Liberalizm w Nowej Zelandii Dodaj do ulubionych



http://www.rzeczpospolita.pl/gazeta/wydanie_030513/ekonomia/ekonomia_a_9.html

Rz: Co doprowadzi這 do ca趾owitej liberalizacji nowozelandzkiego rolnictwa?

JIM SUTTON: Fatalna sytuacja gospodarcza w po這wie lat 80., kiedy trzeba by這
przeprowadzi dog喚bn reform finans闚 publicznych. Deficyt bud瞠towy
wynosi w闚czas 9 procent PKB, by豉 wysoka inflacja, zamro穎ne ceny i p豉ce,
a kraj by zmuszony do po篡czania znacznych kwot za granic, aby pokry
wydatki pa雟twa. Dosz這 do tego, 瞠 nikt ju nam nie chcia po篡cza, zreszt
i tak nie byli鄉y w stanie zwr鏂i po篡czonych pieni璠zy. W tej sytuacji
rozwi您anie musia這 by drastyczne. Zdewaluowali鄉y wi璚 naszego dolara,
zliberalizowali鄉y ca趾owicie sektor finansowy i przestali鄉y wyp豉ca
jakiekolwiek subsydia. To by bardzo trudny okres przej軼iowy, ale uda這 si,
a nasza gospodarka jest naprawd w dobrej kondycji. W ubieg造m roku rozwija豉
si najszybciej w鈔鏚 kraj闚 Organizacji Wsp馧pracy Gospodarczej i Rozwoju
(OECD). W po這wie lat 80. grozi豉 nam recesja.

Co by這 natychmiastowym pierwszym efektem likwidacji subsydi闚? Zgaduj, 瞠
rolnicy nie byli specjalnie szcz窷liwi?

Bo rzeczywi軼ie nie mieli powod闚. Byli przekonani, 瞠 wi瘯szo嗆 z nich
zbankrutuje, bo przecie prowadzili jakie kalkulacje, sp豉cali kredyty.
Okaza這 si jednak, 瞠 tylko kilka farm zbankrutowa這. Rz康 na okres
przej軼iowy zapewni rolnikom ta雟ze kredyty, oprocentowane w wysoko軼i
po這wy stopy rynkowej. Niekt鏎e d逝gi zosta造 umorzone, a ziemia rolna
stania豉.

Rolnicy zreszt w dalszym ci庵u nie s zadowoleni. Zreszt nie ma na 鈍iecie
kraju, w kt鏎ym rolnicy m闚i, 瞠 s zadowoleni. Zawsze na co narzekaj.
Najcz窷ciej na rz康.

Pan tak瞠 by kiedy farmerem. Co pan robi wtedy, kiedy dosz這 do
liberalizacji gospodarki?

By貫m 鈍ie穎 upieczonym cz這nkiem parlamentu, ale jednocze郾ie jeszcze
farmerem. I konsultowano si z nami w sprawie decyzji, zanim zosta豉
powzi皻a. Ale to nie dlatego zrezygnowa貫m z uprawiania ziemi.

Ilu farmer闚 zdecydowa這, 瞠 nie jest w stanie dalej pracowa na roli?

Nowozelandczycy, je郵i ju maj farm, to chc na niej pracowa tak d逝go,
jak to mo磧iwe. Og鏊nie jednak zrezygnowa這 z zawodu nie wi璚ej ni 2
procent. Zatrudnili si w us逝gach, zw豉szcza w turystyce, ale na przyk豉d i
w IT. Teraz jednak coraz wi璚ej wraca do pracy na roli. Wed逝g wst瘼nych
prognoz m闚iono pocz徠kowo, 瞠 nawet 10 procent odejdzie z rolnictwa, ale te
przewidywania si nie sprawdzi造.

Jakie podatki p豉c rolnicy w Nowej Zelandii?

Takie jak inni zatrudnieni. Kiedy liberalizowali鄉y gospodark, jedn z
najwa積iejszych reform by豉 w豉郾ie reforma podatk闚. Obni篡li鄉y wtedy
stawki PIT, a wprowadzili鄉y VAT. Najwy窺za stawka podatku od dochod闚
osobistych zosta豉 obni穎na z 66 procent do 33 procent. Podatki uleg造
generalnie obni瞠niu, ale zbierali鄉y wi璚ej pieni璠zy.

Liberalizacja gospodarcza oznacza豉 r闚nie odej軼ie od jakiegokolwiek
wspierania eksportu. Mimo to Nowa Zelandia ma bardzo konkurencyjne ceny w
eksporcie. Sk康 si wzi掖 ten sukces?

Producenci natychmiast przestawili swoj produkcj i zacz瘭i produkowa to,
co mo積a sprzeda, bo jest popyt, a nie to, do czego pa雟two dop豉ca.
Rolnictwo jest specyficzn dziedzin gospodarki. Up造wa sporo czasu, zanim
przestanie si np. hodowa krowy i zajmie hodowl drobiu. Ale nasi farmerzy
maj wyczucie biznesu, 豉two przyswajaj nowe technologie. Ich do鈍iadczenia
w innowacyjno軼i s teraz przenoszone do innych dziedzin gospodarki. Pojawi造
si na przyk豉d farmy, w kt鏎ych hodowano jelenie, szybko powsta豉 ca豉
specjalizacja produkcji dziczyzny. Wykorzystywano nie tylko mi瘰o, ale i
komponenty dla medycyny orientalnej.

Ca造 czas tak瞠 si modernizuj i stale monitoruj rynek. W ka盥ym razie
sko鎍zy造 si czasy, w kt鏎ych rolnicy pr鏏owali swoje sprawy rozwi您a w
parlamencie.

A czy zdarza si, 瞠 wychodz na ulice?

Nie wychodz. Je郵i s niezadowoleni, czytamy o tym w prasie. Wi璚 wiem, 瞠
s niezadowoleni z obowi您kowych ubezpiecze dla swoich pracownik闚, z tego,
i rz康 ratyfikowa protok馧 w Kioto, a Australia i Stany Zjednoczone tego
nie zrobi造. Nie podoba im si, 瞠 zamierzamy zaostrzy zasady w ochronie
鈔odowiska.

To dlaczego tak jest, 瞠 Nowa Zelandia zliberalizowa豉 rolnictwo, ma sukcesy
na 鈍iatowych rynkach i 瘸den inny kraj nie wyci庵a z tego wniosk闚?

Mamy tylko dowody, 瞠 u nas si to uda這. I z pewno軼i mo積a wyci庵n望
wnioski dla innych kraj闚. Ale nie posun掖bym si do tego, 瞠 wszystkie kraje
powinny zrobi to samo, co zrobili鄉y my. Nie ukrywam, 瞠 w ca貫j naszej
liberalizacji gospodarczej niekt鏎e sprawy dzisiaj rozwi您aliby鄉y inaczej.

Tocz si w豉郾ie w ramach 安iatowej Organizacji Handlu negocjacje dotycz帷e
liberalizacji handlu rolnego. Czy s康zi pan, 瞠 mog si zako鎍zy sukcesem?

Nie natychmiast. Ale by mo瞠 w 鈔ednim okresie, czyli za 10 - 15 lat.
Decyzje, jakie trzeba podj望, wcale nie s trudne z ekonomicznego punktu
widzenia. S natomiast bardzo trudne politycznie. Sp鎩rzmy bowiem: kto jest
najwi瘯szym oponentem liberalizacji w rolnictwie na 鈍iecie? Oczywi軼ie
Francuzi, Irlandczycy. Czyli ci, kt鏎zy otrzymywali zawsze najwi璚ej
pieni璠zy dzi瘯i Wsp鏊nej Polityce Rolnej.

Przecie liberalizacja nie przynosi gigantycznego wzrostu cen czy brak闚 na
rynku. A jest tak, 瞠 im kraj jest bogatszy, tym trudniej jest mu podj望
decyzje o zmianach. Czy Japo鎍zycy musz mie w 鈔odku miast ry穎we pola -
skanseny i z tego powodu nak豉da na import 1000-procentowe c豉? Ale to ju
nie polityka, lecz religia.

Czy s康zi pan, 瞠 takie skanseny maj racj bytu?

Rolnictwo i rolnicy nie powinni nigdy by traktowani jak skanseny czy muzea.
I rolnicy nie mog by wykluczeni ze zmian w gospodarce. Oni tak瞠 musz si
zmieni. Rolnictwo to dziedzina gospodarki. Dla pozosta造ch ludzi wa積e jest,
by produkcja rolna odbywa豉 si z poszanowaniem zasad ochrony 鈔odowiska, a
篡wno嗆 by豉 bezpieczna dla konsument闚. Naturalnie dla niekt鏎ych rolnik闚
taka zmiana by豉 bardzo trudna, ale niezb璠na. Teraz w rolnictwie i
przetw鏎stwie 篡wno軼i jest zatrudnionych oko這 6 procent naszej si造
roboczej i ludzie ci produkuj ok. 16 procent naszego PKB. A ich udzia w PKB
zwi瘯szy si znacznie, kiedy wycofali鄉y si z subsydi闚. Przy tym wydajno嗆
w rolnictwie w ubieg造m roku wzros豉 o 3,9 proc., a w ca貫j gospodarce tylko
o 1,9 proc.

By pan w polskim gospodarstwie rolnym - u Wojciecha Malesy w Strumianach, w
mazowieckiej gminie Baran闚. Czym jego gospodarstwo r騜ni si od
nowozelandzkiego?

W Polsce przez cz窷 roku zwierz皻a trzymane s pod dachem. U nas ca造 czas
s na pastwiskach, tylko przez trzy miesi帷e zimowe ich si nie doi. Ale
krowy pana Malesy s czyste, zadbane. U Males闚 gospodarstwem musi zaj望 si
wi璚ej os鏏, gdy trzeba zwierz皻a nakarmi- dla naszych potrzebne s dwie,
trzy osoby, kt鏎e je przygoni z pastwiska na dojenie. A klimat mamy surowy -
w zimie minus 20 stopni Celsjusza. Natomiast stada w Nowej Zelandii s
znacznie wi瘯sze.

Co w takim razie pan - minister rolnictwa z najbardziej liberalnego kraju na
鈍iecie - robi w Polsce - kraju, kt鏎y zabiega o jak najwy窺ze subsydia dla
rolnictwa?

Unia Europejska jest naszym drugim co do wielko軼i partnerem handlowym i
drugim pod wzgl璠em rozmiar闚 rynkiem eksportowym. Polska b璠zie wkr鏒ce
jednym z najwa積iejszych i bardzo wp造wowych kraj闚 w Unii Europejskiej. Mo瞠
tak瞠 znajdziemy tutaj wi瘯szy rynek na nasze produkty. Nie wykluczam, 瞠
nasz przemys przetw鏎czy zdecyduje si na jakie inwestycje w Polsce. W
przysz造m roku otwieramy w Warszawie ambasad. Traktujemy wi璚 stosunki z
Polsk bardzo powa積ie.

Jim Sutton, minister rolnictwa, delegat ds. negocjacji handlowych Nowej
Zelandii
Przeczytaj ca陰 dyskusj
  • drzewko
  • od najstarszego
  • od najnowszego
  • drzewko odwrotne

Wysy豉j powiadomienia o nowych wpisach na forum na e-mail:

Aby upro軼i zarz康zanie powiadomieniami zaloguj si lub zarejestruj si.

lub anuluj

Zaloguj si

Nie pami皻asz has豉 lub loginu ?

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj si

Agora S.A. - wydawca portalu Gazeta.pl nie ponosi odpowiedzialno軼i za tre嗆 wypowiedzi zamieszczanych przez u篡tkownik闚 Forum. Osoby zamieszczaj帷e wypowiedzi naruszaj帷e prawo lub prawem chronione dobra os鏏 trzecich mog ponie嗆 z tego tytu逝 odpowiedzialno嗆 karn lub cywiln. Regulamin.