
    pomóż mojej córce!"

    Niebawem Bóg, zlitowawszy się, przez wstawiennictwo św. Jadwigi wybawił
    dziewczynkę od choroby i od tej chwili nie odczuwała tego wstrętnego
    cierpienia, które było jej udziałem przez dwa lata.

    Cud drugi

    Dobromiła, córka Klemensa, rycerza z Jeszkotli, od urodzenia chorowała na
    padaczkę. Rozpoznać choroby nie można było wcześniej, zanim weszła w stan
    dziecięctwa i doszła do tego wieku, kiedy mogła raczkować po ziemi. Dwa lub
    trzy razy, a nawet częściej w ciągu dnia następowały ataki tej choroby. Ojciec
    zaś i matka dziewczynki boso pielgrzymujący do grobowca św. Jadwigi,
    umieściwszy dziecko na tymże grobowcu ze łzami błagali Boga, aby raczył
    litościwie dla zasług św. Jadwigi uzdrowić je. Po skończonych modlitwach
    odebrali dziecko całkowicie wyleczone, tak że nigdy już nie objawiła się ta
    straszna choroba żadnym atakiem.

    14. O wyleczeniu opętanych

    Cud pierwszy

    Adelajda, pasierbica żony Hildebranda, chora na umyśle, zaledwie mogła być
    trzymana w zamknięciu i opowiadała, że widuje potwory. Gdy ją macocha Ula dla
    wyleczenia prowadziła do grobowca św. Jadwigi i odbyły większą część drogi,
    przybyły na pewne wzgórze, z którego widać było kościół przechowujący ciało
    Jadwigi, owa chora zaczęła krzyczeć: "Ja już tonę...", chociaż na szczycie
    wzgórza nie było żadnej wody w pobliżu. Przyprowadzona do sanktuarium św.
    Jadwigi, gdy modliło się o nią wielu tam obecnych, nagle uwolniona została od
    nieszczęśliwej choroby, która ją dręczyła od czterech tygodni.

    Cud drugi

    Pewien brat z zakonu dominikańskiego był poniekąd obłąkany. Jego inny brat z
    tego samego zakonu zaprowadził go do grobowca św. Jadwigi. Gdy tam przy
    grobowcu razem modlili się, brat chory przytulił głowę do grobowca i zasnął. Po
    pewnym czasie obudziwszy się wstał wybawiony od tej choroby tak całkowicie, że
    nigdy do niego nie powróciła.

    Cud trzeci

    Dobrosława, żona Michała z Brukalic, ze względu na to, że była agresywną
    maniaczką, trzymana była w skrępowaniu, aby nie rozdzierała samego ubrania i
    nie niszczyła innych rzeczy, które mogłaby pochwycić; z tym, czego mogła
    dotknąć rękami, obchodziła się okrutnie. Ilekroć podawano jej krucyfiksa, pluła
    nań i zgrzytała zębami. Zaprowadzono ją wreszcie do grobowca św. Jadwigi. Tam w
    obecności wielu po modlitwie za wstawiennictwem św. Jadwigi została wybawiona
    od cierpienia, które znosiła od św. Wita do św. Bartłomieja tegoż roku.

    Cud czwarty

    Bratumiła, żona Wieńczysława mieszkającego we wsi Jelcz, pewnego dnia ujrzała
    diabła w postaci jakiegoś żebraka i natychmiast zaczęła bronić się znakiem
    krzyża. Wróg zaś odwieczny odezwał się do niej mówiąc: "Czemu podnosisz to
    drewno przeciwko mnie?" Drewnem nazwał rękę, którą kobieta uczyniła znak
    krzyża. Pochwyciwszy tę rękę ścisnął ją tak mocno, że wszystkie jej palce
    zostały głęboko wciśnięte. Od tej pory ręka jej uschła, a odciśnięte palce
    diabelskie pozostały na dłoni. Znosiła ponadto wiele urojeń i gwałtownych bólów
    ciała od tego wroga zbawienia, tak że pozbawiona została całkowicie korzystania
    z rozumu. Gdy jej na przykład wymieniano świętych lub pokazywano krucyfiks,
    pluła nań.

    Przyjaciele zaprowadzili ją do grobowca św. Jadwigi szóstego dnia po tygodniu
    wielkanocnym i tam codziennie przez osiem dni doprowadzano ją do grobu, aż w
    końcu została uwolniona od wpływu diabła i odzyskała sprawność rozumu dzięki
    wstawiennictwu św. Jadwigi. Jednakże jej ręka, którą diabeł ścisnął, pozostała
    sucha. Ręka ta przez dwa lata była w pracy nieużyteczna, a mąż jej tak się tym
    zniechęcił, że poszedł do biskupa wrocławskiego, ks. Tomasza, z żądaniem
    rozwodu, twierdząc, że taka żona nie jest użyteczna w gospodarstwie.

    Biskup zaś, mąż roztropny i wykształcony, odpowiedział mu: "Ponieważ otrzymałeś
    żonę zdrową, to teraz musisz chorą pielęgnować". Także ks. Bertold, proboszcz
    trzebnicki, archiprezbiter, nakłonił owego męża żądającego rozwodu, aby złożył
    rzetelne zapewnienie, że nie wypędzi żony z powodu jej uschniętej ręki, bo jest
    to niezgodne z prawem.

    Po trzech latach od wybawienia jej od diabelskiego opętania kobieta ponownie
    pośpieszyła do grobu św. Jadwigi, aby dzięki pomocy świętej uzyskać uzdrowienie
    ręki. Przez siedem dni odwiedzała jej grobowiec, modląc się słowami: "Święta
    Jadwigo, polecam ci moją duszę i moje ciało i błagam cię, abyś przywróciła
    zdrowie mojej ręce". W końcu Pan Bóg zlitował się nad nią i przez zasługi św.
    Jadwigi w drzwiach kaplicy, w której spoczywały relikwie świętej, usunął swoją
    mocą uschnięcie z ręki kobiety i darował jej pełnię zdrowia około dnia św.
    Jakuba apostoła.

    15. O uzdrowieniu chorych na biegunkę i krwotoki

    Cud pierwszy

    Idka, córka Łukasza, mieszczanina wrocławskiego, będąc z ojcem i matką Jadwigą
    u swego dziadka w Raciborzu, mieście odległym od Wrocławia o 20 mil polskich,
    zapadła na bardzo ciężką biegunkę, tak że wątpiono, czy przeżyje. Prócz tego
    Pan Bóg doświadczył ją jeszcze inną plagą, nie mogła mianowicie władać ani
    rękami, ani nogami.

    Gdy więc musiała podciągnąć nogi albo cokolwiek jeść, konieczna była pomoc osób
    trzecich. Rodzi
  • 17.10.03, 00:01
    Gdy więc musiała podciągnąć nogi albo cokolwiek jeść, konieczna była pomoc osób
    trzecich. Rodzice jej uczynili ślub, że zaprowadzą ją do grobowca św. Jadwigi.
    Ułożyli ją na wozie i modlili się żarliwie do Pana Boga, aby raczył jej pomóc
    przez zasługi św. Jadwigi. Gdy zaś przyjechali pod miasto Wrocław, dziewczynka
    zupełnie ozdrowiała na całym ciele i odzyskała władzę w rękach i nogach.
    Rodzice rozradowani tą zmianą kontynuowali jednak podróż do sanktuarium św.
    Jadwigi i w wigilię św. Michała złożywszy tam dziękczynienie i wygłosiwszy
    pochwałę świętości Jadwigi powrócili do domu.

    Cud drugi

    Bertranda z Czernej przez 16 tygodni cierpiała na krwotoki tak ciężko, że żadna
    pomoc lekarska, chociaż wiele na nią wydała, nie dawała rezultatu. Powszechnie
    sądzono, że nie wyjdzie ona z tej choroby i że musi umrzeć Chora złożyła ślub,
    że odwiedzi grobowiec św. Jadwigi jeżeli święta obdarzy ją zdrowiem - i
    natychmiast została uzdrowiona.

    Ponieważ jednakże za namową męża zlekceważyła ślubowanie, bardzo szybko
    nastąpiła recydywa, a choroba przybrała jeszcze na sile. Powtórzyła więc ślub i
    wypełniła go pełna niepokoju, ale została w pełni uzdrowiona przez
    wstawiennictwo świętej.

    16. O uzdrowieniach chorych na błonice

    Cud pierwszy

    Piotr, Czech ze Skaszyc, ze służby książęcej cierpiał na chorobę gardła zwaną
    błonicą, która go tak mocno zaatakowała, że nie mógł przez trzy dni ani mówić,
    ani przyjmować pokarmu, ani napoju i ledwo mógł oddychać. Gdy jednak ślubował,
    że pójdzie do grobowca św. Jadwigi bosymi stopami i we włosiennicy, jeżeli
    Jadwiga go wyleczy z tej choroby, po złożeniu ślubu ułożył się do spoczynku i
    zasnął; a gdy się obudził, poczuł się zupełnie zdrowy. Dzięki więc czynił Bogu
    i św. Jadwidze, bo wierzył, że zdrowie odzyskał przez jej wstawiennictwo.

    17. O wyleczeniu chorych na wrzody

    Cud pierwszy

    Wawrzyniec z Łukowic, mąż w podeszłym wieku i godny poważania, miał na
    piersiach owrzodziałą ranę, z której sączyła się ropa i wydobywał się bardzo
    dokuczliwy odór. Z tego powodu małżonka jego poczuła do męża odrazę i opuściła
    go. Chory miał ponadto obrzęk nogi i nie mógł chodzić, a leżąc narażony był na
    liczne niewygody. Ufając Panu Bogu wzywał Jego miłosierdzia przez zasługi św.
    Jadwigi i doznał tak wielkiej ulgi, że powstał z łoża i mógł cokolwiek chodzić.
    Uczynił więc ślub, że pójdzie do grobowca św. Jadwigi i podpierając się
    szczudłami, jako że był jeszcze słaby, poszedł, chwiejąc się, ze swego domostwa
    odległego o 3 mile od Trzebnicy. I w ciągu 5 dni z wielkim trudem dotarł do
    grobowca szóstego dnia przez Św, Bartłomiejem, gdzie zaraz rozpoczął
    modlitwę: "Święta Jadwigo, uzdrów mnie, a za to będę sługą do końca życia".
    Człowiek, który cierpiał prawie 15 miesięcy, natychmiast całkowicie wyzdrowiał,
    zarówno jeśli idzie o nogi, jak o ranę na piersiach i w ciągu jednego dnia
    powrócił do swego domu, odbywając na zdrowych nogach drogę, którą poprzednio
    szedł z trudem przez pięć dni. Ksiądz Wolimir, biskup włocławski, który był
    jednym z inkwizytorów cudów, własnoręcznie obmacał to miejsce na piersiach,
    gdzie była rana cudownie wyleczona przez zasługi św. Jadwigi, pozostawiając
    świadectwo, że ranę tę znalazł całkowicie wyleczoną.

    Cud drugi

    Stronisława miała na prawym barku wrzód wielkości dłoni, który wreszcie pękł i
    wypłynęła zeń ropa, pozostawiając w następstwie wgłębienie. Ta sama kobieta
    została też pozbawiona władzy w prawej ręce i zgnębiona tymi dolegliwościami
    trwała w nich od czasu jeszcze przed najazdem Tatarów aż do upływu 6 lat po
    śmierci Jadwigi. A wtedy owa kobieta odwiedziwszy grobowiec świętej modliła się
    ze łzami w oczach: "Moja księżno, św. Jadwigo, przywróć mojemu ciału całkowite
    zdrowie, abym mogła być wybawiona od jego udręk". Niewiasta została natychmiast
    uzdrowiona i wybawiona całkowicie od jednej i drugiej choroby, na które
    cierpiała. Pozostały jednak po ustaniu bólu pewne ślady wrzodu w miejscu
    owrzodzenia.

    18. O wyrwanych z niebezpieczeństwa śmierci

    Cud pierwszy

    Ośmioletni chłopiec Dominik, syn rycerza Witosława z Borku, został kopnięty
    przez konia w skroń tak potężnie, że uważano chłopca za zmarłego przez taki
    czas, jaki jest potrzebny, aby przejść piechotą jedną polską milę. W końcu
    nabrawszy sił powrócił wprawdzie do życia, ale pozostała mu w głowie potężna
    rana. Gdy rodzice i przyjaciele przykładali mu maście i proszki, które tylko
    mogli dostać, nie wychodziło mu to na zdrowie, a nawet w ranie powstało dzikie
    mięso długości jednego palca i przeszkadzało zagojeniu się rany.

    Gdy więc nad chłopcem zawisło niebezpieczeństwo śmierci, ojciec jego,
    przypomniawszy sobie pomoc św. Jadwigi, która wybawiła go już raz z innej
    śmiertelnej choroby (o czym mowa w podrozdziale o uleczeniu chorych, cud
    pierwszy), udał się do Trzebnicy, do progów sanktuarium św. Jadwigi, aby się
    pomodlić w intencji swego syna. I oto w ciągu trzech dni, w których ojciec
    pielgrzymował, jego syn, który po otrzymaniu śmiertelnej rany chorował od
    święta Narodzin Świętej Dziewicy aż do oktawy po Objawieniu Pańskim następnego
    roku, został tak całkowicie uzdrowiony, że matka jego, wybiegając na powitanie
    powracającego męża, zawołała: "Syn nasz dzięki łasce Bożej całkowicie
    wyzdrowiał!" Pozostała jednak nieznaczna blizna w miejscu rany, bo tak zrządził
    Bóg, aby tym wyraźniejsza była oczywistość cudu.

    Cud drugi

    Izentruda, żona Berolda z Wrocławia, była w ciąży. Gdy upłynęło 9 tygodni,
    powinna była poczuć ruchy płodu w łonie, a gdy tego nie było, przelękła się, że
    grozi jej niebezpieczeństwo śmierci. Nie można jej było dać żadnej zbawiennej
    rady poza tym, aby wezwała orędownictwa św. Jadwigi i udała się do jej grobu,
    co też Izentruda uczyniła. Ponieważ jednak wątpiła w zasługi świętej i za mało
    ufała, słusznie nie doznała łaski uzdrowienia, którego pragnęła, dopóki
    ciemności jej niewiary mocno tkwiące w jej sercu nie ulegną rozproszeniu dzięki
    światłu wiary. Zatrzymawszy się w domu pewnego gospodarza usłyszała od niego
    mądrą radę, aby o zdrowie błagała z całą ufnością, pozbywszy się niewiary.
    Kobieta powróciła więc do grobowca św. Jadwigi i żarliwie modliła się, aby
    święta raczyła jej pomóc. Cudowne to jest zaiste, że zaledwie została
    uzdrowiona dusza z choroby zwątpienia, zaraz nastąpiło uzdrowienie ciała,
    albowiem gdy kobieta powróciła do grobowca św. Jadwigi i tam się modliła,
    dziecko w jej łonie zaczęło się poruszać, gdy zaś ponowiła modły, dziecko
    poruszyło się silniej, gdy zaś po raz trzeci modliła się z wiarą, wyczuła już w
    pełni życie płodu. Powróciwszy do domu, we właściwym czasie urodziła zdrową
    córkę, którą wkrótce nazwano imieniem Małgorzata, czyniąc dzięki Bogu i św.
    Jadwidze, przez której orędownictwo wybawiona została od grozy śmierci.

    Cud trzeci

    Pewna dziewczyna imieniem Berchta, czerpiąc wodę w okolicy Wrocławia wpadła do
    Odry i wciągnięta została wartkim prądem rzeki pod kolejne cztery koła
    młyńskie. Pewien mężczyzna ujrzawszy to wołał krewną dziewczyny o tym samym
    imieniu i krzyczał: "Berchto, Berchto! twoją krewniaczkę porwał prąd rzeki!"
    Gdy usłyszała to owa krewna, wybiegła z domu wołając: "Księżno moja, święta
    Jadwigo, błagam cię, nie pozwól, by zginęła moja krewniaczka, lecz wybaw ją od
    niebezpieczeństwa!" Gdy wielokrotnie powtarzała to wezwanie do świętej, zbiegło
    się około stu osób, chcąc zobaczyć, co się stało. Wielu z tych, którzy zbiegli
    się dla obejrzenia tego zdarzenia, również wzywało miłosierdzia Bożego, aby
    przez zasługi św. Jadwigi wybawił tonącą w głębinie dziewczynę, by nie zginęła
    w nieszczęśliwym wypadku. Inni zaś przynieśli łodzie i narzędzia do wyłowienia
    topielicy, gdyby ją przypadkiem znaleziono w wodzie, głębokiej w tym miejscu na
    20 łokci.

    "O, jak przedziwny jest Bóg w swoich świętych!". Zaprawdę Jego cuda powinny być
    znane pobożnej duszy, zwłaszcza jaśniejące w obecnych czasa
  • 17.10.03, 00:02
    "O, jak przedziwny jest Bóg w swoich świętych!". Zaprawdę Jego cuda powinny być
    znane pobożnej duszy, zwłaszcza jaśniejące w obecnych czasach! Z mocy bowiem
    Bożej dziewczyna, mająca wtedy 18 lat, wciągnięta pod młyńskie koło, wypłynęła
    bez żadnego okaleczenia ciała, jak również bez uszkodzenia młyńskich kół, a
    przecież jak mówiono - owe koła łatwo mogły się połamać nawet z powodu lichego
    drewienka. Gdy obecni przy tym oczekiwali, że wyciągną z głębiny martwą
    topielicę, nie przypuszczali bowiem, aby mogła wyjść z życiem osoba, którą
    pochłonęła taka masa wody, i to przez taki długi czas, nagle dziewczyna ukazała
    się wszystkim patrzącym po drugiej stronie rzeki, gdy stanęła na brzegu i
    strząsnęła z odzienia wodę.

    Tak dzięki wstawiennictwu św. Jadwigi dziewczyna owa uniknęła śmierci piątego
    dnia po św. Michale, chociaż pozostawała pod wodą przez taki czas, jaki jest
    potrzebny do przemarszu ćwierci mili polskiej. Aby jednak wszyscy przekonali
    się w sposób widoczny, że był to cudowny wypadek, na ciele dziewczyny, na jej
    grzbiecie i nogach, pozostały sińce spowodowane uderzeniami łopatek kół.

    19. O wskrzeszeniu zmarłych

    Cud pierwszy

    Chłopiec imieniem Mikołaj, syn pewnego młynarza, w święto Podwyższenia Krzyża
    Świętego wpadł do wody, która przepływała ponad kołem młyńskim, i utonął. Gdy o
    tym dowiedziała się jego matka wielkim krzykiem, płynącym z bólu serca,
    spowodowała zbiorowisko wielu ludzi. Wśród nich był także Walter z Praczy,
    właściciel owego młyna, który dojrzał chłopca przygniecionego na drewnianym
    łożysku pod kołem, a jego nogi sterczały nieco ponad prądem, który go zatopił.
    Z powodu braku odpowiednich narzędzi do podniesienia koła młyńskiego nie można
    było podnieść owego wielkiego koła, które przygniatało chłopca. Różnymi więc
    sposobami próbowali go wyciągnąć, kierując strumień wody tak, aby poruszać
    koło. Gdy to nie dało rezultatu, a chłopiec leżąc między kołem a łożyskiem
    uniemożliwiał ruch koła, mimo dużego prądu wody przepływającego ponad kołem,
    przyniesiono siekiery i zaczęto rąbać żerdzie podtrzymujące całą konstrukcję
    koła młyńskiego i wyciągnięto chłopca, oczywiście martwego, zsiniałego,
    zmarzniętego, zesztywniałego i nieruchomego, jakby był z drewna.

    Nic dziwnego, że chłopiec był martwy, wszak leżał pod wodą przez czas, w jakim
    można przejść pieszo jedną milę lombardzką. Chociaż nie było żadnej nadziei na
    przywrócenie chłopcu życia, wspomniany Walter, ufny w pomoc św. Jadwigi,
    zwracając się do niej wielokrotnie modlił się: "Święta Jadwigo, wskrześ tego
    chłopca, a jeżeli go wskrzesisz, pójdę pieszo razem z nim do twego grobowca".
    Wytrząsnąwszy z ciała chłopca wodę, ile tylko się dało, położył go przy
    ognisku. Chłopiec leżał nieruchomo jak martwy od południa do zachodu słońca w
    dniu wspomnianego święta. I zaiste gdy ci wierzący ludzie nie przestawali się
    modlić do Boga z powoływaniem się na zasługi św. Jadwigi o przywrócenie chłopca
    do życia, tegoż wieczora zaczął on oddychać, a następnego ranka wstał z
    martwych zdrowy, zgoła nie cierpiąc żadnego bólu. Pozostał tylko na grzbiecie
    pewien siny znak po przygnieceniu go płatem koła.

    Cud drugi

    Wilhelm, chłopiec nie mający jeszcze pełnych 2 lat, syn Wincentego, kasztelana
    z Olesna, w miejscowości, która nosi nazwę Otmęt, przyniesiony został nad rzekę
    Odrę. Jego opiekun, położywszy dziecko na brzegu i pozostawiwszy je samotnie,
    wszedł dla ochłodzenia się i popływania do wody. Gdy tak zajęty pozostawał
    dłuższy czas w wodzie, chłopiec nie widząc opiekuna poszedł w jego ślady i
    wpadłszy do rzeki utonął. Gdy po pewnym czasie opiekun powrócił na brzeg i nie
    znalazłszy dziecka szukał chłopca w falach rzeki, znalazł topielca i wyciągnął
    z wody, którą, jak tylko mógł, wytrząsnął z ciałka dziecka. Powróciwszy do domu
    z tym chłopaczkiem, usiłował zataić przed rodzicami wydarzenie, ale ukryć się
    tego nie dało: rozgrzany przez matkę wypluł resztę wody i umarł.

    Rodzice opłakując jego zgon razem ze służbą modlili się do Pana Boga, z
    powołaniem się na zasługi św. Jadwigi, aby raczył przywrócić chłopcu życie. Gdy
    ojciec i jego małżonka Berchta złożyli ślubowanie, że przyniosą dziecko do
    grobu św. Jadwigi, jeśli tylko wróci do życia, chłopiec natychmiast ożył. Gdy
    zaś rodzice odkładali wykonanie ślubu, następnego dnia chłopiec ponownie umarł.
    Rodzice, przypisując to swej opieszałości w tym, co powinni byli zrobić,
    ponowili swe modlitwy i ślubowanie i znów zostali wysłuchani przez Pana Boga za
    wspomożeniem św. Jadwigi, do której progów udali się bez zwłoki. Od tamtego
    dnia chłopczyka widywano zawsze w kwitnącym zdrowiu.

    Cud trzeci

    Witosława, noworodek płci żeńskiej, zmarła jeszcze przed otrzymaniem sakramentu
    chrztu. Babka zaś jej, imieniem Sulisława, przyjechawszy i odbierając ją od
    matki, a swej córki, zabrała ją oczywiście martwą. Zwoławszy całą służbę wraz z
    nią opłakiwała głośno nie tyle martwe niemowlę, ile raczej fakt, że zmarło bez
    sakramentu chrztu, a równocześnie modliła się, aby Pan Bóg przez zasługi św.
    Jadwigi raczył dać jej chociażby tyle życia, by mogła przyjąć ów sakrament. I
    oto Pan Bóg wysłuchał próśb modlących się i udzielił dziewczynce niejakich
    oznak życia, i zaniesiono ją w niecce wciąż jeszcze wyglądającą raczej na
    zmarłą niż żywą do chrztu. Ochrzczona zaś niebawem odzyskała pełnię zdrowia.

    Cud czwarty

    Pietrucha, córka Marcina z Wrocławia, zmarła mając 7 tygodni. Elżunia, jej
    matka, chcąc udać się do pewnego miasta, poprosiła niewiastę imieniem
    Bogusława, aby zaopiekowała się niemowlęciem, dopóki nie powróci po załatwieniu
    swoich spraw. Jakkolwiek owa niewiasta podjęła się opieki, ale źle opiekowała
    się niemowlęciem, albowiem pozostawiła dziecko w kołysce i poszła do
    sąsiedniego domu wykonać tam jakąś usługę. Tymczasem do izby wpadł wieprz,
    przewrócił kołyskę, dziecko upadło na twarz i udusiło się pod wieloma
    powijakami. W końcu powróciła matka i zapytała Bogusławę o dziecko, które jej
    powierzyła. Ta odpowiedziała, że zająwszy się posługą zapomniała o nim. Gdy zaś
    matka weszła do mieszkania, wieprz wyskoczył i uciekł, a dziecko znalazła
    martwe.

    Ciałko jego od dłuższego czasu było już zimne i sztywne jak z drewna. Matka
    opłakiwała zmarłą córeczkę, a ból jej powiększał strach, że mąż po powrocie do
    domu skarci ją za zaniedbanie. Gdy małżonek przybył, również opłakiwał śmierć
    dziecka, ale cierpiał nie tyle z samego zgonu córeczki, ile z powodu grzechu
    zaniedbania. Obawiał się bowiem, że odpowiedzialność za utratę dziecka spadnie
    i na niego, i na żonę. Przypomniawszy zaś sobie powszechną sławę cudów św.
    Jadwigi, powiedział do żony: "Wezwijmy ufnie świętą Bożą, która królując w
    niebie otrzymała taką władzę od Boga, że jeśli się o coś słusznie prosi,
    uzyskuje się wraz z pocieszeniem przez wzgląd na jej zasługi". I tak w
    ustronnym miejscu w domu razem modlili się. Bogusława, czuwając przy dziecku,
    modliła się słowami: "Święta Jadwigo, błagam cię przez twoje zasługi, wybaw
    mnie od grzechu, który popełniłam nie pilnując dostatecznie dziecka, a ja ci
    ślubuję, że jeżeli ono powróci do życia, piechotą odwiedzę twój grób". Po tych
    modlitwach rodzice przeszli do izdebki, w której leżała martwa dziewczynka, aby
    ją pochować. Wówczas znaleźli żywą tę, którą złożyli tam jako martwą, a ona
    ssąc pierś matki stopniowo nabierała sił i odżyła.

    Dziecko po powrocie matki do domu leżało bez życia tak długo, że w tym czasie
    można było upiec chleb w piecu chlebowym. O jakiej zaś godzinie zmarła, nie
    sposób ustalić z tego powodu, że nikogo przy niej nie było.

    Cud piąty

    Pewna niewiasta ze wsi należącej do szpitalników, która się nazywa Lisięcice, w
    diecezji ołomunieckiej, straciła życie. Gdy leżała już martwa cały dzień, za
    winy, z których nie oczyściła się całkowicie przez zadośćuczynienie, za karę
    miała poddać się ogniowi piekielnemu. Ale Pan Bóg, jak mówi proroctwo, "dziwny
  • 17.10.03, 00:03
    Cud piąty

    Pewna niewiasta ze wsi należącej do szpitalników, która się nazywa Lisięcice, w
    diecezji ołomunieckiej, straciła życie. Gdy leżała już martwa cały dzień, za
    winy, z których nie oczyściła się całkowicie przez zadośćuczynienie, za karę
    miała poddać się ogniowi piekielnemu. Ale Pan Bóg, jak mówi proroctwo, "dziwny
    jest w świętych swoich" chcąc, aby nawet w odległych krainach cuda św. Jadwigi
    utwierdzały jej świętość, tak zrządził, że owej zmarłej niewieście, już
    obejmowanej piekielnymi płomieniami, w widoczny sposób ukazała się święta i
    wyciągnęła ją mocą Bożą z płomieni, przywołując ją do poprzedniego życia z
    łaski Pana. Ta niewiasta, która przedtem nigdy nie słyszała o sławie św.
    Jadwigi i o jej cudach, lecz przez tę świętą została wyzwolona z udręk płomieni
    zaświata i przywrócona do poprzedniego stanu, przez cztery lata, które przeżyła
    od owego wskrzeszenia, nie przestawała sławić św. Jadwigi i opowiadać wszystkim
    napotkanym ludziom, co się jej przydarzyło, i wielu ludziom pokazywała ślady
    oparzeń, które pozostały na jej ciele, na potwierdzenie dobrodziejstwa Bożego
    zmiłowania w postaci cudu.

    Cud szósty

    W miasteczku Prusice w diecezji wrocławskiej umarł pewien człowiek, który miał
    być pochowany na cmentarzu klasztoru, tam gdzie spoczywa ciało św. Jadwigi. Gdy
    zwłoki jego spoczywały przez dwa dni, powstał on z martwych. Wieść o tym cudzie
    dotarła do księcia, który z początku nie chciał wierzyć, ale polecił sprowadzić
    przed swe oblicze owego wskrzeszonego człowieka. Kazał także przywołać przed
    swoje oblicze właściciela tego gospodarstwa, w którym przebywał i umarł ów
    człowiek, o którym mówiono, że został wskrzeszony, aby ów właściciel
    gospodarstwa powiedział prawdę o całym zdarzeniu. Obydwaj równocześnie stanęli
    przed obliczem księcia i stanowczo potwierdzili, że prawdą jest, iż człowiek
    ten umarł i że został rzeczywiście wskrzeszony dzięki wstawiennictwu św.
    Jadwigi.

    Ponadto patrz wyżej w podrozdziale o wyrwanych z niebezpieczeństw śmierci (cud
    drugi), o płodzie ożywionym w cudowny sposób w łonie matki Izentrudy, o
    ożywieniu ptaszka i inne.

    Cud siódmy

    Pan Bóg Wszechmocny zgodnie ze świadectwem proroka, iż "zbawia bydlęta i
    ludzi", zrządził, a w tym również uczynił godną Swojej czci św. Jadwigę, że
    miała ona moc wskrzeszania nie tylko ludzi, lecz także martwych stworzeń na
    pociechę swych gorliwych wyznawców, o czym mówi podany niżej przykład.

    Siostra Krystyna z klasztoru trzebnickiego hodowała dla rozrywki pewnego
    ptaszka, zwanego przepiórką. Gdy pewnego razu siostra Agata trzymała go w ręku,
    ptaszek skonał. Siostra pozbyła się martwego ptaszka kładąc go na murku, gdzie
    mógł być zjedzony przez inne zwierzę. Dowiedziawszy się o tym siostra Krystyna,
    pozbawiona swej pociechy, z czułości serca bolejąc nad śmiercią ptaszka, udała
    się do grobu św. Jadwigi modląc się: "Święta Jadwigo, wierzę, że jeżeli
    zechcesz, możesz mnie pocieszyć. Przeto błagam cię, abyś moje serce napełniła
    radością, przywracając życie memu ptaszkowi". Po tej modlitwie poszła na
    miejsce, gdzie leżał nieżywy ptaszek, i znalazła go tam żywego. Święta Jadwiga
    bowiem nie chciała po swej śmierci pozostawiać sióstr martwiących się o drobne
    sprawy, albowiem za życia zawsze starała się je pocieszać, jak to wykażemy w
    dalszym ciągu.

    Cud zachowania oznak siostry zakonnej

    Siostra Juliana z klasztoru trzebnickiego w noc noworoczną po rannych
    modlitwach poszła się ogrzać przy piecu w kotłowni klasztornej i wskutek jej
    nieuwagi jej zakonne oznaki, mianowicie opaska i welon, wpadły do ognia.
    Wspomniany piec wydzielał tak ogromne ciepło, że ilekroć ktoś nieostrożnie
    stanął blisko odsłoniętego otworu, buchający z pieca żar zapalał obuwie i inne
    części odzieży, które tylko mógł dosięgnąć. Ogromnie zmartwiona utratą tych
    rzeczy, których nie mogła wskutek żaru wyciągnąć, wezwana dzwonem na Jutrznię
    odeszła, pozostawiając oznaki klasztorne w przekonaniu, że są stracone.
    Jednakże mając nadzieję w opiece św. Jadwigi pobiegła szybko do grobowca
    świętej i tak się modliła: "Święta Jadwigo, wierzę, że naprawdę jesteś święta,
    i ufam w twoje zasługi! Ocal moje oznaki zakonne!". Spiesząc do kaplicy wzięła
    udział w Jutrzni, w pierwszej Mszy św., a następnie w kapitule. Uczestnicząc
    osobiście w tych nabożeństwach błagała o pomoc Pana Boga, a także św. Jadwigę,
    aby zostały ocalone jej stroiki.

    Po zwykłym zakończeniu kapituły pośpieszyła na miejsce, w którym pozostały
    wymienione oznaki. Nie mogąc ich ze względu na żar wyciągnąć ręką, użyła do
    tego celu laski z zakrzywionym hakiem i nią wyciągnęła z paleniska nietknięte
    przez ogień i zupełnie nie uszkodzone stroiki. Później inkwizytorzy swymi
    pieczęciami potwierdzili ten cud i załączyli owe stroiki świadczące o świętości
    św. Jadwigi.

    20. O cudach, które się wydarzyły w czasie kanonizacji św. Jadwigi

    Cud ukazania się światła

    Siostra Elżbieta, kustosz klasztoru trzebnickiego, pewnej nocy, powstawszy
    jeszcze ze snu przed Jutrznią, stwierdziła, że lampa w sypialni zgasła. Aby
    zapalić ją na nowo, poszła po światło do kościoła. Przechodząc zaś obok miejsca
    spoczynku relikwi św. Jadwigi, zobaczyła cały grobowiec otoczony najjaśniejszym
    blaskiem światła. W swej niewieściej trwożliwości powróciła do sypialni i od
    razu rozpowiadała, jak wielkie i niezwykłe widziała światło.

    Taki sam cud ukazania się światła i postaci dostojników kościelnych

    Także siostra Juliana z klasztoru trzebnickiego w podobnej sytuacji po tym, jak
    lampa zgasła w sypialni, poszła po światło do kościoła i zobaczyła tam znowu
    nie tylko wielkie światło wokół grobowca św. Jadwigi, ale także jak gdyby dwóch
    biskupów i dwóch opatów, wszystkich w albach stojących przed grobowcem, których
    znaczenie zostanie opowiedziane poniżej.

    O zapachu, który poczuły siostry czuwające przy grobie

    Pewnego dnia w rocznicę śmierci św. Jadwigi przed jej grobowcem czuwało kilka
    niewiast modląc się, a wśród nich Agnieszka, Krystyna, Małgorzata, Joanna,
    siostry z klasztoru trzebnickiego, które odbywały pobożne czuwanie czytając
    psałterz. Gdy tak razem czytały psalmy i modliły się, rozszedł się przedziwnie
    słodki zapach, uderzając w nozdrza wszystkich sióstr. Zdumiały się wszystkie
    poczuwszy tak mocny i niezwykły zapach, a zdziwienie było tym większe, że żadna
    nie miała nic pachnącego, ale nie mogły się o tym nawzajem poinformować ze
    względu na obowiązujące milczenie.

    Gdy zapach nie ustawał, siostra Agnieszka znakami rąk zapytała pozostałe, czy
    odczuwają słodycz owej woni, którym wciąż była cudownie urzeczona. Na to
    siostry odpowiedziały: "odczuwałyśmy i czujemy". Światło zatem, o którym była
    wyżej mowa, jaśniejące w ciemności nocy, ukazanie się dostojników Kościoła i
    owa woń rozlewająca się po domu Pańskim oznaczały i dawały do zrozumienia, że
    święta tu pochowana, której żywot jaśniał na świecie blaskiem dobrych uczynków,
    była "dobrą Chrystusową wonią" na każdym miejscu, i że ona już "widziała
    światło w światłości", i pozostała jakby zapachem balsamu w obliczu Boga.
    Wskazywały one bowiem, że przybliża się czas, w którym w świętym Bożym Kościele
    święta Jadwiga będzie dopisana do katalogu świętych za przyzwoleniem
    dostojników tegoż Kościoła.

    W tym samym roku ks. Wolimir, biskup włocławski, i ojciec Szymon, prowincjał
    dominikanów w Polsce, zostali mianowani przez Stolicę Apostolską
    egzaminatorami, którzy rozpoczęli śledzić i badać żywot i cuda św. Jadwigi. W
    roku Pańskim 1262, w siódmym dniu Kalend listopadowych, zapisali oświadczenia i
    imiona świadków, i cały proces zlecony im w tej sprawie, i przyłożywszy
    pieczęcie przekazali papieżowi oświadczając mu, że o wielu innych cudach i
    uzdrowieniach chorób, które stały się z wiary w zasługi tej świętej, także
    słyszeli, ale nie mogli ich przebadać z powodu trudności przywołania świadków z
    odległych krain. Przeto papież dał im drug
  • 17.10.03, 00:03
    W tym samym roku ks. Wolimir, biskup włocławski, i ojciec Szymon, prowincjał
    dominikanów w Polsce, zostali mianowani przez Stolicę Apostolską
    egzaminatorami, którzy rozpoczęli śledzić i badać żywot i cuda św. Jadwigi. W
    roku Pańskim 1262, w siódmym dniu Kalend listopadowych, zapisali oświadczenia i
    imiona świadków, i cały proces zlecony im w tej sprawie, i przyłożywszy
    pieczęcie przekazali papieżowi oświadczając mu, że o wielu innych cudach i
    uzdrowieniach chorób, które stały się z wiary w zasługi tej świętej, także
    słyszeli, ale nie mogli ich przebadać z powodu trudności przywołania świadków z
    odległych krain. Przeto papież dał im drugie zlecenie dotyczące przebadania tej
    samej sprawy i wtedy, badając na nowo, odnaleźli więcej cudów niż poprzednio,
    które spisawszy, powtórnie przekazali Stolicy Apostolskiej.

    Pierwsze, powyżej podane badanie odbyło się w kapitularzu sióstr klasztoru
    trzebnickiego we wspomnianym roku Pańskim; drugie badanie - w roku Pańskim
    1263, w piątym dniu przed Kalendami marcowymi, w domu tychże sióstr; trzecie -
    w roku Pańskim 1264, szesnastego dnia przed Kalendami kwietniowymi tamże, w
    kościele Św. Bartłomieja apostoła; w tymże roku we Wrocławiu w domu ojców
    dominikanów siódmego dnia przed Kalendami kwietniowymi. Również w innych
    miejscach prałaci i wymienieni inkwizytorzy przeprowadzili badania o życiu i
    cudach św. Jadwigi. Ponieważ nie znalazłem spisanych tych faktów, dla
    zwięzłości dzieła nie zatroszczyłem się, aby je podać.

    O dziewczynie wybawionej od choroby przed kanonizacją św. Jadwigi

    Gdy zatem wysłano wielu posłów i dostojnych prokuratorów dla promocji
    kanonizacji św. Jadwigi do kurii papieskiej, ksiądz magister Mikołaj,
    scholastyk krakowski, a potem biskup poznański, postanowił pojechać tamże w tym
    celu. Zobaczył on córkę swego brata dręczoną tak wielką boleścią, że wydawała
    się ona bliższa śmierci niż życia, szczególnie gdy leżąc w agonii zamknęła oczy
    wśród pełnych bólu przyjaciół. Współczując odchodzącej ze świata dziewczynie
    wypowiedział słowa: "Święta Jadwigo, wierzę, że będziesz świętą i zdecydowałem
    się pojechać do kurii rzymskiej w celu promowania twej chwalebnej kanonizacji.
    Abym jednakże mógł tam śmielej występować, uczyń dla mnie cud, wybawiając córkę
    mego brata z choroby". Po tych słowach przystąpił z innymi osobami do stołu i
    oto zanim skończył posiłek, nadbiegł ktoś z wiadomością, że dziewczynka poczuła
    się lepiej, i to tak znacznie, że bawi się ze swoją matką wesoło klaszcząc w
    dłonie. Tym radosnym zachowaniem rozproszyła poprzedni ponury nastrój.


  • 17.10.03, 00:05
    Rozdział XI

    O kanonizacji świętej Jadwigi i cudach jej towarzyszących

    W roku Pańskim 1264, przedostatniego dnia sierpnia, w trzecim roku pontyfikatu
    Ojca św. Urbana IV, gdy Salomon, archidiakon krakowski, i Herengebert, dziekan
    wyszehradzki wraz z wieloma innymi dostojnymi osobami pracowali nad
    przygotowaniem kanonizacji świętej, zarządzone zostało ponownie przez papieża
    ustne badanie świadków przebywających w kurii na okoliczności życia i cudów św.
    Jadwigi, a jej kanonizacja została odroczona aż do czasów papieża Klemensa IV.

    Tenże Ojciec św., Klemens, papież Kościoła Powszechnego, chociaż był
    dostatecznie poinformowany przez właściwe świadectwa ludzi o wybitnych
    zasługach świętej Jadwigi, zapragnął, aby Bóg dla jej zasług uczynił cud, który
    mógłby ujrzeć własnymi oczyma, a który spowodowałby, że on sam, papież,
    zostałby świadkiem jej świętości. A ponieważ w przeszłości, jako człowiek
    świecki, miał ze swą ślubną żoną córkę pozbawioną wzroku, w czasie uroczystych
    Mszy św., które odprawiał, błagał Pana Boga, aby przez wstawiennictwo tej,
    której proces kanonizacyjny właśnie się toczył, przywrócił wzrok jego córce,
    jeżeli Jadwiga jest rzeczywiście święta. A Pan Bóg Wiekuisty bez zwłoki
    przychylił się do modlitw Swego namiestnika i obdarzył jego córkę jasno
    widzącymi oczyma, jemu zaś udzielił oglądania żądanego cudu na własne oczy, aby
    mógł rozsławiać chwałę Syna Bożego w Jego Świętej przez szybkie wyniesienie jej
    na ołtarze, a o której mógł powziąć dostateczną pewność na podstawie tego cudu,
    że została przeniesiona do jasności niebieskiej krainy.

    Upewniwszy się w prawdzie i poznawszy wolę Bożą najwyższy kapłan nie zwlekał
    już z dopełnieniem tego, czego domagały się usilnie pobożne życzenia. Zebrawszy
    więc w mieście Viterbo kurię, wobec wszystkich wygłosił rzecz o życiu i cudach
    św. Jadwigi i zasługi jej skomentował publicznym kazaniem, wpisawszy ją do
    katalogu świętych w dzień Kalend grudniowych roku Pańskiego 1267.

    Tak wypełniło się i sprawdziło widzenie siostry Juliany, o którym była już
    mowa, mianowicie o dwóch biskupach, ponieważ to, co papież Urban IV przez
    zarządzenie badania rozpoczął, papież Klemens IV w trzecim roku swego
    pontyfikatu przez wpisanie Jadwigi w poczet świętych szczęśliwie zakończył.
    Dwóch zaś opatów, którzy również ukazali się owej siostrze w widzeniu,
    oznaczało, że w czasie przeniesienia zwłok rzecz się dokona. Będzie o tym mowa
    w następnym rozdziale o przeniesieniu zwłok tej świętej.

    Cud pojawienia się ryb

    Moc Zbawiciela uczyniła ów dzień kanonizacji uroczystością szczególnie sławną i
    cudownie radosną. Tego dnia, w którym odbywała się powyższa uroczystość,
    obowiązywała abstynencja: nie wolno było spożywać mięsa, a równocześnie nie
    można było zdobyć ryb, jako pokarmu stosownego na tę uroczystość, chociaż
    poszukiwano ich we wszystkich pobliskich miejscowościach. W mieście Viterbo
    była dolina, w której wprawdzie znajdował się staw, ale jak dotychczas nigdy
    nie było w nim ryb. Tymczasem wówczas zauważono, że staw ten ma ogromne mnóstwo
    ryb. Ich obfitość, przygotowana przez Boga na pożywienie wiernych, połączyła
    wielką radość ducha z uciechą cielesną.


  • 17.10.03, 00:06
    Rozdział XII

    O przeniesieniu zwłok świętej Jadwigi w czasie uroczystości i o cudach, które
    się wtedy wydarzyły

    Wysłani dostojnicy powróciwszy z Kurii, z wielką radością z powodu uroczystej
    kanonizacji św. Jadwigi w mieście Viterbo, natychmiast wyznaczyli dzień
    uroczystego przeniesienia ciała świętej. Ciało jej, godne największej czci,
    przeniesione zostało w roku Pańskim 1267 w dniu Kalend wrześniowych. Grobowiec
    świętej był mocno zamurowany kamieniem i cementem. Otworzono go z wielkim
    trudem, używając żelaznych przyrządów, w obecności dostojnych księży: Mikołaja
    opata lubiąskiego i Maurycego, kiedyś opata kamienieckiego, odzianych we
    wspaniałe, zdobione szaty kapłańskie, aby następnie odprawić w uroczystym dniu
    Mszę św. Księża ci w obecności księcia Konrada głogowskiego, jego synów i
    siostry Agnieszki, tudzież innych wybitnych osób przystąpili z pobożnością i
    wielką czcią do podniesienia z ziemi owych relikwi, najgodniejszych najwyższego
    uczczenia. Przybyło wielu prałatów i dostojników świeckich, których dopuszczono
    do uroczystości, natomiast dla uniknięcia hałasów i niepokojów wyłączono
    pospólstwo. Wspomniani ojcowie zostali niejako przez Boga powołani, aby dać
    świadectwo prawdy widzeniu siostry Juliany, która zobaczyła dwóch biskupów i
    dwóch opatów, o czym była już mowa. I oto z ust ich, jak gdyby dwóch godnych
    wiary świadków, poszła w świat wieść o cudach, które potęga Zbawiciela raczyła
    zdziałać i ujawnić. Albowiem po odrzuceniu ziemi z mogiły i uniesieniu górnej
    płyty sarkofagu, w którym leżało święte ciało, rozpłynęła się wokoło woń o tak
    wielkiej sile i takiej słodyczy, że dusze stojących wokół zostały wprawione w
    podziw i radość. Gdy podniesiono z ziemi kości świętego ciała, okazało się, że
    mięśnie zanikły i rozpadły się wiązadła członków. Tylko trzy palce lewej ręki
    świętej zachowały się całkowicie nietknięte: trzymały one w uścisku figurkę
    Najświętszej Panny.

    Figurkę tę św. Jadwiga za życia często z sobą nosiła i gdy ją po śmierci
    chowano, nie można jej było z dłoni wyjąć, bo umierająca tak silnie zacisnęła
    palce. Przeto cuda, które dokonywane były przy pomocy owej figurki, o czym była
    już mowa, nabrały teraz nowego potwierdzenia, ponieważ Matka Boża zachowała od
    zniszczenia ściskające Jej figurkę palce przez tak długi czas. Mózg w głowie
    świętej mimo tego, że leżał w ziemi przez prawie 25 lat, znaleziono z mocy
    Bożej w stanie nienaruszonym, chociaż według opinii ludzkiej szpik i materia
    mózgu najwcześniej ulegają rozkładowi. Ponadto z głowy św. Jadwigi sączył się
    jakiś czysty i przejrzysty płyn, o niezwykle słodkiej i cudownej woni,
    powodując, że całuny i płótna, którymi Jadwiga była otulona, były mokre, jak
    gdyby je wyjęto z rzeki i wykręcono dla osuszenia.

    Na powyższą uroczystość napłynęła nieprzebrana liczba ludzi z różnych krain.
    Więc książęta i szlachta tych ziem, prałaci i rektorzy wielu kościołów, tłum
    mnichów i mniszek różnych zakonów uświetnili swoją obecnością tę uroczystość,
    podczas której celebrowano przeniesienie. Byli tu: znamienity król Czechów
    Ottokar, książę Śląska Władysław, biskup Salzburga i jego bracia książęta
    śląscy, wnukowie świętej i wielu książąt opolskich, poszczególni ze swoim
    rycerstwem według godności swego stanu i dostojeństwa świeckiego, którym
    błyszczeli, przynosząc chwałę i ozdabiając różnorodnością wielu barw swoich
    namiotów równinę pól, na których stanęli wokół klasztoru trzebnickiego. Każdy z
    nich specjalnymi darami i datkami na ofiarę okazywał uczucie żarliwej
    pobożności do tej świętej Bożej, a cały lud wypełniał swe śluby i każdy w
    gorliwej pobożności ofiarował to, co przyrzekł, lub składał ofiarę w miarę
    swych możliwości zgodnie z natchnieniem Pańskim, dla honoru i uczczenia
    świętej.

    Jakkolwiek dostęp do grobu świętej był trudny, to jednak z powodu niezliczonego
    tłumu zgromadzonych, z których każdy chciał dotrzeć do relikwi, aby je
    ucałować, doszło do kontuzji cielesnych z powodu niebezpiecznego i
    niesamowitego naporu tłumu. W świątyni słychać było odgłosy uniesienia i
    zbawczej radości; głosem pełnym słodyczy śpiewano pieśń Chwała Bogu na
    wysokościach. Chwałę Bogu głosiły nie tylko śpiewy mężczyzn i kobiet świeckich
    i osób zakonnych, ale także dźwięki organów, które pobudzały serca wiernych do
    żarliwej pobożności i duchowej radości. Dom Boży nieustannym światłem
    rozjaśniał blask woskowych świec, ozdobionych kwiatami, które poustawiano w
    rozmaitych punktach kościoła. Patrzącym sprawiały szczególną radość świece
    płonące w szklanych kulach, które zwisały w sanktuarium, poruszane zgodnie z
    zamysłem ich twórcy w ten sposób, że naśladowały ruch gwiazd na firmamencie. I
    dobrze się stało ze zrządzenia Boskiego, że tego rodzaju światła ozdabiały
    uroczystości tej świętej, która za życia wstawała ze snu oglądając gwiazdy na
    niebie, o czym była mowa poprzednio, i z ich podziwiania rozpalała się w niej
    radosna miłość Boga. Pogoda i widok niebios zdawały się pomnażać radosny
    nastrój uroczystego święta. Taka wówczas panowała pogoda dzięki zamknięciu
    wiatrów w Skarbcach Pana Boga, że ludzie ze względu na wielką ciżbę nocując po
    lasach i polach pod gołym niebem, radowali się czystością powietrza. Również
    owe światła, które płonęły na chwałę Bogu i uczczenie świętej Jadwigi, a mając
    ozdabiać tę uroczystość przeniesienia świętych zwłok i celebrowaną Mszę św.,
    nie doznały żadnej przeszkody w paleniu się, bo nie było najmniejszego
    podmuchów wiatru.

    Te wszystkie rzeczy uczynił bowiem Ten, który - jak uczy Pismo święte - "czyni
    zgodę na wysokościach". Z Jego łaski nie tylko wyżyny niebieskie, lecz także
    niziny, a mianowicie dusze ludzkie, ogarnięte zostały takim spokojem, że - jak
    to się zdarza w tak wielkim zgromadzeniu - nie było nikogo, kto by był martwy
    lub ranny; było bowiem rzeczą godną i stosowną, że lud zgromadzony na
    uroczystości tej, która wskrzeszała martwych i leczyła rany i choroby, za
    wstawiennictwem jej zasług powrócił do swoich domów w zdrowiu i radości.

    Ponieważ zaś z życia i poprzednio omówionych cudów, a także z powagi Stolicy
    Apostolskiej jaśniej niż słońce stało się znane i wciąż pouczające wiernych, iż
    Jadwiga zaiste jest świętą i włączoną do towarzystwa aniołów, wielu nadal i
    wciąż udaje się do jej bazyliki, oddając jej hołd i modląc się do niej, aby z
    jej pomocą i wstawiennictwem uzyskać łaskę u Boga.

    Módl się za nami wznoszącymi do ciebie korne modły, o święta Jadwigo, aby Pan
    Bóg, który cię przeniósł do wieczystej chwały, również nas po nędzy doczesnego
    życia włączył do towarzystwa aniołów, który żyje i króluje na wieki wieków.
    Amen.

    Słowniczek

    Eremita - pustelnik = zakonnik żyjący w pustelni (eremie)

    inkluza - ascetka lub zakonnica zamykająca się na całe życie w celi i
    przyjmująca pokarm przez okienko

    introit - śpiew na wejście do Mszy św.

    jutrznia - polska nazwa dla mututinum, czyli pierwszej części modlitw
    brewiarzowych, które w klasztorach odmawiano przed wschodem słońca

    kanonik - duchowny wchodzący w skład kapituły katedralnej lub kolegiackiej

    kapelan - kapłan pełniący służbę Bożą w kaplicy klasztornej lub szpitalnej,
    albo kapłan przydzielony do obsługi duszpasterskiej pewnych osób

    konwers - zakonnik w klasztorze klauzurowym (zamkniętym), który nie składa
    ślubów uroczystych i tym samym może załatwiać różne sprawy poza klasztorem

    ksieni - polska nazwa opatki, czyli przełożonej niektórych klasztorów żeńskich

    kustodia - tu: naczynie do przechowywania konsekrowanej Hostii nieszpory -
    wieczorna część modlitw brewiarzowych

    opat - przełożony niektórych klasztorów męskich posiadających tytuł opactwa, w
    których żyje minimum 15 zakonników

    podwoda - furmanka z zaprzęgiem konnym dawana władzom do przewożenia kogoś lub
    czegoś

    serwicjat - dom przymusowych robót

    stalle - ozdobne ławy pod ścianami prezbiterium, przeznaczone dla dostojników
    zwła
  • 17.10.03, 00:07
    tonsura - wygolony krążek na wierzchu głowy; tonsury większe nosili członkowie
    niektórych zakonów, mniejsze zaś posiadali klerycy diecezjalni jako znak
    przynależności do stanu duchownego

    włosiennica - szata pokutna wykonana z szorstkiej tkaniny (kiedyś nawet z
    włosia) i noszona dla umartwienia ciała

    włóka - narzędzie rolnicze złożone z kilku żelaznych lub drewnianych belek
    połączonych łańcuchami, które służyło do ścinania cienkiej górnej warstwy
    gleby; stąd później miara powierzchni gruntu ornego (30 morgów = 16,8 ha)


Popularne wątki

Nie pamiętasz hasła lub ?

Zapamiętaj mnie

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka
Agora S.A. - wydawca portalu Gazeta.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zamieszczanych przez użytkowników Forum. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną. Regulamin.