Dodaj do ulubionych

Szczecińska metoda leczenia zeza zwana lokalizacyj

23.07.04, 11:46
" "Szczecińska metoda leczenia zeza zwana lokalizacyjną"

Prof. dr hab.n.med. Teresa Baranowska-George
Katedra i Klinika Okulistyki z Zakładem Patofizjologii Narządu Wzroku PAM
7-111 Szczecin; ul. Powstańców Wlkp. 72; tel 91- 4661293;
e-mail: kkokzpnw@ams.edu.pl



Szczecińska metoda leczenia zeza, zwana lokalizacyjną, została opracowana w
Katedrze Oku-listyki z Kliniką i Zakładem Patofizjologii Narządu Wzroku w
Szczecinie w latach 1950-60 a następ-nie stale udoskonalana. Podstawę metody
stanowi teoria prof. dr hab. Witolda Starkiewicza, dotycząca kształtowania
się prawidłowego i patologicznego widzenia obuocznego u osób zdrowych i
zezujących. Według tej teorii w akcie widzenia bierze udział cała kora
mózgowa a nie tylko ośrodki wzroku umiejscowione w korze potylicznej i
ośrodki kojarzeniowe. W trakcie kształtowania się widzenia jed-no i
obuocznego powstają tak zwane połączenia czasowe między korowymi ośrodkami
wzroku, ruchu oczu, rąk, nóg i całego tułowia oraz ośrodkami czucia, słuchu i
mowy. Istnienie takich połączeń szczególnie między potylicznymi ośrodkami
wzroku i ośrodkami ruchu rąk czy też nóg w płacie czo-łowym, można udowodnić
doświadczalnie. W przypadku zeza połączenia korowe dla oka zezującego są
nieprawidłowe. Zarówno centralne jak i obwodowe części siatkówki oka
zezującego są pobudzane przez bodźce optyczne wpadające do oka z kierunku w
którym oko zezuje. Jednocześnie dochodzi do prawidłowych pobudzeń siatkówki
oka prowadzącego przez bodźce padające z kierunku jego fiksacji. W tej
sytuacji bodźce optyczne padające równocześnie na oko zezujące i prowadzące
dochodzą do niekorespondujących ze sobą, czyli niesymetrycznych części
siatkówek w obu gałkach ocznych. Sy-metryczność pobudzeń optycznych z
otoczenia dla oka prowadzącego i zezującego można osiągnąć przez zastosowanie
przed okiem zezującym szkła pryzmatycznego, którego moc odpowiada odchyle-niu
oka (np. pryzmat o mocy 20 prdpt. odpowiada kątowi zeza wielkości 100 ).

Stwarzanie warunków zapewniających kształtowanie się prawidłowych połączeń
korowych stało się podstawą leczenia zeza a co za tym idzie braku
prawidłowego widzenia obuocznego i prawi-dłowej ostrości wzroku. Należało
więc opracować taką metodę, która gwarantowałaby symetryczność pobudzeń
siatkówek oraz jednakowe napięcie mięśni zewnętrznych oczu zarówno przy
patrzeniu w dal jak i do bliży. Po uzyskaniu symetryczności zalecano
naprzemienne zakrywanie oczu. W takich warunkach wzrokowa lokalizacja
przestrzenna powstająca w czasie ruchów rąk, głowy czy też w cza-sie
chodzenia, stopniowo utrwala się, co jest związane z powstawaniem
prawidłowych połączeń mię-dzy wyżej wymienionymi ośrodkami w korze mózgowej.
Początkowo uciekano się do zabiegów operacyjnych zmniejszających duże kąty
zeza i do sto-sowania dostępnych wówczas gładkich pryzmatów o niedużej mocy w
celu wyrównania resztkowego odchylenia gałki ocznej. Zalecano też
naprzemienne zakrywanie oczu w ciągu całego dnia nawet przez kilka miesięcy.
Pojawiła się pierwsza różnica między naszą metodą a metodami tradycyjnymi,
według których naprzemienne zakrywanie oczu najczęściej przeprowadza się w
celu leczenia niedowidzenia oka zezu-jącego bez uwzględniania wyżej
wymienionych warunków służących symetrycznemu pobudzaniu siatkówek przy
jednakowym napięciu mięśni zewnętrznych oczu. W latach sześćdziesiątych
wprowa-dzono do użytku cienkie, plastikowe mikropryzmaty, których moc może
równać się 40Dpryzm., co odpowiada kątowi zeza 200. Ułatwiło to wyrównywanie
odchyleń oczu pryzmatami. Szczególne zna-czenie miał wynalazek dwóch polskich
optyków Mariana Borchardta i Mirosława Kowalskiego, któ-rzy wyprodukowali
unikalne mikropryzmaty zawierające również korekcję sferyczną szkieł pluso-
wych i minusowych. Do tej pory nie ma naśladowców ich pomysłu ani w kraju ani
za granicą. Pry-zmaty te ułatwiły zachowawcze leczenie zezów bez
przeprowadzania wstępnych operacji. Leczenie według wyżej opisanych zasad
rozwinęło się szczególnie po wprowadzeniu w 1965 roku hiperkorekcji
pryzmatycznej, którą zaczęto stosować w zezach utrwalonych, ale również w
zezach świeżo nabytych. Pryzmat hiperkorekcyjny to pryzmat, którego moc
przewyższa kąt zeza mierzony również w diop-triach pryzmatycznych. Stosowanie
takich pryzmatów przed każdym okiem przy naprzemiennym za-krywaniu oczu
prowadzi do tego , że zamiast ćwiczyć prawidłową lokalizację wzrokową przy
ruchach rąk i innych grup mięśniowych, przejściowo ćwiczy się lokalizację
typową dla zeza o przeciwnym kierunku. Można powiedzieć, że w zezie zbieżnym
staramy się wyćwiczyć lokalizację typową dla ze-za rozbieżnego i odwrotnie. W
efekcie następuje zmniejszenie się odchylenia zbieżnego w zezie zbieżnym i
rozbieżnego w zezie rozbieżnym. Ułatwione jest utrzymanie obu oczu w pozycji
gwarantu-jącej symetryczność pobudzeń przy wyrównawczej korekcji
pryzmatycznej o małej mocy lub tylko w okularach refrakcyjnych, co
bezwzględnie jest konieczne do powstania prawidłowego widzenia obu-ocznego.
Schemat leczenia można przedstawić w następujących etapach:
Etap I: zapisywanie okularów wyrównujących refrakcję obu oczu po atropinie ½
lub 1% zapuszczanej przez 6 dni. Zakrycie oka zezującego.
Etap II: korekcja wady refrakcji z pryzmatami hiperkorekcyjnymi przed okiem
prowadzącym i zezują-cym z zakrywaniem naprzemiennym oczu w następujący
sposób: gorzej widzącego do szkoły a lepiej widzącego w domu. Naświetlanie
eutyskopem oka z niedowidzeniem z oszczędzeniem plamki i ćwi-czenia
lokalizacyjne.
Etap III: stopniowe odkrywanie obu oczu w okularach z korekcją pryzmatyczną
wyrównujacą kąt ze-za. Naświetlania oka zezującego i obuoczne z oszczędzeniem
plamki. Stopniowe zmniejszanie mocy szkieł pryzmatycznych wyrównujących aż
do ich całkowitego usunięcia. W przypadkach bardzo du-żych kątów zeza
przeprowadza się zabieg operacyjny po uzyskaniu choćby słabego normalnego wi-
dzenia obuocznego. Po zabiegu kontynuuje się leczenie zachowawcze opisane
powyżej.
Etap IV: okulary wyrównujące wadę refrakcji i resztkowy zez. Okresowe
ćwiczenia lokalizacyjne z pryzmatami hiperkorekcyjnymi (w ciągu dnia 2 x po
10 do 15 minut). Utrwalanie prawidłowego wi-dzenia obuocznego przez
naświetlanie obu oczu z oszczędzeniem plamki i ćwiczenia na synoptoforze oraz
dalsze leczenie niedowidzenia oka zezującego. Dążenie do uzyskania
równoległego ustawienia oczu bez okularów.
Leczenie hiperkorekcją pryzmatyczną spowodowało znaczny spadek liczby
wykonywanych operacji na mięśniach zewnętrznych oczu. Obecnie większość
dzieci leczonych wg naszej metody uzyskuje całkowite wyleczenie bez
konieczności interwencji chirurgicznej.
Leczenie tą metodą jest już możliwe w 1 roku życia dziecka, czego nie
można dokonać meto-dami tradycyjnymi. Daje to wielką szansę wczesnego
uzyskania prawidłowego widzenia obuocznego i dobrej ostrości wzroku jeszcze
przed okresem przedszkolnym. Natomiast systematyczne, długotrwałe leczenie na
drodze stosowania korekcji pryzmatycznej z dodatkowym stymulowaniem widzenia
każ-dego oka oddzielnie i obu razem (jak np. naświetlanie eutyskopem lub
lampą błyskową z oszczędze-niem plamki, leczenie synoptoforem itp.) umożliwia
osiągnięcie prawidłowego widzenia obuocznego oraz znacznej poprawy widzenia
oka zezującego nawet w bardzo trudnych przypadkach zezów utrwa-lonych z
początkowym brakiem prawidłowego odruchu fiksacyjnego. Należy jednak
podkreślić, że warunkiem uzyskania opisywanych rezultatów jest
systematyczność leczenia.
W każdym przypadku dążymy do uzyskania normalnego widzenia,
obuocznego, łącznie z wi-dzeniem stereoskopowym, oraz do znacznej poprawy
widzenia oka zezującego, co warunkuje wyko-nywanie w przyszłości wielu
zawodów. Nie uznajemy wyleczenia pod tak zwanym małym kątem anomalii (około
50 do 100). Przy takim prawie niewidocznym zezie nie uzyskuje się idealnego
widze-nia obuoczneg
Edytor zaawansowany
  • smutniutka 23.07.04, 11:49
    W każdym przypadku dążymy do uzyskania normalnego widzenia, obuocznego,
    łącznie z widzeniem stereoskopowym, oraz do znacznej poprawy widzenia oka
    zezującego, co warunkuje wykonywanie w przyszłości wielu zawodów. Nie uznajemy
    wyleczenia pod tak zwanym małym kątem anomalii (około 50 do 100). Przy takim
    prawie niewidocznym zezie nie uzyskuje się idealnego widzenia obuocznego.
    Pacjent nie ma również szans na poprawę ostrości wzroku oka zezującego z nie
    wyleczoną fiksacją pozaplamkową.
    Według zasad metody lokalizacyjnej prowadzi się również leczenie zezów
    u dorosłych. W niektórych przypadkach udaje się odzyskać normalne widzenie
    obuoczne różnego stopnia, względnie uzyskuje się trwały efekt kosmetyczny. Jest
    to wbrew opinii wielu strabologów, którzy uważają, że zezów utrwalonych u
    dorosłych nie leczy się w ogóle, ponieważ po zabiegach operacyjnych może wy-
    stępować uporczywe dwojenie względnie szybki powrót oka do ustawienia
    pierwotnego lub w prze-ciwną stronę.
    Dane statystyczne pochodzące z lat osiemdziesiątych potwierdzają, że
    wyleczenie funkcjonal-ne u dzieci osiągamy w około 75% leczonych różnych
    przypadków zeza, a u dorosłych – w około 53%


    Piśmiennictwo:
    1. Starkiewicz W.: Fizjologiczne podstawy przestrzennych wrażeń wzrokowych
    ze szczególnym uwzględnieniem tworzenia normalnego widzenia obuocznego u
    zezujących. PZWL ,Warszawa, 1969.
    2. Baranowska-George T.: Leczenie zeza ze szczególnym uwzględnieniem
    metody szczecińskiej. Traitement du strabisme-references particulieres a la
    methode de Szczecin. Wyd. Sylwjana, Szczecin, 1993. "
  • smutniutka 23.07.04, 11:59
    Więcej informacji na temat metody lokalizacyjnej można znaleźć w
    specjalistycznym kwartalniku medycznym "Okulistyka" z wrzesnia 2001 (numer
    specjalny) [niestety płatny]

    www.okulistyka.com.pl/arch_specjalny_wrzesien_01.htm
  • smutniutka 23.07.04, 12:08
    Katedra i Klinika Okulistyki z Zakładem Patofizjologii Narządu Wzroku
    70-111 Szczecin, al. Powstańców Wlkp. 72

    tel. (091) 466 12 94, fax 466 13 07

    www.pam.szczecin.pl/pl/wlek/okulist.html
    ~~~

    (0-91) 466 12 87 - odział dziecięcy kliniki (leczą tam też zeza u dorosłych)

    (0-91) 466-12-83 - przyjmowanie do szpitala (Samodzielny Publiczny Szpital
    Kliniczny)

    (0-91) 466-12-73 - poradnia leczenia zeza




Popularne wątki

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka
Agora S.A. - wydawca portalu Gazeta.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zamieszczanych przez użytkowników Forum. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną. Regulamin.