Dodaj do ulubionych

Dąbrówka Mała

  • 21.03.11, 12:20
    Dąbrówka Mała (niem. Klein-Dombrowka[1][2], Eichenau[3][4]) – dzielnica Katowic, stolicy województwa śląskiego, położona w północno-wschodniej części miasta.
    Początki Dąbrówki Małej sięgają XV wieku. Należała wówczas do księstwa siewierskiego. Dynamiczny rozwój miejscowości nastąpił w drugiej połowie XIX wieku wraz z powstaniem tu zakładów górniczych i hut, co rzutowało na szybki wzrost liczby ludności. Od 1945 wieś tworzyła odrębną gminę, w 1951 weszła w skład miasta Szopienice. Wraz z nim, w 1960, włączono ją do Katowic. W 1997 ustalono nowy podział administracyjny miasta, w wyniku którego dzielnica uzyskała status czternastej jednostki pomocniczej.
    Zabudowę Dąbrówki Małej stanowią kamienice oraz familoki, wzniesione przy istniejących kopalniach i hutach i przeznaczone dla pracowników. Obok nich powstały osiedla mieszkaniowe z tzw. wielkiej płyty (os. K. Michalskiego, osiedle przy ul. Przedwiośnie), wybudowane w latach 60. i 70. XX wieku. Dzielnicę otacza ważny szlak komunikacyjny − droga ekspresowa nr 86 oraz rzeka Brynica.
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 12:22
    Dąbrówka Mała obejmuje obszar 3,68 km². Dzielnica położona jest w północno-wschodniej części Katowic; graniczy z Bogucicami od zachodu (ul. Wiertnicza i ul. Leopolda), Szopienicami od południowego wschodu (al. Walentego Roździeńskiego) oraz miastami: Sosnowcem od wschodu (granica na rzece Brynica), Czeladzią i Siemianowicami Śląskimi od północy (rejon Elektrociepłowni Katowice).
    Przez dzielnicę przebiega droga krajowa nr 86 i droga ekspresowa S86 (trasa Katowice–Warszawa oraz trasa Katowice–Kraków przez Olkusz). Ponadto przewidziana jest modernizacja tego odcinka na potrzeby Drogowej Trasy Średnicowej.
    Dąbrówka Mała leży na Wyżynie Katowickiej (część Wyżyny Śląskiej).
    Do dzielnicy zaliczają się również dawne przysiółki: Stary i Nowy Czekaj, kolonia robotnicza Norma, kolonia Pniaki i osiedle Konstantego Michalskiego
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 12:24
    Dąbrówka Mała geologicznie jest położona na skałach, uformowanych w czasie karbonu górnego (głównie węgiel kamienny)[7]. Leży na granicy występowania wychodnich skał starszych z cienką pokrywą osadów czwartorzędowych i madów oraz żwirów rzecznych (naniesione przez rzekę Brynicę oraz Potok Śmiłowskiego)[8].
    Dąbrówka Mała jak i całe Katowice leży w częstochowsko-kieleckiej dzielnicy klimatycznej[9]. Średnia roczna temperatura wynosi +7,9ºC (średnia z lat 1961−1990), średnia temperatura w lipcu +17,4 °C, a w styczniu -2,7 °C. Średnia suma opadów w skali roku wynosi 721 mm, z czego najwięcej w lipcu (110 mm). Charakterystyczne są tu wiatry słabe, o średniej prędkości 3,3 m/s, wiejące głównie z kierunku zachodniego (21%) i południowego zachodu (20,1%). Pokrywa śnieżna występuje około 60 dni w roku[10][11].
    Dzielnica leży w dorzeczu Przemszy, będącej częścią dorzecza Wisły i Zlewiska Bałtyku[12]. Przez teren dzielnicy przepływa rzeka Brynica oraz Potok Śmiłowskiego (prawobrzeżny dopływ Brynicy). Przy ul. Leopolda istnieją dwa pokopalniane stawy
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 12:26
    Pierwsze wyobrażenie herbu Dąbrówki Małej pochodzi z inwentarza parafii boguckiej z 26 marca 1816. W nim pieczęcie miejscowości, należących do parafii, odcisnęli jej sołtysi. Herb przedstawiał chłopa w kapeluszu z kosą (tzw. "kosiarz") na żółtym tle[
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 12:32
    Powstanie wsi nad Brynicą w księstwie siewierskim datuje się na XV wiek. Po raz pierwszy była wzmiankowana w 1576 w piśmie Mikołaja Salomona jako obszar w granicach wsi Milejowice (obecnie dzielnica Sosnowca Milowice). W XVI wieku stanowiła folwark będący własnością opactwa św. Jakuba we Wrocławiu. 16 lipca 1667 kupił ją Jakub z Czarnocina Czarnkowski zwany Celarym (stąd na starych mapach pojawiała się jako Celary-Dąbrówka), podczaszy dobrzyński. Do końca XVII wieku Dąbrówka Mała należała do parafii św. Stanisława w Czeladzi, następnie (do czasu wybudowania obecnego kościoła parafialnego w 1912) do parafii w Bogucicach.Jako część Śląska od 1742 weszła w skład Prus, od 1815 znajdowała się w granicach prowincji śląskiej − w powiecie bytomskim (niem.: Landkreis Beuthen-Tarnowitz), rejencji opolskiej. W 1783 mieszkały tu 73 osoby. W XVIII wieku pod Dąbrówką Małą powstał jej przysiółek − "Pod Młynem". Nazwa wzięła się od działającego w nim młyna nad Brynicą, którego właścicielką w 1714 była Katarzyna Młynarzanka. Od 1742 do 1795 wieś leżała bezpośrednio na granicy Prus i Polski (do 1790 tożsamej na tym odcinku z granicą Prus z biskupim księstwem siewierskim wzdłuż Brynicy). W XIX wieku była własnością Mieroszewskich (zakupiona od Jana Kamieńskiego w 1824), następnie Wincklerów. Na charakter wsi zaczęło wpływać lokalizowane tutaj górnictwo węgla kamiennego i hutnictwo. W 1844 węgiel wydobywano z pól "Norma" i "Georg", należących do pierwszej kopalni "Georg", szybami "Norma", "Maschinenschacht", "Glückschacht" i "Pachalyschacht". W latach 1844–1885 w rejonie Pniaków wydobycie prowadziła kopalnia "Gute Zuflucht", z której w 1873 wydobyto 24 tys. ton węgla. W 1845 Dąbrówka była już dużą wsią liczącą 654 mieszkańców. Dzięki przemysłowi górniczemu i hutniczemu następował jej gwałtowny rozwój. W okresie od połowy XIX wieku do początku II wojny światowej działały oprócz kopalni "Georg" (1844–1928, od 1922 pod polską nazwą "Jerzy") również kopalnia "Abendstern" (od 1922 pod nazwą "Jutrzenka"), huta cynku "Paul" (1861−1928, od 1922 pod nazwą "Paweł") oraz huta srebra i ołowiu "Walter-Croneck" (1864–1939)[22]. W 1854 uruchomiono Fabrykę Bieli Cynkowej "Germania". W 1869 pogłębiono szyby kopalni "Morgenstern" (wydobycie wstrzymano w 1885, a w 1905 roku połączono z kopalnią "Georg").
    W 1861 Dąbrówka Mała liczyła już 2171 mieszkańców, jednak w 1873 − wskutek wyłączenia z gminy kolonii Burowiec i obszaru dworskiego − liczba ta spadła do 1590 osób. W 1894 kolonia Burowiec znów jednak weszła w skład gminy Dąbrówka Mała.
    W 1873 gmina została włączona w skład nowo utworzonego katowickiego powiatu ziemskiego (niem.: Landkreis Kattowitz). Należała do okręgu sądu rejonowego w Mysłowicach i dysponowała własną pocztą (1894).
    W latach 1848–1877, w wyniku eksploatacji kopalń, na terenie Dąbrówki Małej, Wełnowca, Józefowa, Dębu i Katowic wyschły 4 źródła i 60 studni. W 1896 zaczęto eksploatować nowe źródło wody w rejonie kopalni rudy cynku i ołowiu "Rozalia". Z zasobów wodnych tego wodociągu korzystały Katowice i sąsiednie miasta i gminy. 6 października 1895 założono Ochotniczą Straż Pożarną.
    Na początku XX wieku wzniesiono ratusz i neobarokowy kościół św. Antoniego, którego głównym inicjatorem budowy był proboszcz parafii w Bogucicach ksiądz Ludwik Skowronek.
    W latach 1919−21 mieszkańcy Dąbrówki Małej wzięli czynny udział w powstaniach śląskich[28] (jest im poświęcona tablica pamiątkowa w kościele parafialnym), a później w plebiscycie (63% głosowało za przynależnością do Polski). 18 sierpnia 1919 wieś została zdobyta przez grupę powstańców, którą dowodził Jan Żychoń (oddział wycofywał się z Ochojca). 20 sierpnia 1919 we wsi zjednoczyły się grupy bojowe Dąbrówki Małej i Bogucic. Tego samego dnia oddziały te zaatakowały niemieckie samoloty zwiadowcze (jeden z nich został zestrzelony i zniszczony). Dzień później powstańcy, pod naporem Grenzschutzu, musieli się wycofać w kierunku Sosnowca i Mysłowic. W 1920 w Dąbrówce Małej mieściło się dowództwo II powstania śląskiego. Od 6 maja 1921 w budynku probostwa rezydował m.in. Wojciech Korfanty (w dniach 7−9 prowadził tu rokowania w sprawie rozejmu ze stroną niemiecką, które nie doszły do skutku).
    W latach 1922−1939 miejscowość znajdowała się w granicach powiatu katowickiego w autonomicznym województwie śląskim. W 1924 powtórnie włączono w granice gminy obszar dworski "Dąbrówka Mała" oraz otwarto kopalnię "Polska" (od 1937 − "Dąbrówka Śląska"). W 1926 miejscowość liczyła 9500, a w 1936 − 10150 mieszkańców. W 1928 zamknięto Kopalnię "Jerzy", w związku z czym odbyły się liczne protesty społeczne. W okresie międzywojennym ze składek pieniężnych parafian Dąbrówki wybudowano kino "Capitol". W latach 30. XX wieku na terenach piaskowni odkryto szczątki zwierząt dyluwialnych (do 1939 w zbiorach Muzeum Śląskiego).
    W czasie II wojny światowej w Dąbrówce Małej znajdował się niemiecki Polenlager Nr 4 Eichenau. W dniach 3/4 kwietnia 1940, w odwet za zamordowanie miejscowego komendanta policji, hitlerowcy zastrzelili 40 zakładników (przy hałdzie dawnej kopalni "Jerzy").
    Po II wojnie światowej wzniesiono Dom Ludowy. W marcu 1946 wysunięto projekt przyłączenia Michałkowic, Bańgowa, Przełajki i Dąbrówki Małej do Siemianowic Śląskich i utworzenia siemianowickiego powiatu miejskiego (grodzkiego). Projekt ten jednakże nie został zrealizowany ze względu na sprzeciw gminy, a także sprzeciw starosty powiatu katowickiego[34]. Do 1951 miejscowość była siedzibą gminy Dąbrówka Mała, w 1951 została przyłączona do Szopienic, a 31 grudnia 1959 wraz z Szopienicami − do Katowic.
    Seria zabójstw o oddźwięku ogólnopolskim, przypisywana Zdzisławowi Marchwickiemu, mająca miejsce w latach 1964−1970, została zapoczątkowana w dniu 7 listopada 1964 w Dąbrówce Małej zabójstwem Anny Mycek.
    W 1965 wybudowano bloki w rejonie ul. Józefa Hallera i al. Walentego Roździeńskiego(Osiedle Przedwiośnie). 11 października 1971 oddano do użytku nowy budynek Szkoły Podstawowej nr 46 przy ul. Dytrycha (obecnie ul. Deszczowa)[38]. Pod koniec lat 80. XX wieku powstało miejskie schronisko dla bezdomnych zwierząt.
    Od czasu podziału administracyjnego Polski ustanowionego w 1999, Dąbrówka Mała jest 14. jednostką pomocniczą miasta Katowice.
    W setną rocznicę powstania Ochotniczej Straży Pożarnej − 7 października 1995 − nadano i przekazano jej nowy sztandar. W 1997 dzielnica liczyła 5900 mieszkańców. W 2005 przestała istnieć Szkoła Podstawowa nr 46 (przekształcono ją w Gimnazjum nr 11).
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 12:37
    Wśród zabytków Dąbrówki Małej należy wymienić dawny ratusz gminy Dąbrówka Mała z 1907 roku
    http://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/xLzC4LgzVBoLpDmzAB.jpg
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 12:39
    założenie dawnego dworu z ostatniego dziesięciolecia XIX wieku (ul. Żytnia 1–2).
    Ponadto znajdują się tu stare kamienice (ul. Stacyjna, ul. gen. Henryka Le Ronda, ul. Strzelców Bytomskich, al. Niepodległości) oraz familoki (ul. Siemianowicka), budynek Ochotniczej Straży Pożarnej (dawna siedziba ZBOWiD), budynek starego dworca kolejowego (obecnie mieści się w nim Teatr "Gry i ludzie"). W 1990 do Górnośląskiego Parku Etnograficznego w Chorzowie trafił drewniany gołębnik z XIX wieku (znajdujący się wcześniej w dzielnicy przy ul. Dytrycha 12
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 12:42
    Pomniki i miejsca pamięci narodowej

    * tablica upamiętniająca obywateli Dąbrówki Małej poległych w czasie I wojny światowej i w czasie walk o niepodległość Polski w kościele pw. św. Antoniego w Dąbrówce Małej,
    * pomnik upamiętniający byłych powstańców śląskich i zasłużonych obywateli Dąbrówki Małej, którzy ponieśli śmierć w więzieniach i obozach śmierci w czasie II wojny światowej i zostali rozstrzelani w 1940 (odsłonięty w 1960 w parku podworskim, obecnie pl. Żołnierzy Września)[30],
    * mogiła zbiorowa wojenna siedmiu nieznanych żołnierzy niemieckich poległych w czasie II wojny światowej,
    * grób zbiorowy wojenny mieszkańców Dąbrówki Małej, poległych w czasie powstań śląskich i walk w czasie II wojny światowej,
    * mogiła zbiorowa wojenna więźniów podobozu KL Auschwitz zamordowanych podczas transportu w styczniu 1945,
    * ściana pamięci poświęcona Zofii Kossak-Szczuckiej (znajduje się w budynku Zespołu Szkół Odzieżowych i Ogólnokształcących jej imienia),
    * tablice, znajdujące się w kościele parafialnym, upamiętniające księży proboszczów: Wawrzyńca Puchera, Maksymiliana Wojtasa, Stefana Kwiecińskiego,
    * tablica, upamiętniająca Towarzystwo Śpiewu "Wanda" założone w 1912, mieści się na ścianie kamienicy przy ul. gen. H. Le Ronda 56,
    * tablica upamiętniająca księdza profesora Konstantego Michalskiego (na osiedlu jego imienia)
    * tablica poświęcona założycielce pierwszej w Katowicach żeńskiej szkoły zawodowej dla dziewcząt z rodzin robotniczych − Jadwidze Zbrojowej (odsłonięta w 2001 w budynku Zespołu Szkół Odzieżowych i Ogólnokształcących)

    Źródło informacji na temat Dąbrówki Małej Wikipedia.pl

    pl.wikipedia.org/wiki/D%C4%85br%C3%B3wka_Ma%C5%82a
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 12:49
    Wśród zabytków Dąbrówki Małej na uwagę zasługuje neobarokowy kościół Świętego Antoniego Padewskiego wybudowany w latach 1907 -1912 dzięki staraniom ks. Ludwika Skowronka z parafii w Bogucicach. Kościół zbudowany jest według projektu J.F. Klompa z Dortmundu. Konsekrowany w 1934 roku. W roku 1948 wichura zniszczyła część kopuły wieży kościelnej i wieża już nigdy nie powróciła do swego pierwotnego stanu.
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 12:50
    http://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/LqBqNlZHUVB5inHDxB.jpg
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 12:56
    Kościół trójnawowy o układzie bazylikowym. Neoromański ołtarz główny został wykonany przez Henryka Mrowca w drewnie dębowym z licznymi złoceniami. Na głównym planie ołtarza znajduje się obraz Madonny ze Świętym Antonim, po bokach znajdują się figury Świętego Floriana - patrona hutników oraz Świętej Barbary - patronki górników. Całość ołtarza wieńczy obraz Matki Boskiej Boguckiej.
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 12:58
    http://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/8C63cryYjiVnVR4BTB.jpg
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 13:01
    W lewej części prezbiterium znajduje się neobarokowy ołtarz boczny (proj. Hans Schlicht, wykonany przez M. Laua z Wrocławia w 1916). Całość jest udekorowana rokokowym ornamentem z brązowymi arkadami. Na lewym boku mensy wyryty jest napis: Bildhauer/R. LAU/Bresla
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 13:03
    http://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/vlwHUPYWCUO0WZhbCB.jpg
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 13:06
    http://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/4W2UosoLu5ZxRoeYTB.jpg
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 13:08
    http://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/MjnSKA9fuiNZ3u2JgB.jpg
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 13:11
    W kościele znajdują się także cztery zabytkowe neoromańskie konfesjonały z około 1912[7]. Malowidła ścienne wykonał malarz Pawlikowski w latach 1933−1934. W latach 80. XX wieku przebudowano prezbiterium.
    30 grudnia 1994 budynek kościoła został wpisany do rejestru zabytków (nr A/1558/94)[8].
    W latach 1998−2002 odbył się szereg remontów kościoła: kapitalny remont dachu, tynków i probostwa, nowa elewacja, wyremontowanie organów, odnowienie ołtarza głównego i ołtarzy bocznych oraz starej ambony
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 13:12
    http://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/83e2czQ2j2M1vDYiWB.jpg
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 13:16
    http://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/OIgK3I8cJin3WLlnIB.jpg

    ŚWIĘTY JÓZEF
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 13:19
    http://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/hthRacbmv0M381ersB.jpg
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 13:24
    W roku 1914 na chórze kościelnym kościoła Świętego Antoniego Padewskiego w Dąbrówce Małej umieszczono organy

    http://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/1nrRMSqABB35ygJbWB.jpg
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 13:27
    http://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/voAO7sGlYmsg1gQF9A.jpghttp://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/gt2BhCnN800Jas3s9A.jpg
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 13:30
    http://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/c2437VbaNtZKwny99B.jpg
    --
    Madohora

    --
  • madohora 21.03.11, 13:33
    W kościele znajduje się tablica upamiętniająca obywateli Dąbrówki Małej, poległych w czasie I wojny światowej i w czasie walk o niepodległość Polski.

    http://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/kWqbEWJLeqnrtgjTmB.jpg
    --
    Madohora

    --
  • cirano 22.03.11, 12:10
    Niy powiym żebych był dumny z przeszłości Dombrowki, szczególnie z tyj "powstańczyj" czynści.
    Korfanty urzondził sie tam siedziba na farze, a klechy go wspiyrały w kożdym kozaniu. Koscioł budowali moji przodkowie
    --
    Kożdo prowda potrzebuje odważnego co jom wypowiy

Popularne wątki

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka
Agora S.A. - wydawca portalu Gazeta.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zamieszczanych przez użytkowników Forum. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną. Regulamin.