Re: Prolaktyna 60 min po MTC - 5934??????

Re: Prolaktyna 60 min po MTC - 5934??????

Prolaktyna jest hormonem przysadki. Jej podwyższone stężenie obniża poziom
gonadotropin (zwłaszcza LH), zaburza mechanizm owulacji i prowadzi do
niewydolności fazy lutealnej. Jej poziom jest względnie stały w cyklu
miesiączkowym, lecz ulega zmianom w dobowym i jest wyższy nocą w porze snu.
Stężenie prolaktyny podnosi się podczas stresu, w czasie urazu, po posiłku oraz
w ciąży. W celu uzyskania jak najbardziej rzetelnych wyników prolaktynę należy
oznaczać na czczo lub przynajmniej 3 godziny po posiłku i po kilkuminutowym
odpoczynku.
NORMY
Hormon norma co oznacza wynik
PRL 3-15 ng/ml wynik idealny
15-20 ng/ml wynik dobry
(leczenie tylko w wąsko wybranych przypadkach)
20-25 ng/ml łagodna hiperprolaktynemia
> 25 ng/ml hiperprolaktynemia
Przelicznik: 1 ng/ml = 20 mIU/l
UWAGA!
1. Hiperprolaktynemia jest czasem związana z niedoczynnością tarczycy. Przed
leczeniem warto tą przyczynę wykluczyć.
2. Leczenie łagodnej hiperprolaktynemii daje dobre wyniki przy leczeniu
zaburzeń fazy lutealnej lub jeśli towarzyszy jej PCOS.
3. Nadmiar prolaktyny może utrudniać pęknięcie pęcherzyka.
4. W cyklach bezowulacyjnych można rozważyć dołączenie do leków indukujących
owulację leków obniżających stężenie prolaktyny nawet u osób z prawidłowymi
wynikami. W wybranych przypadkach takie postępowanie poprawia skuteczność
terapii (tzn. ułatwia zajście w ciążę).
5. Estrogeny oraz środki antykoncepcyjne podnoszą poziom prolaktyny.
Hiperprolaktynemia ma charakter czynnościowy lub organiczny (gruczolak).
Teoretycznie do odróżnienia tych przypadków może służyć test z metoklopramidem.
W teście tym bada się poziom prolaktyny, potem podaje się doustnie 100 mg
metoklopramidu i ponownie ocenia stężenie prolaktyny.
W warunkach prawidłowych po 60 minutach obserwuje się mniej niż pięciokrotne
zwiększenie stężenia prolaktyny. W przypadku podejrzenia o obecność gruczolaka
badaniem rozstrzygającym jest tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny.

'Hiperprolaktynemia

Prolaktyna (PRL) jest hormonem wydzielanym przez przysadkę mózgową. W regulacji
wydzielania prolaktyny bierze udział dopamina (działa hamująco poprzez
receptory D2). Hiperprolaktynemia jest zaburzeniem hormonalnym polegającym na
występowaniu w surowicy stężeń prolaktyny przekraczających wartości prawidłowe
(w zależności od laboratorium 20-25 ng/ml u kobiet, powyżej 15 ng/ml u
mężczyzn). Nie jest to choroba, a jedynie objaw, dlatego bardzo ważne jest
ustalenie przyczyny hiperprolaktynemii i w zależności od tego odpowiednie
postępowanie.

Wpływ nadmiaru prolaktyny na płodność
Prolaktyna wpływa na wydzielanie gonadotropin przez przysadkę. Poziom LH i FSH
jest zwykle prawidłowy lub nieznacznie tylko obniżony, jednak zmienia się
amplituda ich wydzielania – maleje częstość i wielkość impulsów wydzielania. W
szczególności pik LH w okresie okołoowulacyjnym może być zbyt słaby by wywołać
owulację – stąd cykle bezowulacyjne.

Poza tym prolaktyna prawdopodobnie działa bezpośrednio na gonady, powodując
zmniejszenie wydzielania progesteronu u kobiet (niewydolność ciałka żółtego) i
testosteronu u mężczyzn.

Najczęstsze przyczyny hiperprolaktynemii
Wyróżniamy przyczyny fizjologiczne:
• ciąża
• karmienie piersią (pierwsze 4-6 m-cy)
• stres
• sen
• hipoglikemia
• spożywanie posiłków
• drażnienie brodawek sutkowych

Farmakologiczne (leki):
• antagoniści receptorów dopaminowych (fenotiazyny, butyrofenony, tioksanteny,
metoklopramid, sulpiryd, respirydon)
• leki eliminujące dopaminę (metylodopa, rezerpina)
• hormony (estrogeny, antyandrogeny)
• opiaty
• werapamil
• cymetydyna

Patologiczne (choroby):
• guzy przysadki (guzy typu prolactinoma, inne guzy wydzielające hormony w tym
prolaktynę, guzy nieczynne hormonalnie ale uciskające na szypułę przysadki)
• choroby podwzgórza i szypuły przysadki
• pierwotna niedoczynność tarczycy
• przewlekła niewydolność nerek
• marskość wątroby
• uraz klatki piersiowej (w tym operacje chirurgiczne, półpasiec)
• napady padaczkowe
• PCOS (zespół policystycznych jajników)

Objawy i dolegliwości
Wskazane jest wykonanie badania poziomu prolaktyny jeśli występują:
• mlekotok
• niepłodność
• osłabienie libido
• osteopenia, osteoporoza
• objawy wywołane możliwą obecnością makrogruczolaka (bóle głowy, upośledzenie
pola widzenia, neuropatie nerwów czaszkowych, niedoczynność przysadki, napady
drgawkowe, wyciek płynu mózgowo rdzeniowego z nosa)
• akromegalia
• tylko u kobiet: zaburzenia miesiączkowania (brak miesiączki, rzadkie
miesiączkowanie), poronienia nawykowe
• tylko u mężczyzn: ginekomastia, impotencja

Diagnostyka – trudności, trudności...
Najlepiej kolejne badania kontrolne przeprowadzać w tym samym laboratorium.
Stężenie prolaktyny może się zmieniać nawet z godziny na godzinę, dlatego w
celu ujednolicenia wyników, badanie najlepiej przeprowadzić rano na czczo.
Jeśli jest to niemożliwe, od ostatniego posiłku powinna upłynąć przynajmniej
godzina (przyjmowanie pokarmu podnosi poziom prolaktyny).

Kolejnym problemem jest występowanie prolaktyny w surowicy w różnych
postaciach – jako pojedyncza cząsteczka, ale także jako dimery, trimery,
polimery i kompleksy immunologiczne. Wszystkie formy poza pojedynczą wykazują
niską aktywność fizjologiczną, ale podwyższają wynik oznaczeń laboratoryjnych.
Dlatego bardzo ważna jest ocena wyniku laboratoryjnego w powiązaniu ze stanem
pacjenta/pacjentki – leczyć powinno się chorobę/dolegliwość, nie wynik
laboratoryjny.

Podstawą dalszej diagnostyki jest próba stwierdzenia przyczyny nadmiaru
hormonu. Jeśli potencjalna przyczyna jest odwracalna, należy spróbować ją
usunąć (np. odstawić leki) i ponownie po kilku tygodniach wykonać badanie.

Jeśli na podstawie wywiadu nie da się ustalić przyczyny hiperprolaktynemii,
powinno się wykonać badania dodatkowe:
• test ciążowy (kobiety)
• TSH, T3, T4 (w celu wykluczenia pierwotnej niedoczynności tarczycy - uwaga!
wtórna niedoczynność nie powoduje hiperprolaktynemii)
• mocznik i/lub kreatynina (w celu wykluczenia niedoczynności nerek)
• próby wątrobowe

Jeśli przyczyna hiperprolaktynemii nadal nie jest znana i/lub jeśli poziom
prolaktyny przekracza 200 ng/ml, należy wykonać badanie radiologiczne okolic
siodła tureckiego - TK (tomografię komputerową), a lepiej NMR (tomografię
rezonansu magnetycznego). Dawniej stosowany rentgenogram siodła tureckiego jest
mniej przydatny. Badania te mają na celu odróżnienie hiperprolaktynemii
organicznej, wywołanej przez guz przysadki (najczęściej jest to łagodny
gruczolak) od czynnościowej, będącej efektem nadmiernej reakcji wydzielniczej
na bodźce (np. stres).

Test z metoklopramidem (MTC)
W tym badaniu wykorzystuje się ośrodkowe antydopaminergiczne działanie
metoklopramidu. Wydzielanie prolaktyny nie jest wówczas hamowane przez
dopaminę. Test przeprowadza się następująco: podaje się doustnie 10 mg
metoklopramidu i bada stężenia prolaktyny w próbkach krwi pobranych w 0, 60 i
120 min testu.

W warunkach prawidłowych stężenie prolaktyny rośnie 2-5 razy po 60 min i wzrost
w tych granicach utrzymuje się przez kolejną godzinę.

W przypadku gruczolaka, uszkodzenia podwzgórza, braku endogennej dopaminy i
nadczynności tarczycy brak jest zwykle odpowiedzi na metoklopramid lub jest ona
niewielka. W przypadku hiperprolaktynemii czynnościowej następuje bardzo silny
(nawet 10-krotny i większy) wzrost poziomu prolaktyny.

W wielu krajach test z metoklopramidem nie jest stosowany – w celu wykrycia
gruczolaka przysadki stosuje się jedynie (bardziej wiarygodne) badania
radiologiczne.

Leczenie

Hiperprolaktyne
  • drzewko
  • od najstarszego
  • od najnowszego
  • drzewko odwrotne
Pokaż wszystkie

Wysyłaj powiadomienia o nowych wpisach na forum na e-mail:

Aby uprościć zarządzanie powiadomieniami zaloguj się lub zarejestruj się.

lub anuluj

WIĘCEJ O ZDROWIU:

Drętwienie rąk i nóg

Jest się czego bać?

Zaloguj się

Nie pamiętasz hasła lub loginu ?

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Agora S.A. - wydawca portalu Gazeta.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zamieszczanych przez użytkowników Forum. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną. Regulamin.