Mieczysław Geniusz -155 rocznica urodzin. Dodaj do ulubionych


Mieczysław Geniusz (1853-1920) - budowniczy kanału Suezkiego,
myśliciel, filozof, humanista


---------------------------------------------------------------------
-----------

Mieczysław Geniusz urodził się w 1853 roku w Raczkach koło Suwałk, w
których jego ojciec Tomasz był burmistrzem. Wkrótce (rok 1855)
osierocony przez ojca znalazł się pod opieką matki i ojczyma,
Cypriana Kuczewskiego. Naukę rozpoczął w suwalskim gimnazjum, ale
musiał ją przerwać zpowodu wyjazdu za granice. W ten sposób rodzina
ratowała się przed prześladowaniami za udział w powstaniu
styczniowym. Ojczym, dzięki pomocy swego brata, trafił do Egiptu i
pracował w dziale rachunkowości Towarzystwa Budowy Kanału Sueskiego.

Mieczysław w 1869 roku znalazł się w Paryżu. Uczęszczał do Szkoły
Polskiej w Batignolles, specjalizując się w budowie dróg i mostów.
Pracował przy Kolei Północnej w Paryżu i dorabiał kreśląc rysunki
techniczne. Przyjaźnił się z Cyprianem Norwidem, który był jego
drużbą na ślubie z Wandą Wagnerówną.

W 1885 roku przeniósł się wraz z rodziną do Egiptu. Zatrudnił się w
Towarzystwie Budowy Kanału Sueskiego, najpierw w Izmalii, a później
od około 1896 roku w Port Saidzie. Był dyrektorem Kompanii Wód
Słodkich, której zadaniem było filtrowanie i doprowadzanie wody z
Nilu do Port Saidu. W Izmailii stracił na żółtą febrę trzy córki
oraz innych członków rodziny, w 1900 roku zmarła żona. Na skutek
tych osobistych przeżyć zwrócił się ku zagadnieniom teozoficznym.
Studiował historię i filozofię starożytnego Wschodu, nawiązywał
kontakty z polskimi i zagranicznymi teozofami i mistykami.

Ponieważ nie mógł odwiedzać Królestwa Polskiego, miejscem spotkań
teozofów polskich stało się Kosowo na Pokuciu. Tu co kilka lat
spędzał urlopy. W Kosowie zrodził się też pomysł stworzenia w
Krakowie Ogniska Badań Ezoterycznych i Metapsychicznych. Otwarcie
instytucji miało nastąpić w 1915 roku, gdy Geniusz po uzyskaniu
emerytury mógłby osiąść na stałe w Krakowie. O zainteresowaniach
teozoficzno-mistycznych Geniusza informuje bogata korespondencja z
około siedmiuset osobami. Nazywano go "mędrcem z Port Saidu".

Wybuch I wojny światowej zastał Geniusza w Kosowie. Opis podróży
powrotnej do Port Saidu przez Lwów i Genuę opisał w pracy Z Galicji
do Egiptu - wrażenia z początków wojny europejskiej. W Egipcie
utworzył Towarzystwo Dobrowolnego Opodatkowywania się Polaków i
Przyjaciół Polski na Rzecz Ofiar Wojny w Polsce. Przy gromadzeniu
funduszy współpracował z Głównym Komitetem Polskim w Vevey. Na jego
konto przesłał ponad osiemdziesiąt tysięcy franków. O sprawę polską
walczył na łamach najpoczytniejszych czasopism Hiszpanii, Francji,
Portugalii oraz zwracając się bezpośrednio do wybitnych osobistości
ówczesnego świata.

W pierwszej połowie 1919 roku na zaproszenie profesora Sorbony,
Fortunata Strowskiego, wykładał w Paryżu język polski. Wprost z
Francji przybył w czerwcu do Warszawy i zamieszkał u swego krewnego,
Witolda Geniusza. Rządowi Ignacego Paderewskiego zgłosił swą
kandydaturę na stanowisko konsula w Egipcie, ale nie utworzono tam
polskiej placówki dyplomatycznej. Rozwinął szeroką działalność
społeczną i publicystyczną. Był prezesem Związku Konfederacji
Polskiej, zamierzał powołać instytucję, która szerzyłaby ideologię
narodową w społeczeństwie. Dużo pisał i publikował, między innymi: O
polską myśl narodową i państwową, Co człowiek i Polak wiedzieć
powinien? Opracował Projekt towarzystwa godności ludzkiej, mającego
zapobiec żebractwu. Na Zjazd Literatów zgłosił w 1920 roku referat O
polskość jeżyka polskiego.

W czasie wojny polsko-radzieckiej 1920 roku wstąpił do armii
generała Józefa Hallera oraz Straży Obywatelskiej w Warszawie.

Zmarł 26 listopada 1920 roku i trzy dni później został pochowany na
Powązkach, gdzie w 1928 roku przyjaciele wznieśli pomnik.

W 1925 roku, na mocy testamentu Geniusza, nadszedł do kraju jego
księgozbiór i zbiory sztuki. Księgozbiór liczył ponad dwa tysiące
tomów i został przekazany Bibliotece Narodowej w Warszawie. Zbiory
sztuki arabskiej, egipskiej, chińskiej, indyjskiej,
zachodnioeuropejskiej oraz polskiej trafiły do Muzeum Narodowego w
Warszawie.
Przeczytaj całą dyskusję
  • drzewko
  • od najstarszego
  • od najnowszego
  • drzewko odwrotne

Wysyłaj powiadomienia o nowych wpisach na forum na e-mail:

Aby uprościć zarządzanie powiadomieniami zaloguj się lub zarejestruj się.

lub anuluj

Zaloguj się

Nie pamiętasz hasła lub loginu ?

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Agora S.A. - wydawca portalu Gazeta.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zamieszczanych przez użytkowników Forum. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną. Regulamin.