Kazde miasto, miasteczko i siolo w Hiszpanii ma swoja Plaza Mayor.
Nie wszystkie przetrwaly nawalnice historii, ale stara Plaza Mayor
to odbicie charakteru miasta i jego architektury. Madrycka Plaza
Mayor to prawdziwa perla urbanistyczna. W moim, osobistym rankingu
plasuje sie tuz za niezrównana, nieosiagalna Plaza Mayor w Salamance.
Jest to calkowicie zamkniety, prostokatny plac z portykami i
galeriami, ponad 200 misternie plecionymi balkonami i typowym
kolorytem dla Madrytu, bezu i lawendy, kontrastujacego z grafitowym
odcieniem lupek pizarry, którymi kryte sa dachy starego miasta.
Posiada dziewiec bram, z których najslynniejsza jest Arco de
Cuchilleros (Luk Nozowników) w poludniowo-zachodnim rogu placu. Ta
brama jest wyjatkowo wysoka z uwagi na róznice poziomów miedzy Plaza
Mayor i Cava San Miguel do której prowadzi bezposrednio Arco de
Cuchilleros.
W srodkowej czesci strony pólnocnej placu znajduje sie Casa de
Panaderia (Dom Pekarzy) najstarszy i jeden z najbardziej
reprezentatywnych budynków placu (jako jedyny posiada rzezby postaci
mitologicznych przy oknach).
Dokladnie, po przeciwnej stronie, na scianie poludniowej, znajduje
sie Casa de Carnicería (Dom Rzeznika). Jak moglas zauwazyc,
wszystkie nazwy na Plaza Mayor zwiazane sa cechem rzemieslniczym,
takze pobliskie ulice zwane sa wedlug rzemiosl jakie tam sie
uprawialo.
W cieniu glebokich luków wspartych na granitowych filarach znajduja
sie liczne sklepy, punkty kolekcjonerskie, numizmatyczne,
filatelistyczne a takze kawiarnie i restauracje, jakoze jest to
bardzo turystyczny punkt. W podziemniach i piwniczkach miescza sie
typowe tawerny gdzie od sufitu wisi jamón serrano a wino leje sie
szerokim strumieniem.
Poczatki Plaza Mayor datuja XV wieku, kiedy to zbiegaly sie tu drogi
(dzis ulice Toledo i Atocha) i odbywal glówny rynek i targowisko
miejskie.
W 1580, po przeniesieniu dworu z Valladolid do Madrytu Felipe II
zlecil architektowi Juan de Herrera projekt zagospodarowania placu.
Plaza Mayor ucierpiala trzy wielkie pozary, które w gruncie rzeczy
za kazdym razem strawily ja niemal doszczetnie. Architekci zajmujacy
sie rekonstrukcja, zostawiali swoje pietno na obliczu placu.
Ostatnia rekonstrukcja zajal sie Juan de Villanueva. Zmniejszyl on
ilosc pieter z pieciu do trzech a takze zamknal plac otwierajac
jednoczesnie duze duze luki ulatwiajace dostep.
W 1848 ustawiono w centrum placu statue Felipe III na koniu. Jest to
dzielo Pietro Tacca z roku 1616.
Co roku, w grudniu Plaza Mayor zamienia sie w targowisko
Bozonarodzeniowe. Ta tradycja utrzymuje sie od 1860 roku.
Z Plaza Mayor promieniuje dziewic ulic. Mozna podazyc kazda z nich.
Mozna pójsc sladami Hemingwaya, który lubil bardzo zgubic sie na
starych uliczkach w poblizu Plaza Mayor, a szczególnie gustowal w
barach i restauracjach ulicy Cuchilleros (Botín !!).
