Dodaj do ulubionych

SŁOWNIK GWARY RADOMSKIEJ

25.12.04, 22:42
MOŻECIE GO POZNAĆ OTWIERAJĄC POCZTĘ bolesta@gazeta .pl(uruchomcie później
odbierz).

bolesta
12584713

Wesołych i Szczęśliwego Nowego
Edytor zaawansowany
  • 26.12.04, 22:38
    Dzięki, wzajemnie syćkiego dobrego!
  • 27.12.04, 17:03
    No,Najlepszego(Dlo Wszystkich)!!!

    PS
    Możecie chytnuńć łokim na 'Forum Słowiańskie' gdzie zamiscum włośnie' słownictwo
    rodumskie'(kilko tysiyncy słów i wyrożyń)-ungur.

    POZDR.


    ------------------------------------------------------------------------------

    Zdawo sie mi ze dotorło do Wos zym nie zodyn wpółMozursmile)))
  • 27.12.04, 17:07
    ...łozscywiźdźśćje 'słownik gwary radomskiej'-bolesta('forum słowiuńskyje')...
  • 28.12.04, 10:12
    bolesta napisał:

    > MOŻECIE GO POZNAĆ OTWIERAJĄC POCZTĘ

    Niezło robota. Jo jednak trolem jezdem i musze sie przyczepić, bo bym ni móg
    usnąć smile
    Pytom sie - jako je rola tego słownika - czy to mo być spis wszyskich (prawie)
    słów i wyrażeń (pod)radomskich, czy spis regionalizmóf? Jak to drugie, to sie
    nijak zgodzidź ni moge, bo większoś tych słów i wyrażeń jezd jag najbardzij
    ogólnopolsko. Niktóre rzeczywiście mogo bydź mało znane, zwłoszcza miastowym,
    ale to nie ih radomskoź o tym przesądzo, jacy specyficzne zastosowanie.

    --
    pzdr
    piotrek
    *****
    Troll to też stworzenie boże/że inaczej żyć nie może/że ci czasem głowę utnie/
    nie postępuj tak okrutnie...
  • 28.12.04, 19:01
    No,dźjnkujym smile))
    Na pewno większość jest po wsiach znana,ale czy wszystkie?
    Poza tym skąd ja mam wiedzieć,że gdzieś te słowa są w użyciu?
    (Przecież całej wiejskiej Polski nie znam).
    Starałem się wybrać te najmniej używane bo przecież nie ma sensu pisać o
    rzeczach
    banalnych.
    Ja mogę znać góra 40% archaizmów występujących na naszym terenie.

    Jesteście specjalistami,to możecie korzystać z 'radomskiego słownika'.

    Wiecie,ja tam nie wiem jak jest,ale np.nie spotkałem się żeby 'Dudlebów'
    wywodzić od 'dudle'-śsie a 'chorwatów' od 'chrwać'.
    Piszę bo może naprawdę ci z miasta mogą o tym nie wiedzieć.
    (A jeśli wjedzum to zaco ńjye stozujum?
    Że nosze to niby gorsze czy jak?).

    POZDR.
  • 29.12.04, 11:13
    Na pewno niektórzy odnieśli wrażenie,żem strasznie antymazowiecki co nie jest
    prawdą.
    U nas nie ma nienawiści do Mazurów,raczej uważa się ich za trochę gorszych i
    głupszych ale w sumie całkiem do rzeczy ludzi.
    (O tym już pisał np.Pasek:'Ślepy Mazur').
    Warszawiacy są w naszym odczuciu zarozumialcami i takimi rozwydrzonymi nieco
    bachorami.
    'Warszawskie' to takie delikatne,lukrowate,nijakie.
    'Po warszawsku'-byle jak,lekko,udawanie.
    Mieszkaniec stolicy jest niekonkretny,cwany i nie potrafi wytrwale pracować.
    W ogóle my Radomiaki uważamy siebie za twardych chłopów a sąsiadów z północy
    mamy raczej za maminsynków.
    Język stołeczny przypomina bardziej mowę dzieciaków bawiących się w piaskownicy
    niż normalną mowę.

    No,ale z drugiej strony mamy dla Warszawiaków jakiś sentyment i uważamy ich za
    zdziwaczałych elegancików którym należy ich fanaberie wybaczać bo oni
    nie są wpełni dorośli(dojrzali).
    Zresztą,wydawa mi się,że cała polska polityka jest taka właśnie'warszawka'.
    Naprawdę,nie byłoby źle żeby przenieść stolicę do Krakowa.
    Polsce potrzenbi są gospodarze a nie pajace.
  • 29.12.04, 13:17
    ungur napisał:

    > No,dźjnkujym smile))
    > Na pewno większość jest po wsiach znana,ale czy wszystkie?

    Zdradze ci sekret, że "bzykać" w znaczeniu seksualnym je znane tyż w miastach
    smile Co do jinnych słóf, to większoś (oczywiście większoś, to nie wszyskie) je
    znano gdziebodyj, jacy nie wszędzie i nie wszyskim. Taki zwykły Warszawiok
    pewnie nie bedzie wiedzioł, co to "cieliczka", ale jag jusz ten Warszawiog je
    ministrem rolnictwa, to powinien wiedzieć, bo w podpisanym przez niego
    rozporządzeniu stoi (jag byk smile ) "cieliczki i jałówki". I tag dalij.

    > Poza tym skąd ja mam wiedzieć,że gdzieś te słowa są w użyciu?
    > (Przecież całej wiejskiej Polski nie znam).

    Weś takie słowo wrzudź w gógla i zoboczysz, kto go używo i kiej. Jag zoboczysz,
    że "babski" praktycznie zawsze znaczy "kobiecy, zwykle f kontekście niepoważnym
    jag >>babskie pogaduchy<< lub pogardliwym jag >>babsko robota<<", a u ciebie
    znaczy po prostu "kiepski", to już wisz, że to regionalne znaczenie, ale jag
    zoboczysz, że "baba" w znaczeniu "obelga dlo chłopa" je cołkiem popularne, to
    zoboczysz, że to żoden regionalizm, jacy kolokwializm... Podobnie możno odkryć,
    że coź je archaizmem, a nie "czystym" regionalizmem (ale regionalizmem może bydź
    nieprzerwane do dzisiednia stosowanie). Tu jednak je sprawa ślizgo, jusz kiedyź
    zaczonem taki wątek (o "turbowaniu sie")...

    > Starałem się wybrać te najmniej używane bo przecież nie ma sensu pisać o
    > rzeczach
    > banalnych.
    > Ja mogę znać góra 40% archaizmów występujących na naszym terenie.
    >
    > Jesteście specjalistami,to możecie korzystać z 'radomskiego słownika'.

    Jo nie jezdem smile

    >
    > Wiecie,ja tam nie wiem jak jest,ale np.nie spotkałem się żeby 'Dudlebów'
    > wywodzić od 'dudle'-śsie a 'chorwatów' od 'chrwać'.

    Jo tyż nie... To je ciekawe, ale ginie wśrót powszechnie (tag mi sie widzi)
    zwrotów jag "obalić flaszke"...

    > Piszę bo może naprawdę ci z miasta mogą o tym nie wiedzieć.
    > (A jeśli wjedzum to zaco ńjye stozujum?

    O - wymowa, to coź bardzij specyficznego - słownictwo łatwij przechodzi z jednyj
    grupy do drugij... Ale zaręczom ci, że np. "wziąć się w garść" (chodź jo bym
    powiedzioł "wziąś sie w gorść") to stosujo, nawet w tzw. literaturze pieknyj...

    > Że nosze to niby gorsze czy jak?).

    Wasze, radomskie, od naszego, rzeszowskiego? Na pewno!
    smile (To był żart.)

    >
    > POZDR.


    --
    pzdr
    piotrek
    *****
    Troll to też stworzenie boże/że inaczej żyć nie może/że ci czasem głowę utnie/
    nie postępuj tak okrutnie...
  • 29.12.04, 13:19
    bolesta napisał:

    Kurde - to nie był(a) bolesta, jacy jo - piotrpanek, jacy przes to logowanie sie
    na tamtyj poczcie system Gazety Wybiórczyj mie tak podpisoł...
    --
    pzdr
    piotrek
    *****
    Troll to też stworzenie boże/że inaczej żyć nie może/że ci czasem głowę utnie/
    nie postępuj tak okrutnie...
  • 30.12.04, 14:25
    Nu dogk!
    Jjo źjjym mordwjjym Bjodrbungku zye nyozyso gwyoro źiybguo zońjygko.
    35 lat temu nazad to gdyby ktoś spytał dzieciaki wiejskie o drogę to 3/4
    odpowiedziałoby mu po wiejsku bo inaczej nie umiało mówić.
    20 lat temu jeszcze 40% by tak postąpiło.
    Obecnie wszystkie powiedziałyby po polsku co najwyżej z wtrętami gwarowymi.

    Na przełomie roków 70/80 3/4 dzieciarni mówiło gwarą ale spośród tychże najwyżej
    10-15% gadało archaicznie czyli prawdziwą nasz dialekt znało jakieś 10% ogółu.
    Oni mówili jeszcze ścieśnionie i donośnie(tak jak Ślązacy)i właśnie znali dużą
    liczbę starodawnych słów:jjym,jjodek,tendyk,tamok,źjito,źjoba itp.(przy braku
    wymowy 'f'zamiast 'w' co napewno jest dużym archaizmem tutejszym).
    Obecnie to najmłodsze pokolenie nie zna połowy słownictwa które używali ich
    rodzice.
    Poza tym nie mówią jak dawniej a bardziej po polsku.
    Kiedyś łatwiej było zachować właściwą wymowę bo nie było kontaktu z mediami.
    Jak dziecko będzie mówić gwarą kiedy w szkole,w radiu,telewizji czy w
    komputerze spotyka się z językiem polskim?
    Tylko zapisanie i nagranie naszego języka oraz jego wtórna nauka(w szkole) może
    zachować tę naszą swojstą mowę(eklektyczną,archaiczną z praindoeuropejskim
    zaśpiewem).
    U nas nie ma chęci do zachowywania starej mowy jak gdzie indziej.
    Wciąż się śmieją z wsiowej gadki.
    No ale trzeba ten proces powstrzymać!
    Musimy zagrać na patriotyźmie lokalnym!
    Może się znajdzie chociaż grupka która będzie kultywować tradycję przodków.

    POZDR.
  • 30.12.04, 20:10
    Wies, ni moge sie nadziwowac tyj Wasyj mowie, moze temu ona i wsiąkła, ze
    była za trudno?
  • 31.12.04, 11:40
    Ćjupozko,uno ńjye trudno ,jjum ćjynzko zopjysoćj.
    Poza tym bardzo odbiega od języka polskiego i wydaje się jakoś strasznie
    zacofana i przez to była tępiona.
    Ludzie którzy nie potrafili mówić inaczej wstydzili się jej.
    Na pewno język polski jest dużo prościejszy i przez to nasza wielowarstwowa
    gwara nie ma szans na zachowanie się w upraszczającej wszystko nowoczesności.
    No ale trzeba próbować bo to jest nasz skarb,wjncy- wszystkich
    Indoeuropejczyków!

    POZDROWJUM
  • 01.01.05, 14:40
    Ćjungly clowiyg cosi nyowygo sobjy przpmńjy:

    'Marychy nie opowiedziała dzieciakum'-Marycha....
    'Krychy też nimo piyńjyndzy'-Krycha...

    Nie wiem dlaczego mówi się :'Krychy,Marychy' zamiast 'Krycha,Marycha'?

    W ostatnich 'Anonsach Radomskich' rozśmieszyło mnie takie ogłoszenie:
    'Zakupię lot gołębi' z niskiego lotu,w ilości 30-50 sztuk'.
  • 02.01.05, 11:23
    Przypisywanie Radomianom wymowy odmazowieckiej jest nieporozumieniem.
    Na całym terenie(oprócz Powiśla które w połowie mówi po mazwsku)wpływy sąsiada
    z północy nie przekraczają 20% całości mowy(może w przygranicznym pasie 10 km
    od etnograficznego Mazowsza są większe).
    Wszyscy w domu wyśmiewamy się po cichu z mowy powiślańskiej(odmazowieckiej).
    Ona jest dla nas śmieszna i głupia.
    No a gdybyśmy my tak gadali to przecież nie wydawłoby się nam to gadanie tak
    dziwaczne,nie?
  • 03.01.05, 10:57
    O GMINIE - HISTORIA


    HISTORIA WARTO ZOBACZYĆ STATYSTYKA GOSPODARKA POŁOŻENIE





    HISTORIA MIEJSCOWOŚCI I GMINY RUSINÓW




    Wody Wiązownicy - wezbrane podczas długotrwałych opadów lub roztopów
    wiosennych - pokonują niekiedy obniżenie tego działu wodnego w lesie na
    wysokości wsi Klonowa i przelewają się przez las, pola i łąki w kierunku
    Drzewiczki. Takie usytuowanie terenu i przepływ wody ukształtowały rozległe
    mokra­dła i stawy leśne o nazwach: Smug (wieś Władysławów), Smużyk, Smużela,
    Popławy, Koń. Dawniej był to teren w znacznej mierze niedostępny dla ludzi.
    Jego osuszenie na skutek melioracji, przysporzyło pastwisk, lasu i pól
    uprawnych, zmieniając istotnie ekosystem oraz warunki egzystencji flory i fauny.

    W XVIII wieku - jak dowodzą informacje zawarte w inwentarzu dóbr ziemskich -
    przepływały tu także, łączące się w lesie grabowskim i wpadające wspólnym
    ciekiem do Drzewiczki, rze­czki: Saana, Gwozdzka, Smagowka. Prawdopodobnie
    śladami po tych rzeczkach, zasilanych niegdyś obficie wodami z okoli­cznych
    lasów, są - łączące się w tym samym miejscu i wypada­jące wspólnym ciekiem do
    Drzewicaki - rowy melioracyjne, biegnące od Grabowej (Saana), Goździkowa
    (Gwozdzka) od opi­sanego powyżej przewężenia przyjmującego nadmiar wody z
    Wiązownicy (Smagowka).

    W opisach wymienionego inwentarza dóbr utrwalone zostały zabytki dawnego
    piśmiennictwa, Saana może stanowić bowiem zabytek staropolskiego systemu
    fonograficznego, wprowadzone­go około 1440 roku traktatem ortograficznym rektora
    Akademii Krakowskiej, Jakuba Parkoszowica z Żurawicy. Obok głosek „a”
    wprowadził on „aa”, obok „o” – „oo”, obok „u” – „uu”, obok „ign”, „ga” a
    także „ą”, „ę”, „ć”. W związku z tym pisano, na przykład Aadam (obecnie: Adam),
    daał (dał), graad (grad), kuur (kur), Russinow (Rusinów). Reliktem tej pisowni
    jest - występujące również w tymże inwentarzu - nazwisko Dęmbinski (gdyż u
    Parkoszowica, obok „ą”, „ę”, występują także „ąm” i „ęm”. Dlatego też ród
    Rawiczów z Dębian pisano zarówno „Dęmbińscy” (Dębińscy), jak i „Dembinscy”.

    Saana prawdopodobnie gromadziła wody z kierunku Grabowej, Gwozdzka - nazwa ta,
    podobnie jak „gwóźdź”, wywodzi się od „gwozd” (gozd) - jest pochodna od słowa
    oznaczającego niegdyś drzewo. A wymieniona w inwentarzu dóbr Rzeczka płynęła –
    jak wskazuje fonografia terenu - od wsi Goździków (dawniej: Gwoździków), której
    nazwa pochodzi od „gwozd” (gozd), słowa oznaczającego ciemny, stary las. W
    dokumencie łacińskim z 1415 roku zawarto nawet wyjaśnienie: „... z ciemnymi
    lasami, zwa­nymi powszechnie gozdy”. Obecnie rzeczułka ta mogłaby nazywać się
    Leśniawka lub Leśna.

    Smagowka - to być może, rzeczułka odprowadzająca wody z terenów, na których
    znajdowały się wymienione smugi (smagi, pisane: smugi).

    Od II wieku do drugiej połowy IV wieku ta - silnie zalesiona i słabo zaludniona
    okolica - jak wynika z dokumentów - nale­żała do kasztelani skrzyńskiej,
    graniczącej od zachodu z kasztelaniami żarnowiecką i inowłodzką. Przez długi
    czas były to - łączące z ich stolicami Skrzyńskiem (z biegiem czasu wy­odrębniły
    się dwie miejscowości: Skrzyńsko, czyli Stare Skrzynno i Skrzynno) i
    Inowłodzem - tereny sporne między władcami piastowskiego państwa polskiego a
    władcami Mazowsza prowadził do zatargów, napięć i konfliktów zbrojnych, chociaż
    były to obszary słabo zaludnione, to jednak procesy feudalizacji i potrzeby
    utrzymania dworów książęcych, magna­ckich i hierarchii kościelnej powodowały ich
    postępujące za­siedlenie, początkowo na prawie polskim, a od XIII wieku na pra­
    wie niemieckim, zwanym także średzkim (od Środy w Wielkopolsce). Immunitety
    (przywileje), udzielane możnowładcom, coraz bardziej ograniczały kompetencje i
    władzę księcia, zwiększały się natomiast potencjał gospodarczy i znaczenie
    polityczne możnowładców świeckich i kościelnych.

    W drugiej połowie XIV wieku zaczęły wyodrębniać się nowe jednostki
    administracyjne, a wśród nich w latach 1346 - 1348 pow­stał należący do Ziemi
    Sandomierskiej (województwa sandomier­skiego) powiat opoczyński ze starostą na
    czele. Kasztelanie zaś, wraz ze swoimi okręgami, podupadały, odgrywając tylko
    rolę wojskową. Powiat ten, decyzją zaborczych układów podzia­łowych z 1772 i
    1795 roku, został wcielony do Galicji, okupowa­nej przez Austrię, a następnie
    włączony do cyrkułu koneckiego. W 1807 roku powiat opoczyński wszedł do
    Księstwa Warszawskiego, stanowiąc część departamentu radomskiego. Od 1837 roku
    do I wojny światowej należał do guberni radomskiej w ramach Królestwa Polskiego
    (Kongresowego), znajdującego się w granicach Rosji carskiej.

    W latach 1919 - 1939 gmina Rusinów, jako część składowa powiatu opoczyńskiego,
    należała do województwa łódzkiego, a od 1939 roku do województwa kieleckiego.
    Podczas okupacji hitlerowskiej (1939 – 1945), w wyniku utworzenia tzw. Generain
    Guberni, znalazła się w okręgu tomaszowsko - mazowieckim, wchodzącym w skład
    dystryktu radomskiego. Po wyzwoleniu okolica ta wchodziła do powiatu
    opoczyńskiego (należącego w latach 1945 - 1950 do woj. łódzkiego), a następnie
    do woj. kieleckiego a w latach 1955 - 1975 do nowo utworzonego powiatu
    przysuskiego. Od reformy administracyjnej 1975 roku należała do woj.
    radomskiego. Po ostatniej reformie administracyjnej Gmina Rusinów należy do
    powiatu przysuskiego w województwie mazowieckim.

    Gmina Rusinów została utworzona po ukazie uwłaszczeniowym z 2 marca 1864 roku.
    Obejmowała ona: Rusinów, Władysławów, Grabowę, Gałki, Wolę Gałecką z Olszowcem,
    Nieznamierowice, Przystałowice Małe, Przystałowice Duże, Rdzuchów, Sady, Bąków,
    Więciorzową Wolę. W latach 1954 - 1972 na obszarze tym funkcjonowały, jako
    jednostki administracyjno - terytorialne, gromady: Rusinów, Nieznamierowice,
    Sady, pokrywające się ze strukturą parafii o tych samych nazwach. Po kolejnej
    reformie admini­stracji terenowej w 1975 roku, gmina Rusinów obejmuje 14 so­
    łectw: Rusinów, Władysławów, Grabowa, Zychorzyn, Gałki, Wola Gałecka z Jankami
    i Olszowcem, Przystałowice Małe, Bąków, Bąków Kolonia, Brogowa, Klonowa,
    Krzesławice, Karczówka. Z dawnej gminy Rusinów do innych gmin przeniesiono Przy­
    stałowice Duże, Sady, Rdzuchów, Więciorzową Wolę; do gminy Rusinów zaś - z gmin
    zlikwidowanych Skrzyńsko i Goździków - przyłączono Brogowę, Klonowę,
    Krzesławice, Karczówkę, Zychorzyn, Janki.

    Utworzona w ten sposób podstawowa jednostka podziału administracyjno -
    terytorialnego - ze stolicą w Rusinowie - wykazuje wciąż pewne zróżnicowanie
    uformowane w dawnym układzie administracyjnym, parafialnym i kulturowym. Jest
    ono dos­trzegalne w wymowie mieszkańców, ubiorze, urządzeniu mieszkań itp.
    Wydaje się, że ścierają się tu od wieków wpływy kultury wielkopolskiej,
    małopolskiej i mazowieckiej; jest to bowiem teren byłego pogranicza tych
    dzielnic.

    Gmina Rusinów liczy około 5000 mieszkańców. Zajmują się oni uprawą zboża (żyto,
    jęczmień, pszenica, owies, tatarka), ziemniaków, warzyw (głównie: truskawki,
    fasolka, marchew), częściowo owoców (jabłka, śliwy), hodowlą bydła i trzody
    chlewnej (świnie, owce, kury, gęsi, kaczki, indyki). Istotny wpływ na dochody
    rolników wywiera powiązanie upraw z prze­twórczymi potrzebami „Hortex – u” w
    Przysusze (obecnie już mniej). Znaczna część mieszkańców (dwuzawodowcy)
    dojeżdża do pracy w Przysusze (głównie do Zakładów Przetwórstwa Owoców i
    Warzyw „Hortex” oraz Zakładów Płytek Ceramicznych „Przysucha S. A.” i do
    Drzewicy - Fabryka Nakryć Stołowych „Gerlach”. Wielu młodych szczególnie
    mieszkańców Gminy podjęło pracę w Stolicy w związku z utrzymującym się d
  • 03.01.05, 11:10
    www.rusinow.pl

    HISTORIA MIEJSCOWOŚCI I GMINY RUSINÓW

    (ETYMOLOGIA NAZWY 'RUSINÓW' W ŚWIETLE REALIÓW HISTORYCZNYCH)


    --------------------------------------------------------------

    Gwara tamtejsza nie odbiega specjalnie od przytycko-wolanowskiej.
  • 04.01.05, 12:11

    Aktualności

    Powitanie

    Położenie

    Historia


    Gospodarka

    Turystyka

    Kultura i sport

    Zbiornik Domaniów

    Ogólnopolskie Targi Papryki



    Księga gości

    Czat


    Ni Po Wt Śr Cz Pt So
    1
    2 3 4 5 6 7 8
    9 10 11 12 13 14 15
    16 17 18 19 20 21 22
    23 24 25 26 27 28 29
    30 31




    StAt

    Historia strona główna




    PRZYTYK
    Siedziba Gminy w województwie mazowieckim (powiat radomski), położony nad rzeką
    Radomką w odległości 17 km od Radomia.
    Od zarania dziejów Przytyk dziedziczyli Podlodowscy herbu Janina. Pierwszą
    siedzibą tej rodziny był Zameczek (dawniej zwany Ostrów).
    Miasto Przytyk zostało założone w 1333 roku przez Piotra z Podlodowa. Rodzina
    Podlodowskich miała bardzo duży udział w rozwoju Przytyka. Za staraniem Jana
    Podlodowskiego z Przytyka, który był kasztelanem Żarnowieckim i dworzaninem
    króla Kazimierza Jagiellończyka, w 1488 roku Przytyk otrzymał przywilej
    organizowania 2-ch dorocznych jarmarków i cotygodniowych targów w dni
    poniedziałkowe. Przywilej ten został nadany przez króla Kazimierza
    Jagiellończyka na Sejmie w Radomiu.
    Tradycja cotygodniowych targów poniedziałkowych przetrwała do dziś, przez ponad
    500 lat.
    Duży wpływ na handlową atrakcyjność Przytyka miało jego ówczesne położenie,
    gdyż leżał on na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych. Tu krzyżowały się:
    Trakt królewski zwany też Traktem Mazowieckim (Warszawa - Kraków) z Traktem
    Wielkopolskim (Lublin - Poznań).
    Skrzyżowanie to było zwane środkiem lub też „Pępkiem Europy". Swoje atrakcyjne
    położenie Przytyk utracił w 1834 roku, kiedy to wybudowana została szosa od
    Szydłowca przez Radom do Białobrzegów. Wówczas to dotychczasowy transport
    przeniósł się na nową drogę.
    Poza rodziną Podlodowskich w historię Przytyka wpisała się również słynna
    rodzina Kochanowskich z Sycyny.
    Początek Kochanowskich zaczął się w XVI wieku od ślubu słynnego poety Jana
    Kochanowskiego z Dorotą Podlodowską z Przytyka. Ślub ich odbył się w 1570 r. w
    Przytyku.
    W następstwie Przytyk stał się na długie lata własnością rodową Kochanowskich.
    W 1835 roku Kochanowscy, za udział w powstaniu listopadowym, utracili prawa do
    Przytyka.
    Dzieje Przytyka to nie przemienny czas rozwoju i niepokojów, nękających miasto
    klęsk pożarów i rabunków w czasie wojen. Najcenniejsze przedmioty zostały
    zrabowane w czasie „potopu szwedzkiego". W 1704 roku Karol XII, Król szwedzki
    przechodził przez Przytyk udając się na wyprawę przeciwko Augustowi II, w
    Przytyku 11 sierpnia 1831 rok walczyły oddziały Wittenberga z oddziałami
    polskimi. Niszczony wojnami w XVII wieku i ogromnym pożarem w 1795 roku, tracił
    na znaczeniu.
    Prawa miejskie Przytyk utracił w 1869 roku. Od XVII wieku w Przytyku rozwijało
    się osadnictwo żydowskie. Na początku XX wieku Żydzi stanowili ponad 80% ogółu
    mieszkańców Przytyka. 9 marca 1936 roku doszło do starć ulicznych
    zwanych „pogromem Żydów".
    W czasie II wojny światowej Niemcy wysiedlili około 2.700 Żydów do gett w
    Szydłowcu i Przysusze.
    W 1942 roku Przytyk i okolice zamienione zostały na poligon niemiecki. Zburzono
    wówczas wszystkie budynki z wyjątkiem kościoła.
    8 września 1944 roku gestapowcy odkryli pod podłogą kościoła schowek z bronią.
    Wydano wówczas rozkaz zburzenia także i kościoła. Rozkazowi temu sprzeciwili się

    katoliccy żołnierze austriaccy. Ponadto zbliżający się front i coraz częstsze
    akcje partyzanckie uniemożliwiły plan zburzenia.
    Na ziemi przytyckiej zachowało się kilka zabytkowych miejsc i obiektów. W samym
    Przytyku obejrzeć można wybudowany w latach trzydziestych XX wieku kościół
    murowany w stylu barokowo-renesansowym projektu architekta warszawskiego
    Stefana Szyllera.
    W prezbiterium tegoż kościoła pod wezwaniami Znalezienia Krzyża Świętego,
    malarz Jan Henryk Rożen namalował obraz „Znalezienia Krzyża Świętego". Obraz
    umieszczony jest zamiast nadscenia Głównego Ołtarza. Ze względu na właściwą
    sobie symbolikę i oryginalne miejsce jest jedyną osobliwością świątyni.
    W miejscowości Oblas znajduje się dwór z XIX wieku, niestety w dużym stopniu
    zdewastowany, jest tam również zabytkowy spichlerz.
    W odległości 3 kilometrów od Przytyka w miejscowości Zameczek usytuowany jest
    dwór z połowy XIX wieku projektu Franciszka Marii Lanciego.
    Najprawdopodobniej najstarszą budowlą w okolicy jest wybudowany w 1420 roku
    kościół pod wezwaniem Świętego Wawrzyńca we Wrzosie, rozbudowany na początku XX
    wieku.
    W Przytyku na cmentarzu, przy kościele parafialnym znajdują się cztery kamienne
    płyty z XVI wieku. Poświęcone są one m.in. Katarzynie Białaczowskiej żonie
    Wawrzyńca Podlodowskiego oraz Lupie Podlodowskiemu teściowi poety Jana
    Kochanowskiego.
    Przy kościele stoi również kamienny pomnik z amforą na szczycie. Jest to pomnik
    nagrobny Ignacego Dzianeta (zm. 1827 roku), sędziego pokoju powiatu radomskiego.
    W dzielnicy Piaski znajduje się cmentarz żydowski na którym zachowało się
    jeszcze kilka płyt nagrobnych. To jedyny ślad po licznej tutaj przed II wojną
    światową mniejszości Żydowskiej.
    Staraniem lokalnej społeczności powołane zostało Towarzystwo Przyjaciół Ziemi
    Przytyckiej, które wydaje własny biuletyn „Ziemia Przytycka". Teraźniejszość to
    przede wszystkim wciąż rozwijająca się uprawa papryki i związane z nią
    Ogólnopolskie Targi Papryki, skupiające producentów i handlowców tego warzywa
    oraz rzesze odwiedzających.
    Atrakcyjność Gminy wzrosła wraz z oddaniem do użytku zbiornika wodnego w
    Domaniowie którego powierzchnia przekracza 500 hektarów.
    Przez gminę prowadzą liczne szlaki rowerowe, których powstanie zainicjował
    Związek Gmin „Radomka".
    Związek Gmin „Radomka" skupia gminy leżące nad rzeką Radomka i ma swoja
    siedzibę w Przytyku.
    W gminie powstają pierwsze gospodarstwa agroturystyczne skupione w
    Stowarzyszeniu Gospodarstw Agroturystycznych „Zalew Domaniów".
    Przytyk to również gminne centrum Oświatowe, poza szkołą podstawową i gimnazjum
    funkcjonuje również Liceum Ogólnokształcące.
    Do ważniejszych Zakładów pracy funkcjonujących w Gminie zaliczyć można min:
    - Zakład Drzewny „Gajewski" - producent parkietów, mozaiki i innych wyrobów z
    drewna
    - Zakład Mięsny „TED" - producent wędlin.
    - Hurtownia okien i materiałów budowlanych „OKNO-BUD"
    historia.doc



    ©Szulc-Efekt Sp. z o.o.& www.gmina.pl

    Serwis aktualizowany przez Urząd Miasta
  • 04.01.05, 13:13
    tataratata napisał:

    >
    > Aktualności
    >
    > Powitanie

    [...]

    Proszę o przyhamowanie z kopiowaniem stron WWW gmin Rzeczypospolitej Polskiej.
    Jeśli ma to związek ze słownictwem gwarowym, może można nieco okroić cytaty.

    --
    Dialektolog
    Słownictwo gwarowe
  • 04.01.05, 14:55
    > Proszę o przyhamowanie z kopiowaniem stron WWW gmin Rzeczypospolitej Polskiej.
    > Jeśli ma to związek ze słownictwem gwarowym, może można nieco okroić cytaty.

    W ostatnim rzeczywiście nie zauważyłem zbyt dużego związku z gwarą. Za to kilka
    listów temu w opisie gospodarki pojawiła się "tatarka", co świadczy o
    małopolskości słownictwa smile

    --
    pzdr
    piotrek
    *****
    Troll to też stworzenie boże/że inaczej żyć nie może/że ci czasem głowę utnie/
    nie postępuj tak okrutnie...
  • 05.01.05, 11:23
    Ejno!
    Panowie!
    Co Wy gadacie?

    W Rusinowie bardzo dużo piszą o etymologii swoich miejscowości i gwarze!!!
    (Zerknijcie na stronę!!!),w Przytyku mało ale zważcie,że dawniej tamże
    przecinały się dwa najważniejsze 'trakty',takie dawne autostrady!!!

    'bawarka'-mleko z herbatą(Powiśle)
    'tatarka'-gryka


    ------------------------------------------------------------------------------

    A OTO KĄSEK DLA MAŁOPOLAKÓW(TAKŻE CYTAT ZE STRONY BIAŁOBRZESKIEJ):
    'ZAPILCZE* OD XIV W. NALEŻAŁO DO MAZOWSZA,JAKO DAROWIZNA KAZIMIERZA WIELKIEGO
    DLA KSIĘCIA SIEMOWITA III'

    *ZAPILCZE-ZIEMIE LEŻĄCE NA POŁUDNIE OD DOLNEJ PILICY DO RZEKI RADOMKI
    (JAK WIDAĆ PRZEZ 200 LAT BYŁO W OBRĘBIE MAŁOPOLSKI!!!-PODCHODZILIŚMY POD SAMĄ
    WARKĘ!!!)

    PEŁNA NAZWA BIAŁOBRZEGÓW NADPILICKICH BRZMI 'BIAŁOBRZEGI RADOMSKIE'.
  • 06.01.05, 11:12
    W północnej części radomskiego krzyżowały się szlaki handlowe.

    1.Wschodnie:Z Wielkiego Księstwa Litewskiego do Wielkopolski,Małopolski,na Śląsk
    Z Rusi Czerwonej do Wielkopolski i Mazowsza

    2.Południowe:Ze Śląska na Mazowsze i do Wielkiego Księstwa Litewskiego
    Z Małopolski na Mazowsze,do Wielkopolski i do Wielkiego Księstwa Litewskiego

    3.Zachodnie:Z Kujaw do Małopolski i na Ruś
    Z Wielkopolski na Ruś i do Wielkiego Księstwa Litewskiego.

    Ruch handlowy był dość duży a wszystkie trakty krzyżowały się na obszarze
    na północ od Radomia.
    (W Zakrzewie w XIV w. żyło tylko 4 zagrodników ale były aż 2 karczmy!!!).
    Przy niewielkiej liczbie ludności wpływy obcych gwar mogły łatwo zapuścić
    korzenie.
    Widać bardzo aktywni byli Wielkopolanie,Rusini i Ślązacy bo ich ślady językowe
    są bardzo widoczne w naszej gwarze.
  • 07.01.05, 22:06
    Zmazowszenie północnych peryferiów radomskiego może mieć przyczyny
    demograficzne.
    W Przytyku znaczna część ludzi przybyła z terenów przymazowieckich albo wręcz z
    Mazowsza.
    W tejże gminie wyraźnie rysuje się różnica między wioskami leżącymi na południe
    od Radomki a na północ od tej rzeki.

    Ludność odmazowiecka w poszczególnych wioskach:

    1.Wygnanów,Kaszewska Wola,Sukowska Wola,Mścichów(50%)
    2.Glinice,Suków(40-50%)
    3.Żerdź,Wrzeszczów,Wrzos,Studzienice(30-40%)
    4.Potkanna,Podgajek,Słowików,Oblas,Posada,Przytyk,Wólka Domaniowska(20-30%)
    5.Dęba,Ostrołęka,Goszczewice,Domaniów,Jabłonna(10-20%)
    6.Krzyszkowice,Zameczek,Młódnice,Jabłonna,Stefanów(do 10%).

    Wymowa częściowo mazowiecka zaczyna się na północ od Radomki i dawniej na pewno
    Zakrzew oraz cały Wolanów należałoby zaliczyć do strefy radomskiej a
    nie 'Pogranicza Mazowsza'.
    Różnica między Zakrzewem stykającym się z Radomiem a Przytykiem kiedyś była
    spora(teraz nie wiem)choć miejscowości te dzieli różnica 8km.
    Ja dawniej nie znałem 'robymy,chodzymy' -tego nauczyłem się w Przytyku.
    W Zakrzowie było to przeważnie 'róbka,chodźma'(z różnymi wariantami).
    Co ciekawe w Oblesie,wiosce podprzytyckiej mówiono bardziej po zakrzewsku
    gdyż do lat 50. należał do parafii tamtejszej!!!
  • 08.01.05, 19:00

    No to jak jest z tymi końmi???

    wio:
    ---

    wjy!
    wjye!
    wjyo!

    wiśta:
    -----

    wśta!
    wjyśta!
    wjśt!(wjśt!wjśt!)
    wjyśtta!
    wjyeśta!(dość często)

    hetta:
    -----

    hejta!
    heta!
    het!(het!het!)
    hetta!
    hejtta!
    hajta!
    hata!
    hajt!(hajt!hajt!)
    hajtta!
    hejt!(hejt!hejt!)

    zatrzymaj się:
    -------------

    prrr!
    trrrr!(Powiśle)
    stojji no!;stojno!

    powoli
    ------

    pomalu!pomalu!
    powo!powo!

    do tyłu
    -------

    nazad!
    cafnij sim!(w Zakrzowie)

    nastąp się:
    ----------

    nastump sim!


    Zawołanie na konia(kobyłę):

    Wjeśka wje!
    Wjo Bereśka!
    Cieśka Wjy!

    -----------------------------------------------------------------------------

    Te okrzyki są trudne do zapisania bowiem 'a' i 'e' zlewają się i brzmią jakoś
    pośrednio.
  • 09.01.05, 09:16
    coś
    ---

    cosi
    cośka
    cośki
    cośk
    cosij

    cośta-coście
    cośtka-coście
    cośma-cośmy
    cośmka-cośmy
    cośmwka-cośmy
    cośwa-cośmy
    cośwka-cośmy
    cosiam(em)(?)-co robiłem(?)
    cośkam(?)-coś ty (?)
    cosiek-coś on(?)(podobne do 'cosik')




  • 10.01.05, 10:25
    U nas naprawdę można chyba wyeliminować wszystkie bezdźwięczne głoski.
    W każdym razie udało mi się nagrać i 'gapnąć' i 'jejjich',nawet 'kiej' tylko,że
    ta osoba zaraz starała się te słowa poprawiać.
  • 10.01.05, 12:49
    ungur napisał:

    > U nas naprawdę można chyba wyeliminować wszystkie bezdźwięczne głoski.
    > W każdym razie udało mi się nagrać i 'gapnąć' i 'jejjich',nawet 'kiej' tylko,że
    >
    > ta osoba zaraz starała się te słowa poprawiać.

    No wisz, kiej bodosz czyjoś naturalno wymowe, to za nic f świecie mu o tym nie
    móf, bo na pewno zacznie sie poprawiać smile
    Znom pewnego fonologa, który idądz w lud, udaje, że bodo wycinanki i inne takie
    wytwory kultury. Babiny wtenczos zaczynajo nawijadź o tyh wycinankah i ani sie
    nie spostrzego, kiej zapominajo mówidź "ładnie" i zaczynajo mówić po swojemu, na
    co jacy ten fonolok czeko smile


    --
    pzdr
    piotrek
    *****
    Troll to też stworzenie boże/że inaczej żyć nie może/że ci czasem głowę utnie/
    nie postępuj tak okrutnie...
  • 11.01.05, 10:10
    No,wezmnem se Twojjy rody do syrcosmile

    Ja nie nagrywałem jakichś tam starych babek ale koleżankę matki.
    Nikt jej nie zmuszał do gadania wiejskiego,ot kiedy się zaperzyła to dopiero
    tak 'zaciągała'.
    No,ale pewnych rzeczy nie poprawiała bo nie wiedziała,że źle mówi,np.'zwrok'
    zamiast 'wzrok'.
    W ciągu tych ponad 3 godzin powiedziała też parę słów których wcześniej nie
    znałem.

    A może takie nagrywanie 'z przyczajki' jest nielegalne?
    No ale teraz wszyscy wszystkich śpiclujum....
  • 11.01.05, 13:15
    ungur napisał:
    > A może takie nagrywanie 'z przyczajki' jest nielegalne?

    To cza być tag wyćwiczonym fonetykiem, żeby usłyszedź i zapamiętać bez
    nagrywania smile

    --
    pzdr
    piotrek
    *****
    Troll to też stworzenie boże/że inaczej żyć nie może/że ci czasem głowę utnie/
    nie postępuj tak okrutnie...
  • 11.01.05, 19:55

    PJetrzpanku,nie wyjerzym zye mzno zopomjyntodźć' tokum długum rozmyowym.
    A pozo tyem ńjch my ńjye zorzćjy zem se wymyślułsmile

    No,ale można nagrywać czy nie bo przecież np.taki Michnik nagrał Rywina?
    ...Jak można to mam parę nagrań,a jak nie można to tylko do przesłuchania...
  • 12.01.05, 09:48

    Z JEDNEGO NAGRANIA(Przytyk 09.01.2005)

    pokupywałam se(u nas większość tak mówi;ja czemuś tego 'nie złapałem')
    tu jest burdelo
    ściuchcioł się*-zmęczył się,zasapał
    zwrok-wzrok*
    wyciukała mi*-wyrzuciła mi
    wziuł ci(ten ci,on ci itd.)-bardzo częste
    co i róż to u innego-bardzo częste
    w dupe po palcu by wlozł*-strasznie kogoś lubi
    śmuklerstwo*-kombinacja,krętactwo
    wyłgo-wyłudzi
    łabzok*-biedak,łapserdak
    tatusio-bardzo częste(wujcio,stryjcio itd.)
    nie tykaj mnie-bardzo częste
    ciele Madejowe-oferma-bardzo częste
    śiuler-krętacz-bardzo częste
    nie wi któremu Bogu służyć*-jest niezdecydowana(y)
    chatlij się-kłóć się
    zawiuzem-zawiozłem
    tym śfinkum-tym świnkom
    tamty-tamtej
    nimo gliku-bardzo częste
    trzaby-bardzo częste
    iyy!-gdzie tam!
    całe czasy-bardzo częste
    jak cajmer-bardzo częste
    to ślypium nie wierzył
    obsadził się*-zamieszkał
    nich mu gratów nie doł
    zapruty-pijany
    zyni się-żeni się
    dwoje takich burzliwych ludzi*
    poszedł na kurwa mać-bardzo częste
    rozeszedł się-rozszedł się
    skund się wywodzi?-skąd pochodzi?
    nie pysknoł
    nie względem*-nie ze względu
    zanim się gapłam
    wzięłam se sto piwa-wzięłam sobie sto butelek piwa
    koleziunka-koleżanka
    wody my naloł
    cympioł,cympioł do dziewiunty-sterczał
    i dupa psio
    przychódź
    wybroł się
    chałupa wycyckana-chałupa wysprzątana
    co się uśtyrbie-co zapracuje
    tak se pomyślić
    siekierum rumbać-tego kto zły
    tyk nawozów nie ma
    rozśarpała
    trepy szyjum-buty szyjum(trepy-wszelkie buty)-bardzo częste
    iy-jej
    bułchory-bachory
    sprzedej-sprzedaj
    takie cigry*-nieużyczliwce
    łachmyta
    sionuje-szanuje
    już sam diabeł z tego nie wygrzebie*-nic już nie pomoże
    złapoł ci
    ty kurwo policyjno!
    kurwo eskimosko!
    wątrobę zszarganą-wątrobę zniszczoną
    nie dawało im się to
    remament-remanent
    wkiejś-kiedyś
    poparowały się-potworzyli pary;zaczęli ze sobą chodzić
    prawdziwie to były bogate*-naprawdę byli bogaci
    doł im dobrze po jojach*-mieli przez niego sporo kłopotów
    mało to*-mało tego
    ogolić wszystkie książeczki-wypłacić wszystko z książeczek
    śmy wpłacili
    jejjich robota
    2 lat rajzerki-dwa lata wisusowania
    nie zadrzesz kity i pójdziesz*-nie postawisz się i cię wywalimy
    odwrócił się o 360 stopni*-zmienił się całkowicie
    pokorny,przytulny*-miły,grzeczny

    *oznacza słowa i zwroty których nie znałem do tej pory


    POZDRAWIAM


  • 14.01.05, 11:24
    No,mówią tak jak pisze.
    Radomianie też znają:'wewe','a aa','lysty','ciungnie mie tam ino trzaby wzióńść
    i porobić trochy','poczekajta'.
    A z okolic Przytyka np.:'najmać się'-nająć się do roboty
    'ze mchu'-z mchu
    'bierum,bier,biery'biorą,bierz
    'syr'
    'przyichały'
    'jasiek'-mała poduszka(wszyscy tak mówią)
    'sierdzić się'(wszyscy tak mówią)
    'jestemy'-jesteśmy
    'trętosi'-miętosi
    'przepolkę zrobi'-przepali
    'nie obejdzie się bez nich'....
  • 16.01.05, 10:35
    DALSZA CZĘŚĆ 'ZMYŚLEŃ'

    popa-popatrz
    patrzaj no-patrz
    patrzaj iyno-popatrz tylko
    cho,chono-chodź
    iy,ino,iydźno-idź
    jie,je,jeno,jedźno-jedź
    wiydźiy,wiyńiy-widzi...


  • 18.01.05, 13:35
    jutro
    -----

    jutero
    juterko
    jutrok(?)
    jutrkom

    wczoraj
    -------

    wczera
    wczora
    wczorka
    wczorajka
    wczerka
    wczorkam
    wczorajci-wczoraj ci on...
    od do wczoraja
    wczorajkam(?)
    od do wczora
    wczorok
    od do wczorej(aj)
    od do wczorkaj...
  • 20.01.05, 10:12
    Na wsi radomskiej rozpowszechnione są końcówki na'ch(o)'(częściej
    niż 'sko','ak','ec')
    miech(o)-miesiąc
    mich(o)-miś
    ciacho-ciastko
    Jach(o)
    głuptach(o)
    brzydacho
    bycho
    chłopicho
    klepicho
    młodzieniacha
    kurwicha
    dziewuch
    robocicho(a)
    butelczycho
    towarzycho('Cicho!Bo przyjdzie Ździcho i rozgoni towarzycho!')
    ognicho
    mrowicho

    Występują też taki konstrukcje:
    'Krychy powiedziała(y)'-Krysia powiedziała
    'Jachy przyszedł(przyszły)'-Janek przyszedł

    Zdarza się nierzadko końcówka 'sza(o)':Halaszo(a)-Helena,Roma szo(Roman),
    Renaszo(a)(Irena).

    Silnie rozpowszechniona jest końcówka'zda':
    Renizda,dziewuszyzda,głupizda,w ariacizda,pierunizda,bogacizda.
  • 22.01.05, 09:24
    Często występują końcówki na 'stwo,ctwo':cudactwo,głuptactwo ,kalectwo(kaleka),
    koledztwo.
    Silnie rozpowszechnione są też'nio':Janio,Janunio,Krzynio.
    Obok nich'sio','sia' oraz 'śko',śka':Jasio,Krzysio,Krysia ,Maryśka,Staśko.
    Mówią nierzadko tak:
    'moja chłopa'-mój chłop,syn;moje syny i mąż
    'moje chłopy'-mój chłop,syn
    Na mężczyzn wołają na sposób kobiecy a na kobiety jakby były chłopami:
    Marcyna,Jóźcyna,Antcyna;Anek,Be acik,Basiek(jest to częste,nie tak że od czasu
    do czasu komuś się powie).
    Rozpowszechnione także jest 'tko':
    cielątko,kurczątko,dziewczątko, chłopiątko.
    Końcówka na 'ak' istnieje ale nie przytłacza innych;u nas 'ak' zastępuję 'ski':
    Borowszczak-Borowski
    Kawińszczak-Kawiński
    Kowalszczak-Kowalski.
    Końcówka 'yk' zastępuje 'ski' w odniesieniu do synów :
    Jawprszczyk-syn Jaworskiego
    Baczkoszczyk-Syn Baczkowskiego
    Kawińszczyk-syn Kawińskiego.
    Bardzo silnie słychać'ica'
    pierunica,głuptasica,wariacica.
    Występuje również końcówki'ina' i 'ńda':
    pierdolina,ciapulina,gapulina;c iapulińda,gleńda,głuptasińda;ps ina,psinina,psiuńc
    yna,psińda...
  • 23.01.05, 11:41
    SPOSOBY WYMOWY

    Na obszarze przytcko-zakrzewskim nie ma jednego sposobu wymowy.
    Nie mam pojęcia czy tak było tutaj zawsze czy też stało się teraz w wyniku
    oddziaływania zewnętrznego.
    Pewne jest,że najdźwięczniej,melodyjniej i donośniej mówili ludzie żyjący
    gdzieś daleko od traktu niemający kontaktu z miastem.
    Pamiętam parenaście lat temu mieszkał w Starym Młynie lub Gaczkowicach taki
    dziadek który właśnie mówił wyjątkowo twardo i dźwięcznie .
    Nie lubiłem go bo był dość obcesowy ; trochę się o niego wypytałem.
    Okazało się ,że klepał bidę samotnie na uboczu a w domu nie miał nawet radia!
    Tak samo w Zakrzewie najbardziej archaicznie gadały dzieciaki z Ławek,małego
    przysiółka w polach(kilka chałup).
    (Alez w tej dziurze był przyrost naturalny!
    Przeważnie było ich po kilkoro w domu a Kaczorów -dwanaścioro!).
    Z reguły właśnie wielodzietne rodziny rolnicze posługiwały się językiem
    najsurowszym:bo wszyscy mówili gwarą tyle że niejednakowo!
    Przytoczę 'gwarę ławkowską':
    'urodziłem się na Ławkach'
    'historyjaja'-historia(z tej 'historyjajyi' cała szkoła się śmiała)
    Poza tym oni i uczniowie z polnej części Mleczkowa znali:
    jejjich,dziśki,tamka,tutka,tutk i,bez most,przez copki itd.
    Już wtedy była kolosalna różnica miedzy mową 'ludzi z lasów i pól' a tych
    mieszkających przy trakcie na Radom.
    Do szkoły zakrzewskiej przynależały wsie grupujące jakieś 2500 ludzi z
    tego 'polno-leśni' stanowili najwyżej 10%-15%.
    Jednak przyrost naturalny powodował iż niemal 40% uczniów wywodziło się z tych
    kresowych rejonów(jest owszem przysiółek 'Kresy').
    Nie wiem czy obecnie 'polno-leśni' mówią jak dawniej.
    Na pewno występuje 'jejjich i jeszczek' bo moja siostra jest nauczycielką w
    Zakrzowie i czasem to słyszy.
    Ja zapamiętałem 'słowa naszych kresowiaków' dlatego,że mnie one strasznie
    śmieszyły.
    Dorabiałem sobie do nich rymowanki:
    'tutki-gospodarz malutki'
    'tutka-gospodyni malutka'.
    Gdyby mnie ta gwara nie bawiła pewnie bym o niej zapomniał.
    Raz mój kolega chodzący do liceum opowiadał jak profesorka kazała im napisać
    fragment naszej gwary.
    No to Waldek wywalił:
    'sed chłop bez most przez copki' no i dorzucił jeszcze 'dziśki,dziśka' itp.
    Nauczycielka się wściekła ,że sobie żarty robi i przepisuje teksty z książki o
    gwarze góralskiej!
    Siedliśmy obok siebie i po jakimś czasie:
    'ale przecież Zbyszek z Ławek tak gada.
    W Kolonii Las też to słyszałem'.
    Ja sądzę,że profesorce należała się pała!!!


  • 24.01.05, 20:47
    No,jednak podwajanie głosek jest u nas bardzo popularne.
    Większość 'dołów społecznych' mówi:
    do lassu-do lasu
    gminna-gmina
    drzewianny-drewniany

    Wiedziałem ,że tak tu jest ale nie przypuszczałem iż tak bardzo to u nas
    rozpowszechnione!!!
    (Człowiek się obraca trochę w innym kręgu).
    Dzisiaj porozmawiałem z 'ludem'...
    (W zasadzie z każdym następnym piwem zaczynają coraz mocniej rozmawiać po
    wiejsku.
    A jak już zejdą na sprawy pasenia krów(a to każdy chłopak wiejski musiał robić)
    to do góralskiego wygłosu jest nie tak daleko.
    Następuje taka ciekawa ewolucja w mowie:najpierw przeskok z polskiego na lekką
    gwarę,potem prawie wszystko po wiejsku ale nowe słownictwo,później coraz
    mocniej po dawnemu:zamiast'przez' 'bez',nie 'Krzyszkowice' ale 'Krzyśkowice'
    itd.
    Sądzę,że dalej to prasłowiański lecz to nie na moje zdrowie!!!).
  • 25.01.05, 11:04
    ungur napisał:


    >
    > No,ale można nagrywać czy nie bo przecież np.taki Michnik nagrał Rywina?
    > ...Jak można to mam parę nagrań,a jak nie można to tylko do przesłuchania...

    Toż przecież przy publikacji opisuje się "dane zarejestrowane u naiwnego
    informanta", a nie "to, co powiedziała Kryśka Łobodzino spod bagien" smile


    --
    pzdr
    piotrek
    *****
    Troll to też stworzenie boże/że inaczej żyć nie może/że ci czasem głowę utnie/
    nie postępuj tak okrutnie...
  • 25.01.05, 12:22
    No,można i taksmile

    PRASŁOWIAŃSKI JĘZYK PÓŁNOCNORADOMSKI:

    JEJ-ŃIYJ,JIYI,JIYJKA,JIKI,IY,II Y

    JEGO-ŃJIYGO,GO,JJIGO,IYGO

    JEMU-ŃIYMU,MU,JIMU,JMU,IMU

    ICH-JEJJICH,JICH,ŃJYCH

    IM-JEJIM,JIM,JEM,IJMA(O),JEJMKA (O),JEMKA(O),JEJMA(O),ŃJYM,ŃJEM

    NIM-JEJIM,JEJIMKA(O),JIMKA(O),Ń JYM

    Z NIM-Z JIM

    Z NIĄ-Z JUM,Z JU,Z IUM,Z JEJIUM

    Z NIMI-Z JEMIY,Z JEJMA...

    Zamiast 'jego' mówią 'niego' a tam gdzie powinno być 'nich' jest 'ich'.



  • 26.01.05, 10:36
    PRASŁOWIAŃSKI JĘZYK PÓŁNOCNORADOMSKI:

    MÓJ-MOJIJ,MOJIKI,MOJICI
    MOJA-MOIO,MOJIKA,MOJIO
    MOI-MOJJI
    MOJE-MOJJIKO,MOIJE,MOIE

    TWÓJ-TWOJIJ,TWOJJKI,TWOJCI
    TWOJA-TWOJJO,TWOJJKA,TWA
    TWOJE-TWOJJIY,TWOJKE,TWE
    TWOI-TWOIY,TWOJJKO,TWY

    WASZ-WASY,WASKI,WASYJ,
    WASZA-WOSO,WASKI
    WASZE-WOSY,WASOJU(?)
    WASI-WAŚKA(?),WAŚKI(?),WOŚIY

    Z NIM-Z JEJJIM,Z JIM
    Z NIĄ-Z JUM,Z JU,Z IUM,Z IJUM
    Z NIMI-Z JIMA,Z JEMA,Z JEJIMI
    Z NAMI-ZE NOMA,Z NUMA,Z NAMKA(?),Z NAMKI
    Z WAMI-Z WAMKA,Z WAMA
    ZE MNĄ-ZMNUM,Z JA(?)
    Z TOBĄ-ZE TOBUM,Z TOBU,Z TY(?)

    KOMU?

    MNIE-MIY,MY,MŃJY
    TOBIE-ĆJY,TOBJY
    IM-ŃIYM,ŃJEM
    WAM-WAMA,WAMO,WAMKA(O),WAMKIY

    CHYBA NIEKTÓRZY MÓWIĄ:
    NAJU-NAM(?)
    WAJU-WAM(?)




  • 26.01.05, 11:21
    APEL DO NIEDOWIARKÓW(CZY MOŻE ZAZDROŚNIKÓW?)ZARZUCAJĄCYCH MI KŁAMSTWO:

    ZERKNIJCIE DO 'FORUM RADOM' W TEMAT 'GWARA RADOMSKA'.
    NAWET MIASTOWI MÓWIĄ 'JJEM'!!!!!!!!

    HA!
    TEN ZAŚPIEW TEŻ JEST!!!
  • 27.01.05, 10:46
    BŁOTA-bagniste,krzaczaste pastwisko wspólnoty(dawnie pasły się tam
    dwa'klucze'?'koła' :przytyckie i podgajskie liczące ogółem ponad 100 krów)

    NA KOZIOŁKU

    PIASKI

    BAKUTIL(Przy Bakutilu)

    SKUP(Przy Skupie)

    DĄBKI-las dębowy

    PIASKI(w tym tongue_outiaski Błota,Przy Drodze i Na Kierkucie)

    KIRKUT(las wokół kierkuta)

    GIES

    TARGOWICA(Targowisko)

    CPN(PRZY CEPEENIE)

    U KRÓLA(sklep)

    CHLYWEK(barek)

    POD MOSTEM

    RYNEK

    DYMBOWICA(Dębowica)

    NA DUMBROWIE(Dąbrowa)

    PRZY PRZYSTANKU

    PRZY GOSPODZIE(PRZY KACZCE)

    PRZY KANALE

    PODKOŚCIELE

    PODGAJEK WSCHODNI

    PODGAJEK ZACHODNI

    STAWY ZAMECZKOWSKIE(lasy wokół stawów)

    ZIMNY BRODEK(w odległych o 6 km Jarosławicach wszyscy na tę rzeczkę
    mówią'DOBRZYCA')

    MOSTEK (NA MOSTKU)

    WYSYPISKO(NA WYSYPISKU)

    GRĄDY

    NA PRZERWANYM

    KOŁO OŚRODKA

    ZA SZKOŁĄ

    KÓŁKO(PRZY KÓŁKU)

    (Jest więcej tych nazw ale wszystkich nie pamiętam.
    Miejsca te często mają końcówki na 'ica' albo są tak dziwaczne jak 'Na Harach'-
    to w Oblesie ).
  • 28.01.05, 11:00
    tataratata napisał:


    >
    > PRASŁOWIAŃSKI JĘZYK PÓŁNOCNORADOMSKI:


    Ludzie, weźta sie napijta zielonyj herbaty, abo co...

    Waszo gwara je tak samo odległo ot prasłowiańskiego, jag literacki język polski,
    rosyjski, czy jakoź gwara spod Zagrzebia.

    Ot prasłowiańskiego dzieli jo pore tysięcy lod ewolucji. A że Polska je w miare
    w środku słowiańszczyzny, to i ewolucja była intensywno. Jednom z zasad
    językoznawstwa historycznego je to, że język szybcij sie zmienio w środku, a
    wolnij na obrzeżach. Waszo gwara może być przes to mnij podobno do
    prasłowiańskiego (który tysz przecież musioł miedź różne gwary) niż język
    literacki...

    Mocie dziwno gware - dobrze. Ale mie takie nieodróżnianie głosek dźwięcznyh od
    bezdźwięcznych, a od o itp. to bardzij podaje na niedowno (choćby i poreset lot,
    to dlo języka niedowno) zmiane, niż na archaizm. Co do zaśpiwów, to nie wiem.

    --
    pzdr
    piotrek
    *****
    Troll to też stworzenie boże/że inaczej żyć nie może/że ci czasem głowę utnie/
    nie postępuj tak okrutnie...
  • 28.01.05, 13:45
    Piotrponku

    Ja ta siem na tem borzdzo nie wyznawam.
    Zważ jednak,że te wygłosy są archaiczne.
    No i jeszcze rytm!

    Nigdzie indziej ludzie tego nie robią co u nas(sam to znam).
    Dlatego język praindoeuropejski brzmi dla mnie 'swojsko' i jeszcze uważam,że
    źle został zrekonstruowany.

    Sądzę,że 'dźwięczność' jest cechą prasłowiańską(lepiej brzmi i donośniej)
    natomiast beźdźwięczność to późniejsza sprawa.
    Zresztą tu chodzi bardziej o wygłosowość i rytm.
    Prasłowiański czy śląski są duże lepsze od polskiego.
    W zasadzie obecnie 'polski' przypomina'ta-ta-ta'-to je łocina.
    Te jego'archaizmy' są pozorne:jedynie 'ę' i 'ą' a i tak przecież kiedy wpadam w
    zaśpiew robi mi się 'uom' zamiast 'ą' i 'eyu' zamiast 'ę'.
    Nie sądzę,żeby polskie'ą' i 'ę' były całkiem prawdziwe-to były takie trudne do
    oddania dźwięki które nie sposób zapisać!!!

    Zreśtu jo źjym no dym ńje znum.
    POZDR.

    PS
    Niemiecki jest koszmarny.
    Jego przegłosy przypominają semicki.
    Ma też kłopoty z 'r':prycha i kwicha a nie brzmi!!!
  • 17.02.05, 08:53
    Jest u nas tendencja do takich zbitek:'krw,chr,trch' itd.,np.'kropatwy'-
    kuropatwy.
    W zasadzie można pisać tak:'błm','szdłm'-w środku powstają 'samoistnie'
    przegłosy.
    Jeśli zapiszę 'krwa' to i tak będzie dobrze bowiem w różnych miejscach utworzy
    się przegłos,np.kr-yyyoooou'w'ya.
    Ja sądzę,że w prasałowiańskim było podobnie z tym,że przegłos znajdował się
    po 'k'-yyyou'rwa.
    Nie wiem kiedy przegłosy zaczęły przechodzić w otwarte sylaby bo u nas(tak jak
    i gdzie indziej w Małopolsce)to dżwięki są 'mieszaniną',tzn.
    pośrednie,np.'jodym' brzmi jak 'jyoudeyum',podobnie jest z mową góralską.
    No ale jo siem nie znum.
  • 19.02.05, 18:02

    A tak młody szesnastolatek z willowej dzielnicy Radomia pisze:
    polifonja,
    serjal.
    Pisze jak słyszy.
    (Znam to z 'Gadu-gadu').
  • 25.03.05, 08:48
    Jyo sobjye(ye ledwo słyszalne)dokłdn'je(je ledwo słyszalne) przyp'mnjołm(ym)
    nas'm gworm...
    Ona jest taka jak na południu,a to że współcześnie zawiera wiele elementów
    mazowieckich wynika z bliskości Warszawy.
    Prawdziwi 'zaciągacze' mówią tak jak pod Częstochową albo w górach.
    Jestem pewien,że w radomskiem 200 lat temu mówiło się tak samo jak pod Krakowem.
    Wpływy Wielkopolskie też są duże bowiem ja na co dzień naprawdę
    mówię:'wewew,zezez,zz,ww itd.'Kiedy wracam do mowy dziecinnych lat ,wychodzi
    mi:'dźwynja,dźwiyerźyńdźćjye,dźwjadło' itd.Ponieważ mój rejon jest
    archaiczny,znaczy że kiedyś aż po Pilicę mówiono tak jak i w innych częściach
    Małopolski.
    Jesteśmy trochę w sytuacji Serbów Łużyckich:naukowcy ustalili średnią
    radomską,nie rozumiejąc ,że ta 'średnia' jest nowszą formą mowy.Obok niej gdzie
    niegdzie zachowały się gadki nie odbiegające od sposobu mówienia na Ślązku,w
    Wielkopolsce czy Małopolsce Południowej.Prawie wszystko co jest na południu i w
    kieleckiem znam.Nawet 'my byli' niekiedy można usłyszeć po wsiach a 'byli my'
    jest częste. Nie chcę przesądzać,ale 'zieluno,bioło,kuro,kocko' występuje chyba
    nawet na Powiślu,bo u nas na pewno!!!
  • 04.04.05, 21:58
    Może ktoś wie co znaczy psie imię "GUŁAJ"?-tak wołali w Oblesie na jednego psa
    40 lat temu(matka mi opowiadała)...

    Szkoda,że niema Piotrpanka bo może by powiedział dlaczego u nas niektórzy
    dziwnie mazurzą:pseciez,bzucho,tzymaj itd.-tak mówi np. moja ciocia z
    Radomia,ja też .Czyżby wszyscy dla których naturalne mazurzenie jest sztuczne
    tak gadali?(bo ja się mazurzenia w domu nie nauczyłem).
    Chyba,że u nas i inni 'mazurzą' w ten sposób?


    Hyej,wijozno jydźjye,no torgu duzom ludźjuw słysoł,yuoustro hyłopy
    zodźungojjum...Jogh nogrum dho zomye zobdzydźćjye ze my tyzeźmy góryoule!!!
  • 04.04.05, 22:01
    I jedze wum powjym ze tyz u noz god(yo)jum 'zakryncioł sie wedle spuydnicy'...
  • 22.04.05, 18:52
    Na metalowej poręczy mostu w Sukowskiej Woli koło Przytyka tak jest
    napisane :'chóje z Jankowiców*...ksiundz ...'
    *chodzi oczywiście o pobliską wioskę Jankowice.
  • 23.04.05, 09:21
    W radomskiem,zwłaszcza na Powiślu tak się mówi o człowieku urzywającym
    niecenzuralnych słów:
    'zemści i zemści!','czego tak pomstuje?','nie zemść(albo 'nie mścij!')!.
    Jest też takie wyrażenie 'klnie na czym świat stoi'.
    zemścić,pomstować,mścić-kląć,przeklinać.
    Na Powiślu rzadko(może wcale?) słychać:'kląć','przeklinać'.
  • 03.05.05, 16:32
    GWARA POWIŚLAŃSKA

    Kępeczki koło Kozienic(21,39';51,35')02.05.2005.
    Mówią:Ryszard Olszak,Mirosław Nowak,Bożena Nowak,Leszek Krześniak(Samwodzie).

    wzión-wzioł
    dopiro
    'łoj,to mało'
    możno
    kuńcu-końcu
    późni
    maju-mają
    rozrzucune
    struna-strona
    nima-nie ma
    chcioł-chciał
    dosz-dasz
    'kunicznie chcioł'-bardzo chciał
    tysiunc-tysiąc
    tysz-też
    jo-ja
    to su-to są
    przepado-przepada
    palułem-paliłem
    eetam!-nie,nie wierzę!
    wiadumo-wiadomo
    a,no no no!-właśnie tak!
    wtenczas-wtedy
    łuny-oni
    doł-dał
    dajno!-daj!
    tera-teraz
    musi-chyba
    kobita
    bobka
    po sumsiedzku
    wzieny-wzieli
    zrobiły jy-zrobili jej
    sunczki-sączki
    tysz-też
    ucic-uciec
    lepi-lepiej
    zablokowoł
    samochodziarstwo-branża samochodowa
    naszy-naszej
    iyy!-nie!gdze tam!
    Władkowo-Władkowa
    miesiunc-miesiąc
    dycha-dziesięć
    założyły-założyli
    'chałupe rozwalum'-dom rozwalą
    prosięta
    śfynie-świnie
    sadzaweczka-niewielki zbiornik wodny
    dołek-j.w.
    'zawsze stoi wody'-zawsze pełno wody
    najgłębi
    'nie było zwyczajne'-to było coś wyjątkowego
    'płoty jedne,drugie'-płoty pierwsze,drugie
    wejdu-wejdą
    se-sobie
    z tego samego miotu
    dawni
    miały takiego psa-mieli takiego psa
    z plyw-z plew
    płynuł-płynął
    latoł
    znoz-znasz
    zjod-zjadł
    niskie nogi-krótkie nogi(o psie który miał krótkie nogi)
    dobry psiak-dobry piesek
    Baczkoscok-Baczkowski
    zagrodzuny
    szczekoł
    nie poznałym
    weszedł-wszedł
    poszed-poszedł
    'tysz nie było nic warte'-też był niewiele wart(o psie)
    je-jest
    Władek Krześnioków-Władek Krześniak(o mężczyżnie w wieku piędziesięciu kilku-
    sześcdziesięciu lat)
    podyj-podaj
    wisz-wiesz
    stamtund-stamtąd
    weźniemy-weźmiemy
    tamoj-tam
    inaczy-inaczej
    ano!-tak,właśnie!
    dali-dalej
    pińć-pięć
    przyjiżdżo-przyjeżdża
    'kładu sie i śpiu'
    'uny nie wiedzom o tem'-oni nie wiedzą o tym
    no i dobra!-i dobrze!
    te cału-tę całą
    'na jedno to jest dobre'-z jednej strony to jest dobre
    zjeżdżune mo-zjeżdżone ma
    wirzby-wierzby
    zerznuł-ściął
    'powiem wum'
    pińset-pięćset
    nimioł-nie miał
    'słabizna,kopyrto się'-słaba,ledwo żyje
    iyjum-ją
    iyy,choroba!-nie,źle!
    mieszko-mieszka
    siołym,kupowołym-siałem,kupowałem
    rzodkie-rzadkie
    przyjyżdżajum-przyjeżdżają

    *(Kępeczki przynależą do parafii Brzeźnica).


  • 08.05.05, 10:22
    O POLU

    I Końce,kresy pola:

    1.(ten)koniec
    (ta)końca(kończa)
    (ta)kończyna
    (to)kończenie
    (ta)końcowizna
    (ta)końcowina
    (ta)koniecz
    (to)kończe(końce)
    (ta)końj
    (ta)końcowizna
    (ta)konia
    (ta)końcówa
    (ten)końcówek
    (to)końcówko
    (ta)kończyzna(końcyzna)
    (konieczek,koniuszek,koniuszka,końka,koniuch,końcuch,końcucha,końcusz,końcusza,
    końcołek,końcółka,końcołuszek,końcołuszka,końcol,końcola,końcółko,konieczka,końc
    zyk...)

    2.(ten)kraj
    (ta)kraj
    (ta)kraja
    (to)kraje
    (ta)krajka
    (to)krajanie
    (ten)kraik
    (ten)krajk
    (ta)kraina
    (ta)krajczyna
    (ta)krajczyzna
    (ta)krainka
    (ta)krajka
    (to)kraiszcze(?)
    (krajeczka,krajeczek itd.)

    3.(ten)kres
    (ta)kres
    (ta)kresa
    (ta)krysa(kryza)
    (ta)kreska
    (to)kresko
    (ta)kresownica
    (to)kresowisko
    (krajcuszek,krasek,kresówka itd.)

    4.(ten)skraj
    (ta)skraj
    (ta)skraja
    (to)skraje
    (ten)skraik
    (to)skrajanie
    (skrajko,skrajczyk,skrajaszek,skrajątek,skrajuszka,skrajucha itd.)

    5.(ten)kraniec
    (ta)krańj
    (ta)krańca(krańcza)
    (to)krańcze
    (ta)krańka
    (to)krańczysko
    (to)krańcowisko
    (ta)krania
    (ten)krańcuch
    (ten)krańczyk
    (kranieczko,kranieczek,krańcucha,krańcula,krańcółko itd.)

    6.(ta)krawędzia
    (to)krawędzie

    7.(ta)linia,linijka

    8.(ta)kosa
    (to)kosie
    (ta)kośnia
    (ten)zakos
    (ta)zakosa

    9.(ten)zasięg

    10.(to)ostrze
    (to)obostrzenie
    (to)obostrze

    11.(to)zagrodzenie pola
    (ta)zagroda pola
    (to)grodzie

    12.(ta)granica
    (ta)grańj
    (ta)grania
    (ta)graniczyzna
    (ta)grańka

    13.(to)bronie(?)(chyba że pomyliłem z 'obroną w polu w grze w piłkę'?)

    14.kamień pola(?)

    15.bok

    16.(ten)krój
    (to)kroje

    17.(to)obramowanie
    (ta)brama

    18.(ten)zrąb(?)(albo dotyczy tylko lasu?)
    (ta)zręba(?)
    (to)zrębie(zręba)(?)

    19.(ta)strona
    (to)stronie
    (ta)stronica

    20.tarcza(?)

    21.(to)obrzeżenie
    (ten)brzeg
    (to)obrzeże
    (to)brzeże
    (ta)brzeżyna
    (ta)brzeżeń
    (ta)brzegienica(brzegnica)(?)

    22.(ta)obręcza(obręcz)

    23.(ten)znak
    (to)zaznaczenie
    (to)znakowanie

    24.(ten)schyłek pola

    25.(ta)struga pola(?)

    26.(ta)blizna pola

    27.(ten)rowek pola

    28.(ten)ostatek(też w znaczeniu'granicy'

    29.(ten)początek(też w znaczeniu 'granicy')
    (to)poczęcie)

    30.(ten)wrąb(?)
    (ta)wręba
    (to)wrębie(wrębe)

    31.(ta)rysa
    (ten)rys
    (ten)rysunek(?)(moźe znam to tylko ze szkoły?)
    (ten)zarys)(?)(może też ze szkoły?)

    32.(ten)widok pola(?)(nie wiem czy w znaczeniu 'granicy')

    33.(ten)zasięg pola

    34.(ten)strój pola(?)(nie wiem czy w znaczeniu 'granicy')

    35.(ten)występ pola
    (ta)występa

    36.(ta)smuga pola(?)(jest ale nie wiem czy w znaczeniu 'linii')

    37.(to)zakończenie
    (to)zakończe

    38.(ten)wygląd pola(?)(nie wiem czy w tym znaczeniu?)

    39.(ten)strój pola(?)(nie wiem czy w tym znaczeniu?)

    40.(to)czoło pola(?)(nie wiem czy w tym znaczeniu?)

    41.(ten)obraz pola(?)(jest ,ale nie wiem czy w tym znaczeniu?)


    Jeśli chodzi o 'skraj' to jest to najuwerslaniejsze słowo bo zawsze
    oznacza 'granicę' natomiast inne
    najpopularniejsze:'koniec','kraj',kraniec','kres' stanowią bardziej coś
    odległego niż leżący od nas 2 metry bok pola.
    W radomskiem bardzo popularne są 'kresy' i chodzi zwłaszcza o takie takie
    rozproszone osadnictwo z dala od głównej wsi.
    'Początek' może znaczyć też koniec gdyż można rzec'od jednego początku do
    drugiego'.
    Tak samo'koniec' może być 'początkiem'.
  • 13.05.05, 13:19
    O POLU

    'Wręba' nie jest krańcem,to tylko wcięcie,wzębienie-tak mi się pomyliło
    z 'wręgą'.

    (ta)wyręga(jest i 'wręga' ale znaczy chyba 'wgłębienie')
    (to)pęto(iść'pętem pola,lasu'-znaczy brzegiem,skrajem-dawniej bardzo częste)
    (to)smółko(?)
    (ten)smag
    (to)naokółko(na pewno jest tylko nie wiem czy pasuje do 'kresu')
    (to)obkole(częste:obkolem stawu,lasu,chyba i pola)
    (to)obtocze(obtoczenie)(tak jak i 'obtok' bardziej pasuje do stawu)
    (to)otrze
    (to)trze
    (to)obrze
    (ten)obrzeg
    (to)zajście
    (ten)okróg
    (ta)ulica(w znaczeniu 'granicy' częste:iść 'ulicą lasu,stawu' czyli obrzeżem)
    (ten)występ
    (ta)ułęż(chyba nie tylko w znaczeniu 'zakątka'ale też i 'pobrzeża')
    (to)ułęże(j.w.)
    (ta)ustroń(też chyba nie tylko w znaczeniu'małego kąta')
    (to)ustronie(j.w.)
    (to)łęże
    (to)lico
    (ta)skroń
    (ten)ściąg(ale może bardziej w znaczeniu 'zwężenie'?)
    (ten)wąs
    (ta)wąsa
    (ten)wag(?)
    (to)wisie(?)
    (to)urwie(?)
    (ten)pas
    (to)pasie
    (to)opasanie
    (ta)paśka
    (ten)wist
    (ta)wistka
    (ta)tąga(?)
    (ta)tągiew(tągwia)(?)
    (to)cebrze
    (ten)reróg(albo w znaczeniu 'kącie')
    (ten)brus(?)
    (ten)obrós(?)
    (ta)obróska(obryska)(?)
    (to)klęcze(nie wiem czy w tym znaczeniu bo może tylko 'zakole')
    (to)jabrze(?)
    (ta)jabrzenica(?)
    (ta)koś
    (ta)oś
    (to)osie
    (ta)osiecz(osiecznica)
    (to)zawrze(?)
    (ten)zastaw(?)
    (ten)ostróg
    (ten)prog
    (to)proże
    (ta)żąga(?)
    (to)żągło(żągle)(?)
    (ta)wyręga
    (to)zegrze(?)
    (to)pole('pole' w znaczeniu 'kraju' na pewno występuje bo u nas mówimy
    iść 'polem lasu' a nawet 'polem pola')
    (ten)obłój(?)
    (ta)stroga
    (to)stroże
    (ten)stróg
    (to)okraje
    (ten)okróh lb (ta)okrój
    (ta)krzna(nie tylko w znaczeniu'drobiny')
    (to)krze
    (to)okrze
    (ta)okrzej(a)(?)
    (to)krucie(?)
    (ta)okraina('iść okrainą pola'-częste)
    (to)dzięgle(?)
    (to)wzdzięgle(?)
    (ta)sieczka(ale może w znaczeniu'skosu'?)
    (ta)rząsa
    (ta)strzeżyna
    (ta)przerwa
    (ta)rwa
    (to)zabrze(?)
    (ten)zabrzeg(na pewno występuje)...



  • 15.05.05, 13:00
    O POLU

    (to)krze
    (to)okrze
    (ta)(ten)okraj(okrój)
    (ta)okrezna
    (ta)okreznica(okraznia)
    (ten)okrag
    (to)wrzeciono
    (ta)wrzeciez(?)
    (ta)warga
    (ten)krawat('krwat,krwatek'-strzepek)
    (ta)cega
    (ten)sag
    (ta)sega
    (to)obustronie(obstronie)
    (ta)przestron(nie wiem czy w tym znaczeniu?)
    (to)przestronie
    (ten)wid('w widzie pola'-bardzo czeste ale bardziej w znaczeniu wewnatrz)
    (ten)widok(j.w.)
    (ta)smaga
    (ta)obsiecz
    (ta)osiecz
    (to)ostronie
    (ta)odstron
    (ta)stromizna(w znaczeniu 'kranca' na pewno)
    (ta)wega
    (ten)wezel
    (to)wezle
    (ten)nar(narta)(?)
    (ten)prag
    (ta)prega
    (to)praze
    (to)precie
    (ten)pret(prec)
    (ta)prazka
    (ta)pratka(?)
    (ta)oprzedz(?)
    (ta)przepaska
    (ta)przepasc(?)
    (ta)pas
    (ta)przepierz(?)
    (to)przepiezenie(w znaczeniu 'zmiany')
    (ten)znak
    (to)znamie
    (to)prze
    (ta)przedza(?)
    (ta)nic(nita)
    (ten)witek
    (to)oparcie('na oparciu pola'-czeste)
    (to)wzowie
    (to)wzdecie
    (ten)rab
    (ta)reba
    (ten)zrab
    (ten)rag
    (ten)próg
    (ta)krega
    (to)kraze
    (ta)oscien(?)
    (ta)przegroda
    (ta)przeszkoda
    (ta)tecza(?)
    (ta)wstega
    (to)wyrobie
    (ten)warkocz
    (ten)wdol
    (to)wdole
    (ta)wreda
    (ten)brus(?)
    (to)klecze(?)
    (ta)wedziez
    (ten)zabrog(?)
    (ten)brog(?)
    (ten)bug(?)
    (ten)zabug(?)
    (ta)porecz(a)
    (ten)wystep
    (ta)wystepa
    (to)wystapienie
    (ten)pobok(pobog?)('pobok' na pewno jest)
    (to)urwanie
    (ten)urywek
    (to)urwisko
    (to)pasie
    (to)opasanie
    (ta)obroba(obrobka)
    (ta)oskroba
    (ta)droga(w znaczeniu'kraDca,obwodu' tez)
    (ta)obrega
    (to)wyciecie
    (to)wyzecie
    (to)wygiecie
    (ten)wygniot
    (ten)wyrzut
    (to)wylozenie
    (ta)wykraj
    (to)wykrojenie(wykrajanie)
    (ta)obcega(?)
    (ta)obcaz(?)
    (ten)obceg(?)
    (ten)oblas(?)
    (to)sklwie(sklwienie)te| w znaczeniu'zwezenia,sklepienia' jak i 'zakatka'-na
    pewno jest to slowo lub podobne)
    (to)skrwie(j.w.-rzadziej uzywane)
    (ten)brzostek(?)
    (to)obkole
    (ta)obkolina
    (ten)okol
    (ta)oblez
    (ta)oblega(?)
    (ten)obleg
    (ten)pratek
    (ten)obrzyn(bardzo czeste)
    (to)rwie
    (to)urwanie(czeste)
    (ten)urywek
    (to)obrzecie(oberzniecie)
    (ta)weka(?)


  • 17.05.05, 17:05
    O POLU

    (to)obodrzwie(?)
    (ten)obłęk
    (ta)obłęż(oblęż)
    (to)obłęże
    (ta)okręż
    (to)okręże
    (to)obkończenie(okończenie)
    (ten)kręt
    (ta)kręć
    (ta)obrzega
    (ta)obrzedź
    (to)obrzedzie
    (ta)brzodź(?)
    (to)widło
    (ten)kieł
    (to)wikło(?)
    (ten)winkiel
    (ten)obokraj
    (ta)odora
    (to)odorze
    (ten)obkręt
    (ten)łęg
    (ten)łuk
    (to)załucze
    (ta)lęża(?)
    (ta)oblęż
    (ta)oblęga
    (to)oble
    (ta)obla(?)
    (to)obrwie(oberwie)
    (ta)odszczel
    (ten)odszczał
    (ta)cześnia(?)
    (ta)szczelina
    (ta)szlęga
    (to)kośle(?)
    (ta)kośla(?)
    (to)obrznie(obrzenie)
    (ta)obrzeń
    (to)cięcie
    (ta)cięć(cięcia)
    (to)obecięcie(obcięcie)
    (ta)szelka
    (to)sierdzie(?)
    (ten)(ta)wręg
    (ta)wręga
    (ta)kokarda
    (ten)korzeń
    (ta)obkraka(okraka)
    (ten)obkrok(okrok)
    (ten)okres
    (ten)odszczep(oszczep?)
    (ten)turzeń(?)
    (ta)turznia(?)
    (ten)kęt
    (to)obkącie(okęcie?)
    (to)kęśle
    (ta)(ten)ostrzęp
    (ten)skręt
    (ten)zakręt
    (to)zawinięcie
    (ten)zakres(?)
    (to)ogle(?)
    (ten)wąż
    (to)(z)wężenie
    (to)zwęże
    (ta)ogla(?)
    (ten)uskok
    (ten)węgieł
    (ta)obrzoga(ożoga)(ożga?)
    (ta)sklęka(?)
    (to)legdzie(?)
    (ten)wieniec
    (to)obocze
    (ta)kolka
    (to)poczęcie
    (to)obrzęcie
    (to)koło
    (to)kole
    (ten)zakos
    (ta)zakosa
    (to)zakosie
    (to)jście(ijście)(od 'miejsca którym się chodzi')
    (to)zajście
    (to)zejście
    (to)obejście
    (ta)zadra
    (ten)zadzior
    (to)obstronie
    (ta)odsłona
    (ta)odstrona
    (to)odstronie
    (to)klewie(klwie)
    (ten)okół
    (ta)skłoń
    (to)skłonienie
    (to)skulenie
    (to)skule
    (to)skurczenie
    (ten)rzęd
    (ten)zaczątek
    (ten)naczątek
    (ta)bruzda
    (to)skrwie
    (ten)skawek
    (ten)cień
    (ta)przeszkoda
    (ta)przegroda
    (ta)obroba
    (ta)oskroba
    (ta)obrega
    (to)wycięcie
    (to)wyrzęcie
    (to)wygięcie
    (to)wygniecenie
    (to)wyłożenie
    (ten)wykraj
    (ten)obcęg
    (ta)obkolina
    (to)rwie
    (to)urwanie
    (to)obkole
    (ten)wysyp
    (ta)stępka(?)
    (ta)stopka(?)
    (to)przyłożenie
    (ten)czub
    (to)obkącie
    (ten)róg
    (ta)ostrościa
    (ten)osęk
    (ta)osęka
    (to)żebro(to)obkurczenie
    (ta)bruzda
  • 19.05.05, 11:38
    POLE

    węzeł
    węgieł
    zakątek(zakolątek)
    łuk
    zaobkole
    oberda(?)
    obreda(?)
    otwór
    rozwarcie
    obredle
    obrzeń
    oberwanie
    obręg
    obroża
    obrzęk
    opasie
    przedział
    dział
    obkop
    strazał
    strzała
    kurcze
    szczerba
    wyszczerba
    wyzęb
    oprzeńdzie
    skończe
    krzywizna(skrzywienie)
    ząb
    okrocze(obkrocze)
    okowa
    kowadło(?)
    ocięcie
    cięg(ciąg)
    osiąg
    zaczyn
    stęp(stępa)
    okal
    okole
    okół
    stopa
    przystęp
    oborędzie(?)
    obruździe(?)
    zakrze('za krzą pola'częste;'Zakrzew' oznaczać może miejsce 'kresowe',zakątek)
    zacisze('iść za cichością pola')
    klechcie(?)
    oblazie
    miedza
    skarpa
    karpa
    kopyto
    osok(?)
    osęk(?)
    ręka
    ramień(ramiono)
    strzępa
    sięg
    nóż
    róg
    szczerzeń(?)
    tarcza
    szczel(?)
    szczelina
    szczerb
    kolec
    kójka
    spięcie
    spinka
    szew
    kieł
    poroże(?)
    poprzeczka
    zakrwie
    zaczole
    nalecze(?)
    pokraj
    kawalatek
    zaparcie
    okrawędź
    obstaje(bardzo popularne'iść obstajem pola')
    zaprze(?)
    pertka(?)
    koperta
    tarcie
    obtarcie
    przytyk
    krawek
    zarzęcie
    okosa
    zarzędzie(?)
    obkasanie
    ostęp(ustęp)
    uskok
    ucho
    uchwyt
    ociach
    przedzie
    tyle
    bocze(obocze)
    wyzębienie
    wybrzuszenie
    wypoczęcie
    wypchnięcie
    wysuw
    suw
    brzuch(?)
    wybrzuszenie
    obodzie(?)
    odzioba
    dziub
    czub
    obskręt
    zakole
    zaobkole
    obkraj
    obchod
    chył
    zadra
    zadarcie
    obredle(?)
    obchyle
    zawada
    wężenie
    obgole
    obetrze
    obotrze
    obedrze
    obodrze(?)
    ukraj


    Zasadniczo określenia dotyczące topografii granic można podzielić na:
    1.ociosy i oberwy(od 'cięcia', obrywania')
    2.wystałości(to co 'wychodzi','wystaje')
    3.opasanie(od 'opasać''obstać')
    4.obejście(od'iść','chodzić').
    Zdecydowanie przeważa pierwsza grupa.
    (Słowianie musieli być niezłą wiedzę techniczną i wojenną).
  • 26.05.05, 01:33


    POLE

    oroże(oróże)(?)
    wystaje(?)
    obciąg(?)
    wyskit(?)
    obkurcze,okurcze
    rozrzedzenie

    (Staram się podawać poprawnie nazwy które słyszałem.Być może
    część'wymyśliłem',inne są 'wymysłem' chłopów.Tylko czy 'wymysłem' skoro tak
    mówią?Chłopi radomscy mają potwornie bogate słownictwo najpewniej wynikające z
    tego,że nasza kraina leży w środku Polski i zewsząd spływały różne
    wpływy.Dominuje leksyka rodzima w odróżnieniu od rejonów miejskich czy
    poddanych intensywnej kolonizacji niemieckiej).

    Najczęściej używane zwroty(dotyczące 'krańca'):
    okraj
    okraina
    skraj
    kraj
    koniec
    kraniec
    granica
    kres
    Ja bardzo często mówię 'idę okrainą pola,lasu' lub 'okrajem'.

    U nas można mówić na niektóre słowa po męsku i żeńsku jednocześnie albo
    przerabia się męskie na żeńskie.
    Moja matka np'już się skończyła ta mecza'..powiedziała dzisiaj
  • 26.05.05, 08:40
    POWIERZCHNIA POLA

    1.płachta
    płacheć
    płachetek

    2.piędź(piędźie)

    3.piąstka

    4.kraje(najczęście w znaczeniu 'schyłkowej części,zakątka')
    kraj
    okraj
    okraje
    okraina(b.częste)
    okruch
    okruszek(okruszka)
    okrajanie

    5.skraje(j.w.)
    skraj
    skrajanie

    6.połeć
    połetek

    7.łokieć
    łokietek

    8.staje
    stajanie

    9.morga

    10.hektar

    11.meter

    12.skrwat
    skrwatek
    krawatek
    krwat
    krwatek

    13.urywek

    14.strzęp

    15.skrawek

    16.ziemia

    17.grunt
  • 30.05.05, 00:37
    POWIERZCHNIA POLA

    splachec
    splachetek
    ociupina
    czastka


    CZESCI POLA
    Wjazd

    bramka-poczatek od glownej drogi('bramka' to dwa kolki wbite w ziemie
    polaczone u gory drazkiem)
    wstep
    wstepa
    wstapienie w pole
    wstepie
    wejscie w pole
    wjazd
    belka pola(?)
    wjezdzie
    poczatek
    poczecie pola
    naczatek
    naczecie pola
    czolo(?)
    pierwsza strona pola
    wlasciwa strona pola
    wlasciwe wejscie
    strona od drogi
    bliska strona
    pierwszy koniec,poczatek,kreska itd.pola
    przyjazd
    przyjscie
    od jscia
    wchod
    przychod

  • 30.05.05, 17:25
    CZESCI POLA

    WJAZD

    zakroczenie w pole
    zajscie(w pole)
    zastapienie(w pole)
    zstapienie(w pole)
    front
    zejscie(w pole)
    od wlazu(?)
    dobra strona(wlasciwa)
    od drogi(glownej)


    WYJAZD

    wyjazd
    ostatek
    koniec
    kres
    kraj
    drugi poczatek
    drugi koniec(kres,kraj itd.)
    daleki poczatek(kres,kraj itd.)
    odlegly poczatek(koniec,kraj itd.)
    ostatni poczatek(kraj,koniec itd.)
    daleki,odlegly,ostatni koniec(kraniec,kres itd.)
    zla strona
    dupa strona
    od zadupia(zadupie)
    schylek
    zstep
    zstapienie
    zstepa
    zstepie
    zejscie
    zchod
    zjazd
    zakonczenie
    przeciwna strona
    strona nie ta co trzeba
    niewlasciwa strona
    daleka strona
    odlegla strona
    ostatnia strona
    tyl
    tył
    zatyle
    od pola
    ustep
    ustapienie
    wystapienie
    rozjazd(?)



  • 02.06.05, 11:50

    DZIELENIE POLA(DZIELNIA)

    koniec,kraj,kraniec,granica,skraj,zasieg,schylek i inne... pola:pierwszy
    koniec,drugi,trzeci itd.(do pierwszego konca,drugiego ,trzeciego itd.)
    (najczesciej:koniec,kraj,granica,skraj,zasieg)
    poczatek pola:j.w.az do 'ostatniego poczatku pola'(czyli wlasciwego konca)
    dzielnica pola-j.w.oraz 'boczna,rozna itd.'
    ('mala dzielnica'-mala czesc,czastka)
    kreska,kresa,krysa-j.w.
    dziesiecia(dziesiec,dziesiecie,dziesiec)-pierwsza dziesiecia pola,druga itd.
    polowa(polowka,polowie,polowina,polowica)-pierwsza,druda,pocztkowa itd.
    skraj(skraje) pola-przewaznie tez w znaczeniu'niewielkiej czesci,zakatka'
    zakatek
    kacina
    rog(roze)
    kat

    1.przed poczatkiem pola
    2.poczatek(naczatek)
    3.pierwsza cwierc(cwiercia,cwiartka,cwiercie)
    4.przedpolowa(przedpolowie/nie)
    5.polowa(polowka)-sirodek(srodzie)
    6.przepolowienie(dwie cwierci)
    7.trzy cwierci(trzy czesci)
    8.przy koncu(kraju,kresie itd.)
    9.koniec(kraj,kres itd.)
    10.za koncem pola(kresem,krancem itd.)

    czesc(czescia,czescie)-pierwsza,druga,cwierc,trzy cwierci itd.

    linia pola-pierwsza,druga itd.

    strona (stronica)pola-pierwsza,druga,poczatkowa itd.(dawniej tak czeste
    jak 'kraj,kres'-u nas w znaczeniu 'czesci',nie tylko 'kierunku')
    ('stronie' oznacza bardziej 'lewo' lub 'prawo')
  • 04.06.05, 10:47
    UKSZTALTOWANIE POLA(JAK ONO WYGLADA)

    kroj pola(skroj pola)
    wyglad pola
    ubior pola(ubranie pola)
    stroj pola(ustrojenie,wystrojenie pola)
    uroda pola
    krasa pola
    stan pola
    widok pola
  • 08.06.05, 13:05
    WYGLAD POLA

    gola ledzia ziemi('sciac zboze do golej ledzi ziemi')
    gole pole
    puste pole
    ugor
    pole odpoczywa(w odpoczynku)-ugor(moj pradziadek w co trzecim roku zostawial
    pole w 'odpoczynku'-pasal na nim bydlo)

    niwa
    nowina,nowie
    halat,falat zboza
    zasiew
    wschod(wschody)
    (wschodza w ziemi i wychodza z ziemi)
    zasadzenie(sadzenie)
    kielkowanie(skielkowane)
    zielenizna,zielenina,zielone,zielonka
    mlode,wczesne,nowe
    w zdzble(strzela w zdzblo)-o zbozu
    w klosach(klosi sie)-o zbozu
    dojrzale,doszlo-o zbozu
    przejrzale,przetrzymane-o zbozu
    wykopane(ziemniaki)
    sciete,skoszone(zboze)
    kopanie-wykopki
    koszenie,zniwowanie-zniwa
    plon

    oranka,zaorane
    przed zbiorem(zbiorami)
    po zbiorze(zbiorach,zebraniu)
    wywoz(wywozenie plodow z pola)
    jare
    ozime,ozimina
    rzysko,sciernisko(w calym radomskiem i tak i tak)
    zapuszczone pole
    zagajone,zachwaszczone

    gaj-bardzo pieknie rosnie(przewaznie o zbozu)
    przedziabane(zdziabywanie)
    plewione,pielone('ply' sie ale nie mowi sie'oplone'tylko opielone)
    przeswietlone
    przerwane
    obredlone
    opielacowane(pielacem-takim malym konskim radelkiem)
    zaniedbane
    zadbane,dbane
    niestarannie zrobione
    staranne,starannie zrobione,doprawione
    stargane(zorane,skoszone,zrobione,zawiezione albo o 'powalonym zbozu')
    powalone-zboze
    stojace mocno,prosto-o zbozu
    zredlone
    zawloczone
    stalezowane
    zasprezynowane
    znawozone,wynawozone
    opryskane
    nawodnione,zroszone

    redlina
    grzadka
    rzed,rzadek
    miedzyrzedzie







  • 06.06.05, 14:07
    DLUGOSC,SZEROKOSC

    dlugosc/cia
    dluzyzna/na
    dluz/ze
    dluzenie
    wy/dluzenie
    dal
    dalenie
    oddal
    oddalenie
    dalekosc/cia
    odleglosc/cia
    podluz/enie
    wpodluz/enie
    wy/podluzenie
    wielkosc/cia
    duzosc/cia
    postep/postapienie
    pojscie
    dluga osia/dlugie osie
    wielka(duza)osia/wielkie(duze)osie
    szeroczyna/zna
    szerokosc/scia
    szerokoscie
    szerzenie
    krotkosc/scia
    malosc/scia
    krotka osia/krotkie osie
    mala osia/male osie
    calosc/caloscia
  • 06.06.05, 14:36
    DLUGOSC,SZEROKOSC

    ciaglosc/scia
    ciag
    rozciagnienie
    wzdluzenie,woddalenie itp.
    dluga,daleka,odlegla miedza,granica itp.

    waskosc/cia
    wezenie(zwezenie,zawezenie)
    cienizna
    cienkosc/scia



    isc dlugosicia,oddala,szerokoscia itp. pola,garanicy,boka,kreski,miedzy
    isc po dlugosci,oddali,szrokosci itp. pola,granicy,miedzy,boka,kreski
    isc w dlugosci(wdlugoscia),w szeroksci(wszerokoscia)
    itp.pola,granicy,boka,miedzy,kreski
    isc wzdluz(wpodluz) dlugosci,oddali,szerokosci
    itp.pola,granicy,boka,miedzy,kreski
    isc prosto w pole
    isc wprost pola(obok dlugosci pola)
    isc w poprzek szerokosci pola(obok szerokosci pola)

    SRODEK POLA

    sirodek
    (takze w znaczeniu srodkowego punktu)
    serce(syrce,syrdzce)
    (j.w.)
    samo przepolowienie
    sama polowa


  • 03.06.05, 23:54

    --
    SŁOWNIK GWARY RADOMSKIEJSLOWNICZEK GWARY RADOMSKIEJ
    (wersja polska)
    abo-albo
    abo abo-tak!tak!
    abo abo-albo tak,albo tak
    abo-bo
    (abo ci jo wim?)
    (abo on mnie uderzyl)
    abac,abowac-watpic,rozwazac
    (nic tylko 'abao i abao' )
    (nic tylko 'abo i abo'-bo to,bo smo-tlumaczy sie,narzeka)
    abo to abo tamto(smo,owo)-albo jedno albo drugie;które chcesz?
    abo i to i abo tamto(smo,owo)-bowiem i jedno i drugie;chcesz
    obydwa?
    abo to abo tamto(smo,owo)-albo jedno albo drugie;co chcesz?
    aboby-alboby
    (aboby sie wreszcie zdecydowal)
    'aby miec'-miec jakies watpliwosci
    abnac,'spytac aby'-zapytac sie w celu rozsiania watpliwosci
    (masz jakies 'aby?'-nie wierzysz?watpisz)
    aby aby-tak tylko,na niby
    (robic na 'aby aby')
    aby nie to!(oby nie to!)-wszystko,tylko nie to!
    a'ce!-okrzyk wykonywany przy przeganianiu,zaganianiu koni
    ady-tak,no przeciez
    ady ady,ady dy-tak tak,oczywiscie,jasne
    adyc-o tak,wlasnie
    adydac-przytakiwac
    (nic tylko 'adyda i adyda')
    agent-niezly lobuziak
    agregat-niezly gagatek
    aha-tak;potwierdzenie
    achy!ochy!(achy i ochy miec)-narzekanie,watpliwosci
    achac,ochac-narzekac
    achnac-westchnac ze zdumienia,zadowolenia
    achnac sie(ochnac sie)-zrozumiec,otrzezwiec
    achnac sie(ochnac sie)-naciac sie na cos,stracic
    (achnalem sie na 500 zlotych)
    ajwaj!ajwaj!-o jeju!o jeju!(poblazliwie)
    (wielkie mi 'ajwaj'-wielkie mi co)
    aijy-tak;potwierdzenie czesciej wystepujace od 'tak'(Powisle
    Kozienickie)
    ajno,aijyno,aino-tak,o tak;tylko ze
    alek,alem(allek,allem)-'ale cos zrobilem'
    ale(alle)!-o jejku!naprawde!
    ale?ale?(alle?alle?)-co ty gadasz?nie wierze?
    ale!ale!(alle!alle!)-tak!oczywiscie!
    (alek sie skaleczyl;alek wypil)
    alec-ale to
    (alec on glupi)
    ales-ale sie
    (ales sie zgrzal)
    alesta-ale wy sie
    (alesta sie pobrudzily)
    ancychryst-bandyta,lotr,zbezreznik
    ancymon-gagatek,lobuz
    ano-tak;potwierdzenie;okrzyk wydawany przy gonieniu i zajmaniu krów
    (ano!pustu!hej!)
    ano ano-tak!tak!oczywiscie,ze tak!
    ani ani-ani tak ani tak
    ani ani-w ogóle nie tak,wcale nie,nieprawda
    (ani i w ogóle-na pewno nie (on))
    (ani mi nie mów-w ogóle nie wierze)
    ani chybi!-na pewno!
    aniolek-czlowiek cichy albo udajacy poboznego
    aniolka udawac-udawac grzecznego
    aze-az
    aze aze-o jejku!o tak!oczywiscie!dosc!starczy!dotad!bedzie!
    azek,azem,azzek,azzem-'az cos zrobilem','ale sie narobilem)
    (azek sie zmeczyl,azek zagrabil siano)
    azes-ale sie
    azesta-ale wy sie
    (azesta sie posmialy)
  • 08.06.05, 13:07


    --------------------------------------------------------------------------------
    WYGLAD POLA

    gola ledzia ziemi('sciac zboze do golej ledzi ziemi')
    gole pole
    puste pole
    ugor
    pole odpoczywa(w odpoczynku)-ugor(moj pradziadek w co trzecim roku zostawial
    pole w 'odpoczynku'-pasal na nim bydlo)

    niwa
    nowina,nowie
    halat,falat zboza
    zasiew
    wschod(wschody)
    (wschodza w ziemi i wychodza z ziemi)
    zasadzenie(sadzenie)
    kielkowanie(skielkowane)
    zielenizna,zielenina,zielone,zielonka
    mlode,wczesne,nowe
    w zdzble(strzela w zdzblo)-o zbozu
    w klosach(klosi sie)-o zbozu
    dojrzale,doszlo-o zbozu
    przejrzale,przetrzymane-o zbozu
    wykopane(ziemniaki)
    sciete,skoszone(zboze)
    kopanie-wykopki
    koszenie,zniwowanie-zniwa
    plon

    oranka,zaorane
    przed zbiorem(zbiorami)
    po zbiorze(zbiorach,zebraniu)
    wywoz(wywozenie plodow z pola)
    jare
    ozime,ozimina
    rzysko,sciernisko(w calym radomskiem i tak i tak)
    zapuszczone pole
    zagajone,zachwaszczone

    gaj-bardzo pieknie rosnie(przewaznie o zbozu)
    przedziabane(zdziabywanie)
    plewione,pielone('ply' sie ale nie mowi sie'oplone'tylko opielone)
    przeswietlone
    przerwane
    obredlone
    opielacowane(pielacem-takim malym konskim radelkiem)
    zaniedbane
    zadbane,dbane
    niestarannie zrobione
    staranne,starannie zrobione,doprawione
    stargane(zorane,skoszone,zrobione,zawiezione albo o 'powalonym zbozu')
    powalone-zboze
    stojace mocno,prosto-o zbozu
    zredlone
    zawloczone
    stalezowane
    zasprezynowane
    znawozone,wynawozone
    opryskane
    nawodnione,zroszone

    redlina
    grzadka
    rzed,rzadek
    miedzyrzedzie




  • 09.06.05, 10:47

    PUNKTY ORIENTACYJNE

    u,przy,kole drogi
    u,przy,kole poczatka
    u,przy,kole wjazdu
    u,przy,kole przuchodzenia
    u,przy,kole boku
    u,przy,kole miedzy

    w,na drodze
    w,na poczatku
    w,na przychodzeniu
    w,na boku
    w,na miedzy

    w cwierci
    w kacie
    na obrzezu
    od sasiada
    w dolince
    w dolku
    w nizince
    na gorce,pagorku,wyzynce
    u kamienia
    u gruszy
    u wykopa

    w polowie czasu pola(kazdy wiele ile mniej wiecej schodzi ze zrobieniem danych
    czynnosci na danym splachetku gruntu i ten czas jak i inne okreslenie sa pewna
    orientacja dla 'wtajemniczonych')
    w polowie roboty
    w polowie dnia pola
    w godzinie pola,roboty

    na przystawaniu,postawaniu,postoju pola
    w obiedzie pola
    na odpoczywaniu
    na skonczeniu roboty,dnia
    gdzie sie odpoczywa
    gdzie sie daje obiad
    gdzie trza zawrocic....
  • 10.06.05, 15:19
    Topografia

    rozstaj,rozstaje,rozstajka dróg-skrzyzowania
    rozjazd-j.w.
    skule-kat,zakatek,luk
    skulenie-zakret,zwezenie
    rozejscie sie drog-skrzyzowanie
    rozchod drog-j.w.
    zarzecie sie drogi-j.w.lub koniec(np.'zarzecie sie drogi z lasem')
    u nasady pola
    szczepienie sie drog-skrzyzowanie
    rozszczep.rozszczepienie sie drog-wyjezdzamy ze skrzyzowania
    za rebem pola-za granica pola
    zejscie sie lasu z pole
    schod lasa i pola
    gdzie sie drogi schodza-o skrzyzowaniu
    przy rozchodzie,rozjezdzie('gdzie sie rozchodza,rozjezdzaja drogi')
    rozgalezie,rozgalezienie drog
    przy dzielni,dzieleniu drogi
    przy rozdzieleniu ,rozdziale drogi(drog)
    rozdziawie,,rozdziaw,rozdziawa drogi
    rozdziaba,rozdziab drogi
    rozstap,rozstapienie drogi(drog)
    rozwidle,rozwidlenie drogi
    rozscierz,rozscierzenie drogi
    przezecie-skrzyzowanie,zakret
    przegiecie drogi-zakret
    zaklucie,zakluc lasu-zakatek,skrawek
    przy rownaniu pola i lasu-na styku pola i lasu
    oczep lasu i pola-styk lasu i pola
    obrzecie-urwa,spadek,skraj('obrzecie 'wystepuje czesto w znaczeniu 'spadku')
    klat,klecie-zakatek,zaulek,luk
    sklatnienie-zagiecie,sklon,skulenie;zwarcie,zjednoczenie
    sklatnac-przykleknac,skulic;zbic sie,zjednoczyc
    sklet,sklecie,skulecie,skulniecie-zgiecie,zakatek;zbicie;zarysowanie kola do
    konca
    zaklecie drogi-zamkniecie(objazd w kolo do tego samego miejsca)
    obkurcze,okurcze pola-koniec
    skulonek,skulatek-zakatek,luk,zakret


    *klecie-zgiecie,skulenie
    *sklecie-zjednoczenie,zwarcie,przywarcie
    *zaklecie-zamkniecie zgiecia(czyli kolo)
    Slowo 'zaklecie' ma zwiazek z powyzszymi technicznymi pojeciami.
    Slowianie 'zaklinali' czyli 'zamykali kolo' albo 'czas' tak jak to robia do
    dzis guru hinduscy.
    (Najprawdopodobniej rysowali 'swieta przestrzen'-zaklecie.
    Rzucic na kogo 'zaklecie' znaczylo zamkniecie go w 'konkretnym kole mocy'-
    najczesciej 'zlym').
  • 12.06.05, 19:54
    Topografia

    rozdroga-rozdroze
    rozerwa-j.w.
    rozedra-j.w.
    rozrzedzenie lasu,pola,drogi-skonczenie(dziwne okreslanie bo tak naprawde nic
    sie tam nie 'rozrzedza')
    zgestnienie lasu,pola,drogi-poczatek(j.w. tylko odwrotnie)
    rozdzierzenie(rozdziez) pola,lasu,drogi
    rozkrok,rozkrocze drogi
    rozszczecie pola,lasu,drogi
    sszczecie pola lasu,drogi
    sklecie drogi-zakret,skrzyzowanie,moze 'koniec'
    isc po krupie-po grudach
    stanowisko pola-czesc,dzielnica,miejsce
    okraze-okrazenie
    u stawania sie pola w las-na granicy pola i lasu
    przy zakladzie pola i lasu(przy zakladaniu sie pola w las lub na las)-j.w.
    przy mijaniu pola przez las(lasem)-j.w.
    u mijania pola z lasem(w las)-j.w.
    obszarpem(oszarpem)pola,lasu isc-skrajem pola,lasu isc
    sierpem pola,lasu isc-j.w.(bardziej w znaczeniu 'zakolem')
    u oczesza(oczesania) lasu-na poczatku lasu
    na odstaji,odstaju pola,lasu-na skraju lub cyplu
    w minieciu pola,lasu-przy polu,lesie
    na przystawaniu pola,lasu('na przystawaniu pola i lasu')-na skraju,styku
    na przystrojeniu(strojeniu)pola
    na przysiadzie pola i lasu
    u osadzenia pola w las-na styku pola i lasu
    na urwaniu(urwie) lasu,drogi
    oszczenie(oszczen) pola-granica,opasanie,bariera
    oczesanie(oczesz) pola-j.w.
    oszcz,oszcze-brzeg,krawedz
    oszczecie-oberwanie,urwa
    isc po szczetach lasu-po bokach,krawedziach lasu
    isc po rogach pola,lasu
    isc orozem(oruzem) pola,lasu-j.w.
    na sieczeniu pola-na krawedzi pola
    oszczerzyc pole-jest to okreslenie u nas ale nie wiem dokladnie co znaczy -
    chyba w znaczeniu 'zagrodzic,zastawic'
    nagie pole,lyse pole-gole pole
    przy stole lasu
    na opuszczeniu pola-u wychodzenia z pola
    przy cofnieciu,zaniku pola-na koncu pola
    przy cofnieciu pola w las(?)
    przy odziabie lasu
    przy oczysciu pola,lasu-przy koncu
    na zlaczeniu(zlaczu)pola i lasu-na styku pola i lasu
    ostrzep pola-kawalek,splachec
    na wywkrecie-przy zawracaniu
    u nawrota-przy zawracaniu
    na zaraniu pola-na poczatku pola
    na otrzepaniu pola-na kraju
    u otrzeszczy pola-na kraju
    na zaczynie pola,roboty-na poczatku pola


  • 13.06.05, 13:16
    Topografia

    zaobgledzie pola-widok
    oglad,ogledzie pola-widok
    obklecie pola-obstaj pola
    w dolcu-w dole
    nowa rola
    na rebie,obrebie pola-na skraju
    na obrzucie oka-na widnokregu
    szal lasu-widok lasu;bariera;obrzeze
    za ociosami lasu,doma-za krawedzia lasu,domu
    isc oczami lasu,drogi-(nie wiem dokladnie co to znaczy,chyba 'droga')
    na przyjeciu pola przez las(na przyjeciu pola lasem?)
    okop lasu,pola-skraj
    oszaniec pola,lasu-skraj lub 'obstaj'
    na przystaju lasu,pola-tez 'na skraju'
    isc okolem,zakolem lasu
    isc okowa lasu
    na kowadle lasu(nie wiem do konca co to znaczy,chyba 'na powierzchni,w
    obrebie'?)
    isc wysokoscia lasu-srodkiem(byc na wysokosci lasu)
    isc dolem,spodem lasu-skrajem
    za opoka lasu,stawu
    na ostrzeniu,ostrzyzeniu lasu-u skraja lasu
    isc otworem,rozworem,rozwarciem lasu-isc srodkowa czescia lasu(droga)
    w gaszczu lasu-w srodku lasu
    za gaszczem lasu-za bariera lasu
    ozdzie-granica,rozstep albo wneka
    isc wykrwiem lasu-isc wystaloscia lasu
    na zadzie lasu-w tyle lasu
    w choszczu(chaszczy) lasu-nie tylko w 'gestwie',takze w 'zakatku',a jeszcze
    bardziej w samym 'srodku'
    oblaz,olazl,oblas-obszedl dokola
    po chromie(chromem)lasu-skrajem lasu
    chrom,chromie-skraj;tez cos gurbowatego
    po obtoczeniu,otoczeniu lasu-opasaniem lasu
    isc podkowa wsi-chyba oplotkami(nie rozumiem sensu tego powiedzenia)
    luska pola,lasu-wystalosc
    kliszka-klin,zakatek;niewielki splachec
    isc drozem lasu,pola
    isc po drodze,drozu pola,lasu
    isc pod rogiem lasu-isc blisko lasu
    na podparciu,podeprze pola,lasu-na glownym skraju
    za siodlem pola,lasu-za wysokoscia pola,lasu
    pod stawaniem sie wsi,lasu-tam gdzie sie zaczyna wies,las
  • 14.06.05, 10:30
    Topografia

    isc wobec lasu,pola,stawu
    isc dolem lasu,pola,stawu
    isc gora lasu,stawu,pola
    isc wedle(wedlug)pola,lasu,stawu
    isc wokolo(wkolo,dookola,wokol)pola,lasu,stawu
    isc lasem,polem,stawem
    isc po polu,lesie
    isc kole(po kole,kolem) lasu,pola,stawu
    isc petem(po pecie) lasu,pola,stawu
    isc wobec lasu,pola,stawu
    isc blizeniem(bliskoscia,blisko)pola,lasu,stawu
    isc wpodlug(wpodle-czyli kolo;'podle'-kolo)stawu,lasu,pola
    isc wysokoscia(po wysokosci lub gora) lasu,pola,stawu
    isc podle lasu ,pola,stawu
    isc pod lasem,polem,stawem
    isc nad lasem,polem,stawem
    isc przy lesie,polu,stawie
    isc bokiem(po bokach;obok) lasu,stawu,pola
    isc naobkolo(naokolo)lasu,pola,stawu
    isc u lasa,pola,stawa
    isc za lasem,polem,stawem
    isc dlugoscia,cieniem,strona,skrajem itp. lasu,pola,stawu
    isc za,po,przy,na,u,obok,wedle itp. dlugosci,cienia,strony,czesci('czesc'
    jako 'skraj')skraju itp.pola,lasu,stawu

    PS.
    Gwary radomskie sa centralne-ich leksyka jest piekielnie rozwinieta-mysle ze
    Mickiewicz ze swoim znawstwem 120 tys.slow wysiada przy kazdym przecietnym
    naszym chlopie(setki tysiecy,moze nawet miliony najprzerozniejszych okreslen i
    zwrotow:od praslowianskich,po staropolskie i nowozytne;zlepek slownictwa
    malopolskiego,wielkopolskiego,mazowieckiego,ruskiego).

  • 14.06.05, 15:19

    isc o las,pole,staw(isc olasem,opolem,ostawem-te dwa pierwsze okreslenie
    sa,trzeciego nie jestem pewien)
    isc zawada lasu,pola,staw(isc po zawadzie albo 'o'(?)zawadzie lasu,pola,stawu).
  • 15.06.05, 11:13
    p.
  • 15.06.05, 11:16


    --------------------------------------------------------------------------------
    Topografia

    u wysmolenia lasu
    isc po scianie lasu
    na wezglowiu-na poczatku
    po rebe lasu isc
    zerzen,zerzenie-wglebienie,spadek,skraj
    postapic naprzod -pojsc przed siebie
    za poscielanie,rozscielaniem pola isc
    isc rozscieleniem
    isc rozziewem lasu
    isc oplotem lasu
    potrzeszcz-wylom,wystajaca czesc
    przereba-wybity przez wode grunt
    isc po waskim-sciesnieniem
    isc rzeciem pola
    isc zega pola
    za przasniem,przasnieciem lasu
    przez stronie lasu-boczna strona lasu
    chodzic po przeoranym-chodzic po orance
    przesmyk,przeskok-waskie przejscia
    przeczka-przegroda;drazek
    pszenne pole
    plenne pole
    ploche pole-nieurodzajne pole
    plochy urodzaj-slaby urodzaj
    kartoflane pole
    zaczynac od zada-zaczynac od konca
    isc rowem,rowkiem pola,lasu
    najsc s tamty struny-przyjsc z tamtej strony
    najscie w pole-zejscie w pole
    osrok,osroka-krawedz
    skrok-krawedz,szczelina
    krawez(ten,ta),kraweze-krawedz
    od przyjezdnej strony-od wejscia,najscia w pole;do domu
    od przychodniej strony-j.w.
    od wchodu,od wchodniej strony-j.w.
    od wychodnej,wychodniej strony-od wyjscia
    od starannej strony(pola,obejscia)-od glownej strony
    od stargania,stargniecia sie pola(stargniete,strakniete-zgestniale,skupione)
    od rannej(zarannej)strony pola-od wejscia
    pieszcza,pieszcze pola
    pietrza,pietrze(nie) pola
    przy sadzie(osadzie) pola
    obustronne zakonczenie
    osajac,osajczyk--otoczyc,obstac;obwiazac
    u stanicy pola-przy krawedzi(?),powierzchni(?)
    ostatnia stanica lasu-ostatnia czesc lasu
    isc weglami(zweglami) lasu
    na steraniu pola-na koncu(sterac-zetrzec)
    isc sciegiem pola,lasu-w znaczeniu 'obstaja'
    przednia,tyna strona



  • 17.06.05, 16:33

    Topografia

    na spadzie,na spadnieciu
    chusta lasu
    serce lasu,pola-srodek
    przy mierzeniu pola,lasu-blisko,kolo
    stapnac,zastapnac w pole,las
    na stylu lasu(?)-(albo pomylilo mi sie z 'na zatylu')
    przy stepieniu pola,lasu
    przy 'stopie'-przy znaku 'zatrzymaj sie'
    przy 'stoju'-przy znaku 'zatrzymaj sie'
    isc az po kres kresow(np.pola)
    isc az po kraniec krancow(np.pola)
    isc az na koniec koniec(np.pola)
    strek-cos zwisajacego(?)('streklo sie'-zgestanialo)
    streka-wystalosc(?)
    wstreka-wglebienie(?)('wstreklo sie'-zwezilo,wpadlo do srodka)
    ostrzep-czesc,wystalosc
    styka,styczka-miejsce styku
    suchy dol-wyskniete mokradlo
    obtargac pole-obrobic,zaorac
    'od ogrodu i od smrodu'-od smrodu,od smierdla,od zadupia('ogrod ' to czesc
    domostwa za stodola;tam jest z regoly ustep,miejsce gdzie pasie sie trzoda;sa
    tamze skladowane rozne nieczystosci,jest i sad-stad takie 'brzydkie okreslenia')
    'od smierdzacej strony-od ogrodu(ja dawniej nie znalem pojecia 'sad'-dla mnie
    byl to 'ogrod')
    'naczynac robote od 'dupy strony'-zaczynac prace 'nie z tej strony co
    trza',czyli nie od przoda tylko od zatyla
    tuziemski-nasz,swoj;krajan
    tylec-tyl
    zostac w tylcu-zostac w tyle
    za tylcem-za tylem
    tylus-tylni,ten z tylu
    szerzenie pola,dluzenie pola-szerokosc,dlugosc
    na wyskoku sterczec-na koncu,cyplu
    spadek nieduzecki-maly spadek
    'od jednego kraju do drugiego kraju chodzic'-bardzo popularne powiedzenie

    *Jo sie tam nie znum ale patrzunc na mapke gwar polskich to widze,ze tutaj zbyt
    usredniono poddialekty bowiem mowa mieszkancow poludniowej czesci gminy Zakrzew
    i Wolanowa(Jaroslawic,Goledzina,Mleczkowa,Jaszowic)jest duzo bardziej
    malopolska niz Prztyka i wiosek na polnoc od niego(to jest 'niebo a ziemia').
    Ja np.posluguje sie gwara zakrzewska i przytycka gwara mnie razi i nie podoba
    mi sie(7 km roznicy).
    Wg mnie to ta mapka powinna leciec tak(granica terenow
    wpolmazowieckich):Mleczkow,Natalin,Zakrzew,Jaszowice,Jaroslawice,Bieniedzice,Rog
    owa,Brudnow,Zagorze,Janikow,Karczowka).
    W ciagu ostatnich 100 lat zmienila sie ludnosc.
    Na tereny gmin:Zakrzew,Wolanow,Wieniawa naszla wielka liczba osadnikow od
    Szydlowca.
    Do Przytyka z kolei przybylo po wojnie pelno ludzi od Bialobrzegow i Potworowa
    (zajeli miejsce Zydow).
    W ten sposob ludnosc mowiaca wczesniej i tak w znacznym stopniu po mazowiecku
    jeszcze bardziej obecnie 'zmazowszala',natomiast inne regiony mogly
    ulec 'malopolizacji'.
    ...Na pewno w Jaroslawicach i Jaszowicach mowia 'bez pole,kole,isc na styga'
    tak jak na Lawkach i w Goledzinie.
    Miedzy wioskami wolanowskimi a przytyckimi jest roznica zaledwie kilku
    kilometrow ale nie mozna ich ze soba zrownywac bowiem chociaz i tu i tu wplywy
    mazowieckie sa silne to jednak jest to roznica stopnia.
  • 19.06.05, 17:56
    --------------------------------------------------------------------------------
    wietrak-wiatrak(Powisle)
    jo-ja(Przytyk,Powisle)
    dumbrowa(dabrowa),'na dumbrowie'-na lichej ziemi,nieurodzajnej
    Zienio,Zieniek-Zenek(Powisle)
    uwalic sie-polozyc sie
    ulezale-dojrzale(o zbozu)
    ustoi sie-zmacona woda
    inaki-inny
    otworzyc drzwi 'na przestrzal'-z obydwu stron
    zaklucie lasu-koniec(?),zakatek(?)
    zakluc-zamknac na haczyk;zagrodzic,zastawic(?)
    rozcierzyc-odslonic,rozsunac
    rozciuchrac-porwac i porozrucac
    rozewrzec-otworzyc
    rozryglowac-takze w znaczeniu 'usunac przeszkode'
    rozciurzyc-rozdrobnic i porozrzucac
    pan rozpedek-czlowiek nadpobudliwy,szybki
    wydobrzec-ozdrowiec,wyleczyc sie
    klewic,rozklewic-krzewic,rozkrzewic
    rozklewienie drogi-rozszczepienie
    rozdzierzyc-otworzyc;rozerwac(?)
    kaweka,kaweczy(kweka,kweczy)-niedomaga
    strachac sie-bac sie
    miec stracha-bac sie
    wygladasz jak strach na wroble(lub 'strach na wroble')-wygladasz brzydko(masz
    potargane wlosy)
    swargac,smargac-smagac,bic;rzucac
    swargolic,szmargolic-gadac bzdury
    (obszmargolic kogo-obgadac)
    obsmarowac kogo blotem-nagadac na kogo podle rzeczy
    nie zostawic na kim suchej nitki-strasznie kogo obsmarowac(nagadac na kogo)
    smargol-zuch,chwat(?)
    szwargol-klamczuch(?)
    smargly-bystry,silny(?)
    rozpiska z telefonami-kartka z numerami telefonow
    rozpizdziel,rozpizdziak-balagan
    rozpizdzic-rozerwac;porozrucac
    zlapal se tego koscia-zlapal te kosc
    gdyby nie te zeby toby byla dupa z geby
    szarzowac-szybko jezdzic;mowic bez ogrodek
    tego diabola-tego diabla
    wlyc-wlec
    przyczlaputa-przyczlapie
    rozczlaputa-rozczlapie
    czlaputa-czlapie
    habrajstwo,habarajstwo-drobiastwo,dziadostwo
    zelisc-zejsc
    zyjsc-zejsc
    zyjc!-zejdz!
    ('zyjc mi stamtund!')
    zechodzi-schodzi
    styntly(obtyntly)mi nogi-zmeczyly sie
    tetle sie-metle,zwisa
    zatetlac-zwiazac
    tetlo-pasek,linka
    storgly mi nogi-stretwialy
    storglo sie-zgestanialo,dostalo(np.mleko)
    'bierz go za fraki i wyrzuc'(Powisle,Radom)
    kaszlij-kaslaj
    robij-rob
    chodzij-chodz
    stoiji-stoj
    jezdzij-jedz
    w brzemiennym stanie,brzemienna-jest w ciazy
    nosi dziecie pod sercem-jest w ciazy
    kragly-pucolowaty,tlusty
    (kragly na gebie)
  • 20.06.05, 12:49
    Przytyk 20.06.2005.(Targowica)

    'trzy funkcje aby'-tylko trzy funkcje
    ('aby'-tylko;bardzo czesto u nas wystepuje'aby nie to'-tylko nie to)
    'obydwasta zabraly'
    'z gardla by ci wylapal,z gardla'
    'to jest wielgi lobuz,dran'
    'ja sie nie rozumiem'-ja sie na tym nie znam
    'tak pozni mowie'
    'po ijle ta firanecka?'
    'zaroz'
    'nakupiles'
    'dej'-daj
    'wrazil'-wsadzil

    Nawet i w polnocnych rejonach Przytyka niektorzy 'mowia grubo i
    rozciagliwie'(podobnie do Slazakow-ja kiedy ich slysze,mam wrazenie ze sa
    naszymi wiesniakami)
  • 20.06.05, 12:52
    'niek'-nie

    (dawniej juz myslalem,ze to u nas jest i sam czasem tak mowilem ale balem
    sie,ze to moze skadsindziej znam).
  • 21.06.05, 09:54
    --------------------------------------------------------------------------------
    'robita nie tak jak sie robi'-zle,nie tak jak w zwyczju(to glownie o pracy w
    polu)
    'niech sie wam rodzi'-do pracujacych na polu
    'niech dobrze wschodzi'-do pracujacych na polu
    metlac,metac-platac;krecic(mowic metnie)
    zastoisko-miejsce gdzie zbiera sie woda po deszczach
    zestala sie woda-przestala falowac i macic(ustala sie,dostala)
    ptaszyna kwili-ptaszek spiewa
    mikrus,mikrota-maly,drobny
    ('takie ci mikre toto')
    oczesac-opasac,zastawic,zagrodzic
    mysikrolik-maly ptaszek(Powisle)
    mitrega-znoj
    ('mitrezyc czas'-marnowac)
    mordega-znoj,wysilek
    'tysiac jak byk!'-naprawde tysiac
    'stoi!'-dogadalismy sie np.o kupnie po tyle a tyle
    ('umowa stoi!'-jest wazna umowa)
    mizgolic-gadac bzdury
    mormolic sie-ociagac,zwlekac
    marmol,marmola,mormola-rozlaga
    laga-laska(Powisle,Radom)
    mormotac-mamrotac;stukac
    pomarmlany,zmarlany-pomiety,pogiety,porowlekany
    mesztac,pomesztany-kotlowac,mietosic,grzebac,pomietoszony
    mol-namolniak;klopot
    ('mam mola na glowie'-utrapienie lub 'konkretna osobe')
    oczesic-ts.co oczesac-opasac,zastawic
    oszczyc-ujac,objac,opasac
    isc suchoscia stawu-isc brzegiem stawu
    osromaczyc,osromic-odslonic,zedrzec
    ustrzygac kija-ostrugac
    nagabywac kogo-namawiac,zaczepiac
    naglic-poganiac,spieszyc
    naszczyc-nasmiecic,nabalaganic;zachwascic
    (o!ale tu naszczone)
    obrucz,obrucze-'przy obruczu pola'(nie znam dokladnego sensu,moze 'przy
    obrocie'?)
    nagadac komu do uszu-zle komu powiedziec
    nagadac komu kolo uszu-j.w. lub obgadac
    nasadzic dupe na krzeslo-usiasc
    nasadzic(osadzic) sie na krzeslo-usiasc
    nasadzic kwoke-na gniazdo,zeby miala kurczeta
    nasiadowa,nasiadowka-zebranie
    na um mu chyba cos siadlo(nasiadlo)-gada niedorzecznie;glupi
    omsknal sie-wyrwal
    otroczyc-obwiazac
    przyuczyc-nauczyc;nakazac
    jedli,pili,spali-jedlismy,pilismy,spalismy
    nie jedli-nie jedlismy
    o suchej gebie-bez posilku
    nie ruchaj!-nie ruszaj!
    ruchaj sie!-ruszaj sie!uwijaj!
    ('nie ruchaj brudnemi lapamiy bo utytlas!')
    niespodziany-niespodziewany
    anim sie go i nie spodziwol-nie przyszlo mi do glowy ,ze przybedzie
    'nie syn jestes!'-postepujesz podle,wyrzekam sie ciebie
    nie w czas-w niedogodnym momencie
    topiel-odmet,topielisko
    nie w czas(czasy) wychodzic w pole-nie wtedy gdy na to pora
    nie moja wola-ja tego nie chcialem;dzieje sie tak jak sie dzieje
    nie po mojej woli-j.w.
    nie po mojemu-j.w.;ja inaczej mysle
    po mojemu-tak mysle,wedlug mnie,;jak chce
    po naszemu-tak jak u nas we zwyczaju
    nie po naszemu-po takiemu jak gdzie indziej robia
    obic komu bok(boki)-zbic
    stluc kogo na kwasne jablko-zbic(kwasne jablka sie obija po to zeby staly sie
    slodsze)
    obrepolic-obciac,przyciosac
  • 30.06.05, 10:57


    --------------------------------------------------------------------------------
    'nie gwizdaj kolo domu bo nagwizdasz w dupe komu'(Powisle,Radom)
    truptac-chodzic,dreptac
    struptac-zgniesc,strzepac
    strzepac smietane,jajko-rozbic
    strek-wystalosc(?)
    wystreklo sie-wysunelo sie,wylazlo(?)
    wstreklo sie-wlazlo,wbilo(tak,ze nie widac)(?)
    ustroic sie jak choinka
    wygladac od tradajca-smiesznie i bez gustu sie ustroic
    ustrojony stol-przystrojony,z gotowymi daniami
    ustrojone pole-obrobione(?)
    stroknac sie-zadrzec,wzdrygnac sie
    strogly-opadly,powiedly(?)(np.sliwki)
    stuchtac sie-zdyszec sie (biegiem)
    strozyna-obierka
    strzaskany-np.zjezdzony samochod
    gospodyni gosci wita-popularne powiedzenie
    nie przez prog-nie mozna witac sie z kim przez prog(taki przesad)-trzeba wyjsc
    do goscia lub zaprosic go do domu i wtedy go witac
    moge rozmawiac z gospodynia,gospodarzem?-popularne powiedzenie
    'strzepiol,strzepiol az wystrzepiol'-takie powodzenie(w sensie'staral
    sie,prosil az dostal)
    strzepiec-wystawac;prosiccryingczatowac?)
    ostrzep-czesc,wykraj,wystalosc
    strzepic na kim jezyk-silnie kogo obgadywac
    opuchly,napuchly,zapuchly-opuchniety
    struchly-dostaly sie;skupily(cos w tym sensie,nie wiem dokladnie;jest ale nie
    znam dokladnego znaczenia);skulony,przestraszony
    denny-do niczego
    opadniety-opadly
    suchy,suchol,suchelec-chudy
    ma suche gnaty-jest chude(mieso)
    styk,styczka-kontakt
    zs tyla najsc kogo-zajsc komu z tylu droge
    najsc-zajsc,wstapic
    such-jest suchy,chudy
    suchy dol-wyschniete mokradlo gdzie kiedys kiedys kiedys woda stojala
    turlac-turlac,toczyc lub trzec
    oblec ubranie(oblec sie:oblec buty,czapke itd.)-zalozyc ubranie(Powisle,Radom)
    nie na sucho-nie jesc bez picia
    sucho robic-slabo,bez sily
    sucha robota-legalna;przyjemna,latwa
    osechl-wysechl,osuszyl sie
    ('liscie juz osechly'-mozna isc w pole,nie bedzie rosy)
    osuch juz-wysechl
    isc zebrem lasu
    i tylko suche zebra mu wystaja-o kims chudym
    szkielet-o chudym


    W radommskiem(na pewno w zachodniej jego czesci,bo na Powislu rzadziej)
    niezwykle czeste jest zamienianie rodzaju meskiego w zenski(w ogole latwo
    rodzaje przechodza jeden w drugi).
    Mowienie na przedmioty rodzaju meskiego na sposob zenski jest wybitnie
    powszechne:
    ta drzewa
    ta mosta
    ta chlopa
    ta deba
    ta chlewa
    ta zeba
    ta osada
    ta sedzia
    ta profesora
    ta piesa

    Ciekawe gdzie jeszcze tak powszechnie jak u nas w ten sposob mowia(naprawde nie
    wiem)???




  • 30.06.05, 11:00


    --------------------------------------------------------------------------------

    na obrzucie oka-na widnokregu
    nieobyty-nieokrzesany
    odrzgac,odrzegac,odrzzgac,odrzygac(?)-odgiac,odciac,odciagnac
    odrzegnywac sie od czego-nie chciec miec co z kim wspolnego;udawac,ze nie my
    odrzega-odgiecie
    okalac-opasac,objac,obstapic
    okalic-zagrodzic,zastawic i j.w.
    okap-dolna,wystajaca czesc dachu chroniaca przed deszczem
    oklecic-obudowac,zastawic
    kletlac-metlac lub obwiazywac
    okletlac-obwiazac(raczej byle jak)
    skletlac- zmetlac
    skletac-zwizac,styknac
    sklet,skletnienie-styk;zakret,skulenie
    plynac parciem wody-plynac z pradem
    sketlac-splatac,byle jak zwiazac,obwiazac
    ketlac-obwiazywac lub platac
    okrzesac-odziabac,orownac
    okulic-zawrzec,otoczyc,oslonic
    okalczyc-j.w.
    okaleczyc,skaleczyc-obciac(przewaznie 'okaleczyc drzewo' czyli np.przy obcieciu
    galezi)
    kaltac-machac,dziabac;oslaniac
    pokaltany,poklatany-powichrowany,pokaleczony(np.dab);poobszarpywany
    ocupic-objac,oslonic,otoczyc
    opalka-wikllinowy pojemnik(gl.na ziemniaki)
    kobialka-j.w.(chyba tylko ze mniejsza)
    'zebys ino matce i ojcu wstydu nie przynosil!'-zachowuj sie przyzwoicie!
    zjelczale-stare,skwaszone(np.maslo)
    jalki(?)-przestarzaly,skwasnialy;mialki(?)
    'i po ptokach'-i po wszystkim
    'i po wszystkiemu'-j.w.
    ostapic-takze 'stanac na czym',nie tylko 'otoczyc kogo'
    ostry,zjadliwy,ciety-o groznym psie
    oszczyglic(?)-objac,obwiazac(?);obciac(?)
    szustnac,szutnac-rzucic
    oszutac,zaszutac-obwiazac,zacerowac(raczej byle jak)
    okutac sie-ubrac sie grubo
    okutac-obwiazac,ubrac(np.drzewo)
    parobczak-wyrosniety chlopak zdatni do roboty
    az oziebnie-az ostygnie
    zyga,rzga-kluje;uszczypliwie przygaduje komu
    pachol-slugus,wrednias;gluptas
    ('idzze mi stad ty pachole glupi!')
    pajta sie,pejta sie-obija,zwisa
    pajtnac-pacnac
    popajtany,pajtniety-glupi
    pejtac,opejtac(?)-petlac,opetlac,byle jak obwiazac(?)
    pajtnac-fajtnac(przewrocic sie)
    pejtak,pejtek-pitek,maly chlopczyk;natret
    pali-parzy(np.'chleb pali')
    pali-jest gorzkie,gorace
    piecze-jest gorzkie,gorace
    papaj-ruski ciagnik
    pendroli sie-peta,placze
    kurza piechota-pogardliwie o piechocie
    (o! kurza piechota!-lekkie przeklenstwo)


  • 30.06.05, 11:02


    --------------------------------------------------------------------------------
    piecuch-zmarzluch
    'joziu w majtki ziuziu'
    ziuziu-zimno
    piekielnik-ktos niegrzeczny,zly
    pienic sie-wsciekac sie
    pieniacy -zly
    'lata jak wsciekly/pies'-strasznie sie zdenerwowal
    wsciekly pies-nerwowy
    Pier,Pierek-Piotrek
    piejak-kogut
    pielesze-lozko,posciel
    pijus-pijak
    przedzierzgneliscie sie-przebraliscie,przemieniliscie
    piklo-peklo,popuscilo;stuknelo lekko
    spiklo-styklo sie,spielo
    ('nie spiknie'-nie dostanie sie do czegos)
    zakryc swiatlo-zaslonic(np.firanki)
    pindel,pindral-malec;siusiak
    pindrali sie,spindralilo sie-knoci sie,nie udalo sie
    jebut!-przy uderzeniu
    jebutnelo,jebutlo-upadlo;stuknelo
    pierunem,piorunem-szybko('piorunem'czesciej na Powislu chociaz tam tez
    mowia 'pierunem')
    ('pierunem mi to zrob'')
    pipa,pipka-u kobiety
    pipolic-olewac
    pipol,pipolka-dzieweczka
    pitek-kurdupel;dzieciak
    'i jedziemy z tym koksem'-i jedziemy z czyms tam
    'i wio!'-no to jedziemy(takze samochodem,rowerem itp.)
    plichta,plichota-lichota,slabizna
    plichta-lekko kapie,mzy
    'o! i po bidzie!'-idzie na lepsze;rozpogodzilo sie
    bida-zla,brzydka pogoda
    'cos w podobnosci do tego'-podobne do tego
    pokorniak-ktos grzeczny lub uziemiony
    uziemiony-poskromiony;nie moze wiecej rozrabiac
    rozkraka-pokraka
    rozkwasilo sie,rozkwaczylo sie(?)-rozlalo sie,rozszerzylo sie
    ('nosa komu rozkwasic')
    'pokwapisz sie wreszcie?'-przyjdziesz czy nie ?
    'nasmiewaja sie z ciebie ile tylko wlezie'-nasmiewaja sie z ciebie(a ty glupi
    im wierzysz)
    'dawaj ile wlezie!'-laduj do pelna
    'laduj po sama gore,sam szczyt,sam wierch'-laduj do pelna
    'laduj na wierzch'-laduj kopiasto
    'po kiego diabla ci to?'
    'na jakiego pieruna to targasz?'
    'na kiego ci to?'-do czego ci to potrzebny;czego sie wtracasz
    'ki diabol?ki pierun?'-co to jest?o co w tym wszystkim chodzi?
    polajdaczyc sie -pouzywac sobie seksualnie
    'Jasiu koperwasiu'(Grzmiaca kolo Wysmierzyc;po stronie Malopolskiej)
    pomerdaniec,pomerdany-glupi
    pomerdac-pokotlowac,potrzsc itp.
    'kup mi dlugopisa'
    'rowera se jakos porobisz!'-rower jakos tam zawsze zreperujesz
    'porobic co'-zmajstrowac,zreperowac
    ('porobil se kultywator'-domowym sposobem zrobil sobie kultywator)
    kultywator-sprezynowka do ciagnika
    sprezynowka-kultywatorek konnny
    urobil-zarobil
    urobil sie-narobil sie
    urobiony-spracowany;zarobiony
    'zapracowac na co'-zasluzyc;zarobic na co
    nad niebem lasu-nad lasem
    podzegac-dokladac do ognia;namawiac do zlego,podpuszczac
    portale,portalki-spodenki dzieciece
    'o!sa juz moje portki!'-wrocil moj chlop do dom
    'o!moje portalki przyjechaly!'-przyjechal moj wnuczek(synek)
    posniadal,sniadal-zjadl sniadanie
    przylato-przybiega,zachodzi(Powisle,Radom)
    'po staremu'-jak zawsze
    'po staremu robic'-jak dawniej
    'starymi sposobami'-jak dawniej
    'po starym sposobie'-jak dawniej
    'na stary sposob'-j.w.



  • 30.06.05, 11:03

    --------------------------------------------------------------------------------
    ' po nowemu robic'-nowoczesnie
    'strzelic na postrach'-dla postrachu
    skundsci-skads
    skundy-skad
    (wy skundy sum?,sta skund sum?)
    oturac-objac,opasac
    zaturac-zaslonic;przyniesc(?)
    powalic,obalic drzewo-sciac
    wyciarchac-wyciac(np.chwasty,krzewy,drzewa)
    wyciartac-j.w.
    ciarchac-ciac;trzec
    ciartac-ciac;machnac
    rozciartac-np.przedziabac i podobne
    rozciartuchac-j.w.
    rozciepac-przerabac(przepolowic na pol)
    ciachrac-ciac;trzec
    spotnialy-slabiony,blady
    spowszednialo-stalo sie normalne;znudzilo sie
    zapoznac dziewczyne-poznac
    pozrzec-spojrzec
    'nie pospieszaj!'-nie gon!
    'nie przynaglaj!'-nie przywoluj!
    'przyponaglic kogo!'-zawezwac pilnie;rozkazac;pogonic
    'teraz wam sie zachciwo?'-mogliscie,to wam sie wtedy nie chcialo;nie w czas
    wallo,koplo-walnelo,kopnelo
    'i 'dzie indzie' tez ta' je''-wszedzie jest podobnie
    'nie spachneli sie'-nie zakumplowali sie
    'jak mowie to mowie!'-nie rzucam slow na wiatr;nalezy mnie sluchac
    pryciac-szukac,przeszukiwac(najczesciej w szafkach smakolyko)
    chrzandolic-gadac bzdury
    ochrzandolic kogo-skrytykowac kogo
    'obrobic komu dupe'-obgadac kogo
    'dla mnie to pryszcz!-poradze sobie legkko
    'od przybytku glowa nie boli'
    'przechodzony'-stary,zuzyty
    przeczka-przegroda,drazek
    'przystac na co'-zgodzic sie na cos
    pszczolka-pszczólka
    ta labedzia-ten labedz
    'zaczynac od zadka'-zaczynac od konca
    'pocaluj mnie w zadek!'-pocaluj mnie w tylek!
    'pulchny na gebie'-ma tlusta twarz
    'stara purchawa'-o kobiecie
    'zdyrdac sie'-zmeczyc sie(zwl.biegiem)
    pstry,pstrokaty-roznobarwny,jaskrawy
    jaskrzy sie-blyszczy sie,swieci
    pych,pychol-zarozumialec
    pyrka-kapie;bruma
    pyrcioch-wiercipieta;wscibios
    'wsciubiac leb w nie swoje sprawy'-byc wscibskim
    pyrkac-rzucac
    pyrklo,pryklo-pekla,popuscilo,przerwalo sie;dalo odglos
    'chodu!'-uciakajmy!
    'brac nogi za pas!'-uciec,wycofac sie
    oradlo,oradle-wszelkie narzedzie do orania
    ramotac,rumotac-halasowac
    raniuszek-ten co rano wstaje
    ranny ptaszek-rano wstaje;zranil sie
    'kto rano wstaje temu Pan Bog daje'
    poreczny-dobry do roboty(o narzedziu);bliski;latwy w obsludze
    'mozna sie nim posluzyc'-jest dobrym wykonawca,sluchany(najczesciej o dziecku)
    rejwach-zgielk

  • 30.06.05, 11:05
    --------------------------------------------------------------------------------
    od wychodniej strony-od wyjscia
    od przychodniej strony-od przyjscia
    najsc,zajsc stamty struny-przyjsc
    w zapoprzednim roku-2 lata temu
    od pietrza(?),pietrzenia pola,lasu
    dziadok-dziad,nacigacz
    osadzic sie na polu-stanac,rozlozyc sie na polu
    osadzic sie na wsi-zamieszkac w konkretnej wsi
    osadzic sie na ziemi,gruncie-gospodarzyc w nowym miejscu
    jaje-jajko
    'jak sie daje to sie kraje'
    sam biduje-sam zyje
    sama bida-slabo,licho
    samo jeden-w pojedynke;sam zyje
    'smy sie dopiro na Radomiu zatrzymaly'-zatrzymalismy sie dopiero w Radomiu
    setlac-byle jak oplatac
    posetlac-poplatac
    chetlac-byle jak oplatac
    pochetlac-poplatac;zmierzwic
    stetlac-byle jak zwiazac
    sedlac,posedlac-wiazac,laczyc
    czedlac,poczedlac-wiazac;zmierzwic
    czetlac,zaczetlac-zwiazywac,zawiazac
    czetlo-petla,zaczep
    czyznie-krzewy(Powisle)
    skowac-sklepac zelazo
    skudnik,szkudnik-szkodnik,niszczyciel
    szkodzic komu-robic na zle
    'w szkode wlesc'-w czyje pole,na czyja lake(gl.o zwierzetach)
    slempic-patrzec po ciemku;siedziec do pozna w nocy
    dziad slomiany-strach na wroble;zebrak,lachmaniarz
    zakopic-zakopcowac
    skopic siano-ulozyc w kopy
    stog siana-duza kopa siana
    smecioch,smedzioch-smutas;glupio gadajacy
    smeci,smedzi-glupio gada;narzeka
    smieszota-smieszny
    sopic-sapac
    soszka,suszka-sucha galaz
  • 30.06.05, 11:07

    --------------------------------------------------------------------------------
    suszek-suchy chojak
    spolny,spolnik-wspolny,wspolnik
    gosciniec-glowna droga
    s prawa,s lewa-z prawej,z lewej
    'kopa mu!
    gazu!
    ruraaa!'-okrzyki przy jezdzie motocyklem
    's kopa go!gaz!rura!-j.w.
    szprycha-ladna kobieta
    spus to!-spusc to!
    sputlo,sputnelo-rozwiazalo sie,zsunelo;zelzalo,rozpuscilo
    spedzic bydlo do obory-zgonic
    sredniawy,krotkawy,wysokawy,dlugawy-bardzo czeste
    Jaju(o),Staju(o)-Jasio,Stasio(wskutek zaniku glosek:Jauuuu,Stauuuu-miedzy 'h'
    a 'j' i 'u')
    Stanio,Janio,Marunio-bardzo popularne zdrobnienia
    staniek-staniemy('k' jest troche gluche przypomina 'gh')
    przylepka,pietka,skibka chleba (w kolejnosci wymawiania)
    niestatek-nieustatkowany,letkus
    strochnac sie-zadrec,przestraszyc
    strochac sie-ociagac sie,ploszyc
    strochlo sie-scielo sie,obmarzlo(?),opadlo(?)
    'zs(s) troche'-daj,wlej troche
    stechlo-zelzalo,opadlo
    zatechle-zasmierdziale,nieswieze
    zdeko,zdeczko-niewiele,troszke dac
    ('wsyp mi zdenio cukru')-bardzo popularne
    sterlac-wymiac,wytrzec,wygladzic(nie wiem czy nie istnieje 'sterlac pole'?)
    terlac-toczyc(?),miac;wloczyc pole(?),orac(?)
    stezal-zmeznial
    starchany,stachrany-zuzyty,zniszczony
    startachany-poprzerzucany,powyginany
    strechtany-ubity;wykotlowany(?)
    trechtac-brechtac,kotlowac
    struchtal sie-zmeczyl sie biegiem
    stachac sie-zmeczyc sie;zdyszec sie
    opierdalantus-walkon;bura
    'dac komu 'bure'-powiedziec cos do uszu
    opierdziel-bura
    opierdzielic-sprzedac
    opierdzielac sie,opierdalac sie-leniuchowac,byle jak robic
    stojka-straz
    straszok-ktos glupio ubrany
    strzyga-dziewczyna z wlosami stojacymi,zle uczesanymi,rozczochranymi
    ('wyglada jak strzyga')-bardzo popularne
    postradac-stracic
    'han!han!'-hen! hen!
    stertlany-zmiety,zwichrzony,zwichrzony
    straszynski,wystraszynski-lubiacy straszyc
    wyplosz-zestrachany
    ('wyglada jak wyplosz'-o gapie;psie)
    strachol-bzdziuch
    bziuka,bziuczy-wieje gwizdzac
    trefnic sie-stroic
    trefnis-blazen



  • 03.08.05, 07:40


    --------------------------------------------------------------------------------
    'nie gwizdaj kolo domu bo nagwizdasz w dupe komu'(Powisle,Radom)
    truptac-chodzic,dreptac
    struptac-zgniesc,strzepac
    strzepac smietane,jajko-rozbic
    strek-wystalosc(?)
    wystreklo sie-wysunelo sie,wylazlo(?)
    wstreklo sie-wlazlo,wbilo(tak,ze nie widac)(?)
    ustroic sie jak choinka
    wygladac od tradajca-smiesznie i bez gustu sie ustroic
    ustrojony stol-przystrojony,z gotowymi daniami
    ustrojone pole-obrobione(?)
    stroknac sie-zadrzec,wzdrygnac sie
    strogly-opadly,powiedly(?)(np.sliwki)
    stuchtac sie-zdyszec sie (biegiem)
    strozyna-obierka
    strzaskany-np.zjezdzony samochod
    gospodyni gosci wita-popularne powiedzenie
    nie przez prog-nie mozna witac sie z kim przez prog(taki przesad)-trzeba wyjsc
    do goscia lub zaprosic go do domu i wtedy go witac
    moge rozmawiac z gospodynia,gospodarzem?-popularne powiedzenie
    'strzepiol,strzepiol az wystrzepiol'-takie powodzenie(w sensie'staral
    sie,prosil az dostal)
    strzepiec-wystawac;prosiccryingczatowac?)
    ostrzep-czesc,wykraj,wystalosc
    strzepic na kim jezyk-silnie kogo obgadywac
    opuchly,napuchly,zapuchly-opuchniety
    struchly-dostaly sie;skupily(cos w tym sensie,nie wiem dokladnie;jest ale nie
    znam dokladnego znaczenia);skulony,przestraszony
    denny-do niczego
    opadniety-opadly
    suchy,suchol,suchelec-chudy
    ma suche gnaty-jest chude(mieso)
    styk,styczka-kontakt
    zs tyla najsc kogo-zajsc komu z tylu droge
    najsc-zajsc,wstapic
    such-jest suchy,chudy
    suchy dol-wyschniete mokradlo gdzie kiedys kiedys kiedys woda stojala
    turlac-turlac,toczyc lub trzec
    oblec ubranie(oblec sie:oblec buty,czapke itd.)-zalozyc ubranie(Powisle,Radom)
    nie na sucho-nie jesc bez picia
    sucho robic-slabo,bez sily
    sucha robota-legalna;przyjemna,latwa
    osechl-wysechl,osuszyl sie
    ('liscie juz osechly'-mozna isc w pole,nie bedzie rosy)
    osuch juz-wysechl
    isc zebrem lasu
    i tylko suche zebra mu wystaja-o kims chudym
    szkielet-o chudym


    W radommskiem(na pewno w zachodniej jego czesci,bo na Powislu rzadziej)
    niezwykle czeste jest zamienianie rodzaju meskiego w zenski(w ogole latwo
    rodzaje przechodza jeden w drugi).
    Mowienie na przedmioty rodzaju meskiego na sposob zenski jest wybitnie
    powszechne:
    ta drzewa
    ta mosta
    ta chlopa
    ta deba
    ta chlewa
    ta zeba
    ta osada
    ta sedzia
    ta profesora
    ta piesa

    Ciekawe gdzie jeszcze tak powszechnie jak u nas w ten sposob mowia(naprawde nie
    wiem)???


  • 03.08.05, 07:41


    --------------------------------------------------------------------------------
    cudaczyc-wymyslac
    odczudzic(odczadzic?)-zdjac urok;zrobic tak,ze idzie na dobre
    odczyniac uroki-albo'rzucac uroki' albo 'likwidowac skutki urokow';teraz
    wystepuje w znaczeniu 'wymyslac jajies dziwa'
    zaczudzic-zle zrobic,zaszokowac;zaryglowac drzwi,zaslonic(?)
    sudy-dobry,wypasiony(?)
    'wytlumacz mu co i jak'-objasnij mu
    sucho wieje-na pogode
    surtek,surdek,surtek,srutek-dzieciak,gnojek
    ciartachac,ciarchac-ciac,wycinac
    wyczorchac kogo za wlosy
    wyczochrac-wyjac,wydlubac(te dwa slowa sa podobne i moze jest odwrotnie albo
    maja dwa znaczenia?)
    ciorchac-ciagnac;ciac(?)
    ciortac-rzucac(?),rozkawalkowywac(?)
    obtorglo sie-zsunelo(?),zluzowalo(?)(w znaczeniu:urwalo)
    torglo-drgnelo,obruszylo
    targnac-podniesc
    ('targnij to!-podnies!)
    targac-dzwigac;takze w znaczeniu'robic,przerzucac'('targac pole')
    ('ales sie natargal'-nameczyl ciezka robota,ciezarami)
    zawilec-krety(np.las)
    niewydarzony,niewydarzeniec-troche gapa,troche lobuz
    szambelan-smieszna nazwa 'czlowieka wyciagajacego fekalia'
    szczypa-w znaczeniu 'kawalek szczuplego drewna',a 'szczapa' ts. tylko,zez
    przeznaczeniem do rozpalki
    sz'tuknac sie-stuknac sie(czasem zamiast 's' wymawiane jest 'sz'ktore jest
    zmiekczone)
    szurgot-rozni sie od 'hurgotu' tym,ze jest od 'szurania'-tarcia
    szwargolisz glupoty
    'zyc w glodzie i chlodzie' albo'o glodzie i chlodzie'-w biedzie
    'isc do roboty o glodzie'-bez posilku(zwl.sniadania)
    w zakaciu-w kacie
    bazgac,badzgac-malowac byle jak,plamic('bazgac' raczej w
    znaczeniu'malowac,smarowac prega';drugie to bardziej 'rozrobic,rozgniesc' )
    pazgac-malowac,plamic
    nabazgac,nabadzgac,napazgac-w znaczeniu namalowac,naplamic(chociaz kazde moze
    znaczyc troche cos innego)
    sciubnac-skubnac
    sciubic-gromadzic(chytrzyc);skupic
    ciuchac-dyszec
    drasknac-rozniecic ogien



  • 03.08.05, 07:43


    --------------------------------------------------------------------------------
    wtyknac sie-gdzies wcisnac
    wytykac-isc,uciekac;odbijac,wyciagac
    ('dokad wytykasz?'-dokad jedziesz?)
    wybyc-ulotnic sie
    ('byl ale gdzies wybyl')
    'chlop na schwal'-zuch
    'schwalic kogo'
    samochwal,samochwala-chwalipieta
    wybultana studnia-bez wody
    wybultane-skad wzieto wode i jej nie ma(np.wybultana sadzawka)
    wybultalo-np.wykipialo mleko
    wyterany-zniszczony,zdarty,przechodzony
    wysorszany-wytarty
    siersznac co-napic sie(?)
    sierszniety,nasierszolony-wypity,trachniety(?)
    sierszlo go-kopnal go prad
    stawia siersc-jest grozny,chce sie bic(takze o czlowieku)
    ('o! jak to sie rozsierdzil!'-jaki on zly)
    wyczesany-przeszukany
    wyczechniety-pokrzywiony
    czechlo go-uderzylo;koplo(np.pradem)
    wyczachniety-wysuniety,wyjety
    czechnac,czchnac,czechnac,czchnac-przesunac,glasnac
    czhniety-dotkniety,poruszony
    chniety-tchniety
    wydornac-wyciagnac
    wydarzyc-wyciagnac,wydobyc(bardzo czeste)
    niewydarzony,niewydarzeniec-glupi,nieudany
    wydergac,odergac,wyderzgac,oderzgac-odciagnac,wyciagnac,oderwac
    wyrgac-j.w.
    wyrczy,wirczy-lopota;oddaje glos
    wygolic do cna-zjesc wszystko,nazbierac grzybow w esie itp.
    wytkniety-wyjety
    nawykly-przyzwyczajony
    ('on nie nawykl do roboty')
    przycapnac co-byle jak przybic,przylozyc do czego
    przylapac co-j.w.
    wyopuchniety-wypuchniety,napuchly
    wyopadniety-skulony,ostygly(np.placek)
    opchnac co-przekasic co niebadz
    na wylocie-na wysunietym miejscu;kiedy pora wyjsc z domu
    uszedl -wyszedl,uciekl,wyjechal
    ('uszly w las'-np.krowy)
    wylatac z domu-wyjezdzac na stale(o dorastajacych dzieciach)
    oblatany,wylatany-znajacy sie na rzeczy;prymus
    wylatany-zuzyty(np.samochod)
    ('o!on sie juz wylatal!')
    'wylezec chorobe,bolesc'
    wylezaly-stary(produkt,zboze)
    dolezale-dojrzale(np.zboze)
    polubic kogo-policzkami swymi o cudze potrzec
    ('Niunia!Polubij babcie')
    'On mnie polubil'-on mnie pokochal
    ulubic co,kogo-milowac kogo,co


  • 03.08.05, 07:44


    --------------------------------------------------------------------------------
    rzeknac-szczeknac(odglos)
    wytarpuchac,wytarapuchac-wymiac,wytargac,wygniesc
    pierunica-diablica;podla kobieta;lobuzica
    'zabij a nie ustapie'-bede trwal przy swoim do upadlego
    'za ciure robic'-byc czyim pomiotlem
    gala-pilka
    ('grac w gale'-grac w pilke)
    zagonic sie,zgonic sie-zameczyc sie,zmeczyc sie
    'cos ty taki zaganiany?'
    zajsc do kogo-wstapic do kogo
    zajsc daleko-przejsc kawal drogi
    zaklecic-zabudowac,zalatac
    za klecia-za ogrodzeniem,szopa itp.
    za kleka(?)-za skosem,zakretem(?)
    zakrzesic(?)-zamknac,zastawic,zabudowac(?)(lub moze pomylilo mi sie z 'zakrzec')
    zakrzec,zakrzyc(?)-j.w.(?)
    krzesic,krzyc(?)-grodzic patykami(?)
    zalichtowac-zalatac,zamurowac
    'przyjac sobie kogo,co za miare'-przyjac sobie kogo,co za wzor
    zamiarowac-miec zamiar cos zrobic
    'wyryczec sie za swoje'
    zaniemoc-zaslabnac,zachorowac
    'do Pieruna Pana!'-o Boze!(bardzo popularne powiedzenie)
    ('do Pieruna Pana,co sie tutaj dzieje!!!)
    chratlo,chratnelo-popuscilo,tapnelo,teklo
    zapyzialy-zaniedbany,biedny
    'isc o(po)rosie'-isc rano
    'zarowno mi'-obojetne:tak czy tak
    zajedno mi-j.w.
    zajechac dokads-dojechac dokads
    zajechali-przyjechali
    zarzeczona,rzeczona-przyrzeczona,narzeczona
    za rzecza sie krecic-za sprawa,robota itp.



  • 03.08.05, 07:46


    --------------------------------------------------------------------------------
    zajednac-pojednac
    zastala sie-zasklepila sie(np.farba)
    zastala sie woda-ustala sie(?) lub 'tak dlugo stala,ze stala sie niedobra'
    jatrzyc-podburzac
    zasie-a wiec
    zarzywny-dziarski,zdrowy
    zatatlac-zakleic,zalatac,zamalowac byle jak
    zatytlac-rozmieszac;j.w.
    zewrzec nogi-zlaczyc ze soba
    zawieruszyc-zgubic
    ('a gdzies sie to zawieruszylo'-bardzo czeste)
    zawyrczec-zabrzeczec,zawyc
    beklo-popuscilo;teklo(?)
    zbijac baki-leniuchowac
    zbujac sie-zmeczyc,napracowac
    zbolale ziarno-zle,zgnile
    wisus-urwis
    sciecze-scieknie
    zdebiec-stanac jak wryty
    z deba uderzyc kogo glowa(od gory)
    z byka uderzyc kogo glowa(w brzuch)
    chachniety-dotkniety,zawadzony
    za dnia zrobic-kiedy jest widno
    za widoku zrobic-j.w.
    zelgac-sklamac
    'od malenkosci on taki'-od dziecinstwa,urodzenia
    zemlac,zemlac-zmielac
    'choc,zepchnij co!'-zrob cos w domu,nie walkon sie
    'zepchnal bys choc co z proga!'-j.w.
    zgrzeblo-konski grzebien
    'nie jest za upal'
    ziobro-zebro
    zleczyl-wyleczyl
    zminda-suka,sekutnica
    'zwalic sie komu na glowe'
    zaswierzgle-nieswieze
    zswierzglo-j.w.(moze w znaczeniu 'zgestnialo,zamarzlo'? )
    'a bodaj to!'-a niech to!
    myrmolic sie-ociagac
    tachlac sie-paplac sie
    zatachlac-np.rozmazac,byle jak zamalowac
    wyciartane,wyciartachane-wyciete;powyrzucane(?)
    mazgrol-o dlugopisie,mazaku
    mazgrol,mazgrola-bazgrol,bazgrola
    zyla-chytrus,nieuzyczliwiec
    ('on ci i niczego nie uzyczy')
    nastawac na kogo-dybac


  • 03.08.05, 07:47


    --------------------------------------------------------------------------------
    parczaty,parczasty-pekaty,pelny
    oczedrac-opetlac,obwinac
    osiarchac,osiarachac-j.w.(?);poobcinac(?)
    ociartachac,oczartac-poobcinac(?)
    otroczyc-obwiazac,przymocowac
    ojarac(?)-opalic(?)
    ochrutac-obciosac
    opartachac-owlec,obwiazac byle jak
    bardacha-ustep(kibel)
    ('isc w bardachu/y'-isc do ustepu)
    ochrubac,ochrupac-oskubac
    chrubac-urywac,odrywac
    urgac,urygac(?)-j.w.
    poszartac-poszarpac,rozmemlac
    poszartlac-j.w. w znaczeniu'poplatac'(?)
    'zdzielic kogo bez leb'
    ciartaluchac-drapac,trzec,rozdrabniac
    cymbalic sie-zastanawiac,ociagac
    osrutac-obsypac,obmocowac(?)
    wysrutac(?)-wyrwac(?)
    rozbelchotac-rozbeltac
    oczetlac,oczetrac,oczetlic-oplatac,powiazac(chyba w znaczeniu'dobrze obwinac')
    czahrota(?),czarhota,czarkota-tlucze sie,trze
    oczachtac,oczahotac-obwinac(?)
    ociachtac,ociachotac-obciac
    przyhajczyc-przylapac,przymocowac
    odhajczyc-odmocowac,odgiac
    zahajczyc-zatknac,zalapac
    zatknac-zamknac(gl.jakies drzwi od komorki itp.)
    ('zatknac drzwi na patyk'-byle jak zamknac)
    oszahtac,osiahtac-ociac(?);obwiazac(?)
    opachtac-ociac(?);obwiazac(?)
    opachlac-byle jak umalowac;obwiazac(?)
    ojakrzyc(?)-(/)
    okrzosac,okrzesac-odziabac;nadziac trzanek
    ojajczony-osaczony,okrazony
    ojajczyc-objac(?)
    ojajic-omiskowac
    ochantlany-okrecony byle jak(np.szmatami)
    ochetlac-okrecic,oplesc;poobrywac(?)
    ochamlany-poobrywany(?)
    oczarzyc-oslonic,zastawic;okrecic(?)-bardzo popularne
    obczejac,obczejtac-oplatac(?)
    odczejac,odczejtac-odwiazac,odluzowac
    odczaic-odslonic
    czhac-pchac,wypychac(?)
    pychac-pchac
    oczachlatac-okrecic,zalatac byle jak
    oczhac,oczechac-obciosac(?)
    poznic sie-spozniac sie;pozno przychodzic
    czeglac-zaciesniac,sciagac
    rozczeglac-zluzowac,rozruinowac
    oczultac-okrecic,opasac


  • 03.08.05, 07:48


    --------------------------------------------------------------------------------
    opartac-obwiazac(?);ociac(?)
    opertlac-obwiazac,oplesc
    oparzchac-opluc;poobcinac(?)
    ociartac-przyciosac(?)
    przyhartulic-przyniesc(?)
    opretac-pretem oplesc byle jak
    opretlac-j.w.tyle ze mocniej
    rozsciandolic,rozsciandlac-rozszerzyc,rozerwac
    rozscienic-rozsunac
    roztalpac-rozbic,rozerwac
    roztaplac-rozklepac
    tlapac,tlepac-klapac
    roztalpic sie(dupe)-rozsiasc sie
    talpic sie-gapic sie(?)
    rozklechtac-rozbic,rozluzowac
    rozhultac-rozbujac
    rozklechtany-rozklekotany;poluzowany
    obszczechany-(?)
    zaszczone-zarosniete,zachaszczone,zastawione
    zaszczawione-j.w.
    sierczy-skwierczy
    oplachotac-oplesc(?)
    ochetlac,obchetlac-byle jak zawiazac,oplatac
    zaszczyc-zastawic,zrobic zapore;zagluszyc
    ('chwasty zaszczyly podworze')
    zachaszczyc-j.w.(bardziej w znaczeniu 'zakrzewily')
    piarczy-skwirczy
    jarczy-j.w.
    ciaputac-chodzic,czlapac
    czeltac,czeltlac-w znaczeniu zszywac,zwiazywac
    fyrczy,wyrczy-furgota
    frykota,frykota-j.w.(bardziej tak jakby tlucze sie)
    cierpkie-kwasne
    cieplic,cieplote w doma robic-palic
    rozhartakac-rozbic
    prachotac-gadac;plakotac(?)
    parchac-pluc
    ('ogien parcha'-gdy tak wyskakuja plomienie)
    oparchac-opluc,zalac;zasmarowac;zeskrobac(?)
    czersac-wyczesywac;wyczyscic(?)
    ciesielka,ciesiolka-ciesielstwo
    chrasknac-drasnac,skaleczyc
    kolmaga-(?)-tak u nas nazywaja jednego chlopaka


  • 03.08.05, 07:50


    --------------------------------------------------------------------------------
    ciesnic sie
    obciartuchac-obciac
    obszczecie-obwod;spadek(?),urwa(?)
    obszczaj-j.w.
    zetlac-petlac,platac
    sciurkac-stoczyc,zrzucic
    sortac-rzucac
    schartlac-zmiac
    ciunciac-slabo robic;lekko rzucac
    obszczachac-zastawic(?)
    obszczechac-obciac(?)
    ciorbac-turlac(?)
    tortac-niesc,dzwigac,ciagnac(?)
    tartlac-mietosc;rozrzucac na drobne(np.gnoj)
    oczotac-obstawic,ogacic
    oczoltac,oczatlac-oplatac
    ciaptalega niegolega
    ciaptaluszyc,ciaptuszyc-glupoty gadac
    czahrnac,ciahrnac
    czarhnac,ciarhnac-pociagnac
    czahrac-szarpac,rozdrapywac
    cionkac-popuszczac(?)
    rozciarhac,rozczarhac-rozkroic,rozciac
    uczerhac-obciac,urypac
    oczahrac,oczehrac-oplesc
    czerhac-skubac,obrywac,kroic
    czarhac-trzasc
    obczarhac-utrzasc,oberwac('obczarhac pole';'wiatr obczarhal liscie')
    czuj,czuja-nos,wech;spostrzegawczosc
    oczultac-okrecic(?)
    oczlutac,oczlatac-obciac(?);oplatac(?)
    oczudac-ogrodzic,obsypac(?)
    obchutac(?)-obciac(?)
    obtalpic,otalpic-objac,okrazyc
    pilic-gonic,spieszyc
    ('co cie tak przypililo?)
    cuchac,czuchac-rzucac(?)
    wytartuchac-wyciagnac na gore
    ciuktac-(?)
    cioknac-cmoknac;rzucic(?)



  • 03.08.05, 07:51


    --------------------------------------------------------------------------------
    tuktac-stukac,tupac,terkotac
    tuknac-przyklepac gwozdz,uderzyc
    ciolkac-ciagnac(?)
    czultac,czultlac-obwiazywac;niesc(?)
    szarchac-przesuwac,trzec,rysowac,kroic
    szargac-robic przez sile
    zszargac sobie nerwy-zniszczyc,zerwac
    tyltac,teltac-bujac,trzasc
    tyrtac,tertac-j.w.;ciagnac,niesc(?)
    roztyltac,roztyrtac-rozluzowac,rozbeltac,rozplatac
    zateltac,zatertac,zatyratac-zawiazac,zatrzec,zastawic
    ciorgac-ciagnac,niesc(?)
    oprachtac-obciac(?),oplesc(?)
    prastac-uderzac,siekac
    ('zamknij sie!bo jak cie prastne w morde!')
    ociartaglic-ociosac i oszlifowac(?);oplatac(?)
    przyponaglic kogo-przypomniec,ponaglic
    obzdac-ociosac(?)
    oprechlac-oplesc
    oprechtac-objac
    obrechtac-obsmiac;opluc(?);obciac(?)
    uhrytac-urwac,obciac byle jak
    parhatnac-ciapnac;ciartahnac
    oscielic-wymoscic,ogacic
    opaltac-okrecic
    ciulpnac-wysunac,podac;usiasc,kucnac
    ciumac-jesc
    ciurbac-toczyc,wlec(?)
    ciurczy-skwirczy,plaska
    hamalaga,hamlaga-ciamciula,partacz,rozwloka
    rozrobic buty-rozczlapac
    skarczy-skwirczy,trze
    skryczy,skrczy-skrzeczy,skwiercze
    skrechtal-zlaczyl,sklecil
    rozpechla-rozdela sie,rozerwala
    spechla-skupila,zestala(zamarzla?),zgestniala(np.smietana)
    hamlyczy,hamryczy-marudzi,kweka
    cialapuga-ciaptalega
    ocepic-objac,obstac
    osepic-j.w.(?);obciac
    wytarchotal-wymial(?);wyciagnal na gore(?);wytrzasl(?)


  • 03.08.05, 07:52
    --------------------------------------------------------------------------------
    tuktac-stukac,tupac,terkotac
    tuknac-przyklepac gwozdz,uderzyc
    ciolkac-ciagnac(?)
    czultac,czultlac-obwiazywac;niesc(?)
    szarchac-przesuwac,trzec,rysowac,kroic
    szargac-robic przez sile
    zszargac sobie nerwy-zniszczyc,zerwac
    tyltac,teltac-bujac,trzasc
    tyrtac,tertac-j.w.;ciagnac,niesc(?)
    roztyltac,roztyrtac-rozluzowac,rozbeltac,rozplatac
    zateltac,zatertac,zatyratac-zawiazac,zatrzec,zastawic
    ciorgac-ciagnac,niesc(?)
    oprachtac-obciac(?),oplesc(?)
    prastac-uderzac,siekac
    ('zamknij sie!bo jak cie prastne w morde!')
    ociartaglic-ociosac i oszlifowac(?);oplatac(?)
    przyponaglic kogo-przypomniec,ponaglic
    obzdac-ociosac(?)
    oprechlac-oplesc
    oprechtac-objac
    obrechtac-obsmiac;opluc(?);obciac(?)
    uhrytac-urwac,obciac byle jak
    parhatnac-ciapnac;ciartahnac
    oscielic-wymoscic,ogacic
    opaltac-okrecic
    ciulpnac-wysunac,podac;usiasc,kucnac
    ciumac-jesc
    ciurbac-toczyc,wlec(?)
    ciurczy-skwirczy,plaska
    hamalaga,hamlaga-ciamciula,partacz,rozwloka
    rozrobic buty-rozczlapac
    skarczy-skwirczy,trze
    skryczy,skrczy-skrzeczy,skwiercze
    skrechtal-zlaczyl,sklecil
    rozpechla-rozdela sie,rozerwala
    spechla-skupila,zestala(zamarzla?),zgestniala(np.smietana)
    hamlyczy,hamryczy-marudzi,kweka
    cialapuga-ciaptalega
    ocepic-objac,obstac
    osepic-j.w.(?);obciac
    wytarchotal-wymial(?);wyciagnal na gore(?);wytrzasl(?)

  • 03.08.05, 07:54


    --------------------------------------------------------------------------------
    ochratac,ochrutac-obciosac(?)
    obzymolic,ozymbolic-byle jak obciac,poobrywac
    czfany-cwany
    zatechlac-zawiazac(?);zamieszac(?)('zatechle'-nieswieze,stare)
    oczlahotac-?
    czmuchac-dmuchac(?)
    czoknac-cmoknac,czknac
    oczertac-otoczyc,obwiazac
    obsiartuchac-ostrzepic,poobrywac
    ciaptagula,ciaptamula,ciamul,ciamula,ciagula-gapa,rozlaga
    oblupic-poobrywac(np.liscie kalafiorom)
    ulagodzic sprawe,sie-dojsc do porozumienia
    czumkac-kumkac(?),cmokac(?)
    'dupa dna nie siega'-rozrzutnik lub odwrotnie
    'juz nie wie na czym ma jezdzic'-rozrzutnik,dobrze mu sie powodzi
    stegla-zgestniala,zbila sie
    czryptac-drobic
    czrychac-czkac
    obwiesic sie-powiesic sie
    ('obviesic sie na debie,sosnie')
    zwietrzala-nieswieza(np.margaryna)
    obdziardac,obdziordac-obszyc(?) lub poobrywac(?)
    owlagac-owlec
    owladac-j.v.(?)
    owetlac-opetlac
    owertlac-j.w.
    'pojdzie na jebal pies'-pojdzie na zmarnowanie
    obszrachac-poobcinac itp.
    odciajnic co,odciajowac-wymyslic cos dziwnego;smiesznie sie zachowac
    osruchtac,oszruchtac-?
    'petlac,metlac,owetlac'-owijac,zwijac,zawijac(b.popularne powiedzenie)
    'okrecic sie kijem'-(?)(takie powiedzenie?nie wiem co znaczy)
    zapszczone-zafajdane kupkami owadow lub ptaszkow
    pszczyc-rozdrabniac,kruszyc(np.chleb)
    rozpszczyc-rozrodzic sie,rozplenic
    harcowac-wyrywac
    horcowac-drapac,bobrowac
    szczy sie-rozprzestrzenia sie;pali sie(?)(moze w znaczeniu 'ogien sie
    rozprzestrzenia?)
    rozszczenic-rozsunac,odgaic
    strzy sie-jarzy,swieci,jasnieje
    stryka-trzaska(ogien)
    zajelo sie ogniem-zaczelo sie palic
    tamteto-oweto--to i owo,to i tamto
    za pszczem lasu-za sciana lasu
    pszcze-przegroda(?)
    zaszczeklo-zaszlo na siebie,zakleszczylo sie;przywarlo
    zszczeklo-zgestnialo,przywarlo
    zszczeklo sie-j.w.
    odszczeklo-popuscilo
    rozszczeklo-rozerwalo


  • 03.08.05, 07:56
    --------------------------------------------------------------------------------
    szczeklo-zamarzlo(?)
    zaszczylo sie-zaszlo na siebie,zwarlo
    zadzieglo sie-zassalo,zaszlo na siebie
    rozdzieglo sie-popuscilo
    rozdziegdalo sie-rozsunelo,rozbilo,poluzowalo
    zadziegdalo sie-zawiazalo,zaszlo na siebie
    rozpiczylo sie-odgielo,odstapilo
    spiczylo sie-zwarlo,zassalo,sciesnilo sie
    rozpiklo-rozstapilo,oderwalo sie
    spiklo-szczepilo sie,styklo
    zaperzylo sie pole-tez w znaczeniu 'zachwascilo sie'
    rozpaszczyc-rozdziawic,rozgiac
    przyhlaszczyc-przybic,przylatac
    cz(?)-plomien,iskra(?)
    czszy sie(?),czy sie(?)-pali sie(?)
    czha sie(?)-dymi sie,hajcuje(?)
    szyrzenie-owarzone mleko,twarog
    wreglo-wbilo sie,wstapilo w cos
    wyreglo-wylazlo,wybilo sie
    dehnac-nacisnac mocniej pedal gazu
    od raz-od razu(b.czeste)
    jak raz-na miare,pasuje(b.czeste)
    ('jak raz bedzie'-wystarczy)
    dedla-dudla,ssaja
    nadedlic-napic sie;nawodnic,namoczyc
    dydola,dyndla-ssa,mietola cyca
    dyndle-zwisa,trzesie sie
    otetlac-zaplatac byle jak
    otatlac-opasac,opetac
    omatlac,ometlac-j.w.
    stetlac-zmiac;splatac
    skletlac-zaplatac nicia,lina
    sklatlac-poplatac
    skretlac-skrecic zelazna lina np.
    skratlac-byle jak zawiazac,pomotac
    skratnienie-schylenie,skulenie
    roztlachtalo,roztlechtalo sie-rozklekotalo,rozluzowalo;roztaplalo
    sparciale-zuzyte;zgnite,zasuszone
    ozechlac-?
    obrzechlac-?
    tytle-ssie,mietosi cyca
    cyndzel-cos zwisajacego,wypustka

  • 03.08.05, 07:57
    --------------------------------------------------------------------------------
    rozdziagdac-rozerwac,rozdziabac
    rozdegdac-porozsuwac,rozchlebotac;rozplatac
    rozkiertlac-odplatac,odwiazac,odprzac
    rozdergac-oderwac
    roztertlac-poobrywac,poodwiazywac,zdjac gorna warstwe
    piel,piele-pielacz,male radelko do pielania(Przytyk)
    rozpertlac-rozplatac
    zaweklac-zamknac,zaplatac
    weklac-wiklac,zawiazywac
    sketlac-zmierzwic,skotlowac
    stary grzdyl-stary chlop(Przytyk)
    krzan-chrzan(Przytyk)
    natekla-namiekla,nabrzmiala
    teka-peka,trzeszczy(lod)
    sklechlo-stechlo,zbilo sie,zgestnialo
    suka-karetka pogotowia,straz(Przytyk)
    oczertlac-zawiazac;oprzac;zaprzac konia(?)
    zgrzeblo-czesak konski
    rozmermlane-rozkotlowane
    obrzetlane-obciete
    ozetlane-owiniete
    'Mosiek,mo trochy innego szczeka'-ma inny szczek;w znaczeniu 'inaczej
    rozmawia,inaczej mysli'(Przytyk)
    wykwit-u roslin taki kwiat ktory nie rodzi zawiazki
    wilk-j.w.
    'dziady wylaza'-ida ogromne chmury(Wolanow,Przytyk)
    pertlac,zapertlac-zaplatac
    mertlac,zamertlac-j.w.
    'jebut o lod'-przewrocil sie na lod(Zakrzew,Przytyk)
    naprychtac sie-napic sie,opic
    wysknac-wysunac
    wyczermlac-?
    smotry-ostry(?);zajadly(?)
    'wyglundo jak strzyga'-chuda,wlosy w nieladzie(o dziewczynie)(Zakrzew,Przytyk)
    zmora-o podlej kobiecie
    'wyglundo jak zmora'-chuda,brzydka(Przytyk,Zakrzew,Wolanow)
    'siachna'-mloda kokietka
    zamglac,zamglawic-zamazac,zrobic tlo
    wymgalo,wymaglo-zaniklo,ulotnilo sie

  • 03.08.05, 08:03
    --------------------------------------------------------------------------------
    trzeska-mieszane zboze(Przytyk,Wolanow)
    'jak nie pyrnie!'-jak nie trzepnie piorun
    'urodna pannna'....
    obtuktac-obwiazac(?)
    wychudle zboze(?)
    wychudle swinie,krowy
    'wyglada jak dupa zza krzaka'(Przytyk,Zakrzew,Wolanow)

    Zsco znoym,toji nopisoym!!!

  • 03.08.05, 07:58


    --------------------------------------------------------------------------------
    opytac-okrecic,objac
    'wydrzec gdzie'-pobiec,pojsc
    'wydarl smuge'-pobiegl gdzies(Przytyk)
    ketlac-metlac,petlac
    kitlac,kitlasic-?
    'dupa sie odwraca do gosci(swiata)'
    'ni stad ni zowad'
    'poleciec w te pedy'
    zawerklac-zawiazac
    zapertac,zapertlac-zawiazac,zaplatac
    strzechnac-stracic
    'chyba cie podurdalo?'-glupoty pleciesz
    roztechlac-rozsunac,rozwiazac
    lebiega-ciapa
    okasac-opasac
    u Kosieca-u Kosca(od nazwiska 'Kosiec')(Radom)
    trawica-wysoka lesna trawa(Stary Mlyn kolo Przytyka)
    skrzechlo sie-zgestnialo,zcielo
    'na moj osad','na moja osade'(Przytyk,Zakrzew)
    'robic za kolejnoscia'
    'robic z glowa'
    'robic po glupiemu'
    'robic po madremu'
    'wystroil sie jak kto glupi'
    'po glupiemu wyglada'
    'lata jak wsciekly pies'
    'niech wam sie darzy w oborze i stodole'
    'niech wam sie darzy'
    kmiec-bogaty gospodarz
    kmiotek-chlopek
    'wyjdzie na ludzi(beda z niego ludzie)'
    'wysrac sie spokojnie nie mozna bo ci ciagle ktos przeszkadza'
    hujaszcze,hulaszcze-pijanica,hulaka,nieuzyczliwiec(czeste)
    zaruchlac,zaruklac-zacerowac
    'pokazuje swoje-moje'-o dzieciach
    spurtalo sie-stoczylo
    'otarl sie o smierc'
    'zsiasc,zsciagnac,zeciagnac'(Przytyk)
    crumpac-mlaskac
    rozstrzelic-rozdziabac
    tula-toczy
    'slonce zalazi za chmure'
    pyrtek-kurdupel
    rozpierdaszac,rozpierdasic-rozdziabac,rozwalic
    'naindorzyl sie'-nabzdyczyl sie
    'nabzdyczyl sie jak indor'
    'indor myslal o niedzieli a w sobote mu leb ucieli'
    zbolale-chore,popsute(np.zboze)...


  • 03.08.05, 08:00


    --------------------------------------------------------------------------------
    plizgac-rzucac,przesuwac po sliskim
    uleje,ulalo-napadalo
    drozyna-drozka(Stary Mlyn kolo Przytyka)
    bambry,bamberki-nazwa bogatych gaczkowskich chlopow(maja srednio po
    kilkadziesiat ha ziemi,lak i lasow)(Przytyk,Wolanow)
    przepalikowac krowe(Stary Mlyn,Przytyk)
    przepalowac krowe(Wolanow)
    przepolowac krowe,upolowac krowe(Samwodzie,Powisle Kozienickie)
    streklo sie-zgestnialo,skupilo
    strechlo sie-jest nieswieze(?)
    wstreklo sie-zwezilo,wpadlo do srodka
    wyskrnelo-wysunelo sie(?),ulotnilo(?)
    'a ja!a co sie bede!'-(Przytyk,Zakrzew)
    stroglo sie,storglo sie-zgestanialo,skwasnialo(?)
    'bywajta zdrowe i niech ta sie wam bydelko cieli we oborze'-pozdrowienie
    (radomkie,kieleckie)
    lejby-szerokie spodnie
    lejba-gruba baba
    zabuchtowac-zakopac,zakryc;nawet 'zamknac'
    streknac-skupic;zdretwiec(?)
    wstryknac-wlozyc,wepchac
    clamciaga-clamacz
    strogly-zuch(?)
    rozciultac,rozciuchltac-rozplatac,rozdrobnic
    szczygac,zaszczygac-?
    zastrzygac sie-zarzekac sie
    zamertlac-zabobrowac,zakotlowac;zagrzebac
    rozmertlac-rozwiazac,rozplatac
    'co to za ambaras?'-halas,zamieszanie
    'panstwo gra'-udaje wielkie towarzystwo
    rozburdac-rozkolysac
    rozbuhtac-rozkolysac



  • 03.08.05, 08:00
    --------------------------------------------------------------------------------
    'kruk krukowi oka nie wykole'
    'nie ta to inna bedzie'
    'szukal daleko a u sasiada znalazl'
    'nie szukaj,przyjdzie czas to cie same znajda'
    'stoi mi na mysli'
    'wlej mu w dupe'
    'fura tego byla!'-byla bardzo duzo(Wolanow,Zakrzew)
    'brzezniaki,brzeziniaki'-brzezina(Wolanow)
    'bardzo sie ty mnie widzisz'-bardzo mi sie podobasz
    'ona za nim wskoczy'-powiedzenie poganskie,relikt dawnej epoki,kiedy zony za
    mezem szly na stos
    'Czego?
    Gowna psiego!'(Zakrzew,Przytyk)
    'zdrowa siksa'-piekna
    'siedzi w kaciku i gapy lapie'(Wolanow,Zakrzew)
    'siedz w kacie,znajda cie!'(Wolanow)
    'jak sie wam widzi?'
    'za baba nie trafi!'
    odelkalo sie-odczepilo,rozwiazalo
    'sama miloscia czlowiek sie nie wyzywi'(Zakrzew,Przytyk,Wolanow)
    'tyle znacy co Ignacy,
    a Ignacy nic nie znacy'(Powisle)
    'on ma serce do roboty'
    'u niego serce do roboty'.................

  • 16.03.06, 11:04

    besztac kogo,zbesztac kogo-upominac,naganiac

    betlej,betleja-gruby,grubas

    'prawda w oczy kole'

    brdąka-wydaje dzwieki

    brgac,brygac-wstrzasac,trzasc

    broic,zbroic-zpsocic

    brtać-rozcinać na drobno('brdać'-rozdrabniać)

    roztartałtać-porozdrabniac,porozrzucac

    roztartlac-porozrzucac,zemlac,rozsmarowac

    'brykaj mi tu stad!'

    'chodzi lisek kolo drogi,nie ma reki ani nogi,kto sie liska nie spodzieje'

    dostal bure-skrzyczali go rodzice

    burda-rozroba

    'stawiasz sie!'-chcesz oberwac?

    balło-przewróciło sie,wydało charakterystyczny dzwiek obalanego (drzewa)

    bachło-j.w.

    mrykło-trzasło,popuscilo

    burza w domu-awantura

    burzyc sie-zloscic sie,buntowac

    byrdac,ubyrdac-trzasc(np.galezia),oblamac,odczepiec

    'od pieruna i trochy'-bardzo duzo

    bździuch-strachol(Zakrzew,Powisle)

    wyciachnąć-wyciągnąć z głebi(?)

    wyciarchnąć-(?)

    (widzi)cudze pod lasem(a swego nie widzi pod nosem)

    cudze widzi daleko a swojego z bliska nie widzi

    latwo komu radzic

    bałek-strachliwy

    cackać się z kim-obchodzić lekko

    'a i nikt nie bedzie sie tu z toba cackac!'-nie ma dla ciebie taryfy ulgowej

    'capem zajezdza,podchodzi'-smierdzi,capi

    caputac,caputnac,capnac,capsnac-zlapac

    wycaputac sie(?)-wydostac,wymknac;poradzic sobie

    'chabas!chabas!!'-przy rzucaniu,krojeniu

    'od sciany-litr smietany,
    od brzega-kawalek chleba,
    w srodku-gowno po kotku'-o spaniu

    hajęczy-kawęczy,skwierczy

    chałupki-biedna wieś z lichymi domostwami;byc moze 'osadnictwo rozproszone

    poza glowna wsia'(?)

    'mieszkac na chalupkach'-gdzies w malej wiosce,pod lasem,kolo bagien

    'ide na chalupki'-pogadac z sasiadami,wywiedziec sie

    'chodzi po chalupach'-dziaduje;kaptuje kogo

    'zaszedl do moi chalupy'-odwiedzil mnie

    'a do moich chalupy nie zachodzi(nie zaglada)-gardzi mna,nie chce sie kolegowac

    ze mna

    'a i nawet do mnie nie zajrzy(nie wpadnie)'

    'a i nawet nie zastuka(do mych drzwi)'

    'przechodzi obok moi chałupy(jakby nigdy nic)'

    'drzwi nie zamkniete(zamknione) na skobel'-mozesz w kazdej chwili do mnie wpasc

    isc na chalupy-chodzic po wsi po gosciach,sasiadach

    chodzic po proszonem-dziadowac(?) albo zapraszac(?)

    'a i tylko na chalupach(u sasiadow) przesiaduje(siedzi)'

    'a toto takie chalupki'-nic szczegolnego,mala osada,biedne pomieszkanie

    'bzdury na patyku'-glupoty

    'niezle cie obtancowal'-niezle cie obgadal

    'porzadnie cie zmlucil(slowem)'-porzadnie cie zbil;obgadal

    chendogi-mily,przyjacielski,zdatni do roboty

    o(b)chędozyc sie(?)-ubrac(?);zabezpieczyc(?)

    chicheł(?)-trzpiot,dzieciak(?)(nie to samo co 'chychelł')

    chodzi chmurny(jak chmura gradowa)

    'sieknie gradem'-popada ostry deszcz;przygada komu do sluchu

    naburmuszony-napucony,zly

    napucyc sie-nadac sie

    wypucyc sie(na kogo,na swiat)-nie kontaktowac sie ,obrazic,pogardzac

    schychlac,obchychlac pole-obrobic,obdziabac(czesto 'byle jak')

    'kita kielnia'-zgrabnie majta kielnia,niezlle robi

    'chlop jak chojak'-rosly,zdatni

    'stoi jak chojak'-prosto

    'o,chloewa!'-cos nie tak!

    chołek(?)-patyk,kij(?)

    rozczachrany-pomyrmłany,rozkryty,rozmamrany

    rozczuchrany-podrobiony i porozrzucany(np.obornik na polu)

    rozczochrany-o wlosach na glowie nie uczesanych

    rozczochraniec-brudas,niechluj(gl.o dziecku)

    pomyrgolony-poroztrzasany,zmierzwiony,powichrowany

    'usrac sie po pachy(uszy)'-nie dawac sobie z czym rady;nawal roboty

    usrac balasa(kupe) jak stodola

    usrac kogo-zniszczyc,zgnoic

    'usrasz sie z robota!'-zapracujesz sie na smierc

    'a kto cie usral (takiem)'?-kto splodzil takiego glupiego bekarta?

    'ledwo co tam usral'-malo sie przy nim nachapalismy

    chrzańdoła-dlubek,partacz

    chrzańdoli głupoty-chrzani kocopoły,kocopoli

    schrzanić-sknocić

    chrabąszcz-chrząszcz

    'a tam zając chyc!chyc!chyc!'-skacze,ucieka
  • 17.03.06, 13:52
    ciemięga,ciemięguła-ciapa,słabiak

    ciućka,ciucia-swinia,swinka

    ciuciek-prosie,wieprzek

    ćchórz-strachol

    stracholica-strachliwa dziewczyna

    'od cudu i troche'-duzo

    zachlany-wiecznie pijany

    zachlal sie na smierc

    przepuscil(przepil)majetek(majatek)

    'bylem ci ja'

    'a i dala ci?'

    'a daj ci Boze!'

    'samo ja tam bylem'(?)

    'czkawka'-sutka(chyba tak i tak mowia?albo 'sutka' oznacza 'zgage'?)

    'zgaga mnie pali w gardle'

    'na wystaju lasu'-na wystalosci lasu

    'za kim tak wystajesz?'-na kogo czekasz?

    'a co ma ni byc?'

    'a i co sie ma nie udac?'

    'wszystko bedzie jak trza(jak sie nalezy'

    'zrobil mi jak sie nalezy(zrobic)'-dobrze,bez usterek

    'kazdy dostanie co mu sie nalezy'

    ('kazdemu co mu sie nalezy')

    'kazdemu co na niego przypada'

    'kazdemu jego dziale'

    wyczubic-oskubac?wyprostowac?

    wyczurglac-wyprostowac?(np.len?),wyciagnac?

    'byly,byly tylko ze sie zbyly(zmyly)'

    'bylo,bylo tylko ze sie zmylo(zbylo)'

    ćwiokać-cmokać,ćwirkać,piokać(moze nawet w znaczeniu 'podspiewywac'?)

    'na hurra'-z entuzjazmem(przesadnym) robic

    'na lapu capu(robic)'-szybko,byle jak

    'nie rob wszystkiego 'na hurra'-przemysl sprawe

    plichta-pluska,plumie

    'a i nie moze sie wcale ale to wcale z tej choroby 'wykrasakac'

    'nie moze sie 'wykraskac'-nie moze dojsc do siebie;nie moze wyplatac sie

    z jakiejsi afery

    20 świń-20 świni

    'i tak chodzi od my do wy(od nos do wos) jak to (glupie)ciele( z wybaluszonymi

    oczami'

    'i tak chodzi z wybaluszonymi oczami'-dziwi sie,boi sie

    'tak,od raz cie zlapia!?'-juz cie i beda chcieli gdzies do czegos

    'przestawac z kim'-trzymac sie kogo;chodzicz kim(np.o parze)

    'przystaja do siebie(jak dwie koncowki drutu/kabla)'-sa sobie bliscy,

    pasuja sobie

    'nie przystaja(przystawaja) do siebie'-nie pasuja do siebie

    'zdrow jak ryba'

    'zdrowy byk'

    'gdzie sie tu chamie wpychasz(pchasz) na pokoje?!'

    'odciajnila sie'-jakos pieknie wyglada;wyrobila sie

    'wiatrzycho dmucho(wieje) aze sie chwiejum okinnice w oknach(wierzeje)'
    (kto ma dzisiaj okiennice?)

    'ujechali kawalek(kawalkiem) i klops'-i wypadek

    'kuchynko lepstrycno'-kuchenka elektryczna/na prad

    'psiii!'-a to ci dopiero?(gl.na Powislu)

    'itam,ietam,etam'-co ty mowisz?gdzie by zesz!

    'a i czego ty(glupiego/madrego)(nam) nie powiesz?'

    'ani sie i tego nie spodziol(spodziwol)'

    'a i nastawaja na nas,nastawaja'-ciagle chca nam cos zlego zrobic

    'i sie nijak od nich odczepic nie mozna'

    'ale to bedzie za nia lazil i lazil'

    'a i jeszcze sie obejrzyj'

    'i gdzie tu zaloz?

    'a i czego tutaj szuka(chce)'

    'guza szukasz"'

    'gdzie ty sie tutaj placzesz(pod nogami?'

    'wylazij mi tu zaraz stamtad!'

    'a i jeszcze go tu(pierwszemu) nie widzialy?'

    'wenij se kija do reki-jak beda (na) cie naskakiwac(psy)-to machnij(im) raz i

    drugi po lbie(bez/przez leb)'

    'a i jeszcze cie tu nie bylo?'

    'a i jeszcze cie tu nie widzieli?'

    'a i jeszczes tutaj nie zagladal?'

    'Juz was stad nie ma!'

    'Poszli mi tu stad(precz)'

    'A witamy (was) bardzo pieknie!'

    'A kogo ja tu widze?'

    'Kto to sie nam w szkole pojawil?'

    'A czego tu szukaja?'

    'Co ty tak tu slepisz?'-tez w znaczeniu 'szukasz'

    'Myszkuje po okolicy'-robi przeglad okolicy(np.zlodziej'

    myszkowac-szukac czego,zwl.szperac w czym

    'miedzy przeskokiem'-na granicy,zakrecie
  • 18.03.06, 10:41


    apumnioym-zapomnialem(Mleczkow)

    'dalej,dalej za mazurski lasek!'

    'za mazurski lasek,tak mo go znajdziesz czasem'

    anklisz-osobny pokoj(Wolanow)

    komora-obok sieni,wneka na produkty(moze byc z drzwiczkami)

    'o copke sliwek i podpolic'-malo tego(Wolanow)

    'dac komu wikt i opierunek'

    'na moim wikcie'-utrzymaniu

    'mycka'-czapka

    wawrac-wstrzasac,bezbrac,paplac

    fafalygi-paprochy

    ruła,rułka-rura,rurka(w Zakrzowie dawniej wszyscy tak mowili)

    odziobany-poobdzierany,zle ostrzyzony itd.

    'kto cie tak odziobal?'

    'kto ci tak ozymolil wlosy'-podciol zle wlosy

    'ide sobie obciac/ostrzyc glowe'-ide sie ostrzyc

    szaruga(wyglada jak'szaruga')-chuda ,blada,chmurna

    'wyglada jak smierc (na urlopie'-wyglada strasznie zle

    'a co zes sie ty z choinki urwal(urwales)?'-to ty o tym nie wiesz?

    suszek-suchy chojak

    szwędała,szwęduła-włóczykij

    Jasio Wędrowniczek-j.w.

    swędała-ciapa,rozlada

    szwędolić się-takze 'wolno robic'

    'bozy ptaszek/slowik'(?)-skowronek(?)

    strzęchło się-skupiło,sklęsło,zgęstniało

    strzęchnąć się-otrząsnąc sie ze slomy,brudu

    rozsmuktac-rozplatac,rozzucic(?)

    'a i gdzie sie ty tu ćkosz?'-gdzie się wpychasz

    'ćkać komu co'-wpychać namolnie

    'zaćkać'-zatkać,zastawić itp.

    zahandrolić-ukraść,schować

    zjadliśta-zjedliście(Powiśle)

    lubiał-lubił(Zakrzew,Przytyk,Powiśle-wyjątkowo częste)

    'ja żem'-bardzo częste również na Powiślu

    'handroła-chacheł,partacz,dłubek

    handrolić-także 'mieszać,mełtać'

    pohandrolony('pohandrolone ma we lbie/glowie)-glupi

    gilgac,pogilgac-laskotac,polaskotac

    berbeć-małe dziecko

    beksalala-beksa,płaczek

    'bęcnąć,zrobić 'bęc''-upaść

    'bida-stoi dzida'(Zakrzew,Przytyk)

    'idą:jeden z palą ,drugi z dzidą!'(Zakrzew,Przytyk)

    'o!ales sie ulizal!'-ale sie uczesales

    'krowa cie chyba jezykiem ulizala'

    'ulizie po trochu'-uzbiera sie

    'i znowu ulazlo'-przysporzylo dostatku

    bomboli(?)-labidzi,narzeka,glupio gada(?)

    bor-bór

    usmotruchany (w gownie/po pachy)-ubrudzony

    smotruch,smotluch-brudasina,brudasisko

    brkać-czkać,wzdychać

    bruskaćłuskać,obdzierać(?);błyszczeć,jaśnieć(?)

    brwać-obrywać(?)

    'pełna bryka'-naładowane do pełna/na pełno/po brzegi/po sam wierzch/po szczyty

    burkać-krzywo odpowiadać

    'obryw mieć'-nieźle doić przy korycie

    brzbuczy-buczy,brzęka itd.

    brzyska-jaśni,błyska(?)

    bucior-stary but

    budrys-pies'budrysy wy!'-do dzieci(czeste)

    'jak te budrysy!'-zdrowe(gl.o dzieciach)(Przytyk)
  • 21.05.06, 09:46
    Jest takie słowo chrwat.
  • 02.06.06, 10:54
    Tak'chrwat' to taki 'zuch','chwat'smile

    jeszczek-jeszcze(brat Szporkowej z Dębowicy)(Dębowica-przysiółek niedaleko na
    północny-zachód od Przytyka)

    'cap!i do karmana!'-do worka(Wolanów)

    inkszy-inny(Dębowica)

    bąk-nakręcana zabawka dladzieci

    bębas-dzieciak

    jedna droga-taka sama odleglosc 'tedy czy tamtedy'

    senksancja-sensacja

    'a pocalujcie mne wy wszyscy w dupe!'

    'ubilismy śfinioka'(czeste w okolicach Przytyka'bic śfinioka'-wieprzka)

    nawałnica-bardzo silna ulewa

    nawalać się z kim-bić się

    'co ci po tym jak nic po tym'-bardzo czeste powiedzenie

    'taa,potrafia srac pod siebie'(o i taki z nich pozytek)

    'bo mnie wstyd przed sasiadami(ludzmi)(za ciebie)'

    'zawsze go cos uwiera w dupe'(za koszula)-nigdy mu niedogodzi

    'jak cie palne to wylecisz na Krochmalne!'(gl.Powisle)

    'Tee!A powiedzta mi o...'

    'wyglancowany dupek'

    'dajcie mi co panocki(panki) (do kielicha)(na reke/do reki)'

    'mowia,ze gownym smierdzi!'

    'dotacji nimomy'(Matracka;Goszczewice)

    'ciungnik nom psuje sie'(Matracka)

    'bo kolegiy oba były'(Matracka)

    'nie strasz!nie strasz!bo sie zessrasz!'

    'bo tak sie rozmówiły'-dogadali

    rozdroga-skrzyżowanie(chłopak z Klwatki Szlacheckiej którego pytałem się o
    drogę na Gulin)

    'dostawali wnyko'-bili ich

    ('dostac wnyko'-oberwac(bardzo czeste)

    'wyglundo jak 5 minut'-bardzo maly,slaby(czlowiek,buzia itd.)

    'pije na umór'(bardzo czeste)

    'nie wylewa za kolnierz'(lubi wypic)

    'jest tu tatko?'-Sukowska Wola(tatko,stryjko-bardzo czeste na polnoc od RAdomia-
    ciagle to w naszych roznych okolicach slychac)

    'redełko'-radełko-Sukowska Wola(Kober)

    'phiesek'-Jankowice(Marynia Wardowa)

    grochoże(grochocze)-akacje(Wolanów;Powisle?)

    'Trziabyło jechać do Przitika'-(Młódnice)

    'chodzi(j)'-chodź(Oblas;Krzysio Hancok)

    'gówna z progu nie zepchnie(a ma sie za nie wiem co)'

    'podbrumbić'-złożyć materiał i podszyć(moja matka;Przytyk,Wolanów)


    W naszym terenie ,zwłaszcza na północny-wschód od Przytyka ludzie mówią z
    silnymi naleciałościami mazowieckimi...
    Wymowa mazowiecka uważana jest 'za lepszą' i jeśli ktoś chce mówić 'po
    polsku,po miastowemu' to gada 'po warsiawsku'....
    To jest jakichś pański-miastowy,nieco prześmiewczy sposób wymowy...
    Jeśli ktoś rzeka:'jadę do mniasta','ale pxienknie fiklondasz','a tejże my
    spokój!'-to on gada nie całkiem na serio...Tak jakby chciał
    pokazać,że 'Warszawiak,miastowy'-ale przy tym podśmiewa się sam ze siebie...

    U nas zasadniczo są właśnie 2 mowy 'śmieszne':

    1.mazowiecko-warszawska-przeważnie ludzie mówią po 'warszawsku' dla śmiechu;ci
    co rzekają tak na co dzień uznawani są za 'paniczyków'
    2.wygłos wsiowy-melodyjna rytmiczna recytacja-też ludzie tak mówią chcąc
    pokazać 'jakie z nich 'prostaki';tym niemniej niektórzy tak ciągną na co dzień
    (Krzysiek Hancoków z Oblasu-trzydziesci kilka lat mu bedzie;Mirek(Zróbok)
    Ślusarczyka z Oblasu-pod 50.tke)...


    (Znaczna część wieśniaków nie mówi ale 'śpiewa'...
    W każdej zapadłej okolicy radomskiego ludzie 'śpiewają'....
    3 tygodnie temu zwiedzałem na rowerze ziemie na północny-wschód od Przytyka...
    W Woli Więcierzowej,Dębinach,Beźniku miejscowi gadają tak jakby po kresowemu-
    bardzo melodyjnie...W okolicach Wieniawy(troche na poludnie) jakby 'grubiej i z
    rytmem')....

Nie pamiętasz hasła lub ?

Zapamiętaj mnie

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka
Agora S.A. - wydawca portalu Gazeta.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zamieszczanych przez użytkowników Forum. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną. Regulamin.