Zapomniane grodzisko Dodaj do ulubionych


NAUKA Newsweek numer 40/03, strona 70.
Zapomniane grodzisko


Już cztery tysiące lat temu na terenach dzisiejszej Wielkopolski istniał
silnie ufortyfikowany gród, którego władcy rządzili okolicznymi ziemiami.


Dziś z grodu sprzed czterech tysięcy lat pozostały tylko resztki umocnień,
skorupy naczyń oraz narzędzia. Tajemnice zapomnianej osady, położonej w
Bruszczewie, 60 km od Poznania, odkrywają poznańscy archeolodzy z
Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza i Muzeum Archeologicznego oraz uczeni z
niemieckiego uniwersytetu w Bambergu.
Tegoroczny sezon wykopaliskowy był sensacyjny. Badania geomagnetyczne, które
pozwalają wykryć zaburzenia magnetyczne, a tym samym odnaleźć zmiany w
strukturze gleby, wykazały, że dookoła osady istniała palisada z pni drzew.
Oznacza to, że gród w Bruszczewie jest najstarszą tak ufortyfikowaną osadą
nie tylko na ziemiach polskich, lecz także w północnej Europie.
Inne znaleziska z terenu grodu jednoznacznie wskazują, że przez cztery wieki
w tym miejscu znajdowało się centrum handlu, wytopu brązu, garncarstwa oraz
produkcji tkanin, narzędzi z rogu i dziegciu. Odkryte nieopodal grodu bogato
wyposażone pochówki sugerują istnienie ustabilizowanej władzy, a może nawet
rządzącej osadą dynastii. - W świetle zebranych informacji można powiedzieć,
że odkryliśmy pierwszą strukturę państwową na polskich ziemiach - mówi
kierujący badaniami w Bruszczewie dr hab. Janusz Czebreszuk z Uniwersytetu
im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Charakterystyczne znaleziska, w tym broń i
ceramika, dowodzą, że osada należała do kultury unietyckiej, która rozwijała
się na terenie Niemiec, Czech, Moraw i Wielkopolski ok. 2300-1600 r. p.n.e.
Gród znajdował się na niewielkim kilkumetrowym wzniesieniu. Pagórek z trzech
stron otaczała woda rzeki Samicy, która w tym miejscu tworzyła rozlewisko.
Wzniesienie z lądem łączył przesmyk, który mieszkańcy osady przekopali,
tworząc imponującą fosę (o głębokości 5-7 m, szerokości ponad 20 m i długości
co najmniej 80 m). Dzięki temu zabiegowi inżynieryjnemu stworzono wyspę, na
której potem budowniczowie wznieśli gród na planie koła. Jego średnica miała
ok. 120 m. Umocnienia osady składały się z dwóch pierścieni palisad.
Zewnętrzny, niższy (wystawał jedynie kilkadziesiąt centymetrów nad poziom
wzniesienia), zabezpieczał glebę przed osuwaniem się do fosy. Wyższy
pierścień umocnień chronił mieszkańców grodu przed atakiem wroga. Dzięki
dendrochronologii, metodzie oznaczania wieku, polegającej na ocenie rocznego
przyrostu drzewa, naukowcy ustalili, że dęby użyte do wybudowania otaczającej
osadę palisady ścięto w 1923 roku p.n.e. Rozmach prac związanych z
wybudowaniem osady w Bruszczewie jest imponujący. Usunięto tysiące metrów
sześciennych ziemi oraz ścięto co najmniej tysiąc drzew. - Był to gigantyczny
wysiłek, ponieważ ówcześni ludzie posługiwali się kamiennymi oraz kościanymi
narzędziami. Musiała też istnieć osoba (lub osoby) ciesząca się naprawdę
dużym autorytetem, która przekonała swoich ziomków, że budowa grodu im się
opłaci, i która zorganizowała pracę budowniczych - mówi dr hab. Czebreszuk.
Kim był ów charyzmatyczny przywódca? Mógł być to czarownik, który potrafił
przekształcać materię, czyli z ciemnych grudek metalu wyrabiać przedmioty z
brązu. Na terenie osady znaleziono najstarszy odkryty do tej pory warsztat
metalurgiczny w Polsce. Pochodzi on, podobnie jak gród, sprzed blisko 4 tys.
lat. Technologia obróbki metalu była stosunkowo prymitywna. Kawałki brązu
umieszczone w kamiennym tyglu podgrzewano nad paleniskiem. Aby zwiększyć
temperaturę ognia, płomień podsycano za pomocą miechów. Roztopiony brąz
przelewano do kamiennych form, które archeolodzy odnaleźli koło warsztatu.
Naukowcy odkryli także dziesiątki gotowych wyrobów: sztylety, bransolety,
naszyjniki, rylce, szydła oraz koraliki. - Liczba znalezisk dowodzi, że było
to największe ze znanych obecnie miejsc produkcji przedmiotów z brązu w
północnej Europie - mówi dr hab. Czebreszuk. Warsztat funkcjonował
prawdopodobnie przez setki lat, a mężczyźni potrafiący obrabiać metal mogli
władać osadą.


--
Pozdrawiam!

Ignorant
+++
Przeczytaj całą dyskusję
  • drzewko
  • od najstarszego
  • od najnowszego
  • drzewko odwrotne

Wysyłaj powiadomienia o nowych wpisach na forum na e-mail:

Aby uprościć zarządzanie powiadomieniami zaloguj się lub zarejestruj się.

lub anuluj

Zaloguj się

Nie pamiętasz hasła lub loginu ?

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Okazje.info.pl

Bestsellery

Agora S.A. - wydawca portalu Gazeta.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zamieszczanych przez użytkowników Forum. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną. Regulamin.