Podziwiam wiedzę o początkacch państwa Polskiego, ale ... co do najstarszego kościoła w Polsce to mam pewne wątpliwości.
Ale od początku. Czytając posty nie zauważyłem żadnego mówiącego o wczesnych kościołach na Śląsku. Zatem chyba warto w tym miejscu przytoczyć parę informacji.
Śląsk podobnie jak Małopolska weszły w skład państwa czeskiego prawdopodobnie około połowy X wieku. Władcą Czech był wtedy Bolesław I Okrutny 929-972 ojciec Dąbrówki. Dokonał on podoju terenów Ślężan zapewne w latach czterdziestych X wieku - świadczą o tym wyniki badań archeologicznych na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu, gdzie znaleziono gród czeski z tego okresu. Interesujące, jest to że władcy plemienni Ślężan i Wiślan zostali książętami udzielnymi pod zwierzchnością czeską (oczywiście z zakładnikami przetrzymywanymi na dworze w Pradze). Obszary podbite były traktowane przez Czechów jak źródło pozyskania danin (coroczny trybut) oraz pogan - niewolników, których sprzedawano na targu w Pradze - jednym z najwiekszych w tym okresie w Europie. Jednak poza władzą zwierzchnnią Czesi wprowadzili na terenach Śląska i Małopolski chrześcijaństwo co pociągało za sobą budowę kościołów lub kaplic grodowych. Tak więc najstarsze świątynie murowane tych obszarów pochodzą zapewne z około połowy X wieku - i co ważne zostały wzniesione wcześniej niż chrzest Mieszka i wprowadzenie chrześcijaństwa w państwie Polan (co miało miejsce jak wiemy w 965 roku a chrzest Państwa Polan w 966 roku).
Prowadzone w latach 1996-2000 badania architektoniczno-archeologiczne w krypcie katedry we Wrocławiu oddsłoniły relikty kamiennego kościoła na planie krzyża łacińskiego z absydą na zamknięciu prezbiterium. Kościół ten zbudowany został przez udzielnego księcia Ślężan zapewne około połowy X wieku. Poprzedzał on wzniesioną około 1000 roku także kamienną katedrę Bolesława Chrobrego.
W latach 2003-2005 prowadzone były prace badawcze (architektoniczno-archeologiczne) na terenie zamku na Gromniku (pow. Strzelin), gdzie odkryto pochodzącą także z około połowy X wieku rotundę (kaplicę)z dwoma absydami.
Budowane na Śląsku i Małopolsce świątynie powielały wzorce czeskie (zatem i europejskie) i budowane były na planie krzyża z absydą na zamknięciu prezbiterium - kościół-katedra we Wrocławiu; lub na planie rotundy z absydą (absydami)- kościół św. Feliksa i Adaukta na Wawelu, czy kaplica na Gromniku.
Spoglądając zatem przez pryzmat przedstawionych budowli z terenu Śląska czy Małopolski zlokalizowana przy palatium w Poznaniu kaplica (kościół?) jest prawdopodobnie jednym z kilku najstarszych w Polsce - ale czy najstarszym?
Jeszcze parę słów o metodzie badań georadarem. Faktycznie możliwe jest zastosowanie tej metody w celu zlokalizowania ukrytych pod ziemią reliktów. Niestety nie daje ona możliwości dokładnego datowania obiektów. Uzyskane tą metodą wyniki operają się jedynie na odczytywaniu zakłóceń powodowanych przez zmieniającą się strukturę gruntu (mury, grunt rodzimy). Aparatura zarejestruje zatem mur jedynie jako zmianę (zakłócenie) bez określenia jaka jest jej struktura. Inczej mówiąc - wiemy że jest mur ale nie mamy możliwośći weryfikacji czy jest on kamienny czy ceglany, czym jest związany zaprawą czy gliną itd. Pełną odpowiedź mogą dać jedynie wykopaliskowe badania architektoniczno-archeologiczne (nie tylko archeologiczne bowiem odkryte mury stanową elementy architektury). Prezentowane wyniki badań georadarowych wskazują jedynie na lokalizację jakiejś budowli przy palatium Mieszka I i Dąbrówki - być może kaplicy. Określenie czasu jej budowy (zatem także i fundatora), formy, przebudów powinno poczekać do czasu przeprowadzenia badań wykopaliskowych, kiedy możliwa będzie weryfikacja i analiza odsłoniętych reliktów.
Na koniec warto zwrócić uwagę pani redaktor Dainie Kolbuszewskiej - że osoba na którą powołuje się jako znawcę wczesnych kościołów w Polsce jest istotnie historykiem badającym średniowiecze, nie brała ona jedak udziału ani w badaniach architektoniczno-archeologicznych prowadzonych w Katedrze Wrocławskiej ani rotundy (kaplicy)na Gromniku. Myślę, że Redektor poważnej gazety jaką jest GW chyba powinna dokładniej dobierać autorytety naukowe w celu potwierdzenia przedstawianych hipotez.