Bia這rusini - katolic...

Bia這rusini - katolicy, a sprawa polska;)

Nie tak dawno wpad豉 mi w r璚e pozycja zatytu這wana:
"Ko軼io造 a pa雟two na pograniczu polsko-litewsko-bia這ruskim. 毒鏚豉 i stan
bada",
wydana w Bia造mstoku w 2005 roku.
Jeden z tekst闚, autorstwa p. Ma貪orzaty Ocytko - Problem Bia這rusin闚
katolik闚 w diecezji wile雟kiej w okresie ordynariatu biskupa Jerzego
Matulewicza - przypomnia mi, 瞠 rzadko wspominany jest problem Bia這rusin闚
katolik闚.
W okresie mi璠zywojennym ziemie RP zamieszkiwa這 ich oko這 miliona. Ruch
odrodzenia narodowego Bia這rusin闚 w du瞠j mierze zwi您any by z dzia豉czami,
kt鏎zy byli katolikami. Dzisiaj dzia豉cze bia這ruscy zupe軟ie zapomnieli o
potomkach Bia這rusin闚-katolik闚, pami皻aj tylko o prawos豉wnych (jedynie p.
Sokrat Janowicz wspomina o nich czasem).
W mi璠zywojniu bia這ruscy katolicy nie byli dobrze postrzegani przez w豉dze,
raczej uwa瘸no ich za Polak闚, b康 starano si spolonizowa. W pewnej mierze
stara si temu przeciwstawia biskup wile雟ki Matulewicz (nota bene Litwin).
Pozwoli貫m sobie zacytowa spor cz窷 tekstu dotycz帷ego Jego osoby. Cytaty
pochodz ze stron 276-291.

"Pomimo niech皻nej postawy polskiego duchowie雟twa, jeszcze w 1919 r. biskup
Matulewicz postanowi unormowa status j瞛yka bia這ruskiego w diecezji. 28
czerwca wyda ok鏊nik, w kt鏎ym zatwierdza sytuacj zastan, czyli fakt
u篡wania j瞛yka bia這ruskiego przez ksi篹y bia這ruskich w czasie kaza, uznany
za konsekwencj zalece swojego poprzednika ks. E. Roppa. Jednocze郾ie
zabroni dokonywa jakichkolwiek dalszych zmian. Natomiast na zebraniu
dziekan闚, kt鏎e odby這 si w dniach 19-20 sierpnia 1919 r., podj皻o decyzj o
nauczaniu dzieci katechizmu w zrozumia造m dla nich j瞛yku, a wi璚 m.in. tak瞠
i w bia這ruskim. Powy窺ze postanowienia nasili造 konflikty mi璠zy ksi篹mi
Polakami i Bia這rusinami. Ks. J霩ef Hermanowicz, proboszcz parafii
這pienickiej (pow. wo趾owyski), relacjonowa, i reakcj na kazania wyg這szone
w miejscowym ko軼iele 27 lipca i 3 sierpnia 1919 r. przez ks. Konstantego
Stepowicza (znanego te jako poeta Kazimir Swajak) w j瞛yku bia這ruskim by
bojkot jego osoby i parafii przez okoliczne polskie duchowie雟two z miejscowym
dziekanem ks. N. Tarasewiczem na czele. Ks. Micha Piotrowski, proboszcz
parafii Boruny, w sierpniu 1919 r. otrzyma od dziekana oszmia雟kiego ks. Cz.
G鏎skiego list, w kt鏎ym m.in. m鏬 przeczyta: „Prosz pos逝cha mojej
przyjacielskiej rady: ani rozmawia po bia這rusku z ludem, a tym bardziej
kaza po bia這rusku miewa nie radz, bo lud rozumie po polsku i o to nie
prosi (...) Nie radz, bo ju wszystkie w豉dze s zaalarmowane post瘼owaniem
ks. proboszcza, oburzenie powsta這 ogromne. Policja 郵e skargi i ksi康z
proboszcz mo瞠 mocno pocierpie. Ostrzegam i nie radz.”. List o podobnej
tre軼i dziekan oszmia雟ki ks. Cz. G鏎ski przes豉 w闚czas tak瞠 do proboszcza
w Czudzieniszkach, zaznaczaj帷 w nim: „Tylko dzieciom w czasie katechizacji,
je瞠li nie rozumiej dobrze, mo積a wyt逝maczy katechizm po bia這rusku.”.
Proboszcz w ζwryszkach, ks. Jan Siemaszkiewicz, nawet nie zd捫y wyg這si
kazania w j瞛yku bia這ruskim, bowiem grupa parafian zagrozi豉 mu z tego powodu
awantur. Jak p騧niej okaza這 si, parafianie owi zostali podburzeni przez
dawnego proboszcza parafii, ks. Gru寮zia, kt鏎y dowiedziawszy si o
zapowiedzianym kazaniu w j瞛yku bia這ruskim, pocz掖 straszy ludzi, i
„Bia這rusini s mariawitami i chc wprowadzi do ko軼io豉 prawos豉wie”.
(...)
27 czerwca 1925 r. ks. J. Matulewicz zwr鏂i si w li軼ie do papie瘸 Piusa XI
z pro軸 o zwolnienie z urz璠u ordynariusza wile雟kiego. Pisa, 瞠
nieunormowana sytuacja polityczna mi璠zy Polsk i Litw w sporze o
Wile雟zczyzn, stawia jego, Litwina, „crying...) ska穎nego litewsko軼i jakoby
swego rodzaju grzechem pierworodnym” w szczeg鏊nie niezr璚znej sytuacji,
zw豉szcza, 瞠 - jak dalej pisa - „crying...) Polacy stanowi na tych terenach
klas panuj帷, ca貫 篡cie publiczne trzymaj w swoich r瘯ach i nim kieruj”.
Skar篡 si, 瞠 jest zwalczany przez polskie narodowe partie polityczne, kt鏎e
usi逝j przedstawia go „crying...) jako osob znienawidzon, stale i nieznu瞠nie
obrzucaj帷 (...) i znies豉wiaj帷 r騜nymi fa連zywymi zarzutami i oszczerczymi
potwarzami”. Pisa: „Tyle ju osi庵n瘭i, 瞠 w opinii wielu jestem jakby jaki
potw鏎, kt鏎y zieje tylko nienawi軼i i 膨dz zguby Polak闚; tote wielu nie
tylko dziko na mnie patrzy, lecz nawet zaczynaj mie mnie za wroga narodu i
Rzeczypospolitej Polskiej”. Zaznacza, 瞠 atmosfera nagonki, jakiej poddano
jego osob, podburzaj帷 przeciw niemu lud w diecezji, czyni go coraz bardziej
skr瘼owanym w duszpasterskich obowi您kach. „Co za dotyczy Litwin闚 i
Bia這rusin闚 - pisa - to dziwi si, 瞠 znajduj帷 si w tak wielkich
trudno軼iach, mog貫m tak d逝go wytrwa w pe軟ieniu mego obowi您ku”
(...)
Odej軼ie ks. J. Matulewicza z biskupstwa wile雟kiego 3 sierpnia 1925 r. nie
mog這 pozosta bez komentarza „Bie豉ruskaj Krynicy”. Ks. W. Godlewski
dopatrywa si przyczyn jego rezygnacji w uwik豉niu si w konflikt z polskimi
w豉dzami. Zdaniem ks. Godlewskiego przyczyn owego konfliktu by op鏎 ks. J.
Matulewicza wobec koncepcji budowania polsko軼i na Kresach. „Wiadomo, 瞠
Polska - pisa publicysta - buduje swoj pa雟twowo嗆 u nas w oparciu o
policj, osadnictwo i szko造. Brakowa這 jej jeszcze czwartego filaru w tej
budowie, konkretnie - ko軼io豉. A biskup Matulewicz jak raz nie pomaga
polskiemu rz康owi w tej polityce"
  • drzewko
  • od najstarszego
  • od najnowszego
  • drzewko odwrotne
Poka wszystkie (1-100)
przejd do: 1-100 101-200 201-300 301-367
(101-200)

Wysy豉j powiadomienia o nowych wpisach na forum na e-mail:

Aby upro軼i zarz康zanie powiadomieniami zaloguj si lub zarejestruj si.

lub anuluj

Zaloguj si

Nie pami皻asz has豉 lub loginu ?

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj si

Agora S.A. - wydawca portalu Gazeta.pl nie ponosi odpowiedzialno軼i za tre嗆 wypowiedzi zamieszczanych przez u篡tkownik闚 Forum. Osoby zamieszczaj帷e wypowiedzi naruszaj帷e prawo lub prawem chronione dobra os鏏 trzecich mog ponie嗆 z tego tytu逝 odpowiedzialno嗆 karn lub cywiln. Regulamin.