Hieriarchia wartości w życiu człowieka

Hieriarchia wartości w życiu człowieka


Struktura wartości

Świat, w którym żyjemy, jest światem wartości. Można w nim wyróżnić wartości
ekonomiczne, estetyczne, moralne, prawne, poznawcze i religijne. Wszystkie te
wartości tworzą system określany mianem sieci wartości. Jeśli niektóre z nich są
przez człowieka preferowane i szczególnie wysoko cenione, tworzy się wówczas
hierarchia wartości.
Na ogół przyjmuje się, iż pojęcie wartość stanowi podstawową kategorię
aksjologii (nauki o wartościach) i że oznacza ona "to wszystko, co uchodzi za
ważne i cenne dla jednostki i społeczeństwa oraz jest godne pożądania, co łączy
się z pozytywnymi przeżyciami i stanowi jednocześnie cel dążeń ludzkich" - M.
Łobocki. Podobnie słowo wartość zdefiniował Stanisław Kowalczyk: "Wartością jest
to, co jest przedmiotem pożądania, co jest upragnione przez człowieka, co jest
celem jego zabiegów".
System i hierarchia wartości cechują każdą kulturę. Są one uzależnione od
przeszłości historycznej, tradycji narodowych tworzących daną kulturę, będących
spuścizną minionych pokoleń, warunków społeczno-ekonomicznych, stosunków
międzyludzkich i własnościowych, systemu sprawowania władzy.
Sugestywną hierarchię wartości podał Max Scheller. Według niego wartościami
najniższymi są wartości hedonistyczne, to jest wartości przyjemnościowe, iluzja
łatwego i przyjemnego życia. Wyższe od wartości hedonistycznych są wartości
utylitarne, cywilizacyjne, to znaczy przynoszące korzyści. Nad wartościami
utylitarnymi górują wartości witalne, zwane też biologicznymi( prawo do życia,
zdrowie, siły życiowe). Na wyższym szczeblu znajdują się wartości duchowe, tzn.
prawda, dobro, piękno, miłość. Wartościami najwyższymi są wartości religijne,
które będąc trwale włączone w ludzką naturę, są nieporównywalne z żadnymi innymi
wartościami. Max Scheler uwypuklił drogę wartości ku Bogu, zwrócił uwagę na to,
że wśród istniejących wartości najwyższą ich odmianę stanowią wartości
religijne, które finalizują się ostatecznie w wartości absolutnej, to jest w
Bogu i dążeniu do świętości.
Życie człowieka jest procesem realizowania wartości. Człowiek jako osoba wolna
dokonuje wyboru wartości, czyli tego, co uważamy za ważne, cenne dla jednostki i
społeczeństwa, co jest godne wysiłku, poświęcenia, co stanowi cel dążeń
ludzkich. Odkrywanie, przyjmowanie i prowadzenie życia zgodnego z przyjętym
systemem wartości jest celem wychowania i samowychowania. Przyjęty system
wartości wypełnia osobowość, nadaje kształt życiu człowieka, sens jego
egzystencji. Kształtowanie pożądanej hierarchii wartości winno przejawiać się w
stawaniu coraz lepszym. Człowiek dokonując wartościowania, powinien odrzucać
wartości pozorne, a także rezygnować z wartości niższych na rzecz wartości
wyższych i najwyższych.

Najważniejsze wartości

W warunkach szybkich przemian społecznych, politycznych i ekonomicznych
rozwijają się nowe wartości, a dotychczas istniejące zyskują nowy profil lub
podlegają procesom destabilizacji. Zmieniają się nie tylko pojedyncze wartości,
ale także całe systemy wartości.
Nasuwa się wobec tego pytanie czy wszystkie wartości są zmienne, zdeterminowane
przez aktualne, społeczno-ekonomiczne warunki życia, czy istnieją wartości
trwałe, ogólnoludzkie, ponadczasowe, uniwersalne? Z całą pewnością można
odpowiedzieć, że tak. Wydaje się, że takimi wartościami są w europejskim kręgu
kulturowym wartości chrześcijańskie, ponieważ wyrosły ze zrozumienia natury
człowieka, a nie jedynie z wiary. Dają one rękojmię normalności i przetrwania
życia, co istotnie podnosi ich znaczenie wśród wszystkich pozostałych wartości.
Są podstawowym stymulatorem rozwoju umysłowego, kulturowego, społecznego i
moralnego ludzkości. Ich akceptacja zapobiega i przeciwdziała dehumanizacji
różnych dziedzin życia, występowaniu zjawisk patologii społecznej, groźbie
zagłady atomowej lub ekologicznej.
Do podstawowych wartości uniwersalnych zalicza się prawo do życia, pokój,
tolerancję, wolność, prawdę, sprawiedliwość, miłość.
Życie zajmuje centralne miejsce w całokształcie dóbr posiadanych przez
człowieka. Prawo do życia dotyczy biologicznego istnienia oraz nienaruszalności
organizmu. Wiąże się ono nierozerwalnie z potrzebą zachowania pokoju, jako
warunku nie tylko pomyślnego rozwoju, lecz również biologicznego przetrwania
gatunku ludzkiego. Poszanowanie życia to nie tylko troska o zdrowie i
biologiczne istnienie innych ludzi, lecz również poszanowanie ich godności
przejawiające się w tolerancyjnym nastawieniu wobec ich przekonań, poglądów i
sposobów życia. Tolerancja wymaga, aby człowieka akceptującego odmienne od
własnych poglądy nie traktować jak wroga, lecz starać się zrozumieć i uszanować
jego racje. Do wartości ogólnoludzkich należy również prawda. Jest ona
wartością, dzięki której człowiek zachowuje swoją osobową integralność, bez
prawdy ginie lub degeneruje się. Prawda jest fundamentem wolności, warunkuje
uzyskanie wewnętrznej wolności człowieka. Wartością ogólnoludzką jest również
sprawiedliwość. Najważniejszą wartością jest miłość, ponieważ ogniskuje w sobie
wszystkie inne wartości.

Alicja Majocha
Żródło

Zobacz na której pozycji stawiają Cię Twoje WŁASNE wartości.
(podane przez Ciebie)
Dlatego piszę, że mało wartościowy z Ciebie człowiek.

--
*Moi przyjaciele są Mistrzami Świata*
  • drzewko
  • od najstarszego
  • od najnowszego
  • drzewko odwrotne
Pokaż wszystkie

Wysyłaj powiadomienia o nowych wpisach na forum na e-mail:

Aby uprościć zarządzanie powiadomieniami zaloguj się lub zarejestruj się.

lub anuluj

WIĘCEJ O ZDROWIU:

Drętwienie rąk i nóg

Jest się czego bać?

Zaloguj się

Nie pamiętasz hasła lub loginu ?

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Agora S.A. - wydawca portalu Gazeta.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zamieszczanych przez użytkowników Forum. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną. Regulamin.