Dodaj do ulubionych

Czujniki temperatury silnika - ich zadanie

28.04.05, 07:35
Prowadząc szkolenia dla mechaników naprawiających systemy wtrysku benzyny
nieraz mówię, że silniki krokowe uszkadzają się mechanicznie, a nie pod
względem elektrycznym. Wówczas z sali protestują przede wszystkim
instalatorzy gazu, gdyż zwarcia między zwojowe, czy też przerwy w obwodach
cewek są na porządku dziennym.
Gdy podczas szkoleń stwierdzę, że jednym z najważniejszych parametrów
określających pracę silnika jest jego temperatura i nie znam takiego systemu,
który nie posiadałby czujnika temperatury, to wówczas nikt nie protestuje.

Sterownik mikroprocesorowy decydując o stosunku powietrza do paliwa bierze
pod uwagę sygnały z czujników, które przekształcają zjawiska fizyczne na
sygnały elektryczne. Rzeczą zrozumiałą jest, że dawka paliwa powinna być
zwiększana przy uruchamianiu zimnego silnika, a zmniejszana przy uruchamianiu
gorącego silnika. Podczas uruchamiania silnika nie zależy nam na tym, aby
wytwarzana była mieszanka stechiometryczna – sonda lambda nie jest wówczas
brana pod uwagę. W przypadku uszkodzenia czujnika temperatury mogą pojawić
się problemy z uruchamianiem silnika, a wówczas najlepsza instalacja gazowa
jest bezużyteczna. Taka sytuacja może mieć miejsce w
przypadku „zafałszowania” informacji o temperaturze. Czujnik „powie”
sterownikowi, że temperatura silnika wynosi +90 stopni C, a tak naprawdę
silnik jest uruchamiany w ujemnej temperaturze. Ważne jest zatem zrozumienie
zasady pracy czujnika temperatury.
Tym bardziej, że w nowoczesnych opracowaniach sekwencyjnego wtrysku gazu
producenci informują „ (…) na podstawie ustalonego przez sterownik benzynowy
czasu wtrysku benzyny oraz bieżących odczytów parametrów z czujników (m.in.
temperatury, ciśnienia) system określa odpowiednie czasy wtrysku gazu oraz
steruje zaworami gazowymi”.

Przez wiele lat w samochodach jako czujniki temperatury stosowane były
termistory

Termistory, jako podzespoły elektroniczne, zmieniają swoją rezystancję w
zależności od temperatury w jakiej się znajdują. Przekształcanie zatem
temperatury na napięcie elektryczne (bo tylko taką informację może przyjąć
przetwornik analogowo-cyfrowy współpracujący z mikroprocesorem) jest bardzo
łatwe. Można sobie wyobrazić, że w najprostszym przypadku szeregowo z
termistorem połączony jest rezystor zasilany ze stałego napięcia 5V.
Jeżeli wartość rezystora w jakiejś temperaturze będzie równa wartości
termistora, to wówczas napięcie wejściowe na przetwornik analogowo-cyfrowy
wyniesie 2.5V. Przetwornik A/C to po prostu wewnętrzny woltomierz, który
przekazuje mikroprocesorowi informację o napięciu w sposób cyfrowy. Jeżeli w
pamięci mikroprocesora będzie zapisana informacja, że napięcie 2.5V odpowiada
temperatura 60 stopni C, to w przypadku pojawienia się takiego napięcia na
wejściu sterownika w punkcie ZL1-1, sterownik będzie dawkował paliwo w ilości
odpowiedniej dla temperatury 60 stopni C. Przy innej temperaturze będzie inna
rezystancja termistora, inne napięcie i inna dawka paliwa.
Czujniki w zależności od marki samochodu różnią się między sobą. Najczęściej
w temperaturze 20 stopni C termistory mają rezystancję kilku kiloomów, ale są
i przypadki, że kilkudziesięciu. Najczęściej ze wzrostem temperatury
rezystancja czujnika maleje, ale nieraz rośnie (pozystory). Zdarza się także,
że końcówka ZL1-2 podłączona jest nie do masy, a do 5V. Z dwóch czujników,
które znajdują się w korpusie silnika, ten będzie informował sterownik
wtrysku, który ma dwie końcówki. Ten z jedną przekazuje informację na deskę
rozdzielczą. Spotyka się również czujniki zintegrowane –podzespół z czterema
końcówkami.

Sprawdzić czujnik temperatury można za pomocą zwykłego omomierza. Pamiętać
tylko należy o odłączeniu czujnika od instalacji elektrycznej samochodu, gdyż
omomierz przy pomiarach posiłkuje się wewnętrzną baterią. Mając dane
techniczne zmieniając temperaturę płynu w którym zanurzamy czujnik możemy
obserwować, czy prawidłowo zmienia się rezystancja. W praktyce pewniejszą
metodą jest pomiar napięcia. Przy odłączonym czujniku mierząc napięcie
stwierdzamy, że na końcówce ZL1-1 będzie występowało napięcie +5V, a na ZL1-2
potencjał masy (0V). Po podłączeniu czujnika napięcie na końcówce ZL1-1
spadnie poniżej 5V w zależności od rezystancji czujnika. Gdyby w obwodzie
czujnika występowała przerwa, to napięcie na końcówce ZL 1-1 nadal
pozostawałoby na poziomie 5V. A przerwa w praktyce powstać może przecież w
dowolnym miejscu – na złączu, w przewodzie doprowadzającym lub też samym
sterowniku.
Mając daną tylko charakterystykę w postaci zmian rezystancji w funkcji
temperatury łatwo można określić również charakterystykę w postaci napięcia -
posługując się potencjometrem. Potencjometr należy umieścić zamiast czujnika.
Jest on również przydatny, gdy chcemy sprawdzić jak będzie reagował silnik na
zmianę rezystancji. W celu zasymulowania czujnika temperatury polecam
zastosowanie potencjometrów audio-stereo. Wówczas jeden obwód potencjometru
można podłączyć do instalacji elektrycznej samochodu, a do drugiego można
podłączyć omomierz. Taka metoda pozwala obserwować wartość ustawianej
rezystancji, gdyż obie ścieżki oporowe potencjometru nie są ze sobą połączone
elektrycznie.
Przypadki z życia pokazują, że nawet serwisy wyposażone w bardzo dobry sprzęt
diagnostyczny, który umożliwia „czytanie” parametrów rzeczywistych,
popełniają podstawowe błędy. Przykładem może być niepotrzebna wymiana
czujnika temperatury, gdyż nie sprawdzono wcześniej poziomu płynu chłodzącego
i czujnik znajdował się w powietrzu (nie odzwierciedlał temperatury silnika).
Nie dysponując dokładnymi danymi technicznymi należy pamiętać, że
konstruktorzy samochodów ze względu na dużą awaryjność termistorów będą w
przyszłości korzystać również z innych typów czujników. Już w niektórych
modelach samochodów stosowane są czujniki półprzewodnikowe. Przy tego typu
czujnikach sprawdzanie ich za pomocą omomierza nie jest możliwe.
Przyszłość przyniesie nam jeszcze bardziej nowoczesne rozwiązania. Nie usunie
nam jednak z systemów pomiaru temperatury.



--
--------------------------------------------
Życie jest krótkie - trzeba szybko jeździć.
Edytor zaawansowany
  • sherlock_holmes 28.04.05, 08:20
    Tak a propos sprawdzania przewodów elektrycznych czujnika - wystarczy zdjąć końcówkę i dotknąć jej do masy - wskaźnik na desce rozdzielczej powinien pokazać max. - to taka najprostsza diagnostyka, sprawdzająca czy przewód nie ma zwarcia do masy :)

    --
    Nadszedł już czas nienawiść zabić w sobie...

    Automobil
    Automobil site
  • typson 28.04.05, 08:49
    czyli opor bliski ZERO, tak?
  • lexus400 28.04.05, 14:28
    ....ale w ten sposób sprawdzisz tylko czujnik temperatury na zegar a mowa jest
    o czujniku temp. na sterownik.
    Pzdr.
    --
    --------------------------------------------
    Życie jest krótkie - trzeba szybko jeździć.
  • typson 28.04.05, 14:51
    to pewnie trzeba podlaczyc go pod +12. Jak zacznie sie tlic tylna kanapa lub
    deska rozdzielcza, to znaczy, ze juz nie jest dobry ani czujnik ani sterownik.
    No i ma sie jasnosc sytuacji
  • sherlock_holmes 28.04.05, 15:09
    Fakt - a nie jest tak, że z jednego czujnika idą inormacje i do zegara, i do komputera?
    Chociaz nawet jakby, to i tak tylko jedną linię sprawdzam :( A, bo kiedyś wszystko było prostsze :)

    --
    Nadszedł już czas nienawiść zabić w sobie...

    Automobil
    Automobil site
  • lexus400 28.04.05, 16:51
    bywają również czujniki zespolone 4-ro pinowe i 6-cio, które nawet wentylatory
    włączają ale to już trudniejszy temat.
    --
    --------------------------------------------
    Życie jest krótkie - trzeba szybko jeździć.
  • inna-bajka 28.04.05, 17:53
    Aż się miło czyta, ostatnio podłanczałam wtyczki w DAF-ie i okazało sie, że
    spinki są po to by sobie te piny samemu zlutować, podłączyć do kostek i wtedy
    usłuszymy miły klik.
    A można się na takie szkolenie zapisać, bo szczerze mówiąc, ostatnio klienci
    coraz bardziej do mnie strzelają pytaniami. Np. teraz sobie siedzę i szukam
    charakterystyki silników :
    1. Fablok 28 t
    2. Bauer BG 16/22H
    3. Bauer RT15G
    4. Ammann DTV903
    5. Bomag
    6. Atlas Copco XAS76
    7. Atlas Copco XAS90
    8. MannesmannDemag SC50
    9. Comp-Air
    10. Agregaty : WS-15, tunkers


    --
    "A cóż to jest bajka? Wszystko to być może!
    Prawda, jednakże ja to między bajki włożę"

Popularne wątki

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka