Re: O śląskiej ortografii
Kej sie pytouciy, to trza Woom uodpedziec'. Za rajoom.
Dzisioj uo:
"Po drugie, warto się zastanowić, czy śląska ortografia ma służyć do oddania
wymowy wszystkich śląskich gwar, czy jednej tylko. Innymi słowy, ma czy nie
ma być narzędziem tworzenia śląskiego języka narodowego."
To co Wy tukej zwjycie "śląskimi gwarami", dloo Nous Goornouszloonzoukoow
coukym cousik inkszygo znacy.
"Tyn to mo gwara" - padoomy wprowdziy niyrouz, ale idziy wtynczos uo to, irze
kjerysik, uo kjerym je goudka, mo mocny gos.
"Mówi donośnym głosem" - szuo by pejdziyc' po polskymu.
Po ty gos'ny Goudce niyjedyn i Mje poradzi poznac', kym `eh je, tak jak
i inkszyh z Naszyh Ludzioow.
S'mjeja siy zouwdy na spoomniyni zdarzyni nade polskym morzym, kej zaniym`eh
zdoonrzoou uotworzic' gamba, Soomsiadka ze jednygo tisza przi kjeroom my
joudali fesper padali: " ... a to Pan ze Śląska?"
Bez to niy bardzo mogam spokopic' uo cym Wy prawiciy, kej padouciy "śląskie
gwary"?
Wedle tyoryjoow Rehtoroow, inkszyh uczoonyh i Nous samyh, naszy Rzoondzyni
(Goudka) przinoulerzy do kryoloow.
Jynzykoow, kjere siy tworzoom kej Ludzioom roztomajtyh Nacyjoow prziuazi siy ze
soboom dogoudac'.
Wtynczos szuo by pejdziec', co mooma do czyniynio ze takoom procesoom, jak we
uosprowce "Robinson Kruzoe", kaj Uoon soom i Pjyntaszek pokozouwali na
roztomajte rzecy i wymouwjali je podle swojigo Jynzyka, i tak siy uczyli jejih
Mjanoow.
Tak pewnikym boouo jurz we douwnyh latah, kej Cyryl i Metody, coby byc' blirzy
Nous, pociepli szrajboong Nowiny we Latinum, a naszykowali Joom przed Nous we
cyrylicy, kjeryj muster boou barzi przidajny do szykowanio uozprouwki ze Nooma.
Tak pewnikym boouo tyrz, kej prziszuo Noom sie stykac' ze inkszymi Nacyjooma,
co ku Noom s'cioongauy. Uod kjeryh cosik My brali do Naszygo Rzoondzynio i co
niykej i we jejih "gwarah" uod Nous uostouwauo.
Przikuodym soom i teroz'niyjsze lata, kej to przibyue ku Noom uostatkym, nie ze
swoji Wole, Polouki ze Kresoow Stary Polski, skirz koontaktoow z Nooma naczli
przipasowywac' swooj polski Jynzyk ku lepszymu Go spokopjyniu bez Nous.
Morzno taki, podrasowany Jynzyk inkszy Nacyje na potrzeba drugi idzie wtynczos
zwac' "gwaroom Jynzyka"?
Ale niy tyko siy to Naszyg Rzoondzynio!
Uoone siy niy "naginauo ku drugym" jyny nabjyrauo do Sia, nowe cudze suowa.
Tak boouo uostatkym na tyn przikuod ze coukoom kupoom tehnicnyh nazwoow, kjere
prziszuy ku Noom za Wilusia ze mjymjeckigo lebo terouzki przikludzane soom ku
Noom ze angolskigo.
Na tymat gwaroow goornouszloonzkih Jynzyka polskigo niyjedne jurz naszkryflali
polsky Uczoony. Majoom Je za abfale felernygo polskigo Jynzyka?
Bez to bez lata ze takoom zarzartos'cioom Rehtoory po Szkouah prostowali
te "goornouszloonzky gwary", coby siy stouwauy polskym Jynzykym we Goornym
Szloonzku?
Niywjela do terouzka Uoone zdziauauy, bo niy moguy pojoon'c', irze majoom do
czyniynio ze kryolooma Goornouszloonzoukoow.
Kryole goornouszloonzky same tyrz siy mjyndza soboom mjynioom roztomajtymi
farbooma skirz tygo, co na roztomajtyh tajlah Goornygo Szloonzka mjeli My do
czyniynio ze inkszymi Nacyjooma, we inkszy proporcyji i pod inkszoom pressoom.
Na tymat Naszygo Rzoondzynio, wedle jynzykowygo zortowanio przinoulerznygo do
kryoloow, jakosik polsky Rehtoory niy piszoom nic!
A przeca i procesa przisposobjanio we Naszym Rzoondzyni suowoow uode Poloukoow
tyrz je bardzo interesant.
Ale My to poradzymy spokopic'. Polouki dali soom zapatrzoone ino we Sia!
