• drzewko
  • od najstarszego
  • od najnowszego

Podagrycznik Dodaj do ulubionych

  • 21.03.04, 20:28
    PODAGRYCZNIK
    Wielu właścicielom ogrodów podagrycznik daje się we znaki jako złośliwy
    chwast, wyjątkowo agresywny i trudny do wytępienia. Inni sadzą na rabatkach
    jego dekoracyjną odmianę o pstrych, kremowo-zielonych liściach. Mało kto wie,
    że jest to roślina o długiej historii stosowania w medycynie. Nazwę swą
    otrzymał podagrycznik nie przez przypadek, lecz dzięki potwierdzonej przez
    stulecia skuteczności w leczeniu formy artretyzmu zwanej podagrą. W
    Średniowieczu podagrycznik uprawiany był w przyklasztornych ogrodach jako
    roślina warzywna oraz lecznicza. Spożywali go mnisi i biskupi dla
    przeciwdziałania atakom podagry, będącej efektem nadmiernie obfitych uczt
    popularnych w owym czasie wśród duchowieństwa. Dla ludności wiejskiej był
    dawniej ważnym produktem spożywczym, “ostatnią deską ratunku” na przednówku,
    kiedy do jedzenia nie zostało nic innego. Obecnie został niesłusznie
    zapomniany.
    Podagrycznik pospolity (Aegopodium podagraria L.) jest wieloletnią rośliną z
    rodziny baldaszkowatych (Apiaceae) o pełzających, długich, silnie
    rozgałęzionych kłączach. Liście odziomkowe wyrastające na przedwiośniu są
    podwójnie trójdzielne, charakterystycznie asymetryczne u nasady i osadzone na
    długich ogonkach. Poszczególne listki mają kształt jajowaty. Łacińska nazwa
    rodzajowa podagrycznika pochodzi od greckich słów “aix”, “aigos” (koza)
    i “pous”, “podos” (stopa), gdyż osobom obdarzonym wyobraźnią kształt liści
    przypomina odcisk koziej racicy. W maju i w czerwcu spośród liści wyrastają
    ulistnione, wewnątrz puste łodygi osiągające wysokość 50-100 cm, w górnej
    części rozgałęzione. Na szczytach łodyg od końca maja do sierpnia ukazują się
    niezbyt efektowne baldachowate kwiatostany, złożone z drobniutkich białych
    (rzadko różowych) kwiatów. Owocem jest rozłupnia rozpadająca się na 2
    rozłupki. Dojrzałe owoce osiągają 3-4 mm długości, kształtem przypominają
    kminek, lecz nie mają jego charakterystycznego smaku.
    Jako roślina pochodząca z cienistych lasów liściastych podagrycznik lubi
    gleby żyzne, zasobne w związki azotu i dostatecznie wilgotne. Rośnie
    najchętniej w miejscach zacienionych lub półcienistych, ale dobrze prosperuje
    także na stanowiskach słonecznych. Często tworzy rozległe łany. Poza terenem
    ogrodów i sadów podagrycznik nietrudno spotkać w wilgotnych lasach
    liściastych i zaroślach, parkach, przy zabudowaniach, pod płotami, na
    śmietniskach. Rozpowszechniony jest niemal w całej Europie, rzadszy na
    południu.
    Surowcem leczniczym jest ziele podagrycznika. Wielu zielarzy uważa za
    skuteczne tylko świeże ziele, zbierane wiosną i na początku lata. Czasami
    liście wczesnym latem suszy się do późniejszego użytku w zacienionym,
    przewiewnym miejscu. Podobnie jak liście wykorzystuje się niekiedy białe
    podziemne kłącza. Zbierając podagrycznik należy uważać, aby nie pomylić go z
    innymi – niekiedy silnie trującymi – gatunkami roślin z rodziny
    baldaszkowatych.
    Ziele podagrycznika zawiera olejek eteryczny o specyficznym zapachu (w jego
    skład wchodzą m.in. limonen, felandren, terpeny), węglowodany (glukoza,
    fruktoza, umbeliferoza), flawonoidy (kwercetyna, kemferol), związki
    kumarynowe, sterole, kwas chlorogenowy i kwas kawowy, związki
    poliacetylenowe, sporo chlorofilu, enzymy, znaczną ilość soli mineralnych
    (m.in. związki wapnia, magnezu, potasu, żelaza, miedzi, boru, tytanu,
    szczególnie dużo manganu). Liście są bogatym źródłem witamin: w 100 g liści
    znajduje się do 12 mg karotenu i około 60 mg witaminy C. Wysuszone młode
    liście zawierają około 10% białka i 3% tłuszczu. Owoce obfitują w białko,
    skrobię, tłuszcze oraz żółty olejek eteryczny o dość przyjemnym zapachu i
    piekącym smaku.
    Wszystkie części podagrycznika mają działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe,
    moczopędne, wzmacniające, uspokajające i gojące rany. W nowoczesnym
    ziołolecznictwie stosowany jest rzadko. Dawniej ceniony był przede wszystkim
    jako specyficzny lek przeciw podagrze. Podagra (inaczej dna lub skaza
    moczanowa) jest formą artretyzmu spowodowaną odkładaniem się w tkankach soli
    kwasu moczowego. Objawia się napadowym ostrym zapaleniem stawów i
    zwiększeniem ilości kwasu moczowego we krwi. Ziele podagrycznika stosowane
    zewnętrznie i wewnętrznie poprawia wadliwą przemianę materii i łagodzi
    dokuczliwość tego schorzenia. Przynosi ulgę również bólach reumatycznych i w
    innych chorobach stawów. Ciepłe okłady z rozparzonego ziela przykłada się na
    części ciała objęte stanem zapalnym. Według zielarza Witolda Poprzęckiego
    okłady takie poprawiają transpirację skóry i skutkują (po usunięciu) znacznie
    dłużej niż wiele okładów rozgrzewających innego rodzaju. W zwyrodniałe stawy
    można wcierać świeży sok z ziela. W niektórych przypadkach rwy kulszowej
    (ischiasu) cudowny efekt dają przykładane na biodro okłady z kłączy i liści
    podagrycznika gotowanych razem, od czasu do czasu zmieniane. Wiosną z młodych
    liści podagrycznika przyrządzano niegdyś dla cierpiących na bóle stawów
    oczyszczające organizm potrawy. Napary z ziela suszonego lub świeżego (łyżkę
    suszonych lub 2 łyżki posiekanych świeżych liści zalać szklanką wrzącej wody,
    odstawić pod przykryciem do ostygnięcia, pić po 1/3 szklanki 3 razy dziennie)
    są ludowym lekiem wewnętrznym przeciw podagrze, schorzeniom reumatycznym
    oraz bólom nerek.
    Podagrycznik korzystnie wpływa na przemianę materii w organizmie, przyspiesza
    trawienie, likwiduje stany zapalne. W chorobach przewodu pokarmowego
    podagrycznik wykazuje działanie regulujące i polecany jest zarówno przy
    objawach zaparcia, jak i biegunki. Z uwagi na odwadniające właściwości
    stosowany w dolegliwościach nerek i pęcherza moczowego. Okłady z ziela
    przyspieszają gojenie się ran, łagodzą ból i obrzęk przy oparzeniach oraz
    ukąszeniach owadów. Białoruska medycyna ludowa korzysta z tej rośliny w
    leczeniu zawrotów głowy. W ostatnich latach naukowcy odkryli, że preparaty
    podagrycznika pobudzają odtruwające działanie wątroby.
    Podagrycznik należał niegdyś do najpopularniejszych dziko rosnących warzyw.
    Kłącza i liście jadalne są na surowo lub po ugotowaniu. Kłącza są pikantne i
    aromatyczne. Zapach liści jest silny, trochę przypominający marchew, dla
    wielu osób trudny do zaakceptowania, lecz smak delikatny i przyjemny -
    dlatego niektórzy przepadają za tą rośliną. W wielu rejonach Europy z młodych
    liści podagrycznika przyrządzano tradycyjnie wiosenne potrawy: zupy i
    jarzynki podobne do szpinaku o wysokiej wartości odżywczej i właściwościach
    przeciwszkorbutowych, moczopędnych oraz rozgrzewających. Surowe listki
    dodawano do sałatek. Liście tej rośliny tym bardziej są cenne, że pojawiają
    się wczesną wiosną, gdy brakuje innych świeżych zielenin bogatych w witaminy.
    Młodziutkie, pomarszczone jak kurze łapki listki podagrycznika można zbierać
    do celów kulinarnych gdy tylko miną mrozy i stopnieje śnieg – w kwietniu, a
    podczas łagodnych zim już w marcu lub nawet w końcu lutego. Im liście są
    młodsze, tym smaczniejsze i bardziej kruche. Latem po dojrzeniu owoców
    powtórnie zaczynają wyrastać z ziemi liście – te najmłodsze, jasnozielone
    wykorzystujemy do spożycia. Liście podagrycznika można na zimę kisić jak
    kapustę, solić, suszyć lub zamrażać jak szpinak.
    Podagrycznik – pospolity chwast pełen biologicznie czynnych substancji
    korzystnych dla zdrowia - zasługuje na szersze rozpowszechnienie jako roślina
    lecznicza i wiosenne warzywo. Z dawien dawna mądry lud cenił takie
    energiczne, „przebojowe” chwasty, dostrzegając w ich niesłychanej sile
    życiowej środek na podniesienie własnej witalności. Znamy niezwykłą moc
    leczniczą pokrzywy, mniszka, skrzypu, perzu. Podagrycznik we współczesnej
    fitoterapii pozostaje zdecydowanie w cieniu. Może warto to zmienić?





    Zaawansowany formularz
  • Powiadamiaj o nowych wpisach

Wysyłaj powiadomienia o nowych wpisach na forum na e-mail:

Aby uprościć zarządzanie powiadomieniami zaloguj się lub zarejestruj się.

lub anuluj

Zaloguj się

Nie pamiętasz hasła lub loginu ?

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka
Agora S.A. - wydawca portalu Gazeta.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zamieszczanych przez użytkowników Forum. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną. Regulamin.