-
Amisuliryd (Solian)
Lek o działaniu podobnym do Sulpirydu, nieco mocniej aktywizuje
-
Aripiprazol, Ziprasidon
To leki niedawno wprowadzone w Polsce do leczenia. Obydwa mają działanie
przecipsychotyczne, jak i przeciwautystyczne i aktywizujące przy braku objawów
ubocznyc
-
Chloropromazyna (Fenactil, Largactil)
Najstarszy, bo wprowadzony w 1954 r. neuroleptyk, o szerokim zastosowaniu,
zwłaszcza w pierwszym okresie leczenia. Ma wyrażne działanie przeciwurojeniowe i
uspakajaące.
-
Chloroprotiksen (Truxal)
Lek ten, chociaż jego działanie przeciwpsychotyczne nie jest za duże, jest
często stosowany z uwagi na wyraźne i szybkie działanie przeciwlękowe.
-
Flufenazyna (Mirenil)
Lek często stosowany w terapii ambulatoryjnej z uwagi na jego działanie aktywizujące
-
Flupentyksol (Fluanxol)
Neuroleptyk mający głównie działanie antyautystyczne i aktywizujące. Rzadko daje
objawy uboczne.
-
Haloperydol (Haldol, Haroperidol)
Lek o silnym działaniu przeciwurojeniowym i uspokającym. Może dawać objawy
uboczne, zwłaszcza ze strony układu mięśniowego i obwodowego nerwowego.
-
Klozapina (Klozapol, Leponex)
Lek o silnym działaniu uspokajają, przeciwwytwórczym i antyautystycznym. Należy
kontolować krew, bo istnieje minimalne zagrożenie uszkodzenia szpiku kostnego.
-
Lewomepromazyna (Tisercin, Nozinan)
Lek o działaniu silnie uspokajającym, przeciwlękowym i przeciwdepresyjnym
-
Olanzapina (Zolafren, Zalasta, Olzapin)
Lek w ostatnich latach stosowany coraz częściej. Posiada znaczne działanie
przeciwytwórcze, przeciwautystyczne przy braku objawó ubocznych ze strony układu
mięśniowego. Niestety tyje się po tym specyfiku...
-
Perazyna (Pernazyna, Taxilan)
Lek łagodny, bezpieczny, o umiarkowanym działaniu przeciwwytwórczym i
przeciwautystycznym
-
Perfenazyna (Trilafon)
Lek o dość dużej sile przeciwwytwórczej i antyaustycznej. Jest zwykle dobrze
tolerowany przez pacjentów, ale może dawać objawy uboczne.
-
Pimozide (Orap)
Zastosowanie: zaburzenia nerwowe i choroby psychiczne charakteryzujace się
ideami przesladowczymi, izolacja od otoczenia, emocjonalnymi zaburzeniami,
brakiem inicjatywy.
-
Pipotiazine (Piportil)
Lek działa silnie neuroleptycznie, przeciwhistaminowo, przeciwwymiotnie i
przeciwautystycznie.
-
Quetiapina (Seroquel, Ketrel)
Lek ten ma wyważone działanie przeciwwytwórcze, uspokajające, antyautystyczne.
Nie wywołuje zbyt uciążliwych objawów ubocznych.
-
Rysperydon (Rispolept)
Lek działa silnie przeciwwytwórczo, przeciwautystycznie i aktywizująco przy
stosunkowo nieznacznych objawach ubocznych.
-
Sulpiryd (Eglonyl, Dogmatil)
Lek o działaniu głównie przeciwautystycznym i aktywizującym, także
przeciwlękowym. Praktycznie nie daje objawów ubocznych, jednak u młodych kobiet
może zaburzać okres lub powodować mlekotok.
-
Thioridazine (Melleril)
Lek o profilu działania podobnym do chlorprotyksenu
-
Tryfluoperazyna (Stelazine, Terfluzine)
Lek o znacznym działaniu uspokajającym i przeciwwytwórczym. Mogą wystąpić objawy
uboczne jak przy haloperydolu.
-
Zuklopentyksol (Clopixol)
Działa bardzo silnie uspokajająco, przeciwwytwórczo.
-
Leki psychotropowe dzielimy na:
TLPD
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
Lata 50'
SSRI
Selektywne inhibiotory wychwytu zwr. serotoniny
Kon. lat 80'
SNRI
Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego
serotoniny i noradrenaliny
Kon. lat 90'
NARI
Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego
noradrenaliny
Pocz. lat 00'
IMAO
Selektywne inhibiotory wychwytu zwr. serotoniny
Lata 90'
NASSA
Selektywne inhibiotory wychwytu zwr. serotoniny
Kon. lat 90'
ANKSJOLITYKI
Typowe leki przeciwlękowe, benzodiazepiny
Lata 70'
NEUROLEPTYKI
Leki działające na układ nerwowy
Lata 70'
NORMOTYMIKI
Leki stabilizujące nastrój
NASENNE
Typowe leki nasenno-uspokajające
ZIOŁOWE
Parafarmaceutyki
--
~~~~Opinia jest jak dupa-każdy ma swoją~~~~
-
TLPD
Leki nieselektywnie hamujące wychwyt doneuronalny monoamin
(noradrenaliny i serotoniny).Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
zawdzięczają swą nazwę specyficznej budowie chemicznej.
Są bardzo skuteczne wywołują jednak liczne niekorzystne
skutki uboczne:nadmierne uspokojenie, senność, spadki ciśnienia,
przyrost masy ciała, omdlenia, zawroty głowy, suchość w ustach,
zaburzenia akomodacji, oddawania moczu, oddziałują na
przewodnictwo serca i jego pobudliwość.
Większość działań niepożądanych i powikłań wynika z wpływu na
układ autonomiczny, część jest rezultatem bezpośredniego działania
na narządy wewnętrzne. Z tych powodów nie są odpowiednie dla
pacjentów cierpiących na choroby serca i jaskrę, a także dla wielu
osób starszych. Upośledzają ponadto sprawność psychomotoryczną
uniemożliwiając prowadzenie samochodu. Dodatkowy problem
stwarza duża toksyczność tych leków - dawka silnie trująca
(często śmiertelna) jest jedynie 3-4 razy większa od maksymalnej
dawki terapeutycznej.
Najczęściej stosowane w Polsce substancje (oraz nazwy handlowe):
imipramina (Imipramin)
klomipramina (Anafranil)
amitryptylina (Amitriptylinum)
doksepina (Doxepin, Sinequan)
dezypramina (Petylyl, Norpramin)
opipramol (Pramolan)
dibenzepina (Noveril)
maprotylina (Ludiomil, Deprilept)
zalety:
- działają przeciwdepresyjnie
- są sprawdzone w terapii
wady:
- działania niepożądane
- efekty po 2-3 tygodniach
- 3-5 x dawka maksymalna = dawka toksyczna
- kardiotoksyczność (zaburzenia rytmu)
- szczególne osłabienie funkcji seksualnych
- przedawkowanie grozi śmiercią powolne działanie
--
~~~~Opinia jest jak dupa-każdy ma swoją~~~~
-
SSRI
Selektywne inhibiotory wychwytu zwrotnego serotoniny.
Jest to jedna z najnowszych grup leków przeciwdepresyjnych i
uważana za najskuteczniejszą. Wszystko zaczęło się w 1989
roku od leku - Prozac - fluoxetyny, jego podróbek i modyfikacji.
Do leków najnowszej generacji zaliczane są natomiast
selektywne inhibitory wychwytu serotoniny -SSRI (selective
serotonine re-uptake inhibitors). Związki te różnią się
strukturalnie, są produkowane przez różne firmy
farmaceutyczne, ale zasada ich działania sprowadza się do tego
samego. Zapobiegają "wyłapaniu" neurotransmitera serotoniny
z powrotem do wnętrza neuronu podnosząc tym samym
ilość działającego przekaźnika, co ma ogromne znaczenie dla
przekaźnictwa w neuronie. Nie wchodzą w szkodliwe reakcje z
alkoholem i nie upośledzają sprawności motorycznej.
Dzięki bardzo wybiórczemu działaniu tylko na jeden proces w
jednego typu komórkach nerwowych nie dają również
wielu innych skutków ubocznych, znanych chorym zażywającym
TLPD. (Nie powodują na przykład tycia, a nawet przeciwnie,
pacjenci tracą na wadze.) Przeznaczone są więc dla większej
grupy osób. Pomagają przy bulimii, zaburzeniach
obsesyjno-kompulsywnych. Niemożna się nimi zatruć.
Najczęściej stosowane w Polsce substancje (oraz nazwy handlowe):
Fluoksetyna (Bioxetin, Prozac, Seronil, Deprexetin, Fluoxetin, Andepin,
Fluoksetyna, Salipax)
Fluwoksamina (Fevarin, Luvox)
Citalopram (Cipramil, Cital, Celexa, Sipralexa, Cipram)
Escitalopram (Lexapro)
Sertalina (Zoloft, Asentra)
Paroxetyna (Rexetin, Paxil, Deroxat)
Nefazodon (Serzone)
zalety:
- działają przeciwdepresyjnie
- małe ryzyko samobójstwa
- słabsze działania niepożądane,
- skuteczne w leczeniu depresji i zaburzeń lękowych
wady:
- powolne działanie
- efekty po 2-3 tygodniach
--
~~~~Opinia jest jak dupa-każdy ma swoją~~~~
-
SNRI
Leki przeciwdepresyjne o działaniu zblizonym do SSRI.
Są to inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny
co oznacza iż podnoszą poziom tych neuroprzekaźników
w mózgu.
Najczęściej stosowane w Polsce substancje (oraz nazwy handlowe):
Wenlafaksyna (Efectin, Effexor)
Milnacypram (Ixel)
zalety:
- działa przeciwdepresyjnie
- małe ryzyko samobójstwa
- słabsze działania niepożądane
- skuteczne w leczeniu depresji i ogólnych zab. lękowych
wady:
- efekty po 2-3 tygodniach
- szczególne osłabienie funkcji seksualnych
--
~~~~Opinia jest jak dupa-każdy ma swoją~~~~
-
NARI
Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny.
Pochodna morfoliny, silny, wybiórczy inhibitor wychwytu zwrotnego
noradrenaliny wykazujący działanie przeciwdepresyjne.
W niewielkim stopniu wpływa na zwrotny wychwyt serotoniny, nie
wpływa na wychwyt dopaminy. Nie ma znaczącego powinowactwa
do receptorów adrenergicznych oraz muskarynowych. Działanie leku
pojawia się po ok. 10-20 dniach stosowania. Dostępność biologiczna
wynosi co najmniej 60% (pokarm nie wpływa na jej wartość),
tmax - 2 h. Reboksetyna przenika do płynów ustrojowych, w 97%
wiąże się z białkami osocza u osób młodych, a w 92% - u starszych.
Najczęściej stosowane w Polsce substancje (oraz nazwy handlowe):
Reboksetyna (Edronax)
zalety:
- skuteczność
- Nie nasila wpływu alkoholu
wady:
- Standardowe skutki uboczne
(suchosc jamy ustnej, nadmierne pocenie, bezsennosc ...)
- rzadko stosowany
--
~~~~Opinia jest jak dupa-każdy ma swoją~~~~
-
IMAO
Leki przeciwdepresyjne. W sposób odwracalny hamuje
monoaminooksydazę, zwłaszcza typu A (MAO-A). Hamuje rozpad
dopaminy, serotoniny i norepinefryny, przez co zwiększa ich stężenie
w szczelinie synaptycznej. Poprawia aktywność psychomotoryczną,
nastrój, jakość snu, zmniejsza dysforię, brak napędu, trudności w
koncentracji, wyczerpanie. Łagodzi również objawy związane z fobią
społeczną. Jest pozbawiony właściwości sedatywnych, nie upośledza
koncentracji uwagi. Podany p.o. wchłania się całkowicie z przewodu
pokarmowego, największe stężenie osiąga po 1 h. W 50% jest
wiązany przez białka osocza krwi. Metabolizowany w wątrobie,
podlega efektowi pierwszego przejścia. Wysycenie dróg
metabolicznych w ciągu 1. tyg. stosowania prowadzi do istotnego
klinicznie zwiększenia całkowitej dostępności biologicznej leku.
t1/2 wynosi ok. 1-2 h. Wydalany w 99% przez nerki w postac
i nieczynnych metabolitów.
Najczęściej stosowane w Polsce substancje (oraz nazwy handlowe):
Moclobemid (Aurorix, Mocloxil)
zalety:
- działa przeciwdepresyjnie
wady:
- Dużo efektów ubocznych
- Interakcje z innymi lekami
- Interakcje z niektórymi potrawami
--
~~~~Opinia jest jak dupa-każdy ma swoją~~~~
-
Nassa
Leki przeciwdepresyjne blokujące receptory
adrenergiczne i serotoninergiczne (NaSSA). Nasilają one
neuroprzekaźnictwo noradrenergiczne oraz
serotoninergiczne za pośrednictwem receptorów 5-HT1A
poprzez hamowanie ośrodkowych autoreceptorów i
heteroreceptorów a2-adrenergicznych oraz
postsynaptycznego blokowania receptorów 5-HT2 i
5-HT3. Nie wpływają na zwrotny wychwyt noradrenaliny
i serotoniny. Posiadają korzystny wpływ na typowe
zaburzenia snu występujące w depresji, w tym na
zwiększoną częstość budzenia się w ciągu nocy,
redukcję ilości snu wolnofalowego oraz latencji REM.
Lek osiąga stałe stężenie w osoczu krwi po ok.
5 dniach leczenia. Szczególnie polecane w leczeniu
depresji z towarzyszącym lękiem i zaburzeniami snu.
Skuteczna i dobrze tolerowana w leczeniu zespołu
stresu pourazowego, pierwotnego zespołu lękowego,
ośrodkowego bólu poudarowego, a także całego szeregu
zaburzeń depresyjnych, w tym dystymii, nawracającej
krótkotrwałej depresji, choroby afektywnej sezonowej,
zespołu napięcia przedmiesiączkowego i depresji
okresu menopauzy.
Najczęściej stosowane w Polsce substancje (oraz nazwy handlowe):
Mirtazapina (Remeron, Mirzaten)
zalety:
- działa przeciwdepresyjnie
wady:
- Wysoka cena (zalecane PL zamienniki)
--
~~~~Opinia jest jak dupa-każdy ma swoją~~~~
-
Anksjolityki (gł. przeciwlękowe)
Jedna z najbardziej znanych i popularnych grup leków
używanych w psychiatrii (ale również w praktyce lekarzy
innych specjalności) jest grupa leków pochodnych
benzodiazepiny. Mechanizm działania benzodiazepin
(w skrócie BZD) jest związany w organizmie z GABA
(kwasem gamma-aminomasłowym) i receptorem
GABA-ergicznym. BZD są lekami działającymi szybko,
niedrogimi, wykazującymi się niewielką toksycznością i
nielicznymi interakcjami interakcjami innymi grupami leków
- są bardzo popularne w praktyce zarówno psychiatrycznej
jako i ogólnolekarskiej.
Najczęściej stosowane w Polsce substancje (oraz nazwy handlowe):
Klorazepat (Tranxene, Cloranxene)
Diazepam (Relanium, Valium, Relsed, Diazepam)
Oksazepam (Oxazepam)
Lorazepam (Lorafen)
Alprazolam (Xanax, Afobam, Neurol, Zomiren)
Medazepam (Rudotel)
Bromazepam (Lexotan, Lexomil)
zalety:
- silne działanie przeciwlękowe
- szybkość działania
wady:
- Może działać depresyjnie
- Bardzo szybkie działanie uzależniające
- Zaburenia koncentracji
Najczęściej stosowanym lekiem uspokajająco-przeciwlękowym
przy zaburzeniach depresyjnych jest Hydroxyzyna
(Hydroxyzinum, Atarax), jest obecnie uznana za substancję
najbezpieczniejszą (mało obj. ubocznych, niema ryzyka
uzależnienia, nie wchodzi w reakcje z innymi lekami).
Hydroxyzyna nie zalicza się do benzodiazepin !
--
~~~~Opinia jest jak dupa-każdy ma swoją~~~~
-
Neuroleptyki
Neuroleptyki, dawniej znane także jako duże
trankwilizery - leki stosowane w leczeniu zaburzeń
psychicznych głównie schizofrenii. Są też stosowane
w leczeniu nerwic, w chorobie nadciśnieniowej a także
w depresji. Działają silnie uspokajająco poprzez
hamowanie aktywności komórek nerwowych, głównie
komórek powiązanych z dopaminą i serotominą,
w mniejszym stopniu z adrenaliną, a także z histaminą.
Leki te nie wywołują efektu narkotycznego, czyli nie mogą
doprowadzić do uzależnienia, ale potęguja działanie
narkotyków i alkoholu etylowego. Głównym objawem
ubocznym jest choroba Parkinsona.
Najczęściej stosowane w Polsce substancje (oraz nazwy handlowe):
Pernazyna (Parnazinum)
Lewomepromazyna (Tisercin)
Flupentyksol (Fluanxol)
Chloroprotyksen (Chlorprotixen)
zalety:
- w małych dawkach działa przeciwdepresyjnie
wady:
- trudne do wyeliminowani efekty uboczne
--
~~~~Opinia jest jak dupa-każdy ma swoją~~~~
-
Normotymiki (stabilizatory)
Leki "stabilizujące nastrój" - leczenie powinno się prowadzić
pod kontrola stężenia leku we krwi.
węglan litu (Lithium carbonicum) - 750-2000 mg/d
karbamazepina (Amizepin, Tegretol) - 600-1000 mg/d
kwas wałproinowy (Depamide, Depakine) - 500-1500 mg/d
zalety:
- szybkie działanie
- działa na dłuższy czas
- najefektywniejszy w chorobach afektywnych (chad)
wady:
- rzadko w Polsce stosowane
--
~~~~Opinia jest jak dupa-każdy ma swoją~~~~
-
Inne (leki typowo nasenne)
Szybko działające środki nasenne, które różnią się od pozostałych
środków tym, że wykazuje selektywne powinowactwo do receptora
ome-ga 1. Preparat zmniejsza częstotliwość bu-dzenia się w środku
nocy, przez co wydłuża czas snu, zwłaszcza snu głębokiego, w czasie
którego śpiący wykonuje szybkie ruchy gałkami ocznymi REM
(rapid eye movement).
Najczęściej stosowane w Polsce substancje (oraz nazwy handlowe):
Zolpidem (Stilnox, Hypnogen, Zolpidem)
--
~~~~Opinia jest jak dupa-każdy ma swoją~~~~
-
Ziołowe (parafarmaceutyki, bez recepty)
zalety:
- tanie i bez recepty
- wspomagające, placebo.
wady:
- nieudowodniona naukowo skuteczność (1-5%)
Preparaty Głogu:
Tinctura Crataegi (nalewka)
Intractum Crataegi (wyciąg)
Crataegus-fix (herbatka)
Działa spazmolitycznie na naczynia wieńcowe, zwiększając
ukrwienie mięśnia sercowego, wzmacnia siłę skurczu i
zwiększa ich częstotliwość, powoduje niewielki spadek
ciśnienia krwi, stosowany w osłabieniu kurczliwości
mięśnia sercowego, zmianach miażdżycowych, nadciśnieniu
tętniczymi ogólnej niewydolności krążenia obwodowego, w
zaburzeniach rytmu działa uspokojająco .
Preparaty Dziurawca:
Tinctura Hyperici (nalewka)
Intractum Hyperici (wyciąg)
Hyper-fix(herbatka)Succus Hyperici (sok)
Deprim (tabletki)
Perhip (kapsułki)
Hyperherba (tabletki)
Zastososwanie w chorobach wątroby, przy zmniejszonym
wydzielaniu soków trawiennych, w wyczerpaniu nerwowym,
niepokoju i zaburzeniach równowagi nerwowej.
Pomocniczo w stanach obniżonego nastroju typu
depresyjnego, stanach napięcia nerwowego i niepokoju,
neurowegetatywne zaburzenia klimakteryczne, zaburzenia snu.
UWAGA!! :Wszystkie preparaty dziurawca zawierają
hiperycynę, która uwrażliwia skórę na działanie promieni
nadfioletowych, co przy długotrwałej ekspozycji na silnym
słońcu może powodować oparzenia skóry, bóle głowy.
Mówiąc krócej : Nie wolno opalać się na słońcu lub w solarium.
Psychotonisol
Płyn doustny: flakon 100 g Preparat o skojarzonym działaniu
poszczególnych składników. Ziele dziurawca wywiera łagodne
działanie przeciwdepresyjne dzięki obecności hiperycyn, które
hamują aktywność monoaminooksydazy. Ziele męczennicy
cielistej i ziele melisy działają uspokajająco. Składniki zawarte
w obu surowcach wywierają korzystne działanie w stanach
napięcia,niepokoju i drażliwości.Ziele męczennicy wykazuje
ponadto korzystne działanie w przypadku trudności w
zasypianiu.
Stosujemy : Pomocniczo w zaburzeniach emocjonalnych
pochodzenia czynnościowego
Nervosol
Płyn 35 i 100 g działanie uspokajające na OUN
(walepotriaty i olejek kozłka lekarskiego, żywice zawarte w
szyszkach chmielu, olejek ziela melisy, furanokumaryny
zawarte w korzeniu arcydzięgla), posiada również właściwości
spazmolityczne, stos. w stanach napięcia nerwowego, lęku,
niepokoju,trudnościach w zasypianiu, nadpobudliwości seksualnej,
pomocniczo w zaburzeniach związanych z okresem pokwitania i
przekwitania dorośli: 1 łyżeczkę w 1/4 szklanki wody przyjmować
2-4 razy dziennie; dzieci: 1/3-1/2 łyżeczki 1-3 razy dziennie
Neospasmina
Płyn 120, 150, 1250 g preparat zawiera Extractum Valerianae
fluidum, Extractum Crataegi fluidum, pomocniczo w nadmiernym
pobudzeniu nerwowym, bezsenności, zaburzeniach okresu
pokwitania i przekwitania; w podwyższonym ciśnieniu tętniczym,
szczególnie na tle nerwowym,
Passispasmin
Płyn 120, 1250 g preparat zawiera: Extractum Passiflorae
fluidum (męczennicy), Extractum Humuli Lupuli fluidum,
Extractum Crataegi fluidum, Extractum Valerianae fluidum,
wpływ uspokajający na OUN, może również działać nasennie,
obniża wrażliwość na bodźce psychiczne, działa przeciwskurczowo
na mięśnie naczyń tętniczych, głównie wieńcowych,
obniża ciśnienie krwi, pomocniczo w bezsenności, w nerwicach
wegetatywnych, w zaburzeniach związanych z okresem pokwitania
i przekwitania, przy bezsenności.
--
~~~~Opinia jest jak dupa-każdy ma swoją~~~~
