• drzewko
  • od najstarszego
  • od najnowszego
Dodaj do ulubionych

Poznajemy naszą BYDGOSZCZ

  • IP: *.internetdsl.tpnet.pl 08.03.05, 16:39
    POZNAJEMY NASZĄ BYDGOSZCZ

    Zastanawiałem się czy wstawić ten wątek. Mogę być posądzany o umniejszanie
    Torunia, lub wypisywanie na siłę peanów na rzecz Bydgoszczy.
    Niech tam, wstawiam go. Chodzi mi raczej o podzielenie się informacjami o
    naszym mieście. Przez ostatni rok byliśmy bombardowani postami jaka to mierna
    ta Bydgoszcz, nic nie warta. Niewiele osób potrafiło bronić dobrego imienia
    Bydzi.
    Jeśli kogoś będę nudził, niech nie czyta.

    Niestety znajomość własnego miasta jest wśród mieszkańców za mała i w efekcie
    podatność na propagandę za duża. Mieszkając w danym miejscu nie zauważa się
    wielu atrakcyjnych walorów. Spełnia się po raz kolejny przysłowie „Cudze
    chwalicie, swego nie znacie”.
    Zastanawiające jest, dlaczego tak wielu środowiskom zależy na oczernianiu
    Bydgoszczy i umniejszaniu jej.
    Dlatego jako odruch obronny będą powstawać takie wątki, bazujące na faktach i
    ukazujące prawdziwy obraz Bydgoszczy, aby znajomość miasta powiększała się.

    STOPNIOWO będą ukazywane kolejne WALORY czy też po prostu WIADOMOŚCI o
    Bydgoszczy traktowanej jako zespół miejski czyli miasto z otoczeniem.
    W kolejnych ODSŁONACH będą prezentowane kolejne dziedziny. Razem jest ich
    około 30-stu.
    Oczywiście można dyskutować, prostować czy prezentować inne ciekawe
    wiadomości. Natomiast z założenia powinny być ignorowane próby wulgarnych
    ingerencji, ośmieszania, prezentowania pseudo-mądrościowych teorii.

    Wątek nie jest skierowany przeciw Toruniowi. Nie chodzi o umniejszanie
    znaczenia Torunia i stronnicze porównywanie Bydgoszczy do niego. Chodzi o
    ukazanie rzetelnych informacji wyłącznie o Bydgoszczy, opisu miasta oraz
    różnych ciekawostek, czy też mało znanych faktów.

    Bydgoszcz jest ważnym ośrodkiem ludnościowym, gospodarczym, przemysłowo-
    handlowym, administracji cywilnej i wojskowej, akademickim, kulturalnym i
    sportowym. Posiada tradycje historyczne, administracyjne, przemysłowe,
    bankowe, handlowe, kulturalne.
    Już w średniowieczu dynamika rozwojowa Bydgoszczy była zaskakująca. Od połowy
    XIV wieku w ciągu 300 lat miasto rozwinęło się i rozbudowało od podstaw
    dystansując miasta kujawskie i wielkopolskie, skutecznie konkurując z
    Toruniem - krzyżackim, a później należącemu do Prus Królewskich emporium
    handlowym. W Bydgoszczy zbudowano od podstaw murowane miasto z wodociągami, 8
    średniowieczymi kościołami (obecnie pozostało 4), zamkiem królewskim, murami,
    bramami, basztami, mennicą, mieszczące się w 10-tce największych miast I
    Rzeczpospolitej. I to wszystko własnymi siłami bez pomocy Krzyżaków, a raczej
    wbrew nim. Znaczenie Bydgoszczy do okresu wojen szwedzkich nieustannie
    wzrastało, a miasto wzbogacało się o kolejne obiekty, kolegia, kościoły i
    powiększało liczbę ludności. Już wtedy można zauważyć fenomen Bydgoszczy,
    która leżała w miejscu tak dogodnym pod względem komunikacyjnym i handlowym,
    że miała szansę w przyszłości zdystansować wszystkie sąsiednie ośrodki.
    Po głębokim upadku w XVIII w. w wyniku wojen - od początku XIX wieku
    Bydgoszcz stanowi znowu ważny ośrodek tym razem czerpiący korzyści z
    położenia na styku strategicznych dróg wodnych i związanego z tym rozwoju
    przemysłu. Rozwój Bydgoszczy lansowały władze polskie (polski projekt kanału
    bydgoskiego), pruskie (budowa kanału), i znowu polskie (Księstwo
    Warszawskie). Bydgoszcz zyskała prestiż ośrodka administracyjnego utrzymywany
    przez władze pruskie i polskie. Czasy emporów handlowych przeminęły. Teraz
    przyszedł czas znaczenia komunikacji wodnej, kolejowej i rewolucji
    przemysłowej. Od połowy XIX wieku Bydgoszcz stała się niekwestionowanym
    liderem na obszarze obecnego województwa. Z tego czasu pochodzą tradycje
    przemysłowe i bankowe.
    Rozwoju nie przerwały nawet niekorzystne decyzje administracyjne w czasach II
    Rzeczpospolitej. Więcej: dystans gospodarczy Bydgoszczy wobec sąsiednich
    ośrodków powiększał się. Bydgoszcz zyskiwała coraz większe tradycje sportowe
    i kulturalne.
    Natomiast suma okresu PRL nie jest dla Bydgoszczy korzystniejsza, niż dla
    innych miast regionu. Po korzystniejszym pierwszym okresie rozbudowy
    infrastruktury przedwojennej, w II okresie PRL (od 1965 r.) rozwijano raczej
    sąsiednie ośrodki: Toruń i Włocławek, Świecie.
    W Bydgoszczy nie zlokalizowano żadnej wielkiej nowej inwestycji przemysłowej,
    a część mocy przerobowych kombinatu budowlanego przekazano na Śląsk.
    Rozwijało się natomiast szkolnictwo wyższe i zwrócono uwagę na
    zagospodarowanie atrakcyjnych obszarów przyrodniczych (LKPiW).
    Obecnie liczba atutów Bydgoszczy jest nawet większa niż w dawnych okresach
    historycznych. Wystarczy przyjrzeć się bliżej aglomeracji bydgoskiej i
    sięgnąć do danych statystycznych aby się o tym przekonać. Obecnie przychodzi
    czas na rozwój otoczenia silnie już nasyconej zabudową i infrastrukturą
    Bydgoszczy. Dlatego coraz uważniej trzeba patrzeć na powiat bydgoski, a
    zwłaszcza najbliższe miastu gminy.
    Od 1973 r. Bydgoszcz połączono z Toruniem - na razie na papierze. Efektem
    docelowym tej koncepcji ma być zsumowanie potencjałów obu miast i rozwój
    powiązań między nimi w celu stworzenia ośrodka metropolitarnego. Co z tego
    wyniknie czas pokaże.
    Edytor zaawansowany
    • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 08.03.05, 16:40
      Dzisiaj Walor 1: WIELKOŚĆ I CHARAKTER MIASTA

      Bydgoszcz to nie wielka metropolia, ale jest na tyle duża, że nie sposób się tu
      nudzić. Potencjał miasta sprawia, że często organizowane są imprezy kulturalne,
      sportowe, jest spory wybór restauracji, kawiarni, klubów, przedstawień w
      teatrze, operze, filharmonii, filmów w multikinie. Miasto jest rozległe i
      zaskakuje krajobrazami, nie nuży ciagle tymi samymi widokami. Zarazem nie czuje
      się pędu wielkiej metropolii. Bydgoszczanie znają swoje miejsce w szeregu, za
      Poznaniem, Gdańskiem, Łodzią, ale wiedzą doskonale, że w regionie są
      największym ośrodkiem. To, że miasto jest największe w regionie ułatwia
      lokalizowanie tutaj przyszłych prestiżowych inwestycji.

      1. Tradycje wielkomiejskie

      Bydgoszcz nigdy nie była metropolią krajową, ale począwszy od średniowiecza
      należała do dużych i liczących się polskich miast.
      Średniowiecze
      W końcu XVI wieku więcej mieszkańców posiadał m.in. Gdańsk, Poznań, Warszawa,
      Kraków, Elbląg, Toruń. Na Kujawach Bydgoszcz była największym miastem
      dystansując Włocławek i Inowrocław. Natomiast wśród miast dzielnicy
      wielkopolskiej (Kujawy+Wielkopolska) Bydgoszcz była jednym z największych
      ośrodków po Poznaniu. Znaczenie Bydgoszczy wynikało z funkcji handlowej miasta.
      Była głównym ośrodkiem skupu i spławu zboża z Kujaw, Krajny i północnej
      Wielkopolski. Co 6 statek na Wiśle był bydgoski.

      XIX wiek
      Na początku wieku dystans Bydgoszczy do większych ośrodków zmniejszył się, aby
      od połowy XIX w. zostać trzecią metropolią w zaborze pruskim po Gdańsku i
      Poznaniu.

      Okres międzywojenny:
      Bydgoszcz plasowała się na 8, a w latach 30-stych na 7 miejscu w kraju.

      Okres powojenny:
      Bydgoszcz zajmowała 8, potem 9 miejsce (za Katowicami). Po 1989 r. ponownie
      znalazła się na 8 miejscu.

      2. Duża liczba mieszkańców

      Obecnie (2003) Bydgoszcz liczy 370,245 tyś. mieszkańców, a powiat 90,755 tyś.
      Zespół miejski liczy 461 tyś. osób, a uwzględniajac ludność wyłącznie
      zurbanizowanych przedmieść o charakterze quasi-miejskim: 440 tyś. osób.
      Ustępujemy:
      Warszawie: 1689,559 tyś.
      Łodzi: 779,129 tyś.
      Krakowowi: 757,685 tyś.
      Wrocławiowi: 637,548 tyś.
      Poznaniowi: 574,125 tyś.
      Gdańskowi: 461,011 tyś.
      Szczecinowi: 414,032 tyś.

      Wyprzedzamy:
      Lublin: 356,563 tyś.
      Katowice: 322,285 tyś.

      Rozpatrując konurbacje miejskie, trzeba uznać, że większe znaczenie od
      Bydgoszczy ma ponadto konurbacja górnośląska traktowana jako zespół
      sąsiadujacych ze sobą średnich miast (10 ma ponad 100 tyś. mieszk.). Gdańsk
      rozpatrywany jako Trójmiasto również zyskuje znaczną przewagę nad aglomeracją
      bydgoską.
      Z kolei Bydgoszcz rozpatrywana łącznie z Toruniem dystansuje Szczecin i zbliża
      się do Poznania.

      3. Przestrzeń miejska

      Odległość między krańcami miasta wynosi: z zachodu na wschód: 20 km, a z
      północy na południe: 10 km. Miasto posiada odmienne strefy przestrzenne o
      różnym krajobrazie i zabudowie co urozmaica przestrzeń miejską. W centrum
      dominuje zwarta zabudowa, natomiast na wszystkich przedmieściach oazy zieleni i
      rekreacji. Położenie wśród lasów determinuje „enklawowość” miasta. Zabudowa
      rozwija się tam, gdzie jest to możliwe. Dlatego rozwijają się odległe osiedla
      np Osowa Góra czy Fordon.
      W mieście można wydzielić 6 stref przestrzennych
      - GÓRNY TARAS, który obejmuje osiedla: Wilczak, Jary, Błonie, Górzyskowo,
      Szwederowo, Wzgórze Wolności, Glinki, Wyżyny, Kapuściska, Czersko. Mieszka tam
      115 tyś. osób, czyli ok. 40% ludności miasta w osiedlach domów wielorodzinnych,
      ostatnio intensywnie rewitalizowanych oraz jednorodzinnych.
      - DOLNY TARAS, który obejmuje zabytkowe Stare Miasto i Śródmieście, oraz główne
      osiedla na północ od Brdy: Okole, Bielawy, Leśne, Bartodzieje. Mieszka tam ok.
      30% ludności miasta. Obok zabudowy mieszkalnej, znajdują się tam siedziby firm,
      niektóre fabryki i większość obiektów kulturalnych i sportowych.
      - WSCHODNIA DZIELNICA obejmująca ok. 20% ludności w osiedlach Bydgoszcz Wschód,
      Brdyujście, zabytkowy stary Fordon oraz zbudowany w latach 80-tych i 90-tych od
      podstaw Nowy Fordon. Obszary te sąsiadują bezpośrednio z Wisłą. Znajdują się
      tam zarówno dzielnice mieszkaniowe, jak i składy przemysłowe.
      - ZACHODNIE I PÓŁNOCNO-ZACHODNIE OSIEDLA WILLOWE, gdzie mieszka 10% ludności.
      Osiedla Miedzyń, Flisy, Prądy, Osowa Góra, Czyżkówko, Jachcice, Piaski,
      Smukała, Janowo leżą w pobliżu Brdy i kanału bydgoskiego w spokojnej, pełnej
      lasów okolicy. Znajdują się tam m.in. ośrodek wypoczynkowy i sanatorium.
      - PÓŁNOCNY PAS REKREACYJNY BYDGOSZCZY - wielka strefa wypoczynku i rekreacji.
      Obejmuje on 830-hektarowy Leśny Park Kultury i Wypoczynku z licznymi
      atrakcjami, Park Krajobrazowy Doliny Dolnej Wisły oraz znaczne obszary lasów o
      zróżnicowanej strukturze.
      - TEREN ZAKŁADÓW CHEMICZNYCH ZACHEM w południowo-wschodniej części miasta z
      własną siecią dróg i linii autobusowych dla pracowników. Zakłady wykorzystują
      część terenu, pozostałą porasta las i znajdują się tam pozostałości niemieckiej
      fabryki dynamitu z czasów wojny. Stanowi on potencjalną strefę wielkiego parku
      przemysłowego, z dostępem do ekspresowej obwodnicy, linii kolejowej Śląsk-
      Gdynia i portu lotniczego.
      - PODBYDGOSKIE GMINY NAJŚCIŚLEJ ZWIĄZANE Z MIASTEM: Osielsko i Białe Błota.
      Mimo, że leżą poza obszarem administracyjnym miasta, mogą być traktowane jako
      integralne dzielnice. Odległość z tych gmin do centrum miasta jest 2x mniejsza,
      niż z peryferyjnych bydgoskich osiedli. Przekłada się to na intensywny ich
      rozwój, zwłaszcza budownictwa willowego. Parametry charakteryzujące rozwój tych
      gmin nie mają precedensu w regionie kujawsko-pomorskim.
      Fragmenty pozostałych sąsiadujących gmin z południa (Nowa Wieś Wielka), zachodu
      (Sicienko), północnego-zachodu (Koronowo), północnego-wschodu (Dobrcz),
      wschodu (Dąbrowa Chełmińska, Zławieś Wielka) i południowego-wschodu (Solec-
      Kujawski) również można uznać za przedmieścia o charakterze peryferyjnych
      osiedli willowych.

      4. Rozwinięta infrastruktura
      Długość ulic: 584,9 km
      Mosty: 25
      Wiadukty: 20
      Kładki dla pieszych: 15
      Przejścia podziemne: 4
      Jazy: 3
      Śluzy: 8
      Linie autobusowe (bez podmiejskich i prywatnych): 40
      Linie tramwajowe: 8
      Dworce kolejowe: 13
      Port lotniczy: 1
      Długość sieci cieplnej : 412,2 km
      Długość sieci energetycznych napowietrznych: 2287 km
      Długość sieci gazowej: 798 km
      Liczba oczyszczalni ścieków ogółem: 11
      Oczyszczalnie ścieków komunalne: 3
      Ludność obsługiwana przez oczyszczalnie: 91,2%
      Ludność korzystająca z sieci wodociągowej: 96,5%
      Ludność korzystająca z sieci kanalizacyjnej: 88,7%
      Zasoby mieszkaniowe - liczba mieszkań: 135,163 tyś.



      5. Porównanie z innymi miastami

      Gęstość zaludnienia miast wojewódzkich i innych powyżej 150 tyś [osób na km
      kwadr.].
      1 – Warszawa - 3269
      2 – Białystok - 3107
      3 – Rzeszów - 2963
      4 – Bytom - 2752
      5 – Łódź - 2647
      6 – Sosnowiec - 2496
      7 – Lublin - 2417
      8 – Zabrze - 2407
      9 – Kraków - 2318
      10 – Poznań - 2197
      11 - Wrocław - 2177

      12 – Bydgoszcz - 2122

      13 – Radom - 2044
      14 - Zielona Góra - 2036
      15 – Olsztyn - 1969
      16 - Katowice - 1959
      17 – Kielce - 1925
      18 – Gdynia - 1871
      19 – Toruń - 1805
      20 – Gdańsk - 1759
      21 – Częstochowa - 1563
      22 – Gliwice - 1506
      23 - Gorzów Wlkp - 1462
      24 - Bielsko Biała - 1420
      25 – Szczecin - 1376
      26 – Opole - 1339

      Bydgoszcz zajmuje średnie pozycje. Znaczy to, że mimo że z Fordonem, Łęgnowem,
      w porównaniu do innych miast nie posiada wielkiego obszaru i nie jest miastem
      bardziej rozwlekłym od innych.

      5. Odległości

      Odległości liczone od centrum Bydgoszczy do centrum miast – w nawiasach liczba
      mieszkańców w tyś.
      Miasta odległe do 30 km:
      - Solec Kujawski (14,9) - 15 km;
      - Koronowo (10,8) – 22 km;
      - Szubin (9,4) – 23 km;
      - Łabiszyn (4,4) – 27 km;
      - Nakło (19,6) – 2
      • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 08.03.05, 16:41
        cd
        5. Odległości

        Odległości liczone od centrum Bydgoszczy do centrum miast – w nawiasach liczba
        mieszkańców w tyś.
        Miasta odległe do 30 km:
        - Solec Kujawski (14,9) - 15 km;
        - Koronowo (10,8) – 22 km;
        - Szubin (9,4) – 23 km;
        - Łabiszyn (4,4) – 27 km;
        - Nakło (19,6) – 29 km;

        Miasta odległe 30-50 km:
        - Mrocza (4,2) – 37 km;
        - Barcin (7,9) – 38 km;
        - Kcynia (4,7) – 43 km;
        - Żnin (14,1) – 43 km;
        - Pakość (5,8) – 43 km;
        - Chełmno (20,6) – 43 km;
        - INOWROCŁAW (77,9) – 44 km;
        - Świecie (25,8) – 44 km;
        - Gniewkowo (7,3) – 45 km;
        - TORUŃ (208,9) – 47 km;

        Średnie miasta do 100 km:
        - GRUDZIĄDZ (100,2) – 65 km
        - GNIEZNO (76,4) – 80 km;
        - PIŁA (80,0) – 89 km;
        - WŁOCŁAWEK (122,3) – 99 km;

        do Poznania – 122 km
        do Trójmiasta – 158 km
        do Warszawy – 245 km
        do Berlina – 380 km
        do Krakowa – 392 km
        do granicy z Niemcami – 262 km (Kołbaskowo), 280 km (Świecko)
        do Skandynawii (prom w Świnoujściu) – 283 km
        do granicy z obwodem kaliningradzkim – 199 km (Gronowo)
        do granicy południowej – 327 km (Lubawka), 431 km (Cieszyn)
        do granicy wschodniej – 417 km (Bobrowniki), 424 km (Terespol)
        na wybrzeże (Ustka, Krynica Morska) – 195 km
        na wybrzeże zachodnie (Rewal) – 256 km
        na Warmię (Olsztyn) – 190 km
        na Mazury (Mikołajki) – 266 km
        na Suwalszczyznę (Suwałki) – 370 km
        w Sudety (Karpacz) – 333 km
        w Beskid Żywiecki (Żywiec) – 442 km
        w Tatry (Zakopane) – 490 km
        w Beskid Sądecki (Krynica) – 496 km
        w Bieszczady (Ustrzyki Dolne) – 571 km

        W promieniu 30 km od Bydgoszczy leży 5 miast, w tym 15-tysięczny satelitarny
        Solec Kujawski i 20-tysięczne Nakło, w promieniu 50 km - kolejne 10 miast.
        Z Bydgoszczy stosunkowo blisko do Poznania, na wybrzeże gdańskie i środkowe, na
        Warmię, do obwodu kaliningradzkiego.
        Bliżej z Bydgoszczy do Berlina niż na południe Polski. Stosunkowo daleko (ponad
        400km) do wschodniej granicy i w Karpaty.
        • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 08.03.05, 16:42
          Dalej Walor 2: ATRAKCYJNE POŁOŻENIE GEOMORFOLOGICZNE

          W Bydgoszczy znajdziemy zróżnicowany krajobraz, wzgórza, doliny, parowy,
          równiny.
          Liczne są cieki wodne, stawy i jeziora.
          1. Styk krain geomorfologicznych

          Aglomeracja Bydgoszczy leży na styku krain geomorfologicznych:
          - Kotliny Toruńsko-Bydgoskiej, która rozciąga się od Nieszawy do Nakła, na
          przestrzeni około 90 km, w okolicach Bydgoszczy ma maksymalną szerokość ok. 25
          km. (od Myślęcinka do Tarkowa). Wypełniona jest systemem teras rzecznych, wśród
          których najniższa jest zalewowa, a wyższe zajmują wydmy śródlądowe,
          paraboliczne o wysokości 10-25 m, maksymalnie osiągające ponad 40 m wysokości
          względnej. Pole wydmowe w Kotlinie należy do jednych z największych w Polsce
          obok Puszczy Noteckiej i Kampinoskiej, a porośnięte jest od wieków lasem,
          dawniej mieszanym, obecnie głównie borem sosnowym. Brak zalesienia spowodowałby
          uruchomienie wydm (ruchome piaski).

          - Doliny Fordońskiej o szerokości 3 km tworzącej unikalny w skali kraju przełom
          Wisły widoczny z otaczających wzgórz. Dolina Wisły wcina się głęboko w
          otaczające wysoczyzny morenowe (ok. 60-70 m). Na wielu odcinkach zbocza doliny
          są bardzo strome lub urwiste. Strefa zboczowa rozcięta jest gęstą siecią dolin
          erozyjnych w postaci parowów, niektórych zajętych przez źródliska i wysięki
          wodne. Źródło „Maria” jest eksploatowane na skalę przemysłową (wody
          mineralne „Ostromecko”)

          - Doliny Noteci, która jest zachodnim przedłużeniem pradoliny Wisły. Osiąga ona
          szerokość około 9 km i wcina się w otaczające wysoczyzny na głębokość 40-60 m.
          Charakterystyczną cechą doliny jest szerokie (2-6 km), zatorfione i podmokłe
          dno zajęte przez rozległe łąki, stawy i Kanał Bydgoski. W strefie kontaktu
          doliny i wzgórz morenowych występują najwyższe kontrasty wysokościowe w
          województwie (do 110 m). Na całej długości północnej strefy zboczowej doliny
          Noteci rozwinęły się intensywne procesy zboczowe.

          - Doliny Brdy, rozwiniętej na dawnych szlakach wód roztopowych. W obrębie
          Bydgoszczy dolina jest głęboko wcięta w podłoże, początkowo w sandr Brdy,
          następnie w pradolinę Wisły. Piękno krajobrazu podkreślają meandry rzeki i
          kilka rozlewisk powstałych po wybudowaniu tam z elektrowniami wodnymi.

          - Wysoczyzny Świeckiej, Pojezierza Krajeńskiego i Chełmińskiego, które obejmują
          wysoczyzny morenowe.
          Największe powierzchnie zajmuje morena denna płaska i falista. Urozmaicenie
          wprowadzają licznie występujące wały, wzgórza i pagórki morenowe.
          Charakterystyczny jest pasmowy (równoleżnikowy) układ form czołowomorenowych,
          rejestrujących dłuższe postoje lądolodu oraz licznie występujące oczka
          polodowcowe.

          Położenie graniczne sprawia, że krajobraz w obrębie aglomeracji jest
          zróżnicowany. Nie brak krajobrazów podobnych do podgórskich, jak również równin
          ciągnacych się po horyzont.
          Miasto leży na kilku poziomach:
          - niskich terasach w dolinie Wisły (28-30 m npm),
          - terasach pośrednich we wschodniej części miasta (37-38 m npm),
          - poziomach pradolinnych w centrum miasta (52-55 m npm)
          - wysokich terasach na południu miasta (70 m npm),
          - terasach Sandru Brdy w okolicach Smukały i Osowej Góry (75-77 m npm)
          - wysoczyznach pomorskich na północnych krańcach miasta (80 m npm).

          Krawędzie terasów bywają wyraźnie i strome, jak np
          - skarpa północna (deniwelacja 40-60m) od Jachcic po Fordon,
          - skarpa południowa (deniwelacja 25 m) ciągnąca się od Prądów przez Szwederowo,
          Wyżyny do Czerska,
          - krawędzie doliny Brdy (20-30 m) od Smukały po Jachcice i od Opławca po
          Czyżkówko,
          - skarpa od Siernieczka po Brdyujście (deniwelacja ok. 10 m) i inne.
          Dzięki temu miasto jest pełne punktów widokowych. Często spotyka się parowy i
          wąwozy w strefie zboczowej, co uatrakcyjnia krajobraz.
          Idąc ścieżkami spacerowymi wzdłuż krawędzi wysoczyzn można podziwiać z góry
          kolejne dzielnice. Jary i wąwozy wykorzystane są na arterie komunikacyjne.
          Jeden z większych jarów nie jest jeszcze zagospodarowany, a znajduje się na
          Kapuściskach. Północną skarpę wysoczyzny porastają zróżnicowane lasy liściaste
          i znajduje się tam wiele ścieżek spacerowych. Wschodnie rubieże zajmuje jakby
          oddzielne miasto 74-tysięczny Fordon i Brdyujście, leżące bezpośrednio nad
          Wisłą, podobnie jak inne miasta regionu: Grudziądz, Toruń, czy Włocławek.
          Nad Fordonem górują najpiękniejsze punkty widokowe i oddzielne wzgórza np Góra
          Szybowników, skąd rozpościera się widok na przełom Wisły. Wśród wzgórz znajdują
          się głębokie jary i wąwozy ze strumieniami lub wysiękami wodnymi.

          Niektóre wzgórza na granicy wysoczyzn dochodzą do:
          - 94 m npm (Góra Myślęcińska),
          - 96 m nmp (Góra Zamkowa),
          - 97 m npm (Góra Szybowników,)
          - 100 m npm (Mariampol).
          W Puszczy Bydgoskiej największe wydmy dochodzą do wysokości 115 m npm.

          2. Zakole i przełom Wisły
          Stanowi krajobraz piękny i unikalny na skalę ogólnokrajową. Stosunkowo wąska
          tutaj Dolina Wisły (3 km) wcina się głęboko w wysoczyznę Pojezierza
          Pomorskiego. Urwiste zbocza pokryte są jarami, wąwozami i strumieniami. W
          żadnym miejscu w kraju Wisła tak gwałtownie nie zakręca. Rzeka sięga tu
          najbardziej na zachód. Ze wzgórz rozpościera się niesamowity widok.
          Najpiekniejsze punkty widokowe to:
          - Góra Szybowników z widokiem na Ostromecko, rezerwat Las Mariański i wschodnie
          zbocza Doliny
          - Góra Krzywoustego górujaca nad Łęgnowem z widokiem na Fordon, zakole Wisły i
          rezerwat Mała Kępa
          - Góra Ostromecka z widokiem na zachodnie zbocza Doliny i rezerwat Wielka Kępa
          - Wzgórza Mariampola, parów jarużyński z widokiem na wschodnie zbocza
          - szczyt Grodziska Wyszogród z widokiem na zakole Wisły i rezerwat Mała Kępa

          Ze wzgórzami związane są różne ciekawostki.
          Góra Szybowników zwana także Czarną Górą, wznosi się 60 m ponad poziom Fordonu,
          dawniej wykorzystywana do lotów szybowcowych (1933-1958). Absolwentem tej
          szkoły był m.in. ówczesny dowódca wojsk lotniczych gen. bryg. Jan Frey
          Bielecki. Góra leży w miejscu, gdzie pradolina zakręca na północ stając się
          Doliną Dolnej Wisły. U jej podnóża zbudowano pomnik Ikara na cześć lotników
          szybowcowych. Na zboczu widnieje ogromny, zbudowany w latach międzywojennych
          znak szkoły szybowcowej.

          Nazwa „Wzgórze Krzywoustego” pochodzi z legendy, że król w XII w. obserwował
          stąd Wyszogród przed przeprawą przez Brdę. Bardzo sugestywny opis walk dał Gall
          Anonim. Wojska polskie po przeprawie przez Brdę starły się przez pomyłkę z
          Mazowszanami. Tak więc próba zaskoczenia Pomorzan nie powiodła się. Przez
          następne 8 dni czyniono przygotowania do zdobycia grodu, budowano machiny
          oblężnicze. Do szturmu nie doszło, bo obrońcy poddali gród w obawie przed
          zemstą Krzywoustego. Król pozostał na miejscu kolejne 8 dni. W tym czasie
          umocniono gród i pozostawiono polską załogę. Po zakończonej kampanii gród
          wszedł w skład Wielkopolski.
          Ze wzgórza, które wznosi się ok. 40 m ponad pradolinę Wisły widać majestatyczny
          zakręt i przełom Wisły. W XIX w. na wzgórzu zatrzymał się pruski monarcha
          Wilhelm II z księciem Albrechtem. Od tego czasu Niemcy zwali to miejsce
          wzgórzem Albrechta. W 1932 r. władze miejskie Bydgoszczy ustawiły uroczyście na
          wzgórzu krzyż symbolizujący piastowską historię tego miejsca. Należy dodać, że
          badania wykazały istnienie na wzgórzu fundamentów starych budowli, co może być
          pozostałością średniowiecznej strażnicy.

          Drogą ze Strzelec Górnych do Dolnych można samochodem zjechać w Dolinę
          obserwując piękne widoki.
          Piękna jest droga z Fordonu do Trzęsacza u podnóża Doliny z widokiem na
          chrakterystyczne dla tych terenów sady drzew owocowych.
          Inna ciekawą drogą jest trakt z Ostromecka do wioski Mozgowina. Biegnie u
          podnóża zbocza wschodniego, a po drugiej stronie widać rozlewiska Wisły.

          W Brdyujściu znajdują się dwie ograniczone odnogami i śluzami wyspy na Wiśle
          porośnięte lasem łęgowym. Na jednej z nich znajduje się okresowo zalewany
          przylądek, z którego można obser
          • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 08.03.05, 16:43
            W Brdyujściu znajdują się dwie ograniczone odnogami i śluzami wyspy na Wiśle
            porośnięte lasem łęgowym. Na jednej z nich znajduje się okresowo zalewany
            przylądek, z którego można obserwować majestatyczne zakole Wisły, która w tym
            miejscu najbardziej sięga na zachód w swym 1025 km biegu przez Polskę. Widać
            rezerwaty wiślane po wschodniej stronie rzeki, odgłosy dzikich ptaków. Świetny
            cel np wycieczki rowerowej, zwłaszcza po południu, kiedy słońce oświetla
            wschodni brzeg.

            3. Cztery rzeki o odmiennym charakterze
            O Bydgoszcz zahaczają 3 zupełnie odmienne rzeki z innymi krajobrazami i
            roślinnością: majestatyczna Wisła, piękna Brda i nizinna Noteć + zabytkowy
            kanał bydgoski
            Co je charakteryzuje:
            WISŁA – wielkość, potęgowana przez ogromne zakole. Szczególnie piękny widok ma
            z wysp w Brdyujściu, na rzecie tworzą się wyspy piaszczyste, w lecie naprzeciw
            Wyszogrodu.
            BRDA – chrakter quasi-górski, w górnym biegu płynie wartko i jest bardzo
            czysta. Płynie głęboko wciętą doliną o urwistych zboczach. Brzegi są dzikie i
            zarośnięte drzewami kłaniającymi się w rzece. W dolnym biegu jest spokojniejsza
            i rozlana w szerokim korycie z licznymi meandrami w otoczeniu parków i
            roślinności łęgowej.
            NOTEĆ i KANAŁY NOTECKIE – charakter spokojnej nizinnej rzeki, w otoczeniu
            rozległych łąk. Krajobraz emanuje spokojem i idyllicznym wiejskim urokiem. W
            gminie Białe Błota znajdują się Bydgoskie Łąki Nadnoteckie – rozległy teren łąk
            poprzecinanych kanałami z orginalnymi zasuwami. Utworzono je w I poł. XIX
            wieku.
            KANAŁ BYDGOSKI – spokojny nizinny charakter, liczne budowle hydrotechniczne

            4. Zalesienie okolic
            Bydgoszcz jest jedynym dużym miastem w Polsce otoczonym ze wszystkich stron
            lasami. Właściwie leży na ogromnej polanie leśnej. Raj dla grzybiarzy i osób
            szukających spokoju i kontaktu z przyrodą. Lasy tworzą zdrowy mikroklimat w
            okolicach. W powietrzu unoszą się olejki eteryczne, a latem po deszczu spacer
            lasem to niezapomniane przeżycie.
            Lasy są zróżnicowane. Dominują bory sosnowe, ale na północnych wysoczynach są
            enklawy lasów liściatych np w okolicy Osowej Góry, Opławca, Rynkowa, Fordonu.
            Na zboczu lasy są zróżnicowane gatunkowo. Z kolei w dolinie Wisły i Brdy
            spotkamy lasy łęgowe. Wielkie połacie borowin spotka się w Rynkowie i lasach
            Osowej Góry.

            5. Wiele osiedli graniczy z lasem
            Właściwie z każdego bydgoskiego osiedla w 15 minut możemy znaleźć się w lesie.
            Ponad połowa osiedli bezpośrednio graniczy z lasem. Najkorzystniejsze warunki
            mają pod tym względem mieszkańcy zachodnich i północno-zachodnich osiedli,
            Leśnego, Bartodziei, Wyżyn, Kapuścisk, Glinek, Błonia, Brdyujścia, Fordonu.

            6. Liczne atrakcyjne krajobrazowo miejsca
            PUSZCZA BYDGOSKA
            Puszcza Bydgoska to istny labirynt pagórów wydmowych i dolin.
            Graniczy z domami mieszkalnymi południowych osiedli Bydgoszczy, zaplecze
            spacerowe dla mieszkańców górnego tarasu – m.in. osiedli Wyżyny, Kapuściska,
            Glinki i Wzgórze Wolności. Puszcza ma ciekawe walory krajobrazowe z powodu
            ukształtowania terenu. Na jej części występują strome pagóry wydmowe, ułożone
            regularnie, bądź zupełnie nieregularnie o wysokości względnej do 40 m. Stąd ma
            charakter podobny do okolic podgórskich. Czasem można zaobserwować
            przebiegające sarny i zające. W obszarze na południe od lotniska można spotkać
            obiekty wojskowe: bazy paliwowe, stacje radiolokacyjne, pozostałości dawnych
            dróg trasowanych przez wojsko.

            KRAWĘDZIE WYSOCZYZN
            Do bardzo urokliwych wycieczek w Bydgoszczy należy spacer krawędzią pradoliny z
            zachodu na wschód. Idąc z Prądów, przez kolejno: Miedzyń, Jary, Wilczak,
            Szwederowo, Wzgórze Wolności, Wyżyny, Kapuściska dochodzimy do Czerska, gdzie
            znajduje się punkt widokowy na przełom Wisły. Cała trasa ma długość ok. 15 km i
            pięknie prezentuje sie nocą, kiedy można podziwiać z góry rozświetlone miasto z
            podświetlanymi zabytkami i budynkami użyteczności publicznej.
            Inną drogą jest spacer pieszy bulwarami, lub statkiem rzeką Brdą. Wówczas można
            zwiedzać miasto „od dołu” oglądając średniowieczne i XIX-wieczne budowle, z
            których wiele pobudowano bezpośrednio nad rzeką.
            Ze skarpy północnej również można obserwować miasto. Najciekawsze stanowiska są
            na wysokości Osowej Góry, Jachcic, wzgórza nad uroczyskiem „Zacisze” w parku
            myślęcińskim, Góra Myślęcińska, stare grodzisko przy ul. Armii Krajowej,
            grodzisko Zamczysko i wzgórza Fordońskie.

            JAR NA KAPUŚCISKACH
            obejmuje zadrzewione w latach 50-tych skarpy w okolicach ul. Sandomierskiej i
            Częstochowskiej. Przy ul. Sandomierskiej park obejmuje głęboki jar w skarpie
            pradoliny długi na ok. 2 km i głęboki ok. 30 m, jedyny niewykorzystany jeszcze
            na trasę komunikacyjną, atrakcyjny krajobrazowo

            DOLINA ŚMIERCI
            mieści się w naturalnym leśnym wąwozie, obejmuje m.in. cmentarz pomordowanych
            tutaj mieszkańców Bydgoszczy w X 1939 r, monumentalny pomnik, golgotę i trasy
            spacerowe obejmujące okoliczne wzgórza

            TOR REGATOWY
            duży zbiornik wodny wykorzystywany do zawodów regatowych wioślarskich i
            żeglarskich, otoczony wieloma przystaniami żeglarskimi, trybunami dla widzów i
            hangarami dla łodzi
            Wokół znajdują sie również ścieżki spacerowe,a w pobliżu śluza, po której można
            przejść na wyspę

            WAŁY FORDOŃSKIE
            tereny spacerowe, piękne krajobrazowo dla mieszkańców starego Fordonu i osiedla
            Nad Wisłą, obejmują ścieżkę spacerową na wałach nadwiślańskich otaczających
            dzielnicę, oraz 5 km nadwiślańskich dzikich plaż i starorzeczy

            STREFA REKREACYJNA JANOWO
            osiedle w sąsiedztwie zakola Brdy i dużego kompleksu leśnego. Mieści się tam
            m.in. ośrodek wypoczynkowy, stanica wodna, kompleks działek rekreacyjnych,
            sanatorium, plaże nad Brdą. Rzeka jest czysta i zachowała dziki, pierwotny
            charakter. Ze względu na wysokie walory wypoczynkowe na tym terenie przebiega
            kilka znakowanych szlaków turystycznych

            PARK MILENIJNY I GRODZISKO WYSZOGRÓD
            położony nad Wisłą w dzielnicy Fordon, obejmuje dawną gliniankę, brzeg Wisły i
            park złożony ze starodrzewu, grodzisko Wyszogród z XI w., obok most
            kratownicowy przez Wisłę o długości 1 km.

            GLINANKA W BRDYUJŚCIU
            dwa czyste jeziora z wyspami i półwyspami, powstałe po zalaniu wyrobisk po
            wydobyciu gliny, w sezonie wykorzystywane do kąpieli i wędkowania, zaplecze dla
            mieszkańców Fordonu i Brdyujścia

            JEZIORO JEZUICKIE
            Około 7 km na południe od Bydgoszczy wśród lasów znajdziemy Jezioro Jezuickie
            złożone z trzech mniejszych jezior połączonych przesmykami, które można przebyć
            w bród (woda do kolan). Kilka następnych połączonych jeziorek jest już
            przekształconych w torfowiska. Jezioro ulega dosyć szybkiemu zanikowi. W XX w.
            jego powierzchnia zmniejszyła się o 33 ha. Niedaleko znajduje się rezerwat
            przyrody „Dziki Ostrów”, który jest rozległym naturalnym lasem czysto dębowym z
            charakterystycznym runem leśnym. Należy dodać, że w Puszczy Bydgoskiej znajduje
            się kilka miejsc, które są pozostałością dawnych śródleśnych jezior, dzisiaj
            już uległych zanikowi.

            STAWY NOTECKIE
            W pradolinie Noteci na zachód od Bydgoszczy znajdują się liczne stawy. Środkiem
            płynie kanał bydgoski, a obszary łąk siegają po horyzont. Dominantę krajobrazu
            stanowią wzgórza na północy i południu.

            cdn
      • Gość: Przemek. IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 18.04.05, 19:47
        Gość portalu: PIT napisał(a):
        > Parametry charakteryzujące rozwój tych
        > gmin nie mają precedensu w regionie kujawsko-pomorskim.

        Piszesz ładnie i miło, ale pozwól, że zwróce uwage na 1 bład i jedna rzecz
        negatywna:

        1) rozwoj Osielska nie jest bez precedensu. Ma liczne przykłądy chocby wokol
        Toruniua (gmina Lubicz to nie tylko Lubicz, ale i Złotoria, Grebocin, Krobia,
        az do Brzozówki) - rozwija sie porownywalnie czy nawet nieco szybciej niz
        Osielsko. Takie precedensy sa zreszta równiez wokol Poznania (Swarzedz,
        Puszczykowo) czy Wroclawia (Bielany). Nie jest to nic nadzwyczajnego w
        Bydgoszczy.
        2) twoj ton czy wymowa pierwszego postu pokazuje, ze piszesz to na przekor czy
        w antagonizmie do innych (nie pada co, ale wszyscy wiemy, ze chodzi o druga
        wspolstolice regionu). Swojego miasta nie powinno sie poznawac na przekor, a
        tak przekazywana wiedza, nawet wbrew Twoim szlachetnym intencjom, moze byc
        przez niektorych oszolomow odbierana wyrywkowo, jako słuzaca czemus, anie
        samemu poznaniu wiedzy - a to źle. Dochodzi do wypaczen, od ktorych tak sie
        odzegnujesz.

        Nie traktuj tego osobiscie, ot taka opinia moja
    • Gość: cogito IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 08.03.05, 17:11
      Warszawie: 1689,559 tyś.
      Łodzi: 779,129 tyś.
      Krakowowi: 757,685 tyś.
      Wrocławiowi: 637,548 tyś.
      Poznaniowi: 574,125 tyś.
      Gdańskowi: 461,011 tyś.
      Szczecinowi: 414,032 tyś.

      ale jesli liczysz ze bydgoszcz ma 440 tys mieszkancow to licz tak samo ze łodz
      ma 1 mln a warszawa 2,5 mln i tak dalej
      mam nadzieje ze to niedopatrzenie
      • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 08.03.05, 17:23
        Dla uproszczenia porównuję tylko ludność miast w granicach administracyjnych.
        Inaczej Bydgoszcz postawiłbym przed Szczecinem.

        Ale dzięki za uwagę.
        Pozdr.
        • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 09.03.05, 15:14
          Dalej Walor 3: OBSZARY CHRONIONE

          Bydgoszcz położona jest na styku dwóch dużych jednostek geobotanicznych: Pasa
          Wysoczyzn Pomorskich i Pasa Wielkich Nizin Środkowopolskich. Następstwem tego
          jest znaczne zróżnicowanie szaty roślinnej okolic miasta:
          - bory sosnowe porastające obszary wydmowe na południe od miasta,
          - lasy mieszane na wysoczyznach na północ od miasta,
          - roślinność kserotermiczna na skarpach doliny Wisły i Brdy oraz na obszarach
          piaszczystych terasów pradoliny Noteci-Wisły
          - łąki i torfowiska w pradolinie Noteci (na zachodzie) oraz na rozległych
          obszarach bydgoskich łąk nadnoteckich na południowy zachód od miasta
          - lasy łęgowe na terenach zalewowych doliny Wisły, na dawnych wyspach (kępach)
          wiślanych: Wielkiej i Małej, w Brdyujściu i dolinie Brdy

          Dowodem obecności walorów przyrodniczych jest nagromadzenie rezerwatów, stref
          chronionego krajobrazu oraz położenie w obrębie miasta Parku Krajobrazowego
          Doliny Dolnej Wisły. 35% powierzchni Bydgoszczy jest obszarem prawnie
          chronionym co jest bardzo dobrym wynikiem na polskie warunki.

          Udział obszarów prawnie chronionych w powierzchni miasta (na 40 miast powyżej
          100 tyś.):
          1. Koszalin: 44,6%
          2. Kielce: 39,6%
          3. Bielsko Biała: 35,8%

          4. Bydgoszcz: 34,9%

          5. Gdynia: 32,0%
          6. Rybnik: 30,2%
          7. Poznań: 28,5%
          8. Elbląg: 28,2%
          9. Warszawa: 23,6%
          10. Gdańsk: 22,9%

          1. Rezerwaty
          W pobliżu Bydgoszczy znajduje się kilkadziesiąt rezerwatów przyrody, należących
          do czterech różnych jednostek przyrodniczo-geograficznych. W nawiasie odległość
          od granic miasta.

          REZERWATY DOLINY BRDY I WYSOCZYZNY ŚWIECKIEJ
          - „D o l i n a R z e k i B r d y” - 1682 ha, utworzony w 1994 r. – rezerwat
          krajobrazowy dla ochrony doliny rzeki Brdy o wyjątkowych walorach
          przyrodniczych i krajobrazowych (na północ od Bydgoszczy)
          -.„A u g u s t o w o” – 7 ha, utworzony w 1963 r. – stanowisko wierzby
          borówkolistnej na torfowisku pomiędzy suchymi borami sosnowymi i polami
          uprawnymi (8 km)

          REZERWATY NADWIŚLAŃSKIE
          - "W i e l k a K ę p a O s t r o m e c k a" - 28 ha, utworzony w 1953 r. -
          dobrze zachowany fragment lasu łęgowego z udziałem olszy i klonu polnego na
          terenie zalewowym (1 km).
          - "L a s M a r i a ń s k i" - 32 ha, utworzony w 1958 r. - grąd zboczowy z
          licznie występującymi źródliskami (4 km).
          - "R e p t o w o" - 4 ha, utworzony w 1962 r. – kolonia czapli siwej (7 km).
          - "L i n j e" - 12 ha, utworzony w 1956 r., śródleśne torfowisko, którego część
          (6 ha) to rezerwat ścisły, z jedynym na Niżu Polskim stanowiskiem brzozy
          karłowatej (12 km).
          - „P a r ó w C i e l e s z y ń s k i” – 36 ha, projektowany, – głęboki
          rozgałęziony parów, z unikatowym stanowiskiem zlepieńców i piaskowców
          plejstoceńskich, unikalnych w tej części Polski zespołów roślinnych z rzadkimi
          gatunkami roślin. (18 km)
          - "K o z i e l e c" - 15 ha, projektowany, – unikalne rośliny kserotermofilne i
          ich zespoły porastające skarpy Doliny Fordońskiej, m.in. len austriacki (Linum
          austriacum), gatunek wpisany do "Czerwonej Księgi Roślin Naczyniowych". (11
          km).
          - "M a ł a K ę p a O s t r o m e c k a" – (116 ha), dobrze zachowany fragment
          lasu łęgowego na terenie zalewowym z miejscami lęgowymi licznych gatunków
          ptaków (1 km).

          REZERWATY NADNOTECKIE
          - „D z i k i O s t r ó w” – 75 ha, utworzony w 1977 r. – dąbrowa z rzadkim
          gatunkami runa porastająca wzniesienie wydmowe otoczone kompleksem łąk
          nadnoteckich (9 km).
          - „O s t r ó w P s z c z ó ł c z y ń s k i” – 17 ha, utworzony w 1974 r.,
          fragment lasu liściastego o charakterze naturalnym z udziałem lipy
          szerokolistnej, nad brzegiem Noteci (11 km).
          - „T a r k o w o” – 0,3 ha, utworzony w 1958 r., fragment boru świeżego w
          kotlinie Toruńsko-Bydgoskiej ze stanowiskiem wiśni jkarłowatej
          - „S k a r p y Ś l e s i ń s k i e” – 14 ha, utworzony w 2001 r., – zbiorowiska
          roślinne o charakterze stepowym z rzadkimi i chronionymi gatunkami roślin (14
          km).
          - „K r u s z y n” – 73 ha, utworzony w 1997 r., ochrona zalesionych zboczy
          Pradoliny Noteci, wyjątkowe walory krajobrazowe, dobrze zachowane fragmenty
          typowo wykształconych grądów zboczowych (6 km).
          - „L a s M i n i k o w s k i” – 48 ha, utworzony w 2001 r., – las grądowy na
          zboczu Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej o wyjątkowych walorach przyrodniczych
          (11 km).
          - „Ł ą k i Ś l e s i ń s k i e” – 42 ha, utworzony w 1975 r. – stanowisko
          reliktowej brzozy niskiej na łąkach nad Kanałem Bydgoskim (14 km).
          - „H e d e r a” – 17 ha, utworzony w 2001 r., – las mieszany z bluszczem
          pospolitym i wiciokrzewem pomorskim porastający krawędź wysoczyzny morenowej
          Pojezierza Krajeńskiego na granicy z pradoliną Toruńsko-Eberswaldzką (10 km).

          REZERWATY PUSZCZY BYDGOSKEJ
          - „P i e c k i J e z u i c k i e” – 33 ha, – roślinność charakterystyczna dla
          torfowisk i borów bagiennych z gatunkami rzadkich roślin chronionych (5 km)
          - „Ł ą ż y n” – 30 ha, utworzony w 2002 r., – ochrona 180-letniego boru
          sosnowego reprezentatywnego dla Puszczy Bydgoskiej (4 km).

          Do 2010 planowane jest ustanowienie kolejnych kilku rezerwatów.

          2. Parki Krajobrazowe
          Bydgoszcz należy do stosunkowo niewielu miast w Polsce, które posiadają na
          swoim terenie Park Krajobrazowy. Park Krajobrazowy Doliny Dolnej Wisły zajmuje
          9% obszaru miasta – głównie północną skarpę pradoliny od Myślęcinka po Fordon.

          Park obejmuje środkowy fragment doliny Dolnej Wisły. Utworzony w 1993 r. jest
          jednym z największych parków krajobrazowych w Polsce.
          Od przełomu Wisły w Fordonie po Gniew, gdzie zaczyna się delta, na długości 120
          km mamy Dolinę Dolnej Wisły.
          Do charakterystycznych utworów Doliny należą:
          - piaszczyste wyspy, ławice piasku – nietrwałe, ale ważne ze względu na miejsce
          gniazdowania wielu ptaków
          - lasy łęgowe – europejski odpowiednik tropikalnych lasów deszczowych, mają
          najbardziej złożoną strukturę przestrzenną wśród lasów naszego kontynentu,
          miejsce lęgu dla większości gatunków
          - wały przeciwpowodziowe
          - tereny zalewowe, pełne jezior i starorzeczy
          - wydmy usypane przez wiatr na dnie doliny, porośnięte lasami sosnowymi
          - strefa zboczowa o nachyleniu do 50 stopni i deniwelacjach 60-70 m, porośnięta
          grądem zboczowym (dąb, lipa, grab, klon). Występują obrywy i osuwiska oraz
          źródła i wysięki wód podziemnych. Na zboczach zachodnich i południowych rosną
          stepowe murawy kserotermiczne
          - wysoczyzna morenowa, urozmaicona oczkami wodnymi

          Na całej długości doliny spotyka się pozostałości budownictwa osadników
          holenderskich z XVI w. (mennonitów). Kilka zabytkowych budynków znajduje się w
          Łęgnowie i Otorowie w granicach Bydgoszczy. Na wschodnim brzegu znajduje się
          Chełmno – perła budownictwa gotyckiego, zdecydowanie warte zwiedzenia.
          W Chełmnie na małym obszarze znajdziemy 7 kościołów gotyckich, mury i baszty
          miejskie, renesanowy Ratusz, panoramę Doliny Dolnej Wisły.
          Inne ciekawe miejscowości z budowlami krzyżackimi to Świecie, Grudziądz, Nowe,
          Gniew.

          3. Strefy chronionego krajobrazu
          W Bydgoszczy i okolicy wytyczono 8 stref krajobrazu chronionego:
          - Północny Pas Rekreacyjny Bydgoszczy (2640 ha)
          - Strefa Krawędziowa Doliny Wisły (11542 ha)
          - Nadwiślański, część południowa (1795 ha)
          - Bydgoskie Łąki Nadnoteckie (1201 ha)
          - Nadnotecki obszar chronionego krajobrazu (2500 ha)
          - Wydmy Kotliny Toruńsko-Bydgoskiej (część wschodnia – 3500 ha i zachodnia –
          24600 ha)
          - Rynna Jezior Byszewskich (1800 ha)
          - Zalew Koronowski (28687 ha)

          Obszary chronionego krajobrazu otaczają Bydgoszcz ze wszystkich stron. Świadczy
          to o wysokich walorach środowiska naturalnego, atrakcyjności krajobrazowej i
          przyrodniczej.

          4. Pomniki przyro
          • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 09.03.05, 15:15
            4. Pomniki przyrody
            Na terenie miasta znajduje się 82 pomników przyrody, dwa razy więcej, niż w
            pozostałych dużych miastach regionu razem wziętych. Bydgoszcz po tym względem
            znajduje się w czołówce krajowej.

            Liczba pomników przyrody
            1. Warszawa: 455
            2. Łódź: 253
            3. Gdańsk: 150
            4. Kraków: 115
            5. Bydgoszcz: 82

            Do najciekawszych pomników przyrody należy 500-letni dąb „Bartek” o obwodzie
            625 cm rosnący od XVI wieku przy ul. Toruńskiej, topole czarne w parku nad
            Starym Kanałem Bydgoskim. Najstarsze z drzew były sadzone za czasów Księstwa
            Warszawskiego. Sporo jest majestatycznych dębów, wiązów, klonów, platanów w
            parkach, a także wielkie głazy narzutowe.
            Również na terenach graniczących z miastem spotyka się kilkadziesiąt pomników
            przyrody m.in. w parku Ostromeckim i rezerwatach wiślanych Małej i Wielkiej
            Kępie.
            Liczba pomników przyrody w powiecie bydgoskim sięga 194. W regionie ustepuje
            tylko powiatowi świeckiemu.

            5. Ścieżki dydaktyczne
            W Bydgoszczy i okolicach znajduje się wiele przyrodniczych ścieżek
            dydaktycznych.
            Najwięcej z nich znajduje się w Leśnym Parku Kultury i Wypoczynku.

            - Przyrodnicza ścieżka dydaktyczna „Zacisze” - prezentuje ciekawe naturalne
            zbiorowiska roślin Niżu Polskiego m.in. naturalne zbiorowiska leśne, zwierzęta
            leśne, sposoby wykorzystywania gospodarczego lasu, infrastrukturę ochrony
            przyrody. Położona na krawędzi pradoliny, wśród jarów, wąwozów, stawów i
            źródliska „Zacisze”.

            - Ścieżka dydaktyczna dla niewidomych w Ogrodzie Botanicznym (jedyna w Polsce)
            Wzdłuż 300–metrowej barierki nasadzono ok. 150 roślin. Każda opatrzona
            jest “metryczką” zapisaną pismem Braille’a.

            - Ścieżka dydaktyczna "Poznajemy ssaki" - położona w ZOO, umożliwia bliższe
            poznanie ssaków (m.in. niedźwiedzie, rysie, wilki, żubry, sarny, jelenie,
            dziki, muflony, daniele, lisy, jeże, kuny, tchórze, bobry, borsuki, żbiki,
            zające, wydry, wiewiórki). Wędrówka ścieżką pozwala poznać zwierzęta podczas
            bezpośredniej obserwacji oraz dzięki wiadomościom zamieszczonym na tabliczkach
            informacyjnych przy kolejnych wybiegach.

            - Ścieżka dydaktyczna "Poznajemy drzewa" - prowadzi przez tereny Ogrodu
            Botanicznego. Drzewa poznawane są w ich naturalnych siedliskach (grądy, łęgi,
            buczyny itd.). Ścieżka uczy rozpoznawania pospolitych gatunków, takich jak:
            lipa, wierzba, brzoza, klon, dąb, buk, świerk, modrzew i wiele innych.

            - Ścieżka dydaktyczna "Szuwary" - prowadzi wokół największego (10,5 ha)
            zbiornika w Leśnym Parku i ma na celu zilustrowanie najważniejszych właściwości
            ekosystemów i roślin pobrzeża wód otwartych. Przebiega od pomostu przy nabrzeżu
            sąsiadującym z terenami wystawowymi w Myślęcinku, dalej przez atrakcyjny most
            na stawie i kończy się w Centrum Edukacji Ekologicznej.

            - Entomologiczna ścieżka dydaktyczna - trasa ścieżki ma długość około 1 km i
            przebiega w pobliżu siedziby Kujawsko-Pomorskiego Centrum Edukacji
            Ekologicznej. Pozwala na zapoznanie się w terenie z owadami 4 różnych typów
            siedlisk (las, polana śródleśna, staw i szuwary, nasłoneczniona łąka), a
            podczas pobytu w pracowni Centrum - na dokładne poznanie morfologii, biologii i
            znaczenia owadów.

            - Ornitologiczna ścieżka dydaktyczna "Ptaki Leśnego Parku"

            - Agrobotaniczna ścieżka dydaktyczna

            Poza LKPiW znajdują się jeszcze inne ścieżki:
            - Leśna ścieżka dydaktyczna „Białe Błota” - na granicy Bydgoszczy z gminą Białe
            Błota.
            Na ścieżce wyznaczono 13 przystanków tematycznych.
            - ścieżki przyrodnicze w Borach Tucholskich (Woziwoda – 3h, „Jelenia Wyspa” w
            Gołąbku – 3,5 km, Park Dendrologiczny, Uroczysko „Piekiełko”i in.)

            6. Wyspy na terenie miasta
            Na terenie Bydgoszczy znajdują się 4 wyspy na Brdzie i Wiśle. Najbardziej znana
            Wyspa Młyńska jest bydgoskim „matecznikiem”. We wschodniej części miasta jest
            jeszcze wyspa na Brdzie w okolicy portu rzecznego, ostoja ptaków i pole
            golfowe. W Brdyujściu znajdują się dwie ograniczone odnogami i śluzami wyspy na
            Wiśle.

            7. Skupisko ptaków wędrownych
            Bydgoszcz jest miastem, gdzie stale przebywa wiele dzikich ptaków. Przyciąga je
            przede wszystkim czysta rzeka Brda z obfitością ryb i roślinności wodnej oraz
            uroki dużej aglomeracji miejskiej czyli mnogość odpadków i dokarmianie przez
            ludzi. Przede wszystkim na bydgoskim Rynku uderza obecność wielkiej kolonii
            gołębi, które nie boją się przechodniów. Pokrywają one połacie płyty rynku i są
            chętnie dokarmiane przez mieszkańców i dzieci. W okresie zimowym na Brdzie w
            centrum miasta (okolice mostów Focha) zimuje kolonia ok. 500 łabędzi, co jest
            ich największym skupiskiem w województwie i atrakcją zimowej Bydgoszczy. Z
            powodu wartkiego przepływu Brda rzadko zamarza, a mieszkańcy pamiętają o
            dokarmianiu, przez co ptaki mają dobre warunki do pobytu. Należy dodać, że
            pierwsze łabędzie upodobały sobie Bydgoszcz w latach 70-tych, a rokrocznie ich
            liczba zwiększa się.
            Poza tym można spotkać w Bydgoszczy dużo dzikich kaczek i łabędzi
            zasiedlających brzegi Brdy oraz mew. Park Myślęciński upodobały sobie bociany.
            W pobliżu stawów można ich spotkać co najmniej kilka, a w ZOO spacerują
            swobodnie, tak że można im się z bliska przyjrzeć. Na wyspie jeziorka
            myślecińskiego występuje największa w województwie kolonia śmieszki i rybitwy
            rzecznej. Do legów przystępuje tam ok. 1,7 tyś. par, które odchowują ok. 3
            tyś. piskląt.
            Obecnie w Bydgoszczy występuje 145 gatunków ptaków (dla porównania w 1936
            zanotowano 77 gatunków), najwięcej w Smukale i Parku Myślęcińskim. Z kolei w
            pobliżu Wisły znajdują się kolejne kolonie dzikich ptaków. Obserwując rezerwaty
            nadwiślańskie na wschodnim brzegu zakola Wisły można usłyszeć i zobaczyć wiele
            z nich.
            • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 09.03.05, 15:16
              Dalej Walor 4: PARKI I OBSZARY ZIELENI
              Bydgoszcz należy do miast o największej liczbie i powierzchni parków w Polsce.
              Pod względem powierzchni parków ustępuje jedynie Warszawie, a przecież dane te
              nie obejmują dużej liczby parków leśnych praktycznie na każdym bydgoskim
              osiedlu.

              Powierzchnia parków spacerowo-wypoczynkowych [ha]
              1. Warszawa: 946

              2. Bydgoszcz: 874

              3. Wrocław: 789
              4. Chorzów: 618
              5. Łódź: 608
              6. Katowice: 526
              7. Poznań: 450
              8. Kraków: 358
              9. Tychy: 227
              10. Sosnowiec: 206

              Również powierzchnia parków i zieleńców na mieszkańca stawia Bydgoszcz w
              czołówce krajowej.

              Powierzchnia parków spacerowo-wypoczynkowych, zieleńców i terenów zieleni
              osiedlowej na mieszkańca [m kwadr.]
              1. Chorzów: 70,9
              2. Tychy: 38,0

              3. Bydgoszcz: 36,5

              4. Gorzów Wlkp: 33,7
              5. Katowice: 32,6
              6. Sosnowiec: 32,1
              7. Dąbrowa Górnicza: 31,9
              8. Grudziądz: 29,1
              9. Olsztyn: 26,6
              10. Gliwice: 26,4

              Tak dobre wyniki zawdzięczamy obecności chyba największego parku miejskiego w
              Polsce jakim jest Leśny Park Kultury i Wypoczynku. Poza nim jednak jest jeszcze
              sporo parków, skwerów, terenów zieleni i wreszcie lasów.

              1. Leśny Park Kultury i Wypoczynku
              Zagospodarowywany od końca lat 70-tych zajmuje 830 hektarów, terenów
              najatrakcyjniejszych pod względem krajobrazowym i przyrodniczym. Południowa
              część parku (dolny taras) mieści się w pradolinie Noteci-Wisły, północna zaś
              wznosi się gwałtownie i przechodzi w pofałdowaną wysoczyznę morenową, położoną
              42 metry nad poziom dolnego tarasu. Wzniesienie to, nazywane Wzgórzem
              Myślęcińskim, pocięte jest malowniczymi jarami, dolinami i enklawami, z
              przepływającymi trzema strugami: Myślęcińską, Rynkowską i Zacisze. Cieki wodne
              oraz liczne wysięki tworzą urokliwe, sztuczne jeziorka. W części centralnej, u
              podnóża Wzgórz Myślęcińskich znajduje się 15 - hektarowy staw parkowy, który
              stał się miejscem lęgu licznych ptaków i miejscem pobytu bocianów. Park należy
              do największych w Polsce miejskich obszarów parkowych, większy m.in. od
              najbardziej znanego Śląskiego Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie.
              Powierzchnia zalesiona stanowi 50% terenów parkowych, zaś liczba stawów
              dochodzi do kilkudziesięciu, a ich powierzchnia ok. 20 ha. Drzewostan tworzą
              głównie lasy mieszane i liściaste, występują fragmenty grądu z lipą, dębem i
              grabem, łęgi z olchą i jesionem, buczyną.
              Frekwencja w parku w połowie lat 90-tych wynosiła 1 mln osób rocznie, z tego
              100 tyś. w ogrodzie zoologicznym i 350 tyś. lunaparku. Zróżnicowane formy
              terenu oraz duży kompleks leśny mają wyraźny wpływ na ukształtowanie się
              specyficznego mikroklimatu w parku.
              W Parku znajduje się kilka kompleksów rekreacyjnych:

              O g r ó d B o t a n i c z n y – 80 ha – założony 1979-83
              Ogród znajduje się wśród licznych wzniesień o różnym nachyleniu stoków i
              wysokości poprzecinanych jarami oraz zgrabnie wkomponowanych w całość alejkach
              spacerowych, które tworzą niezapomniany urok tego miejsca. Wzdłuż Strugi
              Myślęcińskiej powstało kilkanaście stawów kaskadowych. Przeważający obszar
              ogrodu obejmuje ekspozycja terenowa drzew, krzewów i roślin zielnych, o
              charakterze parkowo – naturalistycznym. Deniwelacje wzgórz i dolin na terenie
              parku dochodzą do 30 m.
              Na terenie ogrodu znajdują się m.in.
              - gatunki rodzime gromadzone w zbiorowiskach leśnych, łąkowych i wodnych,
              zgodnie z ich pochodzeniem. Dział zajmuje obszar 20 ha. Ogółem znajduje się tu
              350 gatunków.
              - jedyna w Polsce dydaktyczna ścieżka dla niewidomych (od 1999 r.). Na blisko
              4 tys. metrów kwadratowych, wzdłuż 300 –metrowej barierki nasadzono ok. 150
              roślin. Każda opatrzona jest “metryczką” zapisaną pismem Braille’a.
              - ALPINARIUM – siedlisko roślin górskich wśród skał, sztucznego strumienia i
              stawów. Zostały utworzone ściany skalne, piargowiska i granie, dokąd prowadzą
              ścieżki górskie.
              - 13 kasadowych stawów z roślinnością wodną, nadbrzeżną, bagienną, tofowisk
              niskich i wysokich,
              - roślinność podgórska (m.in. kosodrzewina) na szczytach wzgórz, na które
              prowadzą ścieżki spacerowe
              - naturalne zbiorowiska leśne m.in. 70-letnia buczyna pomorska, świetlista
              dąbrowa, las sosnowo-dębowy, grąd lipowo-grabowy,
              - roślinność bagienna w dolinie, gdzie płynie Struga Myślęcińska
              - siedliska roślin egzotycznych z innych kontynentów
              - ścieżki prowadzące na punkty widokowe, skąd rozpościera się panorama
              Bydgoszczy
              Od lat 90-tych czynione są starania w celu budowy palmiarni i muzeum
              przyrodniczego.

              O g r ó d F a u n y P o l s k i e j Z O O – 14 ha - założony w 1978 r.
              Rozlokowany jest w lesie sosnowo – brzozowym. Należy do 11 polskich ogrodów
              zoologicznych, a jako jedyny specjalizuje się w hodowli zwierząt krajowych.
              Ogród posiada w swojej kolekcji około 550 zwierząt, przedstawicieli 105
              gatunków ssaków i gadów, z których 62 to gatunki objęte całkowitą ochroną.
              Zwierzęta eksponowane są na fosowych wybiegach, w klatkach i wolierach
              wkomponowanych w naturalne środowisko.
              W latach 90-tych udostępniono „mini-zoo” dla dzieci, gdzie zwięrzat można
              dotknąć lub się z nimi pobawić. Od 2003 r. w ogrodzie powstał dział „zwierzęta
              świata”, gdzie prezentowane są gatunki zwierząt z całego świata.

              O ś r o d e k R e k r e a c j i K o n n e j
              Ośrodek wyposażony jest w stajnie z boksami dla 50 koni, dwie kryte ujeżdżalnie
              umożliwiajace prowadzenie zajęć również jesienią i zimą, padoki, wybiegi dla
              koni oraz powozownię z ciekawymi eksponatami. Na terenie Ośrodka ma swoją
              siedzibę Towarzystwo Hipoterapeutyczne, które służy pomocą dzieciom
              niepełnosprawnym - szczególnie tym z porażeniem mózgowym - prowadząc dla nich
              zajęcia rehabilitacyjne. Ośrodek organizuje m.in. coroczne Mistrzostwa Polski w
              powożeniu zaprzęgami konnymi

              P a r k R o z r y w k i – L u n a p a r k
              Działalność rozrywkowa trwa od 15 kwietnia do 15 października. Atrakcyjne
              karuzele usytuowane wśród lasów sosnowych zapewniają dzieciom niezwykłe
              wrażenia. Wyposażenie stanowią m.in. dmuchany "Pałac", suchy "Chiński basen" z
              50 tysiącami piłeczek, wśród których można pływać jak w wodzie, "Ślizg
              Gigant", „Autodrom”, gdzie można jeździć elektycznymi mini samochodami, kilka
              karuzel dla młodszych i starszych m.in. typu „Trabant”, parasolowa,
              samolotowa, „Kolejka górska”, place zabaw dla dzieci, ogródek jordanowski,
              resturacje.

              K u j a w s ko –P o m o r s k i e C e n t r u m E d u k a c j i E k o l o g
              i c z n e j
              zajmuje się przede wszystkim nauczaniem przyrody i kształtowaniem zachowań
              proekologicznych wśród młodzieży. Służą temu m.in. specjalne ścieżki
              ekologiczne z tablicami informacyjnymi o florze i faunie parkowej. Prezentowane
              są wystawy ekologiczne, konkursy i sesje naukowe

              T e r e n y r e k r e a c y j n o – s p o r t o w e
              Można tam znaleźć m.in. skate-park, rowerowy tor zjazdowy „Downhill”, „ścieżkę
              zdrowia”, tory dla rolkarzy, stanowiska dla wędkarzy, polanę
              śródleśną „Różopole”, gdzie organizowane jest corocznie kilkanaście imprez
              plenerowych m.in. „Powitanie” i „Pożegnanie Lata” z udziałem znanych zespołów
              muzycznych i wokalistów.

              T e r e n y w y s t a w i e n n i c z o – h a n d l o w e
              Na tym terenie znajdują się restauracje, kawiarnie, ogródek jordanowski i
              miejsce na sezonowe targi i wystawy. W sezonie czynne jest kino letnie.
              Czynione są starania, aby w miejscu tym powstał aquapark.

              U r o c z y s k o Z a c i s z e
              Polana położona u podnóża krawędzi pradoliny w otoczeniu lasu liściastego,
              kilku stawów kaskadowych, Centrum Edukacji Ekologicznej, naturalnego źródliska,
              ścieżki dydaktycznej prezentujacej najciekawsze fragmenty przyrodnicze parku.

              W ą s k o t o r o w a k o l e j k a p a r k o wa
              Kolejka jest czynna od 1996 r. Uruchomiona na wzór żnińskiej Kolei Powiatowej
              • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 09.03.05, 15:17
                W ą s k o t o r o w a k o l e j k a p a r k o wa
                Kolejka jest czynna od 1996 r. Uruchomiona na wzór żnińskiej Kolei Powiatowej
                kursujacej m.in. do Biskupina. Obecnie kolejka jeździ w sezonie co godzinę na
                trasie Lunapark-Las Gdański-tereny wystawowe-Zacisze (ok. 4 km). Umożliwia
                dojazd do krańców parku osobom niezmotoryzowanym. Docelowo kolejka stworzy
                trasę opasującą cały park w formie okręgu.

                N a r c i a r s k i i s a n e c z k o w y t o r z j a z d o w y
                Tor znajduje się na jednym ze wzgórz, w 2003 r. podwyżony o 5 m. Tor dysponuje
                3-ma armatkami śnieżnymi co uniezależnia jego działalność od kaprysów pogody
                oraz wyciągiem umożliwiajcym sprawny transport narciarzy na stok. Nieopodal
                znajduje się 600-metrowy tor saneczkowy.
                Ponadto na myślęcińskich stawach organizowane są w zimie lodowiska.

                T e r e n y s p a c e r o w e n a g ó r n y m t a r a s i e p a r k u
                Tereny parkowe zawierają ścieżki spacerowe dla pieszych, rowerzystów i
                turystyki konnej w najciekawszej przyrodniczo północno-zachodniej części parku
                w strefie krawędziowej pradoliny wsród 100-letnich lasów bukowych, dębowych,
                grabowych, źródlisk, wysięków i głębokich wąwozów. Na tym terenie znajduje się
                ścieżka dydaktyczna „Zacisze’ oraz tzw strefa ciszy.

                P r z y r o d n i c z e ś c i e ż k i d y d a k t y c z n e
                Opisane poprzednio 8 ścieżek z tablicami informacyjnymi

                O b i e k t y t u r y s t y c z n e
                Na terenie Parku znajdują się równeż inne obiekty np hotel „Pałac” (***), domki
                turystyczne do wynajęcia, korty tenisowe, liczne restauracje, kawiarnie, mostki
                na stawach i strumykach, mola na stawach i inne obiekty.

                L a s y
                Niezagospodarowana część parku obejmuje lasy mieszane z wytyczonymi drogami.
                Stanowi dobry teren dla osób szukających wyciszenia i kontaktu z przyrodą.

                2. Zabytkowe parki
                W Bydgoszczy jest wiele parków kilkusetletnich, a nawet o średniowiecznym
                rodowodzie.
                P a r k i m. K a z i m i e r z a W i e l k i e g o (2,3 ha)
                W średniowieczu był ogrodem rekreacyjnym Klarysek. Obecy kształt pochodzi z XIX
                w., położony na zapleczu ul. Gdańskiej, mieści stawy i dawną fontannę Potop,

                W y s p a M ł y ń s k a - mieści zabytkowe budowle, m.in. dawną mennicę z
                XVII w., spichrze, młyny i tereny spacerowe w otoczeniu rzek: Brdy i wartko
                płynącej Młynówki oraz jazów spiętrzających wodę. Kamienice sąsiadują
                bezpośrednio z rzeką, stąd nazwa miejsca „Wenecja bydgoska”. Posiada magiczny
                bydgoski klimat miejsca historycznego w połączeniu z pięknem parkowego
                otoczenia.

                P l a n t y n a d K a n a ł e m B y d g o s k i m (46,6 ha)
                Park założony już w 1774 r., obejmuje trasy spacerowe w otoczeniu Starego
                Kanału Bydgoskiego, wśród 3 zabytkowych śluz, wokół starodrzew m.in. pomnikowe
                topole czarne

                P a r k i m . J a n a K o c h a n o w s k i e g o (3,2 ha) – założony w 1910
                r., w dzielnicy „muzycznej” mieści m.in. pomnik Łuczniczki – symbol Bydgoszczy
                oraz pomniki najwybitniejszych kompozytorów muzyki poważnej

                O g r ó d B o t a n i c z n y A k a d e m i i B y d g o s k i e j (2,3 ha) –
                powstał w 1930 r., jest najstarszym Ogródem Botanicznym w Bydgoszczy, ze
                stawami i licznymi gatunkami rzadkich roślin

                P a r k i m. W ł a d y s ł a w a J a g i e ł ł y – urządzony w okresie
                międzywojennym nad Brdą, sąsiaduje z Parkiem Ludowym, Pałacem Młodzieży,
                szpitalem zakaźnym, obejmuje m.in. fontannę, obecnie zajęty w części przez
                zabudowania Bydgoskiego Domu Technika,

                P a r k n a W z g ó r z u D ą b r o w s k i e g o (2,9 ha) – mieści m.in.
                zabytkową Wieżę Ciśnień, stawy kaskadowe i obelisk na cześć gen. Dąbrowskiego,
                który z tego miejsca w 1806 r. dowodził podczas szturmu na Bydgoszcz, widać
                stamtąd panoramę Starego Miasta,

                P a r k n a W z g ó r z u W o l n o ś c i (6,9 ha) – mieści m.in. Cmentarz
                Bohaterów Bydgoszczy na miejscu dawnej Wieży Bismacka, powstał w 1904 r. w
                stylu tatrzańskim na skraju skarpy pradoliny, skąd można podziwiać panoramę
                Bydgoszczy,

                P a r k S i e l a n k i – „osiedla-ogrodu” – osiedle willowe zaprojektowane
                przez berlińskiego architekta J. Stubbena w 1910 r. mieści się wśród parków i
                skwerów m.in. alei dębowej na al. Ossolińskich, alei platanowej na ul.
                Markwarta, skweru „Sielanka”, obejmuje też Bazylikę Mniejszą pw. św. Wincentego
                a Paulo w otoczeniu parkowym

                A l e j a G ó r s k a - tereny spacerowe na skarpie szwederowsiej – założone w
                okresie międzywojennym, obejmują trasę spacerową wzdłuż krawędzi skarpy górnego
                tarasu Bydgoszczy. Rozciagają się stamtąd wspaniałe widoki na stare miasto.

                P a r k O s t r o m e c k i – park na krawędzi doliny Wisły, utworzony w XIX
                w., otaczający zespół pałaców w Ostromecku – miejscowości odległej 2 km od
                granic Bydgoszczy. Zaplecze dla mieszkańców dzielnicy Fordon. Piękne stuletnie
                dęby, sąsiadują tu z rozłożystymi kasztanowcami, modrzewiami, lipami, grabami,
                klonami i białymi topolami. Bogate zadrzewienie występuje w atrakcyjnych
                kompozycjach z krzewami. Około trzydziestu przeszło stuletnich drzew
                oznaczonych jest jako pomniki przyrody.

                ...oraz liczne skwery o genezie przedwojennej np:
                - skwer na placu Kościeleckich
                - skwer przy ul. Bernardyńskiej w otoczeniu Brdy i kościoła pobernardyńskiego z
                XVI w., zawiera pomnik nieznanego powstańca wielkopolskiego
                - skwer im. Leszka Białego
                - Plac teatralny – mieścił sie tu monumentalny Teatr Miejski i pomnik Łuczniczki
                - Plac Wolności - zawiera pomnik żołnierzy wyzwolicieli, zadrzewiony
                - Wyspa św. Barbary – zadrzewiona wysepka na Brdzie naprzeciw katedry
                bydgoskiej

                3. Parki urzadzone po II wojnie
                P a r k L u d o w y i m. W i n c e n t e g o W i t o s a (6,4 ha) –
                utworzony w 1953 r., mieści amfiteatr wykorzystywany w sezonie na cotygodniowe
                koncerty w plenerze (Bydgoskie Lato Artystyczne), położony na zapleczu Pałacu
                Młodzieży i Bazyliki Mniejszej,

                P a r k i m. Z e n o n a Z a ł u s k i e g o (16,7 ha) – powstał w 1965 r.,
                położony na osiedlu Leśnym, mieści m.in. jeden z większych ogródków
                jordanowskich dla dzieci i największą byliniarnię w mieście,

                P a r k M i e j s k i (15,9 ha) - powstał w 1972 r., położony na terenach
                Babiej Wsi, obejmuje tereny położone nad Brdą, mieści m.in. halę widowiskowo-
                sportową „Łuczniczka”, korty tenisowe, tor łuczniczy, kluby wioślarskie,
                przystanie kajakowe i żeglarskie, tereny spacerowe,

                P a r k n a W y ż y n a c h (7,7 ha) – powstał w 1976 r., sąsiaduje z
                kopleksem sportowym m.in. basenem krytym „Laguna”

                P a r k S p o r t o w y „Z a w i s z a”– w otoczeniu parkowym mieści
                infrastrukturę sportową Zawiszy, m.in. stadion piłkarski i lekkoatletyczny,
                boisko treningowe, hale sportowe, hotel i amfiteatr, sąsiaduje z Leśnym Parkiem
                Kultury i Wypoczynku

                B u l w a r y n a z a p l e c z u u l. D w o r c o w e j – tereny spacerowe
                nad Brdą w pobliżu Śluzy Miejskiej i mostu Królowej Jadwigi., na rzece miejsce
                zimowania setek łabędzi.

                P a r k p r z y u l. U n i i L u b e l s k i e j (20 ha) – obejmuje tereny
                nad Brdą w okolicy dworca kolejowego wraz z bulwarami,

                P a r k p r z y u l. k a r d. W y s z y ń s k i e g o – powstały w latach 70-
                tych, sąsiaduje z Parkiem na os. Leśnym,

                P a r k i j e z i o r o „B a l a t o n” – położone na osiedlu Bartodzieje,
                stanowi enklawę spokoju, zieleni na osiedlu, zawiera spore jezioro z
                wodotryskami, w nocy podświetlanymi,

                S k w e r p r z y f a l o w c u n a o s. B ł o n i e – zielona enklawa na
                osiedlu

                P a r k l e ś n y n a o s. B ł o n i e – zagospodarowany teren leśny na
                skraju osiedla wyposażony m.in. w ścieżki spacerowe, nasadzenia, ławki, place
                zabaw

                P a r k p r z y u l.
                • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 09.03.05, 15:19
                  P a r k l e ś n y n a o s. B ł o n i e – zagospodarowany teren leśny na
                  skraju osiedla wyposażony m.in. w ścieżki spacerowe, nasadzenia, ławki, place
                  zabaw

                  P a r k p r z y u l. N a k i e l s k i e j – obejmuje zagospodarowany teren
                  leśny m.in. z ogródkami jordanowskimi dla dzieci, w pobliżu zabytkowe śluzy
                  kanału bydgoskiego, oraz kompleksy sportowe (m.in. stadion piłkarski)

                  P a r k p r z y S z p i t a l u M i e j s k i m – fragment lasu z górą do
                  zjazdów saneczkowych, zaplecze dla mieszkańców Kapuścisk

                  4. Parki urządzone po 1989 r.
                  D o l i n a P i ę c i u S t a w ó w – park obejmujący połączone kaskadowo
                  stawy wśród zieleni, miejsce skąd w średniowieczu czerpano wodę dla miasta i
                  przesyłano drewnianymi rurociągami, w 2001 r. gruntownie odnowiony i
                  zagospodarowany,

                  P a r k M i l e n i j ny – położony nad Wisłą w dzielnicy Fordon, obejmuje
                  dawną gliniankę, brzeg Wisły i park złożony ze starodrzewu, grodzisko Wyszogród
                  z XI w., obok most kratownicowy przez Wisłę o długości 1 km.

                  P a r k „k s i ę ż y c o w y” na osiedlu Wilczak – enklawa parkowa dla
                  mieszkańców okolicznego osiedla

                  S k w e r L e o n a B a r c i s z e w s k i e g o – nad Brdą w pobliżu mostu
                  staromiejskiego, w okresie międzywojennym na tym miejscu mieścił się zabytkowy
                  spichlerz, obecnie pomnik przedwojennego prezydenta Bydgoszczy

                  P a r k w S m u k a l e – urządzony w 2001 r., obejmuje las i nabrzeże Brdy

                  P a r k l e ś n y n a o s i e d l u S i e r n i e c z e k – urządzony w
                  2001 r., wyposażony m.in. nasadzenia, ławki, ścieżki spacerowe wśród 40-60
                  letniego boru sosnowego.

                  P a r k n a o s i e d l u O s o w a G ó r a – obejmuje skarpę pradoliny
                  porośniętą lasem, w którym znajdują sie ścieżki spacerowe, u podnóża
                  rozlokowano place zabaw dla dzieci

                  S t a w o s i e d l o w y n a O s o w e j G ó r z e – w 2001 r. staw
                  zagospodarowano, wytyczono ścieżki spacerowe i małą architekturę, w innej
                  części osiedla znajduje się kolejny zagospodarowany staw.

                  S t a w y i t e r e n y s p a c e r o w e n a o s i e d l u P r ą d y –
                  obejmuje zagospodarowane pod kątem rekreacyjnym tereny dla mieszkańców osiedla.

                  5. Inne parki i tereny zieleni
                  J a r n a K a p u ś c i s k a c h – głęboki jar w skarpie pradoliny długi na
                  ok. 2 km i głęboki ok. 30 m, jedyny niewykorzystany jeszcze na trasę
                  komunikacyjną, atrakcyjny krajobrazowo,

                  A l e j a G ó r s k a n a s k a r p i e W y ż y n – obejmują trasę
                  spacerową wzdłuż krawędzi skarpy górnego tarasu Bydgoszczy. Brak wysokiego
                  zadrzewienia sprawia, że rozciagają się stamtąd wspaniałe widoki. Wzdłuż trasy
                  rozlokowano place zabaw dla dzieci i ławki

                  A l e j a G ó r s k a n a s k a r p i e M i e d z y n i a – obejmują
                  ścieżkę wiodącą wzdłuż krawędzi skarpy. (deniwelacja ok. 25 m). Rozciagają się
                  stamtąd rozległe widoki na zachodnie dzielnice Bydgoszczy i kanał bydgoski.

                  T e r e n y p r z y u l. N a d r z e c z n e j – obejmuje teren dawnej stacji
                  kolejowej Bydgoszcz wąskotorowa, w sąsiedztwie nowego kanału bydgoskiego
                  zbudowanego w 1915 r., śluz, kompleksów działek, półwyspu na Brdzie,
                  wykorzystywany chętnie przez wędkarzy, na Brdzie most nieczynnej kolei
                  wąskotorowej do Koronowa.

                  T e r e n y s p a c e r o w e k a n a ł u b y d g o s k i e g o – obejmują
                  ścieżki spacerowe po obu stronach kanału, wśród drzew i zabudowy willowej,
                  ciągnące się na przestrzenui ok. 4 km od plant nad Kanałem do śluzy u granic
                  miasta, wykorzystywane chętnie przez wędkarzy

                  T e r e n y s p a c e r o w e g ó r n e j B r d y - obejmują ścieżki
                  spacerowe po obu stronach rzeki, na osiedlach Jachcice, Piaski, Czyżkówko i
                  Smukała. Rzeka w tym miejscu ma dziki, naturalny charakter, jest bardzo czysta
                  i płynie wartko jak podgórska rzeka. W sprzyjających miejscach urządzone są
                  sezonowe kapieliska.

                  P a r k n a G l i n k a c h – zróżnicowany las liściasty wykorzystywany do
                  spacerów przez mieszkańców osiedla Glinki, miejsce głośnej katastrofy lotniczej
                  w 2002 r.

                  T e r e n y n a d B r d ą n a o s. S i e r n i e c z e k – tereny
                  obejmujące otoczenie rzeki Brdy blisko jej ujścia do Wisły, znajduje się tam
                  m.in. „cypel” – długi i wąski półwysep na Brdzie, w pobliżu znajduje się tor
                  regatowy i most kolejowy na Brdzie z 1932 r.

                  W y s p a n a B r d z i e w o k o l i c y u l. S p o r n e j – wyspa
                  porośnięta lasem łęgowym z polanami z roślinnością łakową. W 2003 r urządzono
                  na wyspie pole golfowe.

                  D o l i n a Ś m i e r c i w dzielnicy Fordon – mieści się w naturalnym leśnym
                  wąwozie, obejmuje m.in. cmentarz pomordowanych tutaj mieszkańców Bydgszczy w X
                  1939 r, monumentalny pomnik, golgotę i trasy spacerowe obejmujące okoliczne
                  wzgórza,

                  W z g ó r z a f o r d o ń s k i e – strefa krawędziowa pradoliny Wisły,
                  wysokość względna dochodzi do 60 m, wśród wzgórz mieszczą się malownicze parowy
                  ze strugami oraz izolowane ze wszystkich stron uroczyska. Występuje duże
                  nagromadzenie różnorodnej roślinności – m.in. muraw kserotermicznych, lasów
                  liściastych w dolinach. Ze wzgórz rozpościera się widok na dzielnicę Fordon
                  oraz Bydgoszcz, zakole Wisły, Dolinę Dolnej Wisły, Puszczę Bydgoską

                  W a ł y f o r d o ń s k i e – tereny spacerowe, piękne krajobrazowo dla
                  mieszkańców starego Fordonu i osiedla Nad Wisłą, obejmują ścieżkę spacerową na
                  wałach nadwiślańskich otaczających dzielnicę, oraz 5 km nadwiślańskich dzikich
                  plaż i starorzeczy

                  O t o c z e n i e T o r u R e g a t o w e g o – tereny leśne ze ścieżkami
                  spacerowymi wokół dużego zbiornika wodnego wykorzystywanego do zawodów
                  regatowych wioślarskich i żeglarskich, w pobliżu śluza, po której można przejść
                  na wyspę

                  W z g ó r z a ł ę g n o w s k i e – zalesiona strefa krawędziowa pradoliny
                  Wisły (grąd), wysokość względna dochodzi do 40m, wśród wzgórz mieszczą się
                  malownicze parowy. Ze wzgórz rozpościera się widok na Łęgnowo, dzielnicę Fordon
                  oraz zakole i Dolinę Dolnej Wisły.

                  S t r e f a r e k r e a c y j n a J a n o w o – tereny w sąsiedztwie zakola
                  Brdy i dużego kompleksu leśnego. Mieści się tam m.in. ośrodek wypoczynkowy,
                  stanica wodna, kompleks działek rekreacyjnych, sanatorium, plaże nad Brdą.

                  P a r k l e ś n y n a o s. B a j k a – tereny spacerowe dla mieszkańców
                  fordońskiego osiedla m.in. w sąsiedztwie kortów tenisowych i boisk sportowych

                  P a r k l e ś n y n a o s. S z y b o w n i k ó w - tereny spacerowe dla
                  mieszkańców fordońskiego osiedla

                  P a r k l e ś n y n a o s. K a s z t e l a n k a - tereny spacerowe dla
                  mieszkańców fordońskiego osiedla, m.in w sąsiedztwie stadionu
                  piłkarskiego „Wisła”

                  P a r k l e ś n y n a o s. N i e p o d l e g ł o ś c i - tereny spacerowe
                  dla mieszkańców fordońskiego osiedla

                  P a r k l e ś n y n a o s. B r d y u j ś c i e - tereny spacerowe dla
                  mieszkańców osiedla

                  P a r k l e ś n y n a o s. P r z y l e s i e - tereny spacerowe dla
                  mieszkańców osiedla

                  P a r k l e ś n y A k a d e m i i T e c h n i c z n o – R o l n i c z e j -
                  tereny leśne otaczające kompleksy uczelniane i akademiki oraz gliniankę

                  P a r k l e ś n y n a o s. C z e r s k o P o l s k i e – enklawa leśna ze
                  sztucznym stawem, wykorzystywana do rekreacji przez mieszkańców okolicznego
                  osiedla

                  P a r k l e ś n y n a o s. F l i s y – teren leśny graniczący z kanałem
                  bydgoskim wykoorzystywany do rekreacji przez mieszkańców okolicznego osiedla

                  L a s „k u j a w s k i”- Puszcza Bydgoska – graniczy z domami mieszkalnymi
                  południowych osiedli Bydgoszczy, zaplecze spacerowe dla mieszkańców górnego
                  tarasu – m.in. osiedli Wyżyny, Kapuściska, Glinki i Wzgórze Wolności. Ciekawe
                  walory krajob
                  • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 09.03.05, 15:20
                    L a s „k u j a w s k i”- Puszcza Bydgoska – graniczy z domami mieszkalnymi
                    południowych osiedli Bydgoszczy, zaplecze spacerowe dla mieszkańców górnego
                    tarasu – m.in. osiedli Wyżyny, Kapuściska, Glinki i Wzgórze Wolności. Ciekawe
                    walory krajobrazowe

                    L a s „G d a ń s k i” – zaplecze rekreacyjne dla mieszkańców Bydgoszczy,
                    zwłaszcza jej północnej części

                    L a s „s z u b i ń s k i” – zaplecze spacerowe dla mieszkańców osiedli Błonie,
                    Miedzyń i Prądy, mieści przyrodniczą ścieżkę dydaktyczną na granicy z gminą
                    Białe Błota

                    L a s „k o r o n o w s k i” - zaplecze spacerowe dla mieszkańców osiedli Osowa
                    Góra, Flisy, Czyżkówko, Smukała, zróżnicowany gatunkowo, pełen jagód i grzybów

                    L a s „j a c h c i c k i ” – zaplecze rekreacyjne dla mieszkańców Jachcic,
                    suchy bór sosnowy porastający dawny poligon z czasów pruskich. Ciekawy
                    krajobrazowo z powodu odmiennego charakteru od innych lasów otaczających
                    Bydgoszcz

                    L a s „r y n k o w s k i” - zaplecze rekreacyjne dla mieszkańców osiedli
                    Leśne, Jachcice, Piaski i Smukała, zróżnicowany gatunkowo, pełen jagód i
                    grzybów i walorów krajobrazowych, jako że jest położony w strefie krawędziowej
                    pradoliny. W okresie międzywojennym jedno z bardziej popularnych miejsc
                    wypoczynku.

                    L a s „j a r u ż y ń s k i” - zaplecze spacerowe dla mieszkańców osiedli
                    Tatrzańskiego i Nad Wisłą, zróżnicowany gatunkowo, pełen jagód i grzybów. W
                    części leżącej nad
                    50-metrową skarpą Doliny Wisły las złożony jest z dębów, buków, grabów,
                    jesionów, w parowach płyną strumienie uchodzące do Wisły

                    L a s „o s t r o m e c k i” - zaplecze dla mieszkańców dzielnicy Fordon, a
                    nawet całej Bydgoszczy ze względu na wyjątkowość szaty roślinnej.

                    M a ł a K ę p a – starorzecze po wschodniej stronie zakola Wisły porośnięte
                    lasem łęgowym i pokryta kilkudziesięcioma okresowymi jeziorkami, odwiedzana
                    przez miłośników przyrody i turystyki. Znajduje się tu kilkanaście pomników
                    przyrody. Ostoja dzikich zwierząt, rezerwat przyrody.

                    W i e l k a K ę p a – rezerwat, dobrze zachowany fragment lasu łęgowego z
                    udziałem olszy i klonu polnego na terenie zalewowym po wschodniej stronie
                    Wisły, odwiedzana przez miłośników przyrody i turystyki z całego miasta

                    6. Zabytkowe cmentarze
                    W Bydgoszczy znajduje się ok. 20 cmentarzy. Niektóre z nich są zabytkowe.
                    - Starofarny – ul. Grunwaldzka 15, założony w 1809 (1,9 ha)
                    - Nowofarny – ul. Artyleryjska 10 (1906 r.), parafii farnej (11,5 ha)
                    - ul. Ludwikowo 2 (1929 r.), parafii Najśw. Serca Pana Jezusa - (8,5 ha)
                    - ul Lotników (1933 r.), parafii Św. Trójcy (4 ha)
                    - ul. Kossaka (1923 r.), parafii Matki Boskiej Nieustającej Pomocy – (3,5 ha)
                    - ul. Szubińska (Błonie) – założony w1933 r. (4 ha)
                    • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 09.03.05, 15:21
                      Dalej Walor 5: ETNOGRAFIA
                      Bydgoszcz leży na styku krain etnograficznych:
                      - Kujaw (południe i południowy wschód)
                      - Krajny (zachód i północny zachód)
                      - Pałuk (południowy zachód)
                      - Pomorza Nadwiślańskiego - Bory Tucholskie i Kociewie (północ)
                      - Ziemi Chełmińskiej (wschód)

                      Nie jest pewne, czy można to uznać za walor, ale zapewne urozmaica kulturowy i
                      mentalny obraz Bydgoszczy.
                      Urozmaica to również turystycznie okoliczne tereny.

                      Graniczne położenie Bydgoszczy utrudnia jasne zidentyfikowanie konkretnej
                      krainy etnograficznej. Miasto jest raczej mozaiką ludzi o różnych odcieniach
                      kulturowych.
                      Jednym z efektów takiego stanu jest to, że miasto jest otwarte i nie utrudnia
                      asymilacji osób pochodzących z innych regionów. Z kolei osoby z sąsiednich
                      krain etnograficznych o silnej tożsamości kulturowej znajdą w Bydgoszczy swoich
                      krajan. Sprawę komplikuje napływ po wojnie ludności kresowej i z południa
                      Polski.
                      Innym efektem jest podkreślanie „bydgoskości”. Większość osób identyfikuje się
                      raczej z miastem, niż konkretną krainą etnograficzną.

                      Losy historyczne Bydgoszczy i Fordonu nie sprzyjały wykształceniu stałej
                      tożsamości.
                      W średniowieczu osada Bydgoszcz i Wyszogród należały do pomorskiego księstwa
                      nakielskiego. Po wyprawie Krzywoustego w 1113 r. znalazły się w Wielkopolsce. W
                      wyniku podziału Polski na dzielnice Bydgoszcz i Wyszogród zmieniały
                      przynależność terytorialną.
                      W 1238 r. książę kujawski Kazimierz Konradowic zdołał opanować kasztelanię
                      bydgoską, natomiast sąsiedni Wyszogród pozostał nadal w rękach pomorskich.
                      Bydgoszcz pozostała w inowrocławskim księstwie kujawskim, natomiast Wyszogród
                      przechodził do Kujaw, Pomorzan, następnie księcia wielkopolskiego Przemysława
                      II.
                      Dopiero w 1296 r. Władysław Łokietek przyłączył Wyszogród do Kujaw
                      inowrocławskich.
                      To wydarzenie w sposób trwały powiązały wyszogrodzkie z Kujawami.
                      W 1314 r. dokonano podziału księstwa inowrocławskiego na inowrocławskie i
                      księstwo bydgosko-wyszogrodzkie.
                      W maju 1330 r. Wyszogród został doszczętnie spalony, a mieszkańcy wymordowani
                      przez Krzyżaków, Bydgoszcz zajęta i okupowana przez następne 7 lat.
                      W 1337 r. na mocy układu inowrocławskiego ziemia bydgosko-wyszogrodzka
                      powróciła pod panowanie polskie, co potwierdził pokój kaliski z 1343 r.
                      zawarty przez Kazimierza Wielkiego. Wyszogród stracił znaczenie i został
                      włączony do kasztelanii bydgoskiej.
                      Od tej pory aż do 1772 r. Bydgoszcz z Fordonem, Solcem i Koronowem należała do
                      kujawskiego województwa inowrocławskiego. Bydgoszcz była w tym województwie
                      ośrodkiem równorzędnym do Inowrocławia, a potem ludnościowo i gospodarczo go
                      przewyższającym (XV-XVIII w.). Po sąsiedzku istniało województwo brzesko-
                      kujawskie, które obejmowało teren dzisiejszych powiatów: radziejowskiego,
                      aleksandrowskiego i włocławskiego. Siedzibą wojewody był Brześć Kujawski, ale
                      najważniejszym ośrodkiem – Włocławek. Oba województwa kujawskie były
                      zintegrowane przez wspólny sejmik w Radziejowie. Z tego okresu ponad 500 lat
                      pochodzi tożsamość historyczna i odrębność Kujaw.
                      Po rozbiorach Polski Bydgoszcz została stolicą obwodu nadnoteckiego, a
                      następnie departamentu Księstwa Warszawskiego obejmującego obszar zbliżony do
                      dzisiejszego województwa kujawsko-pomorskiego. Od 1815 r. przez 105 lat była
                      stolicą obwodu regencyjnego w ramach Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Z tego
                      okresu pochodzi wielkopolska tradycja Bydgoszczy. Wielu mieszkańców północnej
                      wielkopolski osiedlało się w Bydgoszczy, ale również mieszkańców Pomorza.
                      Po wyzwoleniu w 1920 r. radni miasteczka Fordon rozpatrywali projekt zmiany
                      nazwy miasta na... Wyszogród Wielkopolski.
                      Po 1920 r. Bydgoszcz znalazła się w woj. poznańskim ustalonym wg granic
                      regencji pruskich.
                      W II Rzeczpospolitej rosło znaczenie Pomorza, przez rangę dostępu do morza.
                      Wielki Gdańsk był wolnym miastem. W województwie pomorskim nie było
                      dominującego miasta. Wyznaczony na stolicę Toruń był dwukrotnie mniejszy od
                      Bydgoszczy. Przez 15 lat trwały starania Bydgoszczy i okolicznych powiatów o
                      zmianę przynależności wojewódzkiej do Pomorza i zlokalizowanie w Bydgoszczy
                      władz wojewódzkich. W 1936 r. doszło do tego.
                      Budowa linii kolejowej Śląsk-Bydgoszcz-Gdynia, rozbudowa Gdyni, wzrost
                      gospodarczego znaczenia Bydgoszczy – to wszystko przemawiało za stolicą
                      województwa pomorskiego w Bydgoszczy. Decyzje uprzedził wybuch II wojny
                      światowej. Po wojnie Bydgoszcz została stolicą województwa pomorskiego, a
                      później bydgoskiego będącego spuścizną przedwojennego regionu. Część północną
                      przydzielono Gdańskowi, południową Bydgoszczy. Województwo obejmowało cześć
                      Pomorza Nadwiślańskiego, Krajnę, Ziemię Chełmińską i Dobrzyńską, całe Kujawy.
                      Po reformie z 1975 r. niewiele się zmieniło. Województwo bydgoskie nadal było
                      mozaiką Pomorza, Pałuk, Krajny i Kujaw.

                      Obecnie w Bydgoszczy istnieje podział opinii co do przynależnosci
                      etnograficznej. Zgodnie z tradycją przed i powojenną zalicza się miasto do
                      Pomorza. Dużo jest jednak osób identyfikujacych się z Kujawami. Inni wskazują
                      na Krajnę, która chyba najbardziej jednoznacznie ciąży ku Bydgoszczy. Większość
                      nie identyfikuje się etnograficznie. Mówi o sobie: „bydgoszczanie”.
                      Moim zdaniem Bydgoszcz jest historycznym miastem kujawskim, które powinno
                      powrócić do staropolskiej tożsamości. Niekoniecznie przez przyjęcie kujawskiej
                      kultury ludowej, tylko uznanie historycznych korzeni.
                      Wydaje się, że najczęściej z Kujawami kojarzą Bydgoszcz mieszkańcy Polski.
                      Jednocześnie nie należy zrywać zakorzenionych w XX w. powiązań „pomorskich”, a
                      także zwrócić uwagę na spory udział ludności o korzeniach krajeńskich,
                      pałuckich, wielkopolskich.
                      cdn.
                      • Gość: louis IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 09.03.05, 16:48
                        Panie PIT - MOJE NAJWYŻSZE UZNANIE !!!!!!!! Świetna robota!
                        Podejrzewam, że mieszkańcy Bydgoszczy niezbyt sobie zdają sprawę z powyższych
                        walorów naszego miasta, a szkoda. Tym bardziej takie kompendium podnosi na
                        duchu, zwłaszcza naszą młodzież jako, że to ona głównie "przesiaduje" w Internecie.
                        Co do ludności Bydzi - pamiętam wiadomość w którejś z naszych gazet pod koniec
                        lat 70-tych (lub we wszystkich lokalnych) pod tytułem "Witamy 400-to tysięcznego
                        bydgoszczanina" i reportaż ze szpitala... Ale to przykra prawda, że wszystkie
                        miasta w Polsce się wyludniają...
                        Pozdrowionka...
    • Gość: torunianka IP: *.petrus.com.pl 09.03.05, 22:09
      ale... czy mogę trochę pomarudzić?
      Ja bym wolała taki wątek o Bydgoszczy mieć rozpisany.
      Jakbyś tak każdy obiekt w jednym poście podał, z wyraźnie podanym tematem,
      to dałbyś nam świetny przewodnik:)
      • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 09.03.05, 22:35
        Dzięki za twórczą krytykę.
        Postaram się poprawić.
        Pozdr.

        Bardzo cenię twoje opinie torunianko.
        • Gość: torunianka IP: *.petrus.com.pl 09.03.05, 22:47
          bardzo dziękuję, nie tylko za obietnicę spełnienia mej prośby, ale i za miłe
          słowa:)
          serdecznie pozdrawiam człowieka czynu:)
      • 21.04.05, 10:29
        Na miejscu PIT opublikowałbym i zrobił trochę kasy!
    • 10.03.05, 11:17
      PIT jestes swietnym rzecznikiem miasta Bydgoszczy!!!
      • Gość: louis IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 10.03.05, 14:58
        PIT - kimkolwiek jesteś - "przybij piątkę"!!!!
        Napisz może coś o znanych ludziach z Bydzi, nikt lepiej od ciebie tego nie zrobi!!!!
        • Gość: anita IP: *.zicom.pl / *.zicom.pl 10.03.05, 17:30
          Ja także bardzo dziękuję. Zawsze chciałam odwiedzić Bydgoszcz, może uda mi się
          w tym roku. Twój przewodnik to nieocenione źródło informacji. Pozdrawiam!
          • Gość: stef IP: *.tvgawex.pl 10.03.05, 19:28
            PIT już tyle komplementów popłynęło w twoją stronę!! ale i ja CI Gratuluję I
            popeiram pomysł PROMOCJI MIASTA DLA NAS samych [mieszkańców ] BO faktycznie są
            ludzie którzy NIE ZNAJĄ WOGÓLE swego miasta!!!!!!
            • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 10.03.05, 21:00
              Dalej Walor 6: TRADYCJE HISTORYCZNE

              Bydgoszcz jest miastem średniowiecznym i rdzennie polskim. Prawa miejskie
              posiada już 659 lat, a osada istniała w czasach prehistorycznych. Protoplastą
              bydgosko-fordońskiego „dwumiasta” jest Wyszogród zasiedlony za czasów Bolesława
              Chrobrego. Jeszcze wcześniej istniały grody prasłowiańskie w Zamczysku,
              Strzelcach Dolnych, Pawłówku.

              1. Średniowieczna Bydgoszcz
              Pierwsza wzmianka o kasztelanie bydgoskim Suzzlaus de Budegac pochodzi z 1238 r.
              Wcześniejszą genezę ma osada i zbudowany w XII w. romański kościół pw. św.
              Idziego.
              Obecność romańskiego kościoła świadczy o wczesnym zasiedleniu i znaczeniu osady
              na trakcie bursztynowym. W tym miejscu omijano Wisłę pokonując brodem Brdę.
              19 kwietnia 1346 r. Kazimierz Wielki lokował miasto na prawie magdeburskim.
              Miało nazywać się Koenigsburg czyli Królewiec. Król traktował miasto w
              szczególny sposób.
              Nadał Bydgoszcz swemu przybranemu synowi Kaźkowi Słupskiemu, który wg zamierzeń
              króla miał być spadkobiercą piastowskiej korony.

              Obszar i mury:
              10 ha w obrębie murów miejskich. Mury były ceglane, gotyckie, budowane w wątku
              polskim. W ciąg murów obronnych wtopione były 4 baszty i 3 bramy miejskie:
              - Gdańska u wylotu mostu przez Brdę
              - Kujawska (Toruńska) u wylotu dzisiejszej ul. Długiej
              - Poznańska (Chwytowska) u wylotu ul. Długiej
              Miasto od strony południowej oraz wyspę zamkową ze wszystkich stron otaczały
              fosy wypełnione wodą.
              W swoich kronikach z pocz. XVII bernardyni piszą, że całe miasto jest murowane.
              Do dzisiaj żadna z bram nie zachowała się. Pozostały jedynie fragmenty murów
              miejskich, oraz fragmenty fos.
              W ludności Bydgoszczy liczącej około 5 tyś. osób zdecydowanie przeważali
              Polacy, ale istniała też kolonia niemiecka i szkocka.
              Miasto mieściło się w pierwszej dziesiątce miast Korony Polskiej.

              Kościoły:
              - romański kościół pw. św. Idziego (budowa XII w.) – rozebrany w 1879 r.
              - gotycki kościół farny (budowa 1466-1502) - istnieje
              - kościół i szpital św. Ducha – rozebrany w I poł. XIX w.
              - klasztor karmelitów (1550) – rozebrany w XIX w.
              - kościół św. Stanisława (1529) ze szpitalem – rozebrany w I poł. XIX w.
              - gotycki kościół bernardynów pw. św. Jerzego (1557) - istnieje
              - klasztor bernardynów – istnieje (przebudowany)
              - kościół św. Trójcy (konsekracja 1579 r.) – rozebrany w XIX w., obecny kościół
              pw. św. Trójcy zbudowano na pocz. XX w.
              - szpital z kaplicą św. Krzyża – rozebrany w XIX w.
              - gotycki kościół Klarysek (1582) – istnieje
              - klasztor Klarysek (1615-18) - istnieje
              - kosciół jezuitów z 2 wieżami na Starym Rynku (budowa 1620) – rozebrany w 1940
              r. przez hitlerowców
              - kościół św. Mikołaja w Fordonie – parafia ma tradycje z XI w. (Wyszogród),
              kosciół murowany powstał w 1600 r., a w obecnym kształcie w 1927-29

              Zakony:
              - karmelici
              - klaryski
              - bernardyni
              - jezuici od 1617 r.

              Przedmieścia:
              - Gdańskie na północnym brzegu Brdy w otoczeniu kościoła i szpitala św. Ducha
              oraz klasztoru karmelitów
              - Kujawskie wokół kościoła św. Idziego, św. Stanisława ze szpitalem, św.
              Jerzego i klasztoru bernardynów
              - Poznańskie wokół kościoła św. Trójcy i szpitala z kaplicą św. Krzyża
              - Wyspa Młyńska od 1594 r. funkcjonowała mennica królewska i kilka młynów (stąd
              nazwa wyspy po dzień dzisiejszy).

              Inne obiekty:
              - Zamek Królewski Kazimierza Wielkiego (1347) ceglany, na sztucznym wzgórzu
              otoczonym odnogą Brdy, wyraźnie oddzielony od reszty miasta fosą, wałami i
              okopami. - wysadzony przez Szwedów, rozebrany w 1773 i w końcu XIX w. przez
              Prusaków
              Mieszkali w nim m.in. królowie Władysław Jagiełło, Kazimierz Jagiellończyk,
              zimę 1577 r. spędził Stefan Batory, a jesień 1656 r. Jan Kazimierz.
              - Gotycki Ratusz z wieżą pośrodku Rynku (1515) – spalony w 1709 r., rozebrany w
              XIX w.
              - Kolegium Jezuickie (fundator: kanclerz Jerzy Ossoliński) – obecnie Ratusz
              bydgoski
              - Mennica królewska na Wyspie Młyńskiej od 1594 r. – rozebrana przez Prusaków w
              1831 r.
              - Młyny królewskie na Wyspie Młyńskiej
              - Skład soli na przedmieściu kujawskim (1522), którą dowożono z kopalń
              małopolskich i ruskich
              - Wodociągi z rur dębowych (1523). Wykonał je Walenty z Bochni. Woda spływała
              ze stawów w okolicy dzisiejszego marketu Castorama (Dolina Pięciu Stawów)
              - liczne prywatne spichlerze zbożowe szlachty wielkopolskiej i kujawskiej

              Szkoły:
              - szkoły klasztorne karmelitów, bernardynów
              - szkoły parafialne
              - gimnazjum (sporne wobec zniszczenia większości źródeł historycznych)
              - bernardyńskie studium filozoficzne
              - kolegium jezuickie od 1648 r.

              Kultura:
              - teatr szkolny w Kolegium Jezuickim
              - biblioteka klasztorna bernardynów (częściowo zachowana do dzisiaj)
              - Kronika Bydgoszczy napisana w 1637 r. przez burmistrza Wojciecha Łochowskiego
              na wzór kroniki Jana Długosza
              Najwybitniejszym uczonym przedrozbiorowej Bydgoszczy był bernardyn Bartłomiej -
              autor pierwszego słownika łacińsko-polskiego.

              Po wielkiej wojnie polsko-krzyżackiej z 1410 roku rozpoczął się okres
              prosperity dla Bydgoszczy. Bogata szlachta kujawska i wielkopolska (Szarlejscy,
              Kościeleccy) prowadzili handel z miastami pruskimi i wybrzeżem bałtyckim.
              Gród korzystał z dogodnego położenia geograficznego i stawał się znanym w kraju
              ośrodkiem wymiany handlowej. Jego rola w miarę upływu lat wzrastała.

              W mieście istniały bractwa kupieckie: Kramarzy, Szyprów i Sterników. Fakt
              istnienia w mieście 2 bractw związanych ze spławem wiślanym potwierdza istotną
              rolę handlową miasta.
              Bydgoszcz leżała na lądowym szlaku handlowym ze Śląska i Wielkopolski do
              Gdańska (z Wrocławia przez Zduny, Pyzdry, Wrześnię i Gniezno). Przez
              Bydgoszcz wiodła też droga z Krakowa do Gdańska (przez Brześć Kuj., Bydgoszcz,
              Tucholę). Najbardziej ożywione kontakty miała w tym zakresie z Toruniem (piwo,
              gorzałka, miód, sól, skóry, wełna, wyroby metalowe).
              Handlowano również z Gdańskiem, Poznaniem i Krakowem. Toruńskie prawo składu
              niewygodne dla kupców krakowskich kierowało ich uwagę na Bydgoszcz. Tworzyli tu
              własne emporia handlowe, najdalej wysunięte na północ.
              W mieście rozwijało się rzemiosło (13 cechów rzemieślniczych).

              Znacznie większe znaczenie posiadała Bydgoszcz w handlu spławnym. Prawo
              prowadzenia takiego handlu szlakiem Brda-Wisła otrzymała w 1346 r. na mocy
              przywileju lokacyjnego. Cały XV wiek to okres walki Bydgoszczy z Toruniem,
              który starał się zachować monopolistyczne stanowisko, jako pośrednik w handlu z
              Gdańskiem. W 1484 król Kazimierz Jagiellończyk w przywileju potwierdził
              mieszczanom bydgoskim prawo uprawiania handlu spławnego na Wiśle. Ostatecznie
              walka z Toruniem zakończyła się w 1537 r. utratą przez Toruń prawa składu.
              Powyżej Bydgoszczy Brdę wykorzystywano do spławu drewna z lasów bydgoskich i
              koronowskich.
              Z Bydgoszczy spławiano zboże, piwo, wyroby rzemieślnicze. Zboże pochodziło z
              Kujaw i znacznej części Wielkopolski. Poniżej miasta wzdłuż Brdy szlachta
              wielkopolska budowała własne spichlerze, które wykorzystywano do magazynowania
              zboża do handlu. Na tym tle dochodziło do zatargów z mieszczanami.
              Wg liczby statków zarejestrowanych w komorze wiślanej w Białej Górze wynika ,że
              w 1579 r. co szósty statek zdążający do Gdańska miał port macierzysty w
              Bydgoszczy.
              W samym mieście pobudowano liczne spichlerze (o konstrukcji ryglowej), do
              magazynowania zboża oczekującego na spływ.
              W II połowie XVI w. Bydgoszcz obok Torunia była największym ośrodkiem handlu
              zbożowego w Polsce wyprzedzając znacznie inne miasta kujawskie, pomorskie,
              mazowieckie i małopolskie. (W 1564 – 1573 r. z Bydgoszczy spławiano średnio
              rocznie 2030 łasztów, z Torunia 2600 łasztów zboża i mąki, a np. z Włocławka
              450 łasztów, Warszawy 384 łaszty)
              Najwięcej zboża przywożono do Bydgoszczy z północnych Kujaw, całej Krajny,
              powiatu kcyńskiego i gnieźnieńskiego.
              Oprócz zboża spławiano sól z żupy bydgoskiej i piwo. Pi
              • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 10.03.05, 21:01
                Oprócz zboża spławiano sól z żupy bydgoskiej i piwo. Piwo bydgoskie było w XVI
                wieku jednym z najbardziej znanych w kraju obok piw piątkowskiego,
                piotrkowskiego, , łęczyckiego, żnińskiego i przemyskiego.

                W 1594 r. król Jan III Waza zezwolił na otwarcie prywatnej mennicy w
                Bydgoszczy. Stanisławowi Citkowskiemu. W 1613 roku została upaństwowiona. Na
                pocz. XVII w. bydgoska mennica była jedyną czynną w Koronie. Istniała do 1688 r.

                2. Średniowieczny Fordon
                Obecnie Fordon jest w granicach Bydgoszczy, a w ciągu wieków jego powiązania z
                Bydgoszczą były znaczne, więc celowe jest ukazanie jego historii (podobnie
                Solec Kujawski i Koronowo).
                Od XI do XIV w. nad urwistym brzegiem Wisły 1.5 km od ujścia Brdy istniał
                castrum Wisegrod wymieniony przez Galla Anonima pod datą 1113 r. Wyszogród był
                pogranicznym grodem pomorskim (IX w.) o charakterze wojskowym, następnie
                polskim grodem (XII do XIII w.) otoczonym podwójnym pierścieniem wałów. We
                wnętrzu obiektu wyeksplorowano warstwę kulturową zawierającą relikt zabudowy w
                postaci chat zrębowych, jam i palenisk spełniających funkcje gospodarcze i
                produkcyjne. Ok. 100 m od grodziska znaleziono obosieczny miecz z XII w.
                W 1327 r. Władysław Łokietek przejął dzielnicę inowrocławską (w tym księstwo
                bydgosko-wyszogrodzkie) i wzmocnił militarnie Wyszogród, kierując ataki na
                terytoria krzyżackie po drugiej stronie Wisły. W 1330 r. Krzyżacy skierowali
                wyprawę przeciwko grodowi. Załoga 200 ludzi broniła się do końca. 12 maja
                obrońcy zostali wycięci do ostatniego, gród doszczętnie spalony.
                W 1380 ziemię bydgosko-wyszogrodzką przekazano księciu Władysławowi
                Opolczykowi.
                Po zniszczeniu przez Krzyżaków nie podjęto odbudowy grodu. Wyszogrodzkie
                zostało włączone do kasztelanii bydgoskiej. Jednak osadnictwo nie zanikło
                zupełnie. Pozostała wieś zwana Wyszogrodem i parafia.
                21 października 1382 r. Władysław Opolczyk powołał na prawie chełmińskim miasto
                Wyszogród-Hoghemburg. Patrymonium obejmowało 4 wsie (Pałcz, Łoskoń, Miedzyń,
                Wyszogród) i 5 wysp na Wiśle. Miasto miało prawo pobierania cła na Wiśle i
                prawo składu. Powołany do życia nowy ośrodek miejski powstał na nowym obszarze
                2.5 km na wschód w centrum dzisiejszego Fordonu. – miejscu adekwatnym dla
                przewidywanej roli miasta w obsłudze handlu wiślanego. Pierwotna nazwa została
                zarzucona. Pojawiła się nowa nazwa Fordon – wymieniona po raz pierwszy w 1409
                r. Nazwa określała funkcję miasta. Fordan - oznaczało bowiem pobieranie opłat
                celnych na rzece. 4 lipca 1424 r. król Władysław Jagiełło, który w międzyczasie
                przejął ziemię bydgosko-wyszogrodzką od Władysława Opolczyka – wystawił nowy
                dokument lokacyjny. Tym razem widniało tam określenie Fordan. Król dokonał
                reorganizacji prawnej miasta, w miejsce prawa chełmińskiego wprowadził prawo
                magdeburskie. Przyczyną zmiany była walka z Zakonem o żeglugę na Wiśle. Fordon
                z Bydgoszczą i Solcem stanowił zespół ośrodków, które znajdowały się w centrum
                tych walk. W myśl przywileju Opolczyka miastem wzorcowym dla Fordonu został
                Toruń, konkurent handlowy strony polskiej. Jagiełło jako miasto wzorcowe
                wyznaczył Bydgoszcz, eliminując tym samym Toruń z wywierania wpływu na Fordon.
                Starosta bydgoski Janusz Brzozogłowy został wójtem fordońskim. Tym samym trzy
                miasta Bydgoszcz, Fordon i Solec będące bramami w kierunku Pomorza i Ziemi
                Chełmińskiej stały się jednolitym zapleczem dla Kujaw.
                Patrymonium miejskie wyznaczone dokumentem Władysława Jagiełły obejmowało
                okoliczne wsie i osady m.in. Rybaki, Niecponie, Łoskoń, Pałcz, Jasieniec,
                Suczyn, Mały Fordonek, Siersko, Siernieczek, Ujście, 4 wyspy na Wiśle m.in.
                Wielką Kępę Ostromecką.
                (tereny dzisiejszej Bydgoszczy na wschód od wiaduktów warszawskich) Natomiast
                tereny dawnego grodu Wyszogród pozostały niezamieszkane.
                Liczba mieszkańców miasta wynosiła w 1583 r. ok. 200, a w 1663 r. 470 osób –
                więcej niż w Pakości, Koronowie. W 1774 r. Fordon posiadał 861 mieszkańców, w
                tym 528 Żydów.
                W 1441 r. miasto wraz ze starostwem bydgoskim, Gniewkowem i Solcem znalazło się
                w rękach kasztelana i starosty inowrocławskiego Mikołaja Szarlejskiego. W 1457-
                1600 Bydgoszcz i Fordon przejęli Kościeleccy. W XVI w. w Fordonie funkcjonowała
                komora celna o lokalnym znaczeniu. Dopiero przeniesienie w 1594 r. przez
                Zygmunta III Wazę miejsca pobierania cła wiślanego z Białej Góry nad Nogatem do
                Fordonu było czynnikiem sprzyjającym rozwojowi miasta i sąsiedniej Bydgoszczy.
                W czasie „potopu szwedzkiego” w 1656 r. miasto zostało doszczętnie spalone. W I
                połowie XVIII w. wskutek ustawicznych pochodów wojsk, ściągania kontrybucji i
                podatków, w Fordonie zasiedlonych było tylko 12 domów. Miasto ulegało
                kilkakrotnemu spaleniu i zalaniu przez powódź na Wiśle w 1713 r. Fordon, choć
                miał bardzo dogodne położenie, nie uczestniczył w handlu wiślanym. To Bydgoszcz
                była okolicznym centrum skupu zboża. Mieszkańcy trudnili się rolnictwem,
                rzemieślnictwem, piwowarstwem oraz skromniej kupiectwem. Na terenie miasta
                istniał od 1556 r. drewniany kościół, w 1600 r. zbudowany jako murowany.
                W mieście istniał szpital – przytułek dla ubogich i szkoła prowadzona przez
                parafię.
                Żydzi w Fordonie pojawili się na pocz. XVI w. Posiadali synagogę, odbudowaną w
                1699 r. i 1781 r. Byli znaczącym odsetkiem mieszkańców, w pewnych okresach
                stanowili więcej niż połowę ludności.
                Centralnym punktem miasta był rynek. Ulice były wąskie, nie było murów
                miejskich. Tylko kilka obiektów było murowanych: kościół, komora celna i domy
                niektórych mieszczan.
                Droga do Bydgoszczy prowadziła inaczej niż dzisiaj – drogą jarużyńską na północ
                od miasta. W miejscu przyszłego mostu przez Wisłę znajdowała się przystań wodna
                zapewniająca połączenie Fordonu z Ostromeckiem.
                Z ważnych inwestycji po 1772 r.:
                W 1859 r. utwardzono drogę do Bydgoszczy, wzmocniono brzegi Wisły.
                Po uruchomieniu kanału bydgoskiego Fordon dzięki położeniu na styku żeglugi
                Gdańsk-Berlin stał się miejscem pobierania opłat i nadzoru transportu
                rzecznego. W 1780-83 zbudowano okazały budynek Dyrekcji Ceł i Akcyzy (dzisiaj
                więzienie).
                W 1885 r. połączono Fordon linią kolejową z Bydgoszczą, zbudowano remizę
                strażacką. W 1891-93 za 10 mln marek w złocie zbudowano most fordoński wg
                projektu radcy Georga Christopha Mehrtensa. Most był w tym czasie najdłuższym
                obiektem w Niemczech (1325 m). Ze względu na znaczenie strategiczne został
                silnie ufortyfikowany (warownie i baszty strzelnicze). Uszkodzony 2 września,
                został naprawiony przez Niemców. Wysadzony 26 stycznia 1945 r. przez oddziały
                niemieckie został ostatecznie rozebrany. W 1951-56 r. zbudowano od podstaw nowy
                most, skrócony o 300 m względem poprzedniego w wyniku zastąpienia jego
                fragmentów od strony Ostromecka nasypem ziemnym.
                [na podstawie: „Dzieje Fordonu i okolic”]
                • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 10.03.05, 21:03
                  3. Bydgoszcz miejscem wielu ważnych wydarzeń historycznych
                  1037-38
                  początek wczesnopiastowskiego grodu Wyszogród nad Wisłą u ujścia Brdy
                  1113
                  zdobycie Wyszogrodu i Bydgoszczy przez króla Bolesława Krzywoustego, który
                  wyprawił się na Pomorzan i ostatecznie przyłączył całe Pomorze do Polski
                  1330
                  Krzyżacy równają z ziemią Wyszogród, jego funkcje i znaczenie przejmuje leżąca
                  w odległości 11 km Bydgoszcz
                  VIII 1409
                  Załoga zamku bydgoskiego dokonuje wypadu pod Świecie zakończone pojmaniem
                  tamtejszego komtura Henryka von Plauen. Powracające oddziały pobijają posiłki
                  krzyżackie i zdobywają Bydgoszcz. Zajęcie Bydgoszczy i Ziemi Dobrzyńskiej jest
                  pierwszym aktem wielkiej wojny polsko-krzyżackiej.
                  6 X 1409
                  Odbicie Bydgoszczy przez Władysława Jagiełłę jako pierwszy krok działań wojsk
                  polskich w wielkiej wojnie polsko-krzyżackiej
                  8 X 1409
                  Rozejm zawarty w Bydgoszczy między Jagiełłą, a Wielkim Mistrzem Zakonu
                  Krzyżackiego Ulrichem von Jungingen, który miał obowiązywać do 24 VI 1410 r.
                  26 X 1410
                  Po victorii grunwaldzkiej i koronowskiej król Władysław Jagiełło przybywa do
                  Bydgoszczy rozpoczynając starania w celu zawieszenia broni (dalszy ciąg
                  negocjacji odbywał się na leżącej naprzeciw Torunia kępie bazarowej k.
                  Nieszawy, gdzie podpisano dokument pokojowy)
                  1454
                  Mikołaj Szarlejski – właściciel starostwa bydgoskiego utrzymuje ścisłe związki
                  z Tajną Radą Związku Pruskiego. Szarlejski mianowany przedstawicielem szlachty
                  kujawskiej i wielkopolskiej odpowiedzialnym za egzekucję postanowień aktu
                  inkorporacji Prus wydanym przez króla Kazimierza Jagiellończyka
                  1454-1466 r.
                  Bydgoszcz zapleczem wojny trzynastoletniej, tutaj kilkakrotnie przebywa król
                  Kazimierz Jagiellończyk, m.in. w Bydgoszczy dowiaduje się o śmierci matki,
                  tutaj koncentrowane są polskie wojska
                  17 VIII 1466
                  W Bydgoszczy król Kazimierz Jagiellończyk zawiera decydujący o losach wojny
                  trzynastoletniej sojusz z księciem słupskim Erykiem, po czym Krzyżacy decydują
                  się na rozmowy pokojowe (prowadzone później w Toruniu, gdzie zawarto
                  ostatecznie pokój 19 X 1466)
                  3 XI 1520
                  W Bydgoszczy obraduje Sejm Rzeczpospolitej
                  zima 1576/77
                  W Bydgoszczy na zamku zimuje król Stefan Batory. Wydaje przywilej królewski
                  wolności żeglugi na Brdzie oraz przywileje dla Fordonu
                  I 1577
                  W Bydgoszczy toczą się rokowania pokojowe w wojnie Batorego z Gdańskiem
                  VIII 1655 r. – IV 1656
                  Pierwszy okres okupacji szwedzkiej
                  Od miejsca obozowania napastników istnieje do dziś nazwa
                  dzielnicy „Szwederowo”. Rabują i wywożą księgozbiory (m.in. jezuitów)
                  21 IV 1656 r.
                  Stefan Czarniecki odbija na krótko Bydgoszcz z rąk Szwedów
                  26 V 1656 – X 1656
                  Drugi okres okupacji szwedzkiej
                  Wysadzono minami zamek, wybuchła zaraza, której ofiarami stali się m.in.
                  bernardyni
                  31 V 1656 r.
                  W Bydgoszczy król szwedzki Karol Gustaw odbywa naradę wojenną
                  X 1657
                  Rokowania na zamku bydgoskim króla Jana Kazimierza z elektorem brandenburskim w
                  obecności dyplomatów Francji i Austrii w celu zawarcia sojuszu antyszwedzkiego
                  6 XI 1657 r.
                  Król Jan Kazimierz zaprzysięża w Bydgoszczy na schodach kościoła pojezuickiego
                  traktat welawsko-bydgoski z elektorem brandenburskim i księciem Prus
                  Fryderykiem Wilhelmem. Ów traktat to jedna z najważniejszych dat w historii
                  Polski przedrozbiorowej. Pozwala zakończyć zwycięsko „potop” szwedzki, ale
                  uniezależnienie Prus skutkuje już 115 lat później rozbiorami Polski i wzrostem
                  znaczenia Niemiec w Europie.
                  1700-1733
                  Okres upadku miasta. Pobyty i rabunki wojsk: saskich (1702), szwedzkich (1703),
                  sapieżyńskich (1704), szwedzkich (1706), rosyjskich (1707), szwedzkich (1708),
                  zaraza i pożar Ratusza (1708), największa zaraza i wyludnienie miasta (1709),
                  rabunki wojsk saskich i rosyjskich (1710-1714), klęska głodu i pobyt wojsk
                  saskich i rosyjskich (1733), okupacja rosyjska (1759-1762)
                  1763-1772
                  Wzrost znaczenia miasta: Wielkopolski Trybunał Koronny odbywa sesje na zmianę w
                  Poznaniu i Bydgoszczy. Polski projekt kanału bydgoskiego. Kanał ma biec od
                  Noteci do Brdy między Zamkiem, a Rynkiem.
                  1772
                  Bydgoszcz włączona do Prus na mocy traktatu rozbiorowego i wyznaczona stolicą
                  obwodu nadnoteckiego grupującego obszary odłączone od Rzeczpospolitej (obwód
                  obejmował 4 landratury: bydgoską, inowrocławską, kamieńską i wałecką)
                  1773-1774
                  Budowa Kanału Bydgoskiego łączącego Odrę z Wisłą. (buduje 10 tyś. robotników)
                  2 X 1794
                  Zdobycie Bydgoszczy przez wojska polskie gen. Henryka Dąbrowskiego, od miejsca
                  szturmu istnieje po dzień dzisiejszy nazwa „Wzgórze Dąbrowskiego”
                  1806-1815
                  Bydgoszcz stolicą jednego z 6 departamentów w obrębie Księstwa Warszawskiego
                  1815-1918
                  Bydgoszcz stolicą regencji (województwa) w ramach Wielkiego Księstwa
                  Poznańskiego
                  1846
                  Budowa kolei i umiejscowienie w Bydgoszczy dyrekcji kolei wschodniej
                  zarządzającej siecią kolejową od Berlina po Kłajpedę
                  koniec XIX w.
                  Bydgoszcz zostaje silnie rozbudowana i uprzemysłowiona, jest miastem
                  nowoczesnym na swoje czasy, nie odbiegającym poziomem od innych miast Rzeszy,
                  zwana „małym Berlinem”, ale za cenę wyburzenia połowy zabytków staropolskich
                  1910
                  Bydgoszcz jest trzecią pod względem wielkości aglomeracją w zaborze pruskim po
                  Gdańsku i Poznaniu, liczy z przedmieściami 93 tyś. osób, posiada pierwsze
                  uczelnie wyższe – Instytut Rolniczy i Szkołę Rzemiosł i Przemysłu Artystycznego
                  1920
                  Bydgoszcz miastem powiatowym w województwie poznańskim obejmującym dawne
                  Księstwo Poznańskie, jest największym miastem powiatowym w Polsce, zajmującym 7
                  miejsce w kraju, uznawana za najczystsze i najbardziej zielone i zadbane miasto
                  w Polsce obok Wilna
                  1933
                  Bydgoszczanin Marian Rejewski łamie kod niemieckiej Enigmy. Dzięki niemu od
                  1940 r. alianci zachodni znają z wyprzedzeniem zamierzenia Niemców
                  1936
                  Budowa kolejowej magistrali węglowej Katowice – Gdynia przez Bydgoszcz –
                  najważniejszej inwestycji komunikacyjnej II Rzeczpospolitej
                  1 IV 1938
                  Bydgoszcz z okolicznymi powiatami włączona do województwa pomorskiego,
                  przewidywana wg decyzji rządowych w 1940 na stolicę województwa
                  3 IX 1939
                  Bydgoska „krwawa niedziela”. W odwecie Niemcy w październiku rozstrzelali ok.
                  kilka tyś. bydgoszczan w „Dolinie Śmierci” i innych miejscach, w większości
                  inteligencję, duchowieństwo, władze miejskie
                  1939-1945
                  Niemcy wyburzają staropolskie zabytki oraz budują w okolicy wielką fabrykę
                  prochu Dynamit AG Vorm. Alfred Nobel & CO Bromberg ukrytą w lasach Puszczy
                  Bydgoskiej, przy budowie pracuje ok. 40 tyś. osób, w tym tysiąc jeńców
                  wojennych (pozostałości fabryki są obecnie atrakcją turystyczną)

                  • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 10.03.05, 21:05
                    4. Tradycje administracyjne
                    1343-1772: siedziba księstwa potem kasztelanii w ramach województwa
                    inowrocławskiego
                    województwo obejmowało w przybliżeniu obszar dzisiejszych powiatów: bydgoskiego
                    i inowrocławskiego
                    1772-1806: stolica obwodu nadnoteckiego, obwód obejmował 4 landratury:
                    bydgoską, inowrocławską, kamieńską i wałecką, granica wschodnia biegła przez
                    Szubin, Żnin, Gąsawę, Mogilno, Gopło do Piotrkowa Kuj.
                    1806-1815: stolica departamentu, jednego z 6 w Księstwie Warszawskim,
                    obejmujacego 10 powiatów: chełmiński, michałowski (bez Grudziądza), toruński,
                    wałecki, kamieński, bydgoski, inowrocławski, brzeski, kowalski i radziejowski
                    1815-1920: stolica regencji (województwa) w Wielkim Księstwie Poznańskim,
                    obejmującego 11 powiatów: bydgoski, inowrocławski, szubiński, wyrzyski,
                    żniński, mogileński, strzeleński, chodzieski, wągrowiecki, gnieźnieński,
                    witkowski
                    1920-1936: miasto powiatowe podlega pod Poznań (Bydgoszcz z okolicznymi
                    powiatami zabiega o włączenie do woj. pomorskiego)
                    1936-1939: miasto powiatowe podlega pod Toruń (do woj. pomorskiego włączono
                    Bydgoszcz z powiatami: inowrocławskim, wyrzyskim, szubińskim, nieszawskim,
                    włocławskim, lipnowskim, rypińskim). Na szczeblu rządowym dojrzewa decyzja o
                    zmianie siedziby województwa na Bydgoszcz
                    1939-1945: stolica rejencji w ramach okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie
                    1945-1975: stolica województwa pomorskiego (bydgoskiego) obejmującego 18, a od
                    1950 r. 19 powiatów w granicach zbliżonych do dzisiejszego województwa
                    1975-1999: stolica województwa bydgoskiego
                    od 1999 : siedziba władz państwowych województwa kujawsko-pomorskiego

                    W ostatnich 233 latach Bydgoszcz była stolicą administracyjną regionu przez 214
                    lat. Przez okres kilkudziesięciu lat obszar administrowany przez Bydgoszcz był
                    większy od obecnego województwa kujawsko-pomorskiego. Od połowy XIX wieku, aż
                    po dzień dzisiejszy Bydgoszcz jest największym ośrodkiem regionu w granicach
                    dzisiejszego województwa.

                    5. Legendy związane z Bydgoszczą
                    Mimo, że jest to na ogół mało znane, istnieje całkiem sporo legend i podań o
                    Bydgoszczy.
                    Oto niektóre z nich:
                    - Legenda o powstaniu Bydgoszczy "Dwaj bracia Byd i Gost"
                    - "Legenda o herbie"
                    - "Legenda o bydgoskiej Łysej Górze"
                    - "Bartodzieje Bartłomiejami stoi"
                    - "Legenda o bydgoskim diabełku Węgliszku"
                    - "Jak Bocianowo z bocianiska powstało"
                    - „O Angelice, córce rycerza Carolusa”
                    Legendy o Bydgoszczy i panie Twardowskim
                    (wg legendy szlachcic Twardowski mieszkał w Bydgoszczy):
                    - "Pan Twardowski i burmistrza Słomki odmłodzenie"
                    - "W roku pańskim 1560"
                    - "Na kogutach siedząc"
                    - "Dziewięć groszy"

                    • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 10.03.05, 21:06
                      Dalej Walor 7: ZABYTKI I OBIEKTY MIASTOTWÓRCZE

                      Chociaż Bydgoszcz nie słynie z zabytków średniowiecznych, to nie znaczy to że
                      ich tam nie ma. Jako miasto leżące na obszarze staropolskich Kujaw w szeroko
                      pojętej dzielnicy wielkopolskiej posiada architekturę charakterystyczną dla
                      tego regionu kraju, bez budowli pokrzyżackich. Krzyżacy władali Bydgoszczą
                      zaledwie kilka lat i nie zdążyli tu zbudować monumentalnych budowli jak w
                      Chełmnie czy Toruniu. Dlatego porównywanie Bydgoszczy z tymi miastami nie jest
                      właściwe. W porównaniu z miastami Wielkopolski i Kujaw Bydgoszcz jest miastem
                      interesującym, wyróżniającym się na korzyść.
                      Bydgoszcz posiada kilkaset obiektów wpisanych w rejestrze zabytków, w tym
                      obiekty orginalne np rozległe secesyjne śródmieście najlepiej zachowane w kraju
                      po Łodzi, czy zabytek sztuki inżynierskiej jakim jest kanał bydgoski ze
                      śluzami. Bydgoskie Stare Miasto jest orginalnie położone bezpośrednio nad
                      rzeką, a staromiejską Wyspę Młyńską otaczają jazy i śluzy oraz wartko płynąca
                      jak górski strumień Młynówka. Tak więc na bydgoskiej Starówce znajdziemy nie
                      tylko piękne budowle, ale szum spiętrzonej wody, liczne nadbrzeża, barki z
                      kawiarniami.
                      W XIX w. Bydgoszcz zwano „małym Berlinem” z uwagi na podobną, nowoczesną w
                      ówczesnych czasach zabudowę, która była dziełem najwybitniejszych architektów.
                      Uroku dodaje wielość parków, dobrze utrzymywanych skwerów i nowych osiedli
                      miast-ogrodów jak np Sielanka zaprojektowana przez wybitnego arch. J. Stubbena.

                      W przeszłości Bydgoszcz była o wiele bardziej zasobna w zabytki, niż dzisiaj.
                      Prusacy i Niemcy zniszczyli więcej niż połowę zabytków z czasów staropolskich,
                      pozostawili natomiast secesyjne, neobarokowe i neogotyckie kościoły, gmachy i
                      całe dzielnice kamienic oraz zabytkowy stary kanał bydgoski.
                      Najbardziej nieodżałowane zburzone zabytki bydgoskie to:
                      - romański kościół pw. św. Idziego z połowy XII w
                      - Zamek Królewski z systemem fos
                      - mury miejskie z basztami i bramami
                      - kościół pojezuicki z pocz. XVII w.
                      - Teatr Miejski z 1896 r.
                      - Synagoga żydowska z XIX w.
                      - 2 duże ryglowe spichlerze królewskie z końca XVIII w.
                      - 2 ryglowe spichlerze na Rybim Rynku z końca XVIII w.
                      - monumentalna rzeźba i fontanna „Potop” w Parku im. Kazimierza Wielkiego
                      - część starego kanału bydgoskiego z 3 zabytkowymi śluzami

                      1. Starówka bydgoska otoczona wodą
                      Stare Miasto położone na zakolu Brdy zachowało średniowieczne rozplanowanie na
                      rzucie zbliżonym do elipsy, z czworobocznym rynkiem w centrum i ulicami
                      wybiegającymi z narożników. Przy budynku Nowy Rynek 3- 5 znajdują się
                      pozostałości baszty oraz dawnej fosy miejskiej.
                      Urok Starówki stanowi obok pięknych budynków szum spiętrzonej wody, liczne jazy
                      i śluzy, mosty, groble, wielość nadbrzeży i bulwarów. Wiele z zabytkowych
                      obiektów zbudowanych jest tuż nad Brdą, niejako kłania się w rzece. Stanowi to
                      o niepowtarzalności bydgoskiej starówki

                      2. Kilka rynków staromiejskich
                      Bydgoszcz posiada kilka historycznych rynków staromiejskich. Najstarszym jest
                      jak nazwa wskazuje Stary Rynek, którego geneza sięga lokacji miasta w 1346 r.,
                      a nawet wcześniej. Inne rynki zwane były od produktów, jakimi na nich
                      handlowano, a więc: Zbożowy Rynek, Rybi Rynek, Wełniany Rynek, Kozi Rynek. W
                      XIX w. wytyczono Nowy Rynek w pobliżu gmachu Sądów potrzebny w rozbudowującym
                      się mieście. W XIX w. zaczęto intensywnie rozbudowywać Gdańskie Przedmieście
                      leżące na północ od Brdy. Wytyczono tam kolejny rozległy rynek z kościołem
                      pośrodku dzisiaj zwanym Placem Piastowskim. Jego wielkość i charakter zabudowy
                      dorównuje Staremu Rynkowi.
                      Niezależnie w centrum starego Fordonu również znajduje się średniowieczny Rynek
                      z zabytkowym kościołem św. Mikołaja pośrodku. Na uwagę zasługuje położenie
                      fordońskiego rynku bardzo blisko brzegu Wisły.

                      3. Secesyjne Śródmieście
                      Z początkiem XIX wieku rozpoczęła się zabudowa przedmieścia gdańskiego, które
                      na pocz. XX wieku miało stać się zwarcie zabudowanym Śródmieściem z wysokimi
                      kamienicami w stylu secesyjnym, neobarokowym, eklektycznym.
                      W 1820 r. rozpoczęła się zabudowa ul. Gdańskiej. Oddanie do użytku dworca
                      kolejowego w 1852 r. na Bocianowie zainicjowało zabudowę ul. Dworcowej. Obecnie
                      bydgoskie Śródmieście jest niewiele mniejsze od warszawskiego. Jest to
                      potencjalna perełka Bydgoszczy, obecnie zaniedbana i niedoceniana. Kilka
                      kwartałów ulic jest odrestaurowanych i prezentuje się bardzo okazale np.
                      pierzeje przy ul. Cieszkowskiego, Gdańskiej, Słowackiego, Mickiewicza,
                      Dworcowej, Jezuickiej, Długiej, Farnej, Nowym Rynku.
                      Po rewitalizacji Śródmieścia w następnych latach (plany są już uchwalone) z
                      udziałem funduszy unijnych Bydgoszcz ma szanse na poprawę wizerunku.

                      4. Wyspa Młyńska i Wenecja Bydgoska
                      Zespół Wyspy Młyńskiej oraz „Wenecja Bydgoska” usytuowana jest w zakolu Brdy,
                      na zachód od Starego Miasta. Pierwotnie składała się z trzech wysp, obecnie
                      stanowi jedną wyspę, połączoną groblą. Zachowany historyczny układ przestrzenny
                      wyznacza brukowana ulica Mennica.
                      Wenecja Bydgoska to malowniczy zespół architektoniczny Starego Miasta
                      przylegający do odnogi Brdy zwanej Młynówką, naprzeciw tzw. Wyspy Młyńskiej.
                      Dzisiejsza zabudowa Wenecji Bydgoskiej pochodzi z XIX wieku. Część kamienic
                      bezpośrednio graniczy z wodą. Posiada magiczny bydgoski klimat miejsca
                      historycznego w połączeniu z pięknem parkowego otoczenia. Znajdują się tam
                      m.in.: mennica, domy z XVIII-XIX w., spichrze XIX- pocz. XX, młyn 1851,
                      kaszarnia z 1898.
                      Wyspa wymaga rewitalizacji, co ma szansę stać się w najbliższych 3 latach.

                      • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 10.03.05, 21:07
                        5. Zabytkowe kościoły
                        W Bydgoszczy pozostały 4 średniowieczne kościoły, natomiast sporo jest obiektów
                        z XIX wieku i okresu przedwojennego.

                        Kościoły średniowieczne:
                        K a t e d r a p.w. śś. M a r c i n a i M i k o ł a j a (1466-1502)
                        z koronowanym przez prymasa S. Wyszyńskiego w 1966 r. i Jana Pawła II w 1999 r.
                        koronami papieskimi obrazem „Madonny Bydgoskiej”- Matki Boskiej Pięknej Miłości;
                        Jeden z najpiękniejszych zabytków gotyku nadwiślańskiego. Z dawnych czterech
                        kaplic renesansowych zachowała się XVII - wieczna kaplica św. Krzyża. W siedmiu
                        barokowych ołtarzach bocznych umieszczone są obrazy i rzeźby z XVI - XVIII
                        wieku.

                        K o ś c i ó ł p.w. św. J e r z e g o (pobernardyński, garnizonowy) z 1552-1557
                        r., późnogotycki, barokowy klasztor, XVI-XIX w.

                        K o ś c i ó ł K l a r y s e k p.w. W n i e b o w z i ę c i a M a t k i B
                        o s k i e j z 1582- 1602, gotycko-renesansowy, posiada polichromowany strop
                        kasetonowy oraz kaplicę z renesansową attyką (1646r.) Wewnątrz pająk gotycki z
                        XV wieku, dwie kute kraty klauzurowe i drewniany ołtarz z XVII wieku oraz obraz
                        św. Stanisława Kostki - dzieło Leona Wyczółkowskiego. Z wieży kościoła rozlega
                        się każdego dnia (o godz. 9.00, 12.00, 15.00 i 18.00) hejnał bydgoski

                        K o ś c i ó ł p.w. św. M i k o ł a j a gotycki.z XIV/XV
                        Parafia w Wyszogrodzie wzmiankowana w 1198. Pierwotny kościół uległ zniszczeniu
                        wraz z grodem. Kolejny wymieniony w przywileju lokacyjnym w 1382. Obecna
                        neobarokowa forma kościoła pochodzi z 1927-28 (arch. S. Cybichowski)

                        S y n a g o g a ż y d o w s k a - z XVIII wieku, barokowo-klasycystyczna, w
                        Fordonie
                        Przebudowana w czasie okupacji i po 1945. Obecnie w stanie ruiny z powodu
                        niejasnych spraw własnościowych

                        Kościoły z lat 1772-1920
                        K o ś c i ó ł p.w. śś. P i o t r a i P a w ł a, 1872-78, neogotycki
                        do 1945 roku ewangelicki. W ołtarzu głównym obraz Niepokalane poczęcie NMP z
                        około 1850 roku z dawnego kościoła pojezuickiego

                        K o ś c i ó ł p.w. J a n a A p o s t o ł a i E w a n g e l i s t y – 1879,
                        neogotycki
                        zbudowany jako ewangelicki w pobliżu rynku w Fordonie

                        K o ś c i ó ł M e t o d y s t ó w – 1896-97, neogotyk
                        Użytkowany przez gminę ewangelicką. Przed kościołem- rzeźba Chrystusa z 1820 r.

                        K o ś c i ó ł p.w. św. A n d r z e j a B o b o l i - 1900 – 1903, neogotycki,
                        dzieło arch. H. Seelinga, zbudowany jako miejski (farny) kościół ewangelicki
                        p.w. Świętego Krzyża.

                        K o ś c i ó ł p.w. św. J ó z e f a R z e m i e ś l n i k a - 1904-1906, wg
                        projektu Herrmanna
                        zbudowany jako ewangelicki

                        K o ś c i ó ł p.w. M i ł o s i e r d z i a B o ż e g o, 1905-06;
                        dawny ewangelicki

                        K o ś c i ó ł p.w. N a j ś w i ę t s z e g o S e r c a P a n a J e z u s a,
                        1910-12, neobarokowy
                        Zbudowany z zastosowaniem najnowszej wówczas techniki budowlanej (żelbet) na
                        obecnym Placu Piastowskim. Jeden z piękniejszych kościołów w mieście.
                        Trójnawowy, ma kształt bazyliki z wydzieloną absydą, transeptem i kopułą. W
                        ołtarzu głównym - obraz Serca Pana Jezusa (1932 r.);

                        K o ś c i ó ł p.w. Ś w i ę t e j T r ó j c y - 1910-1912, neobarokowy
                        zbudowany z przeznaczeniem dla polskich katolików

                        Kościoły z okresu międzywojennego:
                        - Św. Wojciecha (Okole), 1923
                        - Św. Wincentego a'Paulo Bazylika Mniejsza (Bielawki), 1925
                        - Św. Stanisława Biskupa i Męczennika (Siernieczek), 1925
                        - MB Nieustającej Pomocy (Szwederowo), 1926
                        - Ducha Świętego (Glinki), 1932
                        - św. Antoniego z Padwy (Czyżkówko), 1936

                        6. Piękne reprezentacyjne obiekty z XIX wieku
                        Bydgoszcz posiada zabytkowe obiekty administracyjne, handlowe, oświatowe z
                        XVIII i XIX wieku. Świadczy to o tradycjach administracyjnych miasta.
                        Wiele z nich zostało zaprojektowanych przez czołowych europejskich architektów.
                        Do dziś budynki robią wspaniałe wrażenie ogromem, dopracowaniem detali, klasą.

                        - budynek klasztorny Klarysek, powstał w latach 1615-18 (obecnie Muzeum
                        Okręgowe)
                        - Kolegium Jezuickie – ufundowane przez kanclerza koronnego Jerzego
                        Ossolińskiego w 1638 r., szkoła jezuicka, po kasacie zakonu Szkoła Główna
                        Departamentowa, od 1778 do dnia dzisiejszego Ratusz bydgoski
                        - Gmach Deputacji Kameralnej (obecnie siedziba Wojewódzkiej Biblioteki
                        Publicznej).
                        Wzniesiony w 1778 w stylu barokowo-klasycystycznym, jako siedziba władz
                        administracyjnych obwodu nadnoteckiego i Sądu Dworskiego
                        - Gmach Rejencji Bydgoskiej wybudowany w latach 1834-36 (rozbudowany 1863)
                        zaprojektowany przez berlińskiego architekta Karla Friedricha Schinkla –
                        jednego z czołowych twórców neoklasycyzmu (obecnie Kujawsko-Pomorski Urząd
                        Wojewódzki)
                        - Gmach Poczty Głównej, neogotyk 1883-85. Jedna z najwspanialszych budowli tego
                        typu w Europie
                        - Gmach Królewskiej Dyrekcji Kolei Wschodnich - neogotyk (styl manieryzmu
                        niderlandzkiego), 1886-89 (obecnie Centralne Biuro Rozliczeń Zagranicznych PKP
                        i Dyrekcja Kolei)
                        - Gmach Starostwa Bydgoskiego – neobarok 1904-06 (obecnie Akademia Muzyczna)
                        - Piękny neoklasycystyczny gmach Teatru Miejskiego, 1896, największe dzieło
                        znanego architekta Heinricha Seelinga (gmach uszkodzony w czasie walk w 1945 r,
                        podpalony i rozebrany w 1946 r.)
                        - Potężny Gmach Sądu Wojewódzkiego, 1903 (przed I wojną siedziba Sądów Pruskich)
                        - Gmach Szkoły Wojennej, 1912-14 (obecnie siedziba Pomorskiego Okręgu
                        Wojskowego)
                        - Szkoła Rzemiosł i Przemysłu Artystycznego, 1911, obecnie Technikum
                        Mechaniczne i ATR
                        - Instytut Rolniczy, 1906, obecnie użytkowany przez Akademię Bydgoską
                        - Gmach Bankowy, 1860 dzieło Heinricha Seelinga (obecnie Bank Gdański)
                        - Hotel "Pod Orłem", secesja 1896, dzieło arch. Józefa Święcickiego
                        - Gmach Technikum Kolejowego, 1906, dzieło duetu arch. Zaar-Vahl
                        - Dom Towarowy „Jedynak”, 1911 wg projektu C. Waltera, modernistyczny, wczesne
                        zastosowanie konstrukcji żelbetowej.
                        - Hala Targowa - 1904 r., neogotycko – modernistyczna, nakryta przeszkloną
                        konstrukcją stalową.
                        - Radio Pomorza i Kujaw – 1896-97, eklektyczny w formie klasycyzującego pałacu.
                        ...i inne

                        7. Inne obiekty zabytkowe
                        W Bydgoszczy z uwagi na handlowy charakter miasta znajdowało się wiele
                        średniowiecznych spichlerzy. Obecnie pozostało zaledwie kilka z nich,
                        najstarsze z XVIII w.

                        B i a ł y S p i c h l e r z - ul. Mennica 2, 1780,
                        konstrukcja szachulcowa o gotyckim sklepieniu z XV wieku

                        S p i c h r z e n a d B r d ą ul. Grodzka 7-11
                        - spichrz przy ulicy Grodzkiej 7, tzw. holenderski, zbudowany w 1793 roku,
                        - spichrze wielokondygnacyjne przy ulicy Grodzkiej 9, 11, z lat 1793-1800

                        Z innych obiektów można wymienić:
                        S t a r y K a n a ł B y d g o s k i - jest nie używanym obecnie odcinkiem
                        zbudowanym w latach 1773 - 1774. Po wykopaniu w 1915 roku Nowego Kanału,
                        usprawniającego żeglugę na tym ważnym szlaku wodnym, odcinek Starego Kanału z
                        dawnymi zabytkowymi śluzami, obecnie rewaloryzowanymi, przekształcono w ciąg
                        spacerowy. Na uwagę zasługuje piękny starodrzew (m.in. 40 czarnych topoli,
                        uznanych za pomniki przyrody).

                        W i e ż a C i ś n i e ń - na Wzgórzu Dąbrowskiego, neogotycka

                        C h a t a p o m e n n o n i c k a w Bydgoszczy-Łęgnowie nr 2, 1768.

                        8. Pomniki, fontanny
                        W mieście znajduje się wiele pomników dodających uroku różnym zakątkom:
                        - Pomnik Łuczniczki - symbol Bydgoszczy – 1910 r., dzieło berlińskiego
                        rzeźbiarza Ferdynanda Lepcke'go
                        - Pomnik St. Barciszewskiego - prezydenta Bydgoszczy – od 1989
                        - Pomnik Walki i Męczeństwa na Starym Rynku – od 1969
                        - Pomnik Nieznanego Powstańca Wielkopolskiego – od 1986
                        - Obelisk na pl. Wolności ku czci wyzwolicieli Bydgoszczy w 1920 r.
                        - Obelisk ku czci gen. Henryka Dąbrowskiego na Wzgórzu Dąbrowskiego
                        - Pomnik „Przechodzący przez rzekę” – zawieszony nad Brdą
                        - Pomnik "Trzy Gracje"
                        - Pomnik I.J. Paderewskiego w dzielnicy „muzycznej”
                        - Pomnik Henryka Sienkiewicza – w parku im. J. Kochanowskiego – od 1927 r.
                        -
                        • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 10.03.05, 21:09
                          8. Pomniki, fontanny
                          W mieście znajduje się wiele pomników dodających uroku różnym zakątkom:
                          - Pomnik Łuczniczki - symbol Bydgoszczy – 1910 r., dzieło berlińskiego
                          rzeźbiarza Ferdynanda Lepcke'go
                          - Pomnik St. Barciszewskiego - prezydenta Bydgoszczy – od 1989
                          - Pomnik Walki i Męczeństwa na Starym Rynku – od 1969
                          - Pomnik Nieznanego Powstańca Wielkopolskiego – od 1986
                          - Obelisk na pl. Wolności ku czci wyzwolicieli Bydgoszczy w 1920 r.
                          - Obelisk ku czci gen. Henryka Dąbrowskiego na Wzgórzu Dąbrowskiego
                          - Pomnik „Przechodzący przez rzekę” – zawieszony nad Brdą
                          - Pomnik "Trzy Gracje"
                          - Pomnik I.J. Paderewskiego w dzielnicy „muzycznej”
                          - Pomnik Henryka Sienkiewicza – w parku im. J. Kochanowskiego – od 1927 r.
                          - Chłopiec i dziewczynka – na fontannie „Studzienka” na Starym Rynku
                          - Popiersie Wincentego Witosa - w Parku Ludowym im. Wincentego Witosa
                          - Pomnik "Ikara" upamietniający szkołę szybowcową w Fordonie
                          - Obelisk symbolizujący przebiegający południk 18ºE – na Wyspie Młyńskiej
                          - Pomnik na skwerze Leszka Białego
                          - Cmentarz - pomnik Bohaterów Bydgoszczy
                          - Pomnik ofiar hitlerowskich w Dolinie Śmierci
                          - Pomnik Lotnika na Błoniu
                          - Pomnik Pamięci 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich na Błoniu
                          - Szkoła-Pomnik Papieża-Polaka Jana Pawła II
                          - Kilkadziesiąt artystycznych rzeźb drewnianych na terenie Leśnego Park Kultury
                          i Wypoczynku
                          ...i inne
                          W budowie znajduje się kilka następnych pomników.

                          FONTANNY
                          - Fontanna w Parku im. K.Wielkiego – dawna fontanna „Potop” z 1904 r.
                          - Fontanna „Studzienka” na Starym Rynku z 1909 r.
                          - Fontanna na Placu Teatralnym
                          - Fontanna w Parku im. W.Witosa – obok amfiteatru
                          - Fontanna przy ul. Gdańskiej 47
                          - Fontanna przed budynkiem NOT w parku W. Jagiełły – ul. Jagiellońska 30
                          - Dwie fontanny w dzielnicy muzycznej naprzeciw Filharmonii – ul.
                          Słowackiego/Libelta
                          - Trzy fontanny przy ul. Gałczyńskiego (os. Błonie)
                          - Wodotryski na jez. Balaton
                          - Wodotryski na starym kanale Bydgoskim
                          - Wodotryski na stawach w Parku Myślęcińskim

                          9. Obecność zabytkowego Fordonu wzbogaca miasto
                          Sąsiedztwo Fordonu, który jest podobnie jak Bydgoszcz miastem średniowiecznym
                          wzbogaca miasto. Zwiększa liczbę zabytkowych obiektów. Fordon z uwagi na
                          położenie nadwiślańskie dodaje nowej jakości Bydgoszczy. Znajdują się tu inne
                          krajobrazy i architektura. Kościoły są odrestaurowane, natomiast konieczna jest
                          rewitalizacja substancji mieszkaniowej fordońskiej starówki. Stary Fordon wraz
                          z Ostromeckiem mają szansę stać się lokalnym centrum kulturalnym dla
                          mieszkańców wschodniej cześci Bydgoszczy.

                          10. Inne ciekawe obiekty
                          Kilka obiektów zbudowanych po 1945 r. zasługuje na uwagę

                          N o w e S p i c h r z e - Bank Rozwoju Eksportu S.A.
                          Obiekty zbudowane w 1999 r. w kształcie spichrzy ze szkła, stali i cegły
                          klinkierowej. W 2000 r. uzyskały I nagrodę w ogólnopolskim konkursie "Życie w
                          architekturze” za najlepsze obiekty zaprojektowane i zrealizowane w latach 1989-
                          1999.

                          - Salon Wystawowy BWA - 1968-1970
                          - Pałac Młodzieży – 1970-74
                          - Bank Handlowy S.A. - 1991-92
                          - Bydgoski Dom Technika - 1972-1974
                          - Opera Nova - od 1973
                          - Teatr Polski - 1949r.
                          - Filharmonia Pomorska - 1954-1958 (2 sale koncertowe dla 920 i 300 osób)

                          • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 10.03.05, 21:10
                            c.d.n.
                            • 10.03.05, 21:16
                              PITku, gratulacje, ale jak z prawami autorskimi? Nie trzeba byłoby podać źródeł?
                              • Gość: maciej IP: 193.26.211.* 11.03.05, 08:22
                                Ciąg dalszy nastąpi?
                              • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 16:01
                                Źródła są ogólnodostępne: internet, "Historia Bydgoszczy", "Historia Fordonu i
                                okolic", "Bydgoszcz wczoraj i dziś 1945-1980", książki turystyczne oraz własne
                                obserwacje i wypady po Bydgoszczy i okolicach.
                                Opracowanie jest autorskie ale nie roszczę sobie żadnych praw z tego powodu.
                                Każdy może je kopiować i używać do woli. Najlepiej żeby dowiedziano się jak
                                najwięcej o naszym mieście.
              • Gość: goral IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 09:58
                Szkoda tych rozebranych zabytków :-(
                Gdyby nie Szwedzi i Prusacy to nasza Starówka - nie byłaby gorsza od Toruńskiej.
                Właśnie tego staromiejskiego klimatu brakuje Bydgoszczy. Z drugiej strony gdyby
                zainwestować pieniądze w kierunku odnowy kamienic, odbudowy niektórych
                budynków, zagospodarowania terenów - to klimat zostałby odtworzony.
                Myślę, że plany włodarzy miasta idą w dobrym kierunku, ale zdecydowanie za wolno.
                Przecież można odbudować bramy miejskie - Kujawską i Poznańską - dużej kasy by
                to nie kosztowało. Efekt estetyczny niesamowity - ul. Długa otrzymałaby niezły
                klimat .
                • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 16:04
                  Też to popieram. Brama kujawska i Poznańska mogłaby być atrakcją i dodałaby
                  klimatu starówce. Koszt nie byłby duży, forma do uzgodnienia. Trzeba tylko
                  chęci i trochę entuzjazmu.
                  • Gość: goral IP: *.net 12.03.05, 18:39
                    Może zainteresować tym Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy? - tylko nie
                    wiem czy członkowie nie są zbyt "skostniali"
                    Albo Gazeta może by objęła patronat nad czymś takim?
              • Gość: Bogna IP: *.telsten.com / *.telsten.com 16.03.05, 20:03
                Serdeczne dzięki, za tyle wiadomości o naszym mieście. Mieszkam w Bydgoszczy od
                urodzenia i bardzo lubię nasze miasto. Zawsze interesowała mnie historia i
                dzień dzisiejszy naszego grodu. Z przyjemnością czytalam Twoje forum i myślę,
                że dobrym pomysłem było by przygotowanie przewodnika po Bydgoszczy dla
                mieszkańców naszego miasta,moze zaczniesz na Forum a czytelnicy będą dzielić
                się swoją wiedzą i pomagać? Przesyłam pozdrowienia.
          • Gość: K2_bakubaku_WuBe IP: 217.153.62.* 15.03.05, 22:44
            tak z ciekawości...masz to w główce ? czy przepisujesz ?
            tymczasem...
    • Gość: G-8 IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 17:52
      PIT, jestem pod wrażeniem! Znakomite opracowanie! Będę czytał je co jakiś czas.
      DZIĘKI!
      • Gość: torunianka IP: *.petrus.com.pl 11.03.05, 17:59
        tyle tu i tam pochwał pod adresem PITa, a tam gdzie trzeba - patrz wątek
        Bydgoszczanin roku forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?
        f=54&w=21461480&a=21461480 - to nikt go jeszcze nie pochwalił.
        Bydgoszczanie, to ja mam to za Was zrobić?;)
        • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 19:11
          Dalej Walor 8: POTENCJAŁ TURYSTYCZNY

          Bydgoszcz według obiegowych opinii nie jest miastem turystycznym. Wynika to z
          nieznajomości miasta i słabej promocji turystyki w Bydgoszczy. Oczywiście
          Bydgoszcz nie jest drugim Krakowem, ale znajdują się tu interesujące miejsca i
          obiekty, których brakuje innym ośrodkom. Jeśli przyjąć oklepane pojęcie miasta
          turystycznego jakim jest wyłącznie ranga zabytków architektury, to Bydgoszcz
          ustępuje miastom pokrzyżackim i metropoliom krajowym.
          Jednak potencjał turystyczny to coś więcej – zabytki, muzea, atrakcje
          przyrodniczo-krajobrazowe, szlaki turystyczne piesze, wodne, rowerowe, warunki
          do rekreacji, atrakcje kulturalne, zabytkowe parki, orginalne niepowtarzalne
          obiekty, ścieżki ekologiczne itp
          W tak pojętym zakresie Bydgoszcz nie wypada najgorzej.
          Do potencjału samego miasta dochodzi otoczenie, które ma dużo do zaoferowania
          turystom, ale to jest temat na oddzielne potraktowanie.

          1. Co ma Bydgoszcz do pokazania na skalę ogólnokrajową

          * BYDGOSKI WĘZEŁ WODNY System kanałów i Wenecja Bydgoska
          Bydgoszcz od 1774 r. jest jednym z najważniejszych w kraju ośrodków żeglugi
          śródlądowej
          W mieście i okolicach znajduje się kilka kanałów przekopanych w XVIII i XIX w.,
          które stanowią Bydgoski Węzeł Wodny. Z Bydgoszczy można dotrzeć drogami wodnymi
          Wisłą do Bałtyku, Kaliningradu lub Krakowa, Notecią do Berlina, przez Górny
          Kanał Notecki, jezioro Gopło i Kanał Ślesiński do Warty.
          Jakie kanały wykonano w Bydgoszczy i okolicach:
          - Kanał Bydgoski o długości 25 km łaczący dorzecza Odry (Europy Zachodniej) i
          Wisły (Europy Środkowej i Wschodniej) przekopany w 1773 r.
          - Kanał Górnonotecki przekopany w XIX w. w celu polepszenia warunków
          żeglugowych na Noteci
          - Nowy Kanał Notecki przekopany w XIX, prowadzący wody Noteci do kanału
          bydgoskiego, co umożliwiło zwiększenie tonażu barek pływających kanałem
          bydgoskim oraz usprawniło transport wodny Notecią z terenów wschodniej
          Wielkopolski

          W mieście rozbudowany system jazów i podpiętrzeń Brdy sprawia, że oblewana
          wodami Młynówki jest Wyspa Młyńska, a szereg kamienic sąsiaduje z wodą,
          podobnie jak w Wenecji.
          Wenecja Bydgoska jest rozpoznawalnym miejscem Bydgoszczy. Wyspa Młyńska i
          Wenecja wymagają odrestaurowania, co ma szansę stać się w najbliższych latach.
          Nowe mosty i kładki na Brdzie i Młynówce dodają uroku temu miejscu, powstanie
          nowy kanał na Wyspie Młyńskiej, miejsce ożywi się. Dodatkowym atutem jest
          sąsiedztwo parku ze starodrzewem, Opery ze sceną letnią, katedrą, Starym
          Rynkiem.
          W Brdyujściu przez podpiętrzenie Brdy śluzami powstał Tor Regatowy oraz 2 wyspy
          oblewane ujściowymi odnogami rzeki.

          * SKUPIENIE ZABYTKOWYCH URZĄDZEŃ HYDROTECHNICZNYCH
          W mieście i okolicach znajduje się kilkanaście zabytkowych śluz.
          W mieście znajdują się:
          - 3 zabytkowe śluzy starego kanału zbudowane w 1773 r., przebudowane w 1804 r.,
          w latach 1988-94 gruntownie odnowione
          - 2 śluzy nowego kanału zbudowane w 1910-1915 r., w tym Śluza Miejska na starym
          mieście
          - 3 śluzy w Brdyujściu, w tym jedyny w Polsce jaz walcowy
          - jazy podpiętrzające na starym mieście
          - tama na Brdzie w Smukale podpiętrzająca rzekę, która tworzy zalew smukalski
          W bliskim otoczeniu Bydgoszczy znajdują się:
          - 4 śluzy na kanałach noteckich, w tym największa śluza w Dębinku z 1806 r.
          - śluza na kanale bydgoskim w Paterku
          - tamy na Brdzie w Tryszczynie i Samociążku z elektrowniami wodnymi –
          podpiętrzające Brdę, która tworzy w tych miejscach lokalne zalewy
          - tama w Koronowie, przyczyna powstania Zalewu Koronowskiego – wielkiego
          zbiornika wodnego o wyjątkowych walorach turystycznych
          Moc elektrowni wodnych sięga 26MW dla tamy w Koronowie, 2,7 MW dla tamy w
          Tryszczynie i 3 MW dla tamy w Smukale
          Tak duże nagromadzenie zabytkowych śluz, kanałów, jazów jest rzadko spotykane w
          kraju, tym bardziej w mieście wojewódzkim

          * PERŁA SECESJI
          Stare Miasto i Śródmieście Bydgoszczy ma szansę po odrestaurowaniu stać się
          wizytówką miasta. Już obecnie obszary odrestaurowanych kwartałów ulic są bardzo
          okazałe. Bydgoszcz może powrócić do przedwojennego miana perły secesji.

          2. Atrakcyjne turystycznie miejsca w mieście
          Zabytki bydgoskie, takie jak średniowieczne kościoły, czy monumentalne obiekty
          są warte zwiedzenia. Warto obejść Stare Miasto: Rynek, ul. Mostową, Długą,
          Farną, Batorego, Grodzką, Wenecję Bydgoską, Wyspę Młyńską. Po przejściu przez
          most Staromiejski można przejść bulwarami nad Brdą, zobaczyć nowy symbol
          Bydgoszczy jakim są „Nowe Spichrze” BRE oraz nowy symbol kulturalny jakim jest
          piękniejący gmach Opery. Warto przejść ul. Gdańską do dzielnicy muzycznej,
          zobaczyć odrestaurowane przykłady zabudowy secesyjnej.
          Ulicą Dworcową można dojść do dworca kolejowego podziwiając zwłaszcza
          monumentalny gmach Królewskich Dyrekcji Kolei Wschodnich. Wracajac warto
          przejść bulwarami nad Brdą w otoczeniu łabędzi, bądź odwiedzić Plac Piastowski
          z pięknym odrestaurowanym kościołem NSPJ pośrodku.

          DZIELNICA MUZYCZNA ma charakter miasta-ogrodu.
          Wśród parków i skwerów znajdują się zabytkowe obiekty, secesyjne kamienice przy
          ul. Słowackiego i Mickiewicza, gmachy Teatru, Filharmonii, Akademii Muzycznej,
          Szkoły Muzycznej, wille z początku XX w. W parkach znajdują się pomniki
          słynnych kompozytorów, pomnik Łuczniczki. W powietrzu rozlega się muzyka z
          pomieszczeń Szkoły i Akademii Muzycznej. Blisko stamtąd do SIELANKI, która jest
          skupiskiem neoklasycystycznych wilii w otoczeniu parkowym. Wyróżnia się
          monumentalny gmach Bazyliki zbudowany na wzór rzymskiego Panteonu oraz
          monumentalne gmachy VI Liceum i „Coperncanum” – dawnego Technikum Kolejowego. W
          ciągu al. Ossolińskich znajduje się Bydgoska Aleja Dębowa, poświęcona znanym
          osobom związanym z Bydgoszczą. Swoje dęby posadzili osobiście lub w zastępstwie
          m.in. papież Jan Paweł II, Jan Nowak Jeziorański, Tadeusz Mazowiecki, Jerzy
          Hoffmann, Marian Rejewski, Irena Szewińska i inni.
          Następnie przechodząc przez Park Ludowy można zatrzymać się w Amfiteatrze.
          Latem co tydzień odbywają się tam koncerty plenerowe. Na skraju Parku znajduje
          się Pałac Młodzieży. dalej przez Park Jagiełły można dojść do Brdy obserwując
          częste treningi wioślarzy na rzece oraz siedziby klubów wioślarskich na brzegu.

          Będąc na Wyspie Młyńskiej warto przejść bulwarem Młynówki (zbud. w 2002 r.)
          obserwując wartki nurt czystej rzeki i sąsiadujące kamienice. Ul. św. Trójcy
          obok kościoła, dalej monumentalnego gmachu Technikum Mechanicznego dochodzimy
          do Starego Kanału Bydgoskiego. Ścieżki spacerowe prowadzą wzdłuż kanału i
          pomnikowych drzew. Mijamy 230-letnie odrestaurowane śluzy na kanale z szumiacą,
          spadającą wodą.

          Na wyróżnienie zasługują 3 bydgoskie sanktuaria:
          - Sanktuarium M a t k i B o s k i e j P i ę k n e j M i ł o ś c i „Madonny
          Bydgoskiej” – patronki miasta i diecezji w katedrze. Obraz Matki Boskiej jest
          uznawany za jeden z piękniejszych w kraju, a ma rodowód średniowieczny. Na
          obrazie uwieczniono proszącego o opiekę starostę bydgoskiego z XV w. J.
          Kościeleckiego. Katedra z zewnątrz może nie imponujaca wielkością, zachwyca
          wspaniale utrzymanym i upiększonym wnętrzem. W ołtarzu króluje obraz MB, a
          ściany i sufit kapią złotem. Wnętrze jest przytulne i sprzyja skupieniu.
          Patronowie katedry św. Marcin i Mikołaj są uznawani za patronów Bydgoszczy.
          Zwłaszcza św. Marcin wg tradycji jest patronem miasta (podobnie Poznania).
          Warto zauważyć, że patronem Fordonu jest św. Mikołaj.

          - Sanktuarium N o w y c h M ę c z e n n i k ó w na Wyżynach, gdzie znajdują
          się pamiątki po ks. Popiełuszce, który tu odprawił ostatnią Mszę Św. oraz Izba
          Pamięci po wizycie Papieża Jana Pawła II w Bydgoszczy 7 VI 1999. Kosciół jest
          jednym z większych w Bydgoszczy, w formie amfiteatru.

          - Sanktuarium rodzinne M a t k i B o s k i e j P r z e d z i w n e j na
          Piaskach.
          Jest położone w spokojnym leśnym zakątku na
          • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 19:13
            - Sanktuarium rodzinne M a t k i B o s k i e j P r z e d z i w n e j na
            Piaskach.
            Jest położone w spokojnym leśnym zakątku na krawędzi doliny Brdy. Stanowi
            niewielki kościółek z przytulnym wnętrzem i obrazem MB, otwarty cały dzień.
            Jego powstanie sięga połowy lat 90.

            Warto wspomnieć o zabytkach sztuki inżynierskiej.
            Niewątpliwie są nimi niektóre bydgoskie MOSTY. Jedynie 2 mosty w rejonie
            Starówki przetrwały w stanie nienaruszonym II wojnę światową:
            - Most Królowej Jadwigi – z końca XIX w., konstrukcja żelbetowa
            - Most Kolejowy w ciągu ul. Zygmunta Augusta – ceglany łukowy z XIX w.

            3. Atuty przyrodniczo-krajobrazowe
            Jak opisano w poprzednich rozdziałach Bydgoszcz może poszczycić się atrakcyjnym
            położeniem geomorfologicznym i przyrodniczym.
            Najważniejsze atuty wynikające z tego to:
            - zróżnicowanie krajobrazów w mieście
            - położenie miasta na kilku poziomach
            - liczne punkty widokowe w strefach krawędziowych wysoczyzn
            - liczne jary, parowy i wąwozy na krawędziach wysoczyzn
            - zakole i pomorski przełom Wisły stanowiący unikalny na skalę ogólnokrajową
            krajobraz
            - cztery rzeki o zupełnie odmiennym charakterze i krajobrazach
            - zalesienie okolic największe spośród dużych miast
            - zróżnicowanie roślinności w obrębie różnych stref morfologicznych
            - jeden z najwiekszych w kraju udział obszarów prawnie chronionych w
            powierzchni miasta
            - 18 rezerwatów przyrody w odległości max 18 km od granic miasta
            - Park Krajobrazowy Dolnej Wisły zajmuje prawie 10% powierzchni miasta
            - strefy chronionego krajobarzu otaczają miasto ze wszystkich stron
            - duża liczba pomników przyrody (prawie 300 w mieście i powiecie, zdecydowanie
            najwięcej w województwie)
            - 9 ścieżek ekologicznych w mieście
            - skupisko ptaków wędrownych
            - powierzchnia parków spacerowo-wypoczynkowych mniejsza tylko od Warszawy
            - powierzchnia parków i zieleńców na mieszkańca – 3 miejsce w kraju wśród 40
            dużych i średnich miast
            - 830 ha Leśny Park Kultury i Wypoczynku z licznymi atrakcjami (ZOO, Ogród
            Botaniczny, Lunapark, kolejka wąskotorowa i inne) oraz strefą ciszy
            - kilkadziesiąt parków, z tego wiele zabytkowych
            - świetne warunki do wypoczynku niedzielno-światecznego w podmiejskiej okolicy
            - liczne ośrodki wypoczynkowe w okolicach
            - raj dla żeglarzy i wodniaków na Zalewie Koronowskim
            - wielkie obszary lasów wokoło, raj dla grzybiarzy
            - w odległości max 40m jest 5 dużych Parków Krajobrazowych
            - ośrodek wypoczynkowy na terenie miasta w leśnym zakolu Brdy
            - jeziora z ośrodkami wypoczynkowymi i campingami (Piecki, Chmielniki, Borówno)
            • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 19:15
              3. Liczne trasy turystyczne piesze, rowerowe i wodne
              Atrakcyjność krajobrazowo-przyrodnicza oraz silne zalesienie okolic Bydgoszczy
              sprawia, że wytyczono na obszarze podmiejskim kilkadziesiąt znakowanych szlaków
              turystycznych.
              Zagęszczenie szlaków turystycznych w okolicy Bydgoszczy jest największe w
              regionie i większe niż w wielu innych dużych miastach.
              W nawiasie podano ocenę atrakcyjności szlaków w skali 5-gwiazdkowej.

              SZLAKI BRDY
              Szlaki dorzecza Brdy biegną na północ od Bydgoszczy głównie terenami leśnymi.
              Dzielą się na dwa rodzaje: szlaki najbliższych okolic Bydgoszczy oraz szlaki
              krajobrazowe okolic Zalewu Koronowskiego.

              - Szlak niebieski „Brdy” (*****) Bydgoszcz Brdyujście - Leśny Park Kultury i
              Wypoczynku – Smukała - Janowo – Samociążek – Koronowo - Romanowo – Sokole
              Kuźnica – Zamrzenica – Świt – Rudzki Most – Gołąbek – Woziwoda – Rytel –
              Swornegacie – Konarzyny (150 km) Szlak prezentujący walory krajobrazowe doliny
              Brdy i Borów Tucholskich. W okolicach Bydgoszczy najpiękniejszy jest odcinek w
              zakolu Brdy w Janowie.

              - Szlak żólty im. Leona Wyczółkowskiego (*****) Bydgoszcz Osowa Góra –
              sanatorium w Smukale - Smukała – Janowo - Tryszczyn - Wtelno - Gościeradz –
              Samociążek – Wilcze Gardło – Nowy Jasiniec – Wymysłowo – Wielonek – Sokole
              Kuźnica – Klonowo – Pruszcz. (73 km) Szlak m.in. obiegający po północnej
              stronie zakole Brdy w Janowie, biegnący wzdłuż wschodniej części Zalewu
              Koronowskiego, piękne pejzarze, ciekawa rzeźba terenu

              - Szlak zielony jeziora Koronowskiego (*****) Wudzyn - prom Sokole-Kuźnica –
              Samociążek – Stronno (77 km) Prezentuje walory okolic Zalewu – bukowe i sosnowe
              lasy, leśne ostępy, przyjeziorne nadbrzeża, sakralne zabytki

              - Szlak zielony im. inż. Ciesielczuka (****) Osielsko – Niemcz - most na
              Brdzie – Bydgoszcz Opławiec (14 km) Przebiega przez tereny leśne na północ od
              Bydgoszczy, następnie przekracza głęboką dolinę Brdy

              - Szlak czerwony turystów pieszych „Talk” (****) Bydgoszcz Fordon – Osielsko –
              Bydgoszcz Opławiec – Gościeradz (32 km) Przez wzgórza fordońskie, lasy,
              Osielsko, Żołędowo, wkracza do doliny Brdy.

              - Szlak czarny im. dr Meysnera (****) Leśny Park Kultury i Wypoczynku – Piaski -
              kładka na Brdzie - sanatorium w Smukale – Tryszczyn (16 km) Przebiega przez
              las jachcicki, następnie doliną Brdy

              - Szlak czarny „Białego węgla” (****) Maksymilianowo-Samociążek-Koronowo-
              Pieczyska (30 km) Szlak doskonale prezentujący walory krajobrazowe okolic
              Koronowa. Przebiega wzdłuż zalewów i elektrowni wodnych na Brdzie

              - Szlak Zamkowy (***) Serock - Nowy Jasiniec (6 km) Prezentuje okolice Zalewu
              Koronowskiego przy ruinach zamku kryżackiego w Nowym Jasińcu

              - Szlak żółty im. inż. Janickiego (**) Bydgoszcz Brdyujście – Zamczysko -
              Osielsko (9 km)
              Przez tereny leśne Północnego Pasa Rekreacyjnego Bydgoszczy
              • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 19:16
                SZLAKI WISŁY
                Szlaki obejmują cztery krainy: Dolinę Dolnej Wisły, dorzecze dolnej Wdy,
                zachodnią część Pojezierza Chełmińskiego i północne krańce Puszczy Bydgoskiej

                - Szlak żółty „Rezerwatów Chełmińskich” (*****) Bydgoszcz Fordon – most przez
                Wisłę – rezerwat „Wielka Kępa Ostromecka” – Ostromecko - Reptowo - Gzin -
                Unisław - Płutowo – Starogród – Chełmno (48 km). Szlak przebiega przez
                rezerwaty przyrody południowej części Doliny Dolnej Wisły. Najatrakcyjniejszy
                szlak Pojezierza Chełmińskiego

                - Szlak czarny „Na Diabelce” (*****) Świecie – Sartowice (11 km)
                Krótki szlak prowadzący stromym wiślanym osuwiskiem

                - Szlak czarny w Unisławiu (*****) Szlak na krawędzi zboczowej Doliny Dolnej
                Wisły do punktu widokowego (2 km)

                - Szlak niebieski im. dr Władysława Łęgi (*****) Terespol – Laskowice (22 km)
                Bardzo interesujący szlak wiodący wokł dorzecza dolnej Wdy

                - Szlak zielony „Nadwiślański” (****) Bydgoszcz Osiedle Leśne - Zamczysko –
                Strzelce Górne - Gądecz – Trzęsacz - Kozielec - Topólno - Świecie (55 km).
                Trasa prowadzi południową częścią Parku Krajobrazowego Doliny Dolnej Wisły

                - Szlak „Orlich Gniazd” (****) Ostromecko – Kamieniec (15 km) Szlak biegnie
                wiślanym zakolem opodal Bydgoszczy

                - Szlak zielony „Starego Chełmna” (****) Atrakcyjny, bogaty w walory
                krajobrazowe, panoramy widokowe doliny Wisły i Chełmna (17 km)

                - Szlak czerwony Zamków i Martyrologii (****) Chełmno – Małe Czyste – Papowo
                Biskupie (zamek) – Kornatowo (16 km) Szlak prezentujący uroki Pojezierza
                Chełmińskiego – krainy położonej na wschód od Bydgoszczy.

                - Szlak czerwony „Zielonej Strugi” (****) Przyłubie – Rojewo (39 km)
                Jeden z ciekawszych szlaków wiodących terenami Puszczy Bydgoskiej, stromymi
                nadwiślańskimi skarpami, pagórami wydmowymi i bezkresnymi borami

                - Szlak żółty „Puszczański” (***) Bydgoszcz Lęgnowo - Żółwin - Siedmiogóry -
                Wypaleniska – Szwedzka Góra - Chrośna - Dąbrowa Mała - Osiek Wielki - Glinno
                Wielkie - Gniewkowo (44 km). Ciekawy szlak prezentujący walory krajobrazowe
                Puszczy Bydgoskiej, opodal wiślanej doliny

                - Szlak zielony im. Tadeusza Dolczewskiego (***) Solec Kujawski – centrum
                radiowo-nadawcze w Kabacie (Puszcza Bydgoska) - cmentarz menonicko-ewangelicki
                w Przyłubiu

                - Szlak czarny „Panoramy Chełmna” (***) Trasa biegnie po pagórkowatej rzeźbie
                okolic Chełmna (8 km)

                - Szlak czarny martyrologii w okolicach Płutowa (**) Szlak w okolicach mogiły
                ofiar II wojny światowej (2 km)

                - Szlak czerwony martyrologii Solecczan (*) Szlak po Solcu Kujawskim (9 km)

                • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 19:17
                  SZLAKI NOTECI
                  Szlaki prowadzą dorzeczem Noteci, obejmując część etnicznych terenów Kujaw i
                  Pałuk, przez Bydgoskie Łąki Nadnoteckie oraz Puszczą Bydgoską krzyżując się w
                  okolicy Jeziora Jezuickiego.

                  - Szlak niebieski „Pałucki” (*****) Brzoza – Łabiszyn – pałac w Lubostroniu –
                  Chomiąża Szlachecka - Gąsawa (66 km) Ciekawy pod względem krajoznawczym szlak
                  turystyczny wiodący przez najciekawcze tereny Pałuk

                  - Szlak czerwony „Powstania Kościuszkowskiego na Kujawach” (*****) Bydgoszcz
                  Błonie – las „szubiński” – Trzciniec – Zielonka – Bydgoskie Łąki Nadnoteckie –
                  Kanał Notecki - śluza Dębinek – Noteć – Władysławowo – Pszczółczyn – Kąpie –
                  Łabiszyn (21 km)
                  Najciekawszy obok pałuckiego notecki szlak turystyczny okolic Bydgsozczy.
                  Prowadzi trasą przemarszu wojsk powstańczych gen. H. Dąbrowskiego w 1794 r.

                  - Szlak żółty im. Leszka Białego (*****) Biskupin – Gąsawka - Niestronno (22 km)
                  Szlak wiodący przez ciekawe krajobrazowo tereny Pałuk .

                  - Szlak czerwony „Piastowski” (*****) Żnin – Biskupin – Recz (24 km)
                  Szlak prowadzący agrarnymi terenami przy polodowcowych jeziorach

                  - Szlak żółty „Nadnotecki” (****) Bydgoszcz Prądy – Lisi Ogon – Głęboczek –
                  Tur - Potulice – Nakło - Lubaszcz – Samostrzel – Osiek – Białośliwie – Piła
                  Kalina (100 km).
                  Szlak prowadzi sosnowymi lasami ku otoczonej bezkresnymi łąkami Noteci.

                  - Szlak czarny „ Komputerków” (****) Bydgoszcz Wyżyny – lasy bielickie -
                  Stryszek - Piecki – Prądocin - Wypaleniska – Solec Kujawski (31 km). Szlak
                  prowadzi przez pagórkowate tereny Puszczy Bydgskiej, zahaczając o jezioro
                  Jezuickie

                  - Szlak czarny „Powstania Wielkopolskiego” (****) Bydgoszcz Prądy – Lisi Ogon –
                  Drzewce - Murowaniec – most przez kanał - Zamość - Rynarzewo (13 km). Ciekawy
                  krajoznawczo szlak, biegnacy przy kanale noteckim

                  - Szlak zielony „Relaks” (***) Bydgoszcz dworzec PKS – kładka na Brdzie –
                  Wzgórze Wolności – lasy bielickie - Piecki – Chmielniki (16 km). Szlak
                  turystyczny Puszczy Bydgoskiej prowadzący nad jezioro Jezuickie

                  - Szlak czerwony „ Wolnościowy” (***) Bydgoszcz Stare Miasto – Wzgórze
                  Dąbrowskiego – Glinki - lasy bielickie - Emilianowo - Piecki – Prądocin -
                  Dobromierz – Nowa Wieś Wielka (27 km). Szlak turystyczny Puszczy Bydgoskiej
                  prowadzący nad jezioro Jezuickie

                  - Szlak niebieski im. płk. I. Mielżyńskiego (***) Rynarzewo – Szubin (12 km)
                  Szlak uzupełniający czarny szlak Powstania Wielkopolskiego

                  - Szlak zielony im. „red. Wojciecha Rzeźniackiego” (**) Bydgoszcz Błonie –
                  las „szubiński” – Murowaniec - most na kanale – Zamość - Głęboczek - Żurczyn
                  (21 km). Szlak prowadzący po lasach na południowy zachód od Bydgoszczy

                  - Szlak żółty w okolicach Brzozy (*) Szlak łączący szlaki Puszczy Bydgoskiej ze
                  szlakiem pałuckim w Brzozie (2 km)

                  SZLAKI ROWEROWE
                  - Międzynarodowa Trasa Rowerowa R-1
                  Najdłuższy szlak rowerowy w Europie z Calais we Francji do Petersburga w Rosji.
                  Na odcinku podbydgoskim przebiega na trasie: Salno – Wtelno – Bydgoszcz Janowo –
                  Bożenkowo – Samociążek - Koronowo

                  - Szlak rowerowy czarny po Dolinie Dolnej Wisły
                  Cierpice – Solec Kujawski – Bydgoszcz – Świecie – Nowe – Gniew most k. Tczewa –
                  Kwidzyn – Grudziądz - Chełmno – Ostromecko – Zamek Bierzgłowski (480 km)
                  Wytyczony w 2001 r. prezentuje walory krajobrazowe doliny największej polskiej
                  rzeki od Kotliny Toruńskiej, aż po deltę.

                  - Szlak rowerowy dookoła Doliny Fordońskiej (89 km)
                  Osiedla Leśne - Las Gdański - Nowy Fordon – Topólko – Gruczno - Chełmno -
                  Ostromecko - Stary Fordon.

                  - Rowerowy Szlak Przyjaźni Bydgoszcz – Toruń – wytyczony w 2003 r. (57 km)
                  Bydgoszcz Dworzec Gł. PKP – Bydgoszcz Fordon – Ostromecko - Wałdowo Królewskie –
                  Wolumin – Skłudzewo - Zławieś Wielka - Zarośle Cienkie - Cegielnik - Rozgarty –
                  Toruń Plac Rapackiego

                  - Szlak Rowerowy BY 6001n (167 km)
                  Bydgoszcz-Leśna - Las Gdański - Piaski - Smukała - Janowo – Świekatowo –
                  Bysławek – Tuchola – Woziwoda – Rytel - Mylof - Swornegacie - Chojnice

                  - Miejskie szlaki rowerowe (razem 36 km – stan na 2003 r.)
                  I. Nad Starym Kanałem Bydgoskim
                  II. W rejonie osiedla Piaski
                  III. W rejonie Leśnego Parku Kultury i Wypoczynku
                  IV. Wzdłuż trasy „W-Z”
                  V. Nad Brdą i wzdłuż ul. Toruńskiej
                  VI. U podnóża Zbocza Fordońskiego

                  ZNAKOWANE ŚCIEŻKI SPACEROWE WOKÓŁ BYDGOSZCZY
                  Wytyczono dwa okrężne szlaki wokół Smukały, które dostosowane są do regulaminu
                  imprez IVV (Internationaler Volkssportverband). Oznakowane kwadratami z
                  przylegających podstawami trójkątów białego i kolorowego (niebieskiego lub
                  czerwonego).
                  1. Szlak niebieski 10 km
                  2. Szlak czerwony 18 km

                  • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 19:19
                    4. Turystyka wodna
                    W pobliżu Bydgoszczy znajduje się wiele szlaków kajakowych. Na terenie miasta
                    znajduje się stanica wodna PTTK z ośrodkiem domków turystycznych. Można
                    wypożyczyć kajaki i dokonać spływu Brdą.

                    Od kwietnia do października kursuje tramwaj wodny. Rzeka Brda przepływa przez
                    centrum miasta i starówkę. Wiele arterii komunikacyjnych przebiega wzdłuż
                    rzeki. Umożliwia to wykorzystanie drogi wodnej jako naturalnego traktu, na
                    którym może kursować środek transportu miejskiego.
                    W sezonie kursuje co godzinę niewielki statek o cenie biletu niższej, niż
                    komunikacji autobusowej. Turystyka łączy się w tym przypadku ze względami
                    użytkowymi.
                    Wykorzystując Bydgoski Węzeł Wodny można dopłynąć do jezior pałuckich lub
                    Gopła, lub też Notecią na zachód aż do Odry.

                    SZLAKI KAJAKOWE
                    - BRDA – dostępna dla kajaków na długości 233 km, przebiega przez liczne
                    jeziora Pojezierza Pomorskiego, Bory Tucholskie, Zalew Koronowski, Bydgoszcz,
                    ujście do Wisły, jeden z najatrakcyjniejszych szlaków w Polsce. W latach 60-
                    tych spływał Brdą Karol Wojtyła. Przy rzece znajduje się dobra infrastruktura
                    turystyczna m.in. 5 stanic wodnych PTTK i liczne ośrodki wypoczynkowe.
                    Niezwykle urozmaicony, kręty bieg rzeki, rozległe lasy, malownicze jeziora,
                    pierwotna przyroda, liczne boczne szlaki, od lat ściągają na Brdę licznych
                    turystów wodnych.
                    Płynąc cicho przez leśne ostępy można natknąć się na schodzące do wodopoju
                    jelenie, sarny i dziki lub dostrzec czarne bociany. Atrakcją środkowego biegu
                    Brdy są przede wszystkim malownicze jeziora charakteryzujące się czystą wodą i
                    bardzo urozmaiconymi, przeważnie zalesionymi brzegami. Nad piaszczystymi, łatwo
                    dostępnymi brzegami rozlokowały się liczne ośrodki wypoczynkowe.
                    Na terenie Borów tucholskich, znajduje się zapora w Mylofie, kierująca część
                    wód rzeki do Wielkiego Kanału Brdy, imponującej budowli hydrotechnicznej z
                    połowy XIX wieku. Kanał ten, poprowadzony jest równolegle do Brdy, miejscami po
                    akweduktach, ponad kilkoma jej dopływami.
                    W okolicy Tucholi Brda tworzy malowniczy przełom z licznymi bystrzami zwany
                    Piekłem, stanowiący rezerwat przyrody.
                    Szlak kończy najpiękniejsze i największe na całym szlaku Brdy, Jezioro
                    Koronowskie o niezwykle urozmaiconej linii brzegowej, z licznymi, głębokimi
                    zatokami, otoczone niemal ze wszystkich stron lasami.
                    Poniżej Zalewu Koronowskiego na Brdzie wybudowano kilka zapór i elektrowni
                    wodnych.
                    Zbiornikami wyrównawczymi dla elektrowni są dwa mniejsze sztuczne zbiorniki,
                    jezioro Tryszczyn i jezioro Smukała. Zapora w Smukale, zbudowana w 1951 roku po
                    zniszczeniu poprzedniej w czasie wojny, leży już w granicach administracyjnych
                    Bydgoszczy.

                    - KANAŁ BYDGOSKI – szlak długości 25 km, od Brdy do ujścia Noteci, 6 śluz,
                    zbudowany w 1774 r.
                    - NOTEĆ – szlak długości 280 km, rzeka nizinna na terenie Kujaw i Wielkopolski,
                    największy dopływ Warty. W górnym biegu rozdziela się na 2 ramiona: Noteć
                    Wschodnią i Zachodnią, które łączą się w jez. Pakoskim. Spływ jest atrakcyjny w
                    górnym odcinku

                    - KANAŁ NOTECKI – szlak długości 25 km, dostępny dla kajaków i statków,
                    zbudowany w XIX w., łączy Noteć z Kanałem Bydgoskim

                    - GĄSAWKA – szlak długości 53 km, łatwy, miejsce rozpoczęcia spływu w Żninie
                    lub Biskupinie, zakończenie w ujściu do Noteci

                    - ŁOBŻONKA – szlak długości 28 km, łatwy, urozmaicony licznymi zakolami. Szlak
                    zaczyna się w Łobżenicy, jest malowniczy, wiedzie wąską doliną o stromych
                    brzegach, kończy się w ujściu do Noteci

                    5. Muzea
                    W Bydgoszczy znajduje sie wiele muzeów, z tego tylko Muzeum Okręgowe odwiedza
                    rocznie ok. 55 tyś. turystów. W województwie większa frekwencja jest w
                    Biskupinie, Golubiu-Dobrzyniu i Toruniu.

                    - Muzeum Okręgowe im. L.Wyczółkowskiego, użytkujące kilka obiektów, m.in. dawny
                    klasztor klarysek przy ul. Gdańskiej, Spichrze przy ul. Grodzkiej, Biały
                    Spichlerz na Wyspie Młyńskiej (ekspozycja „Rzemiosło Bydgoskie”), Czerwony
                    Spichlerz na Wyspie Młyńskiej oraz 3 domy na Wyspie Młyńskiej
                    - Pomorskie Muzeum Wojskowe
                    - Muzeum Dyplomacji i Uchodźstwa Polskiego
                    - Muzeum Farmacji przy Aptece "Pod Łabędziem"
                    - Muzeum Oświaty
                    - Ośrodek Muzealny Bydgoskiego Węzła Kolejowego
                    - Muzeum Misyjne Zgromadzenia Ducha Świętego
                    - Muzeum Fotografii przy Wyższej Szkole Gospodarki
                    - Muzeum fonografii
                    - Muzeum-wystawa dawnego sprzętu rolniczego z XIX w. – w zajeździe Stopka k.
                    Koronowa
                    • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 19:20
                      6. Kąpieliska
                      (w nawiasie odległość od granic Bydgoszczy)

                      - BRDA – na terenie miasta kilka plaż niestrzeżonych od Janowa po Czyżkówko
                      - PIECKI – plaża nad zatoką jez. Jezuickiego. Na miejscu pełna infrastruktura
                      (4 km)
                      - CHMIELNIKI – plaża nad jez. Jezuickim. Na miejscu camping (11 km)
                      - BORÓWNO – kilka plaż nad czystym jez. Borówno. Pełna infrastruktura (11 km)
                      - SAMOCIĄŻEK – plaża nad jez. Białym – południowym krańcem zalewu
                      Koronowskiego. Na miejscu ośrodek wypoczynkowy i przystań (9 km)
                      - SALNO – kąpielisko nad jednym z wielu bardzo czystych jezior „Rynny
                      Byszewskiej” (15 km)
                      - PIECZYSKA - największa plaża w okolicach Bydgoszczy, nad Zalewem
                      Koronowskim. Na miejscu liczne ośrodki wypoczynkowe i przystanie żeglarskie (20
                      km)
                      - KRĘGIEL - rozległa czysta plaża nad zatoką Zalewu Koronowskiego. Na miejscu
                      ośrodek wypoczynkowy i pełna infrastruktura, przystań dla jachtów (22 km)
                      - ROMANOWO – plaża przy kempingu i przystani jachtowej nad zalewem Koronowskim
                      (20 km)
                      - WIERZCHUCIN – kąpieliska nad jeziorami Wierzchucineckimi (18 km)
                      - WĄSOSZ – plaża nad czystym jez. Wąsoskim na południowy zachód od Bydgoszczy
                      (29 km)
                      - WIKTOROWO – plaża ośrodka wypoczynkowego nad jez. Ostrowieckim na Pałukach
                      (38 km)
                      - CHOMIĄŻA SZLACHECKA – 3 plaże ośrodków wypoczynkowych (Relaks, Roma II,
                      Spomasz) nad jez. Oćwieckim i Chomiąskim na Pałukach (47 km)
                      - OĆWIEKA – plaża nad jez. Oćwieckim na Pałukach (50 km)
                      - PRZYJEZIERZE – kurort o znaczeniu regionalnym na Kujawach w kompleksie lasów
                      miradzkich nad czystym jez. Ostrowskim, 2 plaże, dobra infrastruktura
                      gastronomiczno-rozrywkowa, przybywają tu liczni turyści z Inowrocławia,
                      Bydgoszczy, Torunia, Poznania (69 km)

                      7. Nieodkryte miejsca
                      W Bydgoszczy znajdują się atrakcyjne dla turystyki miejsca i obiekty, które
                      dopiero w ostatnim okresie zostają udostępnione dla turystyki.

                      * PODZIEMNA TRASA TURYSTYCZNA NA TERENIE FABRYKI DAG
                      Pohitlerowska fabryka DAG, leży na zamkniętym terenie Zakładów
                      Chemicznych „Zachem”i jest odseparowana od 1945 r. Jest jednym z dwóch w Polsce
                      zabytków niemieckiej architektury przemysłowej. Jesienią 1939 r. Niemcy
                      rozpoczęli rękami ok. 40 tyś. pracowników przymusowych budowę zakładu
                      zbrojeniowego Dynamit AG Vorm Alfred Nobel & CO Bromberg ukrytego w lasach
                      Puszczy Bydgoskiej w Łęgnowie – dzisiaj w granicach Bydgoszczy. Wokół zbudowano
                      16 obozów pracy przymusowej, w których więziono ok. 2 tyś. jeńców radzieckich,
                      francuskich, angielskich, włoskich i jugosłowiańskich. Pracowały tu m.in. 2,5
                      tyś. kobiet żydowskich, które zwożono z obozu w Stuthofie, a po kilku
                      tygodniach morderczej pracy odwożono do KL Auschwitz. Do dzisiaj pozostało
                      kilkaset obiektów poprzemysłowych nierzadko połączonych podziemnymi tunelami,
                      kilkadziesiąt betonowych bunkrów przeciwlotniczych, i innych obiektów. Przez 60
                      lat obiekty były zamknięte dla dostępu osób postronnych, niewykorzystywane
                      przez Zachem. Porosły lasem podobnie jak bunkry Hitlera w Gierłoży k/Kętrzyna.
                      Charakter obiektów pozwala przyjąć z dużą pewnością, że w zakładach produkowano
                      trotyl, proch nitrocelulozowy, materiały inicjujące, heksogen oraz
                      dwunitrobenzen. Rosjanie i Ukraińcy byli kierowani do pracy w tzw. oddziałach
                      zamkniętych fabryki, gdzie nawet krótkie przebywanie groziło zapadnięciem na
                      ciężką chorobę, spowodowaną obecnością szkodliwych oparów z reakcji
                      chemicznych. Fabryka jest miejscem śmierci wielu ludzi. Części zbiorowych mogił
                      nie odnaleziono do dnia dzisiejszego.
                      Obiekty są w bardzo dobrym stanie, połączone podziemnymi tunelami o długości
                      blisko 2 km. Tunele budowano na czterech różnych głębokościach - w niektórych
                      miejscach przecinają się ze sobą. Są w tak dobrym stanie, że gdzieniegdzie
                      widnieją jeszcze niemieckie napisy eksploatacyjne oraz napisy i rysunki
                      wykonane przez więźniów. Niektóre budynki stoją przy skarpach pagórkowatego
                      terenu, więc podróż tunelem kończy się np. na czwartym piętrze innego obiektu.
                      Ze względów historycznych obiekty na Zachemie mają ogromną wartość poznawczą,
                      edukacyjną oraz turystyczną. Stanowią unikatowy w skali Europy przykład
                      hitlerowskiej fabryki zbrojeniowej z okresu II wojny światowej i miejsce
                      martyrologii.
                      To wspaniałe miejsce podziemnej trasy turystycznej, unikalnej na skalę krajową.

                      * LICZNE BUDOWLE POHITLEROWSKIE W LASACH BYDGOSKICH
                      W lasach wokół Bydgoszczy znajduje się wiele pohitlerowskich schronów
                      przeciwlotniczych,
                      Spacerujac po łęgnowskich lasach można spotkać wiele tajemniczych obiektów
                      wojennych – bunkrów, transzeji, schronów ze stropami porośniętymi trawą. Można
                      spotkać baraki mieszkalne dla więźniów, osiedle „awaryjne” dla dawnych
                      dygnitarzy hitlerowskich położone w środku lasu, pozostałości wież
                      strażniczych, dziesiątki kilometrów ramp kolejowych i dróg tzw „betonówek”.
                      W lasach Osowej Góry jako pozostałości po hitlerowskim zakładzie
                      Luftamunitionsanstalt 1/II Bromberg zwanym „Muna”, znajdują się 3 ogromne
                      zakopane w ziemi betonowe schrony. Mają dwa wejścia, dwa szyby wentylacyjne.
                      Wewnątrz schrony są dość wysokie - od podłogi do sufitu jest ok. 3,5 metra. W
                      podłodze, w regularnych odstępach, wmurowano pionowo stalowe rury. W czasach
                      wojny w zakładzie zajmowano się elaboracją amunicji pistoletowej i karabinowej
                      oraz przygotowywano bomby lotnicze nawet o wadze 2 ton
                      W lasach na południe od lotniska znajdują się wspólczesne obiekty wojskowe np
                      stacje radiolokacyjne, bazy paliwowe. W innych miejscach np na Jachcicach
                      znajdziemy ogrodzone tereny zamknięte.
                      • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 19:21
                        * TAJNA WYRZUTNIA POCISKÓW RAKIETOWYCH
                        W lasach Osowej Góry na zamkniętym terenie znajdują się pozostałości fabryki i
                        miejsce wyrzutni hitlerowskich rakietowych pocisków przeciwlotniczych.
                        W tej części zakładów zatrudniano wyłącznie Niemców. Zakład zaopatrywano
                        ciężarówkami, które jeździły tylko nocą. Produkcja była ściśle tajna. W II
                        połowie 1944 r. wzbijały się w powietrze testowane pociski. W 1945 r. Armia
                        Radziecka wywiozła wyposażenie, a infrastruktura zniszczona.
                        Miejsce obecnie niedostępne jest potencjalnie atrakcyjne dla turystyki.

                        * WAŁ OBRONNY WOJSKA POLSKIEGO KRUSZYN-OSÓWIEC
                        Na zachodnich rubieżach Bydgoszczy i w gminie Sicienko na krawędziach pradoliny
                        Noteci znajdują się pozostałości wału obronnego zbudowanego przez polskie
                        wojsko w okresie międzywojennym. Zespół umocnień składa się z żelbetonowych
                        bunkrów dla stanowisk ogniowych broni ciężkiej piechoty oraz punktów dowodzenia
                        i łączności wraz z okopami.
                        Zachowane umocnienia i rowy strzeleckie znajdują się między stacją PKP
                        Zielonczyn a Kruszynem i ciągną się dalej w kierunku północno-wschodnim, w
                        okolice Osówca. 1-2 września 1939 bydgoska 15 dywizja piechoty wielkopolskiej
                        odpierała tu skutecznie ataki Wehrmachtu (grupy operacyjnej „Netze”). 3
                        września polska armia opuściła pozycje wskutek odgórnego rozkazu Naczelnego
                        Wodza

                        8. Miejsca martyrologii
                        W pobliżu Bydgoszczy znajduje się kilka miejsc masowych mordów dokonanych przez
                        hitlerowców.
                        Najbardziej znanym miejscem jest Dolina Śmierci, gdzie w październiku 1939 r.
                        hitlerowcy rozstrzelali kilka tysięcy inteligencji bydgoskiej, duchowieństwa,
                        radnych, członków organizacji niepodległościowych w odwecie za „krwawą
                        niedzielę”. Obecnie jest tam cmentarz, monumentalny pomnik, alejki spacerowe w
                        otoczeniu parkowym i atrakcyjnym ukształtowaniu terenu. Inne miejsca można
                        znaleźć w Lesie Gdańskim, Puszczy Bydgoskiej, Jachcicach, Tryszczynie, Smukale.
                        Również na Starym Rynku dokonano publicznych rozstrzeliwań.

                        Cmentarze martyrologiczne:
                        - Cmentarz Bohaterów Bydgoszczy – założony w 1946 r. na Wzgórzu Wolności (0,6
                        ha) 1,2 tyś. osób
                        - Cmentarz w Dolinie Śmierci - ul. Gen. Bołtucia – założony w 1946 r. (1,3
                        ha) 1,2 tyś. osób
                        - Cmentarz Bohaterów II Wojny Światowej - Smukała-Opławiec – (0,2 ha) 0,2 tyś.
                        osób

                        9. Atrakcje kulturalne
                        Bydgoszcz ma do zaoferowania wiele w zakresie kultury, ale to jest temat na
                        oddzielne potraktowanie.
                        W skrócie:
                        - dobrze rozwinięta kultura muzyczna, liczne festiwale, również międzynarodowe
                        (opera, filharmonia, Akademia Muzyczna, kluby muzyczne)
                        - spektakle i festiwale teatralne
                        - szeroka oferta filmowa w multikinie, festiwale filmowe
                        - clubbing
                        - rozwinięta kultura katolicka
                        - imprezy masowe i studenckie
                        - imprezy na Starym Mieście np Bydgoskie Impresje Muzyczne
                        - dobrze rozwinięta sieć klubów, kawiarni, restauracji
                        - imprezy kulturalne, niektóre o randze międzynarodowej

                        9. Liczne imprezy sportowe
                        Bydgoszcz wyróżnia się na tle kraju pod względem ilości i rangi rozgrywanych
                        imprez sportowych. Znajduje się tu kilka obiektów sportowych najwyższej klasy.
                        Rozgrywane są mecze reprezentacji Polski oraz mistrzostwa Polski lub Europy w
                        wielu dyscyplinach sportu.
                        To przyciąga kibiców sportowych nie tylko z regionu.

                        • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 19:23
                          10. Znani bydgoszczanie
                          Co prawda nie urodziła się w Bydgoszczy osoba rangi Mikołaja Kopernika, ale za
                          to szereg innych znanych osób było związanych z miastem np:

                          Bartłomiej z Bydgoszczy (XVI w.)
                          bernardyn, opracował pierwszy w Polsce słownik łacińsko-polski

                          Jerzy Ossoliński (I poł. XVII w.)
                          wielki kanclerz koronny okresu „srebrnego wieku” Rzeczpospolitej, starosta
                          bydgoski, ufundował Kolegium Jezuickie

                          Maksymilian Antoni Piotrowski (1813-1875)
                          rodem z Bydgoszczy - malarz, profesor akademii w Królewcu. Spod jego pędzla
                          wyszło wiele kompozycji historycznych, obrazy rodzajowe i religijne oraz
                          portrety.

                          Marian Adam Rejewski (1905 - 1980)
                          matematyk, kryptolog, Przyczynił się czynnie do skrócenia II wojny światowej.
                          W 1932 r. samodzielnie rozszyfrował niemiecką maszynę szyfrującą "Enigma", a
                          następnie wraz z J. Różyckim i H. Zygalskim skonstruował maszynę do deszyfrażu
                          anty-enigmę. Alianci dzięki dziełu Rejewskiego znali z wyprzedzeniem wszystkie
                          zamierzenia Niemców, co zadecydowało o klęskach hitlerowskich w II fazie wojny.
                          Po wojnie mieszkał i pracował w Bydgoszczy.

                          Leon Wyczółkowski (1852-1936)
                          wielki malarz i grafik przełomu XIX i XX wieku, profesor Szkoły Sztuk Pięknych
                          (potem ASP) w Krakowie, twórca impresjonistycznych pejzaży, portretów, scen
                          rodzajowych, martwej natury i tek litograficznych m.in. poświęconych Pomorzu.

                          Adam Grzymała-Siedlecki (1876 – 1967) - dyrektor wielu polskich teatrów,
                          dramaturg i wykładowca Bydgoskiej Szkoły Dramatycznej w latach międzywojennych

                          Hieronim Konieczka (1920 – 1994)
                          słynny dramaturg bydgoskiego teatru w okresie powojennym

                          Jerzy Sulima-Kamiński (1928 – 2002)
                          prozaik, napisał m.in. powieść "Most Królowej Jadwigi" o Bydgoszczy okresu
                          przed- i powojennego

                          Apolonia Chałupiec
                          używająca pseudonimu artystycznego Pola Negri (1896-1987) - aktorka filmowa,
                          gwiazda amerykańskiego filmu niemego (od 1938 roku przebywająca w USA),
                          występująca też w filmach polskich.

                          Józef Weyssenhoff (1860-1932)
                          powieściopisarz, nowelista, poeta i krytyk literacki.

                          Adrianna Biedrzyńska - aktorka, urodziła się i uczyła w Bydgoszczy (VI LO)

                          Jan Nowicki - aktor, w latach szkolnych przebywał i uczył się w Bydgoszczy (VI
                          LO)

                          Jerzy Hoffman – reżyser, zekranizował „Trylogię” Sienkiewicza

                          Mariusz Max Kolonko – znany reporter telewizji polskiej w USA, urodził się i
                          wychował w Bydgoszczy (Siernieczek)

                          Jan Kulczyk – znany biznesmen, najbogatszy Polak

                          Mieczysław Wachowski – wieloletni współpracownik Lecha Wałęsy

                          Tomasz Sekielski – znany dziennikarz TVN

                          Leon Niemczyk – popularny aktor

                          Sławomir Jeneralski – dziennikarz, prowadził Wiadomości w TVP1

                          Marzena Słupkowska – prezenterka pogody w TVP1

                          Paulina Chylewska - prezenterka w TVP1

                          Jeremi Przybora
                          ...i wielu innych

                          SŁYNNI SPORTOWCY BYDGOSCY
                          Zbigniew Boniek (ur. 1956) - uznany najsłynniejszym piłkarzem w 80-letniej
                          historii PZPN, grał na mistrzostwach świata w piłce nożnej w Argentynie (1978),
                          Hiszpanii (1982), Meksyku (1986).
                          Tomasz Gollob (ur. 1971) - uznawany za najlepszego polskiego żużlowca,
                          wielokrotny mistrz Polski, wicemistrz świata i dwukrotnie brązowy medalista
                          mistrzostw świata na żużlu
                          Robert Sycz - dwukrotny złoty medalista olimpijski w kajakarstwie (Sydney 2000,
                          Ateny 2004), związany z klubem "Bydgostia-Kabel"
                          Zdzisław Krzyszkowiak (1930 – 2003) - złoty medalista olimpijski w lekkiej
                          atletyce (Rzym 1960)
                          Teresa Ciepły - złota i srebrna medalistka olimpijska w lekkiej atletyce (Tokio
                          1964)
                          Maciej Freimut - srebrny medalista olimpijski w kajakarstwie (Barcelona 1992)
                          Arkadiusz Onyszko - srebrny medalista olimpijski w piłce nożnej (Barcelona 1992)
                          Ivan Klementiev - srebrny medalista olimpijski w kajakarstwie (Atlanta 1996)
                          Brunon Bendig - brązowy medalista olimpijski w boksie (Rzym 1960)
                          Ryszard Kubiak - brązowy medalista olimpijski w wioślarstwie (Moskwa 1980)
                          Sławomir Zawada - brązowy medalista olimpijski w podnoszeniu ciężarów (Seul
                          1988)
                          Jacek Streich - brązowy medalista olimpijski w wioślarstwie (Barcelona 1992)
                          Pozostając przy sporcie należy wspomnieć o 15 mistrzach świata z Bydgoszczy
                          oraz kilkudziesięciu mistrzach Europy w różnorodnych dyscyplinach sportowych.
                          • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 19:24
                            Dalej Walor 9: ATRAKCYJNE TURYSTYCZNIE OTOCZENIE

                            Zalesione okolice Bydgoszczy są atrakcyjne turystycznie i przyciągają wielu
                            osób z innych regionów Polski. Prym wiedzie gmina Koronowo, w której położony
                            jest wśród lasów wielki Zalew Koronowski. Znajduje się tam ok. 20 ośrodków
                            wypoczynkowych, niektóre o wysokim standardzie. Inne położone są nad jeziorami
                            bliskimi Bydgoszczy: Jezuickim i Borówno.
                            Sporo jest sezonowych campingów, pól biwakowych i gospodarstw agroturystycznych.
                            W samej Bydgoszczy w Janowie znajduje się ośrodek PTTK z 270 miejscami w
                            domkach turystycznych. Bliskość Zalewu Koronowskiego i rozwiniętej bazy
                            turystycznej sprawia, że bydgoszczanie mają świetne warunki do wypoczynku
                            niedzielnego i świątecznego.
                            Najbardziej popularnie kąpieliska letnie to Piecki, Chmielniki, Borówno, Zalew
                            Koronowski (Samociążek, Pieczyska, Kręgiel, Romanowo), jeziora Rynny
                            Byszewskiej (np Salno, Wierzchucin), jeziora pałuckie (np Wąsosz, Wiktorowo,
                            Chomiąża, Oćwieka), Przyjezierze.

                            1. Atrakcje turystyczne w okolicach

                            W pobliżu Bydgoszczy znajdują się pięknie utrzymane atrakcyjne zaspoły parkowo-
                            pałacowe:

                            Zespół p a ł a c o w o – p a r k o w y w O s t r o m e c k u
                            Znajduje się 3 kilometry od granic Bydgoszczy, na skraju zbocza doliny Wisły.
                            Kompleks ten to 2 pałace oraz okalające je parki w stylu angielskim i
                            francuskim z doskonale utrzymaną roślinnością. Przebywali tu: polski król oraz
                            cesarz pruski, powstańcy polscy, armia napoleońska oraz wojska pruskie.
                            Większy pałac (1832-48) to klasycystyczna rezydencja Jakuba Martina
                            Schoenborna – dzieło arch. K. F. Schinkla. Obecnie należy do Gminy Bydgoszcz.
                            Mniejszy pałac (XVIII w.) to rokokowa dwukondygnacyjna rezydencja Pawła Michała
                            Mostowskiego wojewody pomorskiego. Z jego okien rozpościera się wspaniały widok
                            na Wisłę. Obecnie jest własnością Filharmonii Pomorskiej
                            W parku ostromeckim zobaczyć można piękne okazy drzew, stawy, rzeźby,
                            naturalistyczne kompozycje parkowe. Około trzydziestu, dziś już przeszło
                            stuletnich drzew, oznaczonych jest jako pomniki przyrody.
                            W okresie wiosenno - letnim w parku odbywają się imprezy plenerowe: koncerty
                            muzyki poważnej i rozrywkowej, konkursy plastyczne, plenerowe spotkania z
                            poezją, imprezy rekreacyjno- sportowe.

                            Zespół p a ł a c o w o – p a r k o w y w L u b o s t r o n i u
                            Rezydencja rodu Skórzewskich „Perła Pałuk” położona nad Notecią w Lubostroniu
                            odległym ok. 25 km od Bydgoszczy. Pałac wybudował Fryderyk hrabia Skórzewski w
                            latach 1795-1800. Kopułę pałacu ozdobiła rzeźba Atlasa dźwigającego kulę
                            ziemską - dzieło rzeźbiarza Władysława Marcinkowskiego. Ponad 40 hektarowy
                            park angielski okalający pałac i zabudowania dworskie zaprojektował znakomity
                            ówczesny architekt ogrodów - Teichert.
                            Lubostroń stał się ostoją myśli patriotycznej i życia narodowego.

                            Zespół p a ł a c o w o – p a r k o w y w S a m o s t r z e l u
                            Rezydencja magnacka, własność rodu Bnińskich. Największy zespół pałacowy w
                            województwie kujawsko-pomorskim. Pałac zbudowany został z początku XVII wieku
                            przez ówczesnego właściciela Piotra z Bnina-Bnińskiego. Gościły tu słynne
                            postacie historyczne. Pałac był ośrodkiem kultury i polskości w czasie zaborów
                            i kwitnącą rezydencją w okresie międzywojennym.Otoczenie pałacu zajmuje
                            rozległy park położony na zboczu pradoliny Noteci, z tarasami widokowymi. Park
                            krajobrazowy typu angielskiego założono w 1825 r. wykorzystując płynącą w
                            głębokim parowie rzeczkę Rokitkę. Pod koniec XIX w. powstała orginalna
                            architektura ogrodu z tarasami włoskimi, pergolami, ozdobnymi balustradami na
                            wzór włoskiego renesansu oraz kopiami antycznych rzeźb. W 2004 r. pałac z braku
                            środków od lat nie remontowany został wyznaczony na siedzibę wypoczynkową
                            centrum szkoleniowego NATO w Bydgoszczy

                            Urokliwą jest wycieczka ulicą Wyzwolenia wzdłuż krawędzi doliny Wisły przez
                            Fordon, Strzelce Dolne do Trzęsacza. Krawędzie doliny porastają
                            charakterystyczne dla tych terenów Doliny Dolnej Wisły liczne sady drzew
                            owocowych, z których od wieków wyrabia się regionalne „Powidła Strzeleckie”,
                            smażone w wielkich kadziach bez użycia cukru. Czynione są starania o uzykanie
                            przez nie statusu „produktu regionalnego” uznawanego przez Unię Europejską.

                            Z innych atrakcyjnych miejsc w pobliżu Bydgoszczy znajdują się:
                            - muzeum archeologiczne w Biskupinie (rekonstrukcja grodu kultury łużyckiej) –
                            najbardziej oblegane muzeum w województwie (ok. 250 tyś. osób rocznie)
                            - uzdrowiska w Ciechocinku i Inowrocławiu
                            - miasta pokrzyżackie: Chełmno, Toruń, Świecie, Nowe, Grudziądz
                            - ruiny polskich zamków w Szubinie, Wenecji
                            - ruiny zamków krzyżackich na Ziemi Chełmińskiej, w Nowym Jasińcu k.Koronowa
                            - piastowskie zabytki w Kruszwicy, Inowrocławiu, Strzelnie
                            - Żnińska Kolej Powiatowa Żnin-Wenecja-Biskupin-Gąsawa (wąskotorowa)
                            - muzeum kolei wąskotorowej w Wenecji
                            - klasztor cystersów w Koronowie
                            - sanktuaria MB w Byszewie, Górce Klasztornej, Pieraniu, Markowicach
                            - drewniany kościół w Żołędowie z 1715 roku (dzwony z XVI w.)
                            - zespoły dworsko-parkowe w Żołędowie, Bożenkowie, Słupowie, Teresinie,
                            Wierzchucinku, Wojnowie, Augustowie, Gądeczu, Strzelcach Górnych, Gościeradzu,
                            Wtelnie,
                            - koscioły gotyckie we Włókach, Ostromecku, Czarżu, Koronowie
                            - kościoły neogotyckie w Cielu, Łochowie, Przyłękach, Solcu Kujawskim, Nowej
                            Wsi Wielkiej, Sicienku, Kruszynie, Dobrczu, Kozielcu, Wudzynie, Dąbrowie
                            Chełmińskiej, Łąsku, Mąkowarsku, Wtelnie
                            - wiatrak holenderski w Przyłękach
                            - Radiowe Centrum Nadawcze Polskiego Radia w Kabacie k. Solca Kujawskiego
                            - Pałac Myśliwski rodu Skórzewskich w Brzozie
                            - drewniany młyn wodny przy ul. Nakielskiej z połowy XIX w., zwany Diabelskim
                            Młynem, z zachowanym kołem młyńskim w Koronowie
                            - najwyższy w Europie most kolejki wąskotorowej na trasie Koronowo - Okole.
                            • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 19:26
                              Z a l e w K o r o n o w s k i
                              Zalew leżący ok. 20 km od Bydgoszczy jest zapleczem letniego wypoczynku dla
                              bydgoszczan. Wielu z nich ma tutaj swoje letnie dacze, wielu żegluje na
                              akwenie.
                              Koncepcja budowy tamy i siłowni została opracowana już w 1928 r. W latach 1956-
                              62 zbudowane zostały zapora i hydroelektrownia w Koronowie i Tryszczynie.
                              Zbiornik powstał z podpiętrzonej Brdy oraz połączenia wielu jezior rynnowych.
                              Od tego czasu Zbiornik Koronowski stanowi atrakcyjny obszar turystyczno-
                              wypoczynkowy. Posiada powierzchnię ok. 1560 ha, ma kształt wydłużony, jego
                              długość wynosi 36 km, a maksymalna głębokość ok. 20 m. Długość linii brzegowej
                              sięga 102 km.
                              Charakteryzuje się występowaniem wielu głębokich zatok, wysp, dzikich nadbrzeży.
                              Obecnie jest uznawany za najbardziej atrakcyjny rekreacyjnie akwen na
                              południowym skraju polskich pojezierzy, w centrum między pojeziernymi krainami
                              Mazur i Pojezierza Pomorskiego. Zbiornik Koronowski otaczają zwarte i dorodne
                              kompleksy leśne.
                              Zalew i jego okolice są rajem dla uprawiających turystykę wodną, pieszą i
                              rowerową.
                              Od 1928 roku organizowane są międzynarodowe spływy kajakowe na Brdzie, a od
                              1965 roku również międzynarodowe zimowe spływy kajakowe. Turystykę żeglarską
                              promują liczne kluby żeglarskie posiadające przystanie, baseny, hangary,
                              pomosty, dźwigi do wodowania i załadunku jachtów. Corocznie w sierpniu
                              organizowane są regaty klasy turystycznej.
                              W okolicznych ośrodkach prowadzona jest turystyka jeździecka. Piechurzy i
                              kolarze znajdują tu ciekawe miejscowości i trasy, bogate w osobliwości
                              przyrodnicze, krajoznawcze historyczne. Zwiedzanie tego obszaru ułatwiają
                              szlaki turystyczne.

                              Rynna J e z i o r B y s z e w s k i c h
                              Poprzez rzekę Krówkę Zalew Koronowski łączy się z łańcuchem jezior byszewskich:
                              Stoczek, Piaseczno, Płotwice, Kadzionka, Staw Młyński, Tobolno Duże, Tobolno
                              Małe, Piekło, Długie, Krosna, Studzienne, Wierzchucińskie Małe, Wierzchucińskie
                              Duże oraz Słupowskie. Łańcuch biegnie niemal równolegle do Zalewu
                              Koronowskiego. Wszystkie jeziora są wąskie, wydłużone, głębokie, o wysokich
                              brzegach. W starych dokumentach jeziora te noszą wspólną nazwę Plitwica. Stąd
                              wniosek, że niegdyś stanowiły jedną rynnę odpływową wyżłobioną przez wody
                              lodowcowe. Na skutek obniżenia się poziomu wód rynna z czasem uległa podziałowi
                              tworząc łańcuch złożony z 16 uroczych jezior, ciągnących się na przestrzeni 30
                              km. Po utworzeniu Zbiornika Koronowskiego podniósł się poziom wód ostatnich w
                              łańcuchu jezior, przez co ponownie uległy połączeniu.
                              Obok Zalewu Koronowskiego jeziora rynny byszewskiej są obszarem budownictwa
                              rekreacyjnego bydgoszczan. Znajdują się tu liczne dacze i sezonowe działki.

                              Park "G r a b i n a" w Koronowie (23,7 ha)
                              Otacza on Koronowo od południowego zachodu skąd roztacza się rozległy widok na
                              meandrującą Brdę i leżące u podnóża miasto. Nazwa pochodzi od lasów grabowych
                              porastających wzgórza wokół miasta. Strome zbocza wysoczyzny morenowej
                              poprzecinane są głębokimi jarami. Najwyższe wzgórza to: "Grabina" - 109,1
                              m, "Wzgórze Łokietka" - 107,5 m, "Wzgórze Św. Jana" - 106 m i "Szańce" - 94 m.
                              Na obszarze tym zlokalizowane były dwa wczesnosłowiańskie grodziska (pierwsze
                              na "Wzgórzu Łokietka", drugie ok. 250 m na południe od grodu koronowskiego).

                              B o r y T u c h o l s k i e
                              Lasy Północnego Pasa Rekreacyjnego Bydgoszczy są południowym skłonem Borów
                              Tucholskich. Bory stanowią naturalny obszar eksploracji turystycznej
                              bydgoszczan.
                              Bory Tucholskie stanowią po Puszczy Białowieskiej największą powierzchnię leśną
                              w kraju. Obszar ten pod względem morfologicznym stanowi przeważnie mniej lub
                              bardziej płaską równinę sandrową, urozmaiconą licznymi rynnami, obniżeniami
                              wytopiskowymi, wydmami oraz dolinami rzek. Do ważniejszych dolin należą doliny
                              rzek Brdy, Wdy, Mątawy i górnego odcinka Wierzycy. Poza sandrami lasy Borów
                              Tucholskich porastają również pagórki i wzgórza moren czołowych.
                              Najbardziej malowniczym, typowym elementem dla obszarów polodowcowych są
                              jeziora. Spośród blisko 900 różnej wielkości jezior, występujących pojedynczo
                              lub w zwartych zespołach na obszarze Borów, aż 40 przekracza powierzchnię 1
                              km2. Do największych należą jeziora: Wdzydze, zwane potocznie Kaszubskim Morzem
                              o powierzchni 1455,6 ha, Charzykowskie (1363,3ha), Karsińskie (648,1 ha),
                              Kryszyńskie (461,3 ha), Kałębie (466.3 ha), Somińskie (433,1 ha) i
                              Borzechowskie (237,7 ha), a także sztuczne zbiorniki: Koronowski (1560 ha) i
                              Wdy w Tleniu (400 ha). Obok jezior rynnowych występują również zanikające,
                              niegłębokie jeziora, charakteryzujące się nieregularnym kształtem i łagodnymi
                              zboczami.
                              Środkiem Borów Tucholskich, w dolinach o wysokich i stromych brzegach, płyną
                              rzeki Brda i Wda odznaczające się szczególnie dużym spadkiem i stosunkowo
                              licznymi zwężeniami. Na trasach swego krętego biegu przepływają przez liczne
                              jeziora, stapiając je w naturalne, turystyczne szlaki wodne. Także mniejsze
                              rzeki i strugi jak: Kłoniecznica, Zbrzyca, Czerska Struga, Młosienica, Pielska,
                              Brzezianek, Niechwaszcz, Prusina, Kałębnica nadają się na znacznych odcinkach
                              do uprawiania turystyki kajakowej.
                              Duże fragmenty pierwotnej przyrody zostały objęte zarządzeniami ochronnymi jako
                              rezerwaty przyrody lub parki krajobrazowe. Do najciekawszych należy zaliczyć:
                              rezerwat cisów nad na jeziorem Mukrz koło leśnictwa Wierzchlas, rezerwat
                              archeologiczno-przyrodniczy Kręgi Kamienne w Odrach, rezerwat pierwotnego lasu
                              liściastego ze stanowiskami brekini Szczerkowo k. Tlenia, uroczysko Krzywe Koło
                              w nadleśnictwie Błędno, a nad rzekami i jeziorami rezerwaty ptactwa wodnego.
                              W ostępach leśnych i matecznikach wystepują rzadkie gatunki ptaków: orzeł
                              bielik, rybołów, żuraw, łabędź niemy, czapla siwa, głuszec, puchacz i bocian
                              czarny.
                              W 1996 r. utworzono Park Narodowy „Bory Tucholskie”. Na terenie Borów znajduje
                              się także 5 Parków Krajobrazowych: Wdzydzki, Tucholski, Zaborski, Wdecki i
                              Krajeński oraz kilkadziesiąt rezerwatów przyrody.

                              2. Rozwinięta baza turystyczna i noclegowa w powiecie
                              Powiat bydgoski posiada najlepiej rozwiniętą bazę noclegową w województwie:
                              Liczba miejsc noclegowych – stan 2003 r. (GUS)
                              1. powiat bydgoski: 2586
                              2. powiat tucholski: 2308
                              3. Bydgoszcz: 2036
                              4. powiat brodnicki: 1848
                              5. Toruń: 1836
                              6. Inowrocław: 1834
                              7. powiat aleksandrowski: 1819
                              8. powiat żniński: 1695
                              9. powiat świecki: 1692
                              10. powiat mogileński: 1621

                              Wyróżnia się szczególnie gmina Koronowo
                              Liczba miejsc noclegowych – stan 2003 r. (GUS)
                              1. Bydgoszcz: 2036

                              2. gm. Koronowo: 1861

                              3. Toruń: 1836
                              4. Inowrocław: 1834
                              5. Ciechocinek: 1731
                              6. gm. Osie: 1278
                              7. gm. Jeziora Wielkie: 1222
                              8. gm. Zbiczno: 1112

                              Również rozpatrując liczbę miejsc noclegowych całorocznych powiat bydgoski ma
                              dobre wyniki co świadczy o zncznym udziale ośrodków szkoleniowo-wypoczynkowych
                              całorocznych o wysokim standardzie.
                              Liczba miejsc noclegowych całorocznych – stan 2003 r. (GUS)
                              1. Inowrocław: 1806
                              2. Bydgoszcz: 1786
                              3. Toruń: 1427
                              4. Ciechocinek: 1499
                              5. powiat bydgoski: 1188

                              W powiecie korzysta z noclegów prawie 50 tyś. osób rocznie, z tego 2,5 tyś.
                              zagranicznych, co jest najlepszym wynikiem z powiatów ziemskich. Więcej
                              turystów nocuje tylko w Toruniu, Bydgoszczy i uzdrowiskach Ciechocinku i
                              Inowrocławiu.
                              • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 19:28
                                OŚRODKI WYPOCZYNKOWE (niektóre):
                                - Ośrodek rekreacyjno-sportowy, Samociążek, gm. Koronowo
                                - Ośrodek wczasowo-wypoczynkowy, Prądocin gm. Nowa Wieś Wlk
                                - Ośrodek Wypoczynku Świątecznego OSIR - Borówno gm. Dobrcz
                                - Ośrodek Rehabilitacyjno-Wypoczynkowy Elton- Borówno gm. Dobrcz
                                - Wojskowy Dom Wypoczynkowy Łuczniczka- Borówno gm. Dobrcz
                                - Ośrodek Wypoczynkowy Polonez- Pieczyska gm. Koronowo – 130 miejsc
                                - WDW Żagiel - Pieczyska gm. Koronowo – 120 miejsc
                                - Ośrodek Wypoczynkowy Policji – Pieczyska gm. Koronowo – 148 miejsc
                                - OW Zacisze - Pieczyska gm. Koronowo – 100 miejsc
                                - OW TP Sircom Exploris - Pieczyska "Nad Zalewem" gm. Koronowo - 89 miejsc
                                - Ośrodek Relax – Pieczyska gm. Koronowo – 30 miejsc
                                - OW w Kręglu "EKOR" - Nowy Jasiniec gm. Koronowo - 157 miejsc
                                - Ośrodek Rekreacyjno-Wypoczynkowy JULIA – Samociążek gm. Koronowo - 68 miejsc
                                - OW Wrzos PKN Orlen – Wielonek gm. Koronowo - 170 miejsc
                                - OW Stomil - Tuszyny gm. Koronowo – 79 miejsc
                                - Ośrodek ZHP Krówka Leśna – Mąkowarsko gm. Koronowo – 150 miejsc
                                - OW Foton - Sokole Kuźnica gm. Koronowo – 90 miejsc
                                - OW Kuratorium Oświaty - Sokole Kuźnica gm. Koronowo – 160 miejsc
                                - OW Polon-Alfa - Sokole Kuźnica gm. Koronowo – 80 miejsc
                                - OW p. Kozikowski – Romanowo gm. Koronowo – 28 miejsc

                                CAMPINGI
                                - Camping, ul. Biwakowa, Bydgoszcz-Janowo
                                - Camping, ul. Nakielska, Bydgoszcz
                                - Camping, ul. Saperów, Bydgoszcz
                                - Camping nad jez. Jezuickim, Chmielniki, gm. Nowa Wieś Wlk

                                POLA BIWAKOWE
                                - Pole biwakowe, ul. Nadrzeczna 2, Bydgoszcz
                                - Pole biwakowe, ul. Nakielska, Bydgoszcz
                                - Pole biwakowe nad jez. Białym koło leśniczówki, Samociażek gm. Koronowo
                                - Pole biwakowe OSIR nad jez. Borówno, Borówno gm. Osielsko
                                - Pole biwakowe nad jez. Jezuickim, Prądocin, gm. Nowa Wieś Wlk
                                - Pole biwakowe nad jez. Jezuickim, Piecki, gm. Nowa Wieś Wlk
                                - Pole namiotowe nad Zalewem Koronowskim - Sokole Kuźnica – 250 miejsc
                                - Pole namiotowe nad Zalewem Koronowskim – Romanowo – 250 miejsc

                                AGROTURYSTYKA (bez nazwisk):
                                - Suponin gm. Dobrcz
                                - Strzelce Dolne gm. Dobrcz
                                - Aleksandrowo gm. Dobrcz
                                - Aleksandrowo gm. Dobrcz
                                - Wiskitno gm. Koronowo
                                - Buszkowo gm. Koronowo
                                - Wierzchucin Królewski gm. Koronowo
                                - Wierzchucin Królewski gm. Koronowo
                                - Mochle gm. Sicienko
                                - Nowy Jasiniec gm. Koronowo

                                Rozwinięta baza noclegowa i turystyczna (wypożyczalnie sprzętu, przystanie
                                żeglarskie itd) umożliwia łatwe zorganizowanie wypoczynku niedzielnego i
                                pobytowego.

                                3. Sąsiednie parki krajobrazowe
                                Z Bydgoszczy jest blisko do 6 Parków Krajobrazowych

                                Park Krajobrazowy D o l i n y D o l n e j W i s ł y (w granicach miasta)
                                Park obejmuje środkowy fragment doliny Dolnej Wisły z charakterystycznymi
                                utworami: korytem rzeki z ławicami piasku, lasami łęgowymi, starorzeczami,
                                wałami, wydmami, urwistymi zboczami i oczkami wodnymi
                                Wracając jeszcze do opisywanego wcześniej Zakola Wisły trzeba wspomnieć o
                                tworzących się corocznie latem podczas niskiego stanu wody naprzeciw Wyszogrodu
                                wielkich półwyspów piaszczystych. Można dojść na środek rzeki stąpając boso po
                                plażowym piasku w otoczeniu dzikich ptaków. Wielkie półwyspy piaszczyste na
                                rzece zawdzięczamy prawdopodobnie sile odśrodkowej gwałtownie zakręcającej
                                Wisły. Piasek niesiony przez rzekę osadza się na wschodnim brzegu.
                                Z drugiej strony Wisła podmywa zachodni wysoki brzeg, gdzie znajduje się
                                grodzisko „Wyszogród”. W ciągu 900 lat podmyła na tyle, że z grodziska
                                pozostało 1/5 pierwotnego obszaru.
                                Po wschodniej stronie zakola Wisły znajduje się kilometrowej szerokości pas
                                starorzeczy z lasem łęgowym - Mała Kępa Wiślana. Jest to dawne koryto rzeczne
                                zapełnione osadami rzecznymi – świadek tego, że zakole Wisły w ciągu wieków
                                przesunęło się na zachód.

                                projektowany P a ł u c k i Park Krajobrazowy (25 km)
                                Obszar obejmujący liczne jeziora rynnowe z terenu etnograficznych Pałuk.
                                Charakteryzuje się urozmaiconą rzeźbą terenu, występowaniem licznych wzgórz
                                morenowych, dolin a także wielogatunkowych lasów mieszanych. Zlokalizowano na
                                tym terenie sporo ośrodków wypoczynkowych. Dodatkowym atutem jest obecność
                                miejsc związanych z początkami państwa polskiego i kulturą prasłowiańską
                                (Biskupin).

                                K r a j e ń s k i Park Krajobrazowy (30 km)
                                Występują tu liczne, dobrze zachowane formy morfologiczne związane z glacjalnym
                                cyklem rzeźbotwórczym, takie jak: ozy (największe nagromadzenie w
                                województwie), drumliny, kemy, wzgórza morenowe i rynny jeziorne. Rzeźba terenu
                                jest bardzo zróżnicowana. Wzgórza morenowe osiągają znaczne wysokości (np. w
                                okolicy Więcborka, Jastrzębia).Park ma bogatą sieć hydrograficzną. Bierze stąd
                                początek 9 rzek, a 59 zbiorników wodnych układa się w ciągi rynnowe jezior
                                sypniewskich, więcborskich i sępoleńskich.

                                T u c h o l s k i Park Krajobrazowy (40 km)
                                Park położony jest w rozległym kompleksie Borów Tucholskich, na terenie 7 gmin.
                                Wraz z pozostałymi parkami Borów Tucholskich i obszarami chronionego krajobrazu
                                TPK tworzy zwarty system ekologiczny, składający się na unikatowy, bardzo cenny
                                obiekt przyrody, pretendujący do statusu rezerwatu biosfery.
                                Unikatowe obiekty tworzy zabudowa hydrotechniczna Wielkiego Kanału Brdy, m.in.
                                akwedukty, w tym najcenniejszy - w Fojutowie, z 1848 roku.

                                W d e c k i Park Krajobrazowy (45 km)
                                Park obejmuje jeden z najpiękniejszych fragmentów Borów Tucholskich. W dolinie
                                o wysokich i stromych zboczach płynie malownicza i wykorzystywana turystycznie
                                rzeka Wda, charakteryzująca się dużym spadkiem, licznymi meandrami i
                                zwężeniami. Typowym elementem krajobrazu są jeziora rynnowe: Piaseczno (44 ha),
                                Miedzno (24 ha) oraz wytopiskowe: Dury, Radolinek, Duży i Mały Trzebucz. Dużą
                                powierzchnię zajmuje sztuczny zbiornik wodny Żur, zwany Zalewem Żurskim (440
                                ha).

                                N a d g o p l a ń s k i Park Krajobrazowy (55 km)
                                Obszar obejmujący 9 pod względem wielkości w kraju Jezioro Gopło wraz z
                                otoczeniem. Miejsce licznych miejsc lęgowych ptactwa wodnego i błotnego oraz
                                pobytu ptaków przelotnych. Poza ochroną przyrody jednym z zadań Parku jest
                                chronienie wartości kulturowych i historycznych regionu, związanych z
                                początkami państwa polskiego oraz ochrona naturalnych wartości środowiska
                                przyrodniczego i swoistych cech krajobrazu.
                                • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.03.05, 19:28
                                  c.d.nastapi
    • Gość: Wojtekh IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 11.03.05, 23:18
      hihihih fajny post :)) ale osioł z tego NN...
    • Gość: Jerzy IP: *.man.bydgoszcz.pl 11.03.05, 23:34
      PIT opracowanie o Bydgoszczy wspaniałe.Czekam na dalsze części.Jak już będzie całość, wydrukuję i wyśle znajomym.Na pewno Twoje opracowanie otrzyma oddział PTTK w Toruniu i centrala w Warszawie.
      • Gość: Jerzy IP: *.man.bydgoszcz.pl 12.03.05, 16:26
        Zaglądam a dalszych części nie ma .Zajrze w poniedziałek.
        • Gość: Hanna IP: *.telsten.com / *.telsten.com 12.03.05, 17:34
          Też czekam. Niecierpliwię się. Pozdrawiam.
          • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 12.03.05, 20:35
            Trochę cierpliwości.
            To nawet nie 30% całości.
            • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 12.03.05, 20:38
              Zwłaszcza: gospodarka, kultura, otoczenie to tematy-rzeki.
              • Gość: Hanna IP: *.telsten.com / *.telsten.com 12.03.05, 23:25
                To kiedy można spodziewać sie dalszej części tego wspaniałego opracowania?
                • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 13.03.05, 22:41
                  Od poniedziałku jedziemy dalej.
                  W miarę możliwości czasowych.
                  W związku z tym mogą następować kilkudniowe przerwy.
                  Pozdr.
                  • Gość: Hanna IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 14.03.05, 07:04
                    Witaj PIT.Dziękuję za odpowiedź.Już czekam na dalszą część.Pozdrawiam
                    serdecznie.
    • 12.03.05, 18:03
      Gratulacje.Może warto by było skontaktować się z Gazetą - np ciąg artykulików
      ze zdjęciami zachwalających zakątki Bydgoszczy...
      • Gość: Jerzy IP: *.man.bydgoszcz.pl 12.03.05, 18:34
        Opracowanie PITa o Bydgoszczy z dodatkiem zdjęć jeszcze bardziej uaktrakcyjniłoby i tak bardzo dobre internetowe wydanie.Dobry pomysł.
        • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 14.03.05, 17:53
          Dalej Walor 10: STOŁECZNOŚĆ MIASTA

          1. Tradycje

          Bydgoszcz jest ośrodkiem admnistracyjnym od 230 lat. W tym czasie mniej lub
          więcej pełniła funkcję stołeczną dla regionu zbliżonego do obecnych granic
          województwa kujawsko-pomorskiego. W XIX w. znajdowały się tu instytucje
          niekiedy o szerszym zasięgu np. Dyrekcja Królewskich Kolei Wschodnich
          obejmująca sieć kolejową na wschód od Berlina, aż po Kłajpedę.
          W okresie międzywojennym w Bydgoszczy również znajdowły się urzędy ponadlokalne
          np. Izba Obrachunkwoa Poczty obejmująca zasięgiem cały kraj. Mimo statusu
          powiatowego w mieście miały siedzibę regionalne związki i stowarzyszenia
          sportowe, gospodarcze, ogólnie rzecz biorąc pozarządowe.
          W okresie powojennym znalazło siedziby w Bydgoszczy większosć instytucji
          wojwódzkich i stowarzyszeń o zasięgu regionalnym. Poza tym zlokalizowano
          instytucje wojskowe o znaczeniu krajowym. Pozostały z czasów przedowojennych
          niektóre centralne instytucje ogólnokrajowe jak Izba Obrachunkowa Poczty i Bank
          Pocztowy.

          2. Siedziba wielu instytucji regionalnych

          Bydgoszcz znajduje się w regionie kujawsko-pomorskim, gdzie istnieje podział
          władzy i instytucji między dwa ośrodki: Bydgoszcz i Toruń. Pojedyncze jednostki
          regionalne posiada również Włocławek.
          Wg ustaleń przy narodzinach województwa, w Bydgoszczy powinny znajdować się i
          powstawać instytucje i urzędy państwowe, a w Toruniu – samorządowe. W praktyce
          podział jest bardziej złożony. Już na samym początku istnienia województwa dwie
          instytucje wojewódzkie podległe wojewodzie przeniesiono do Torunia. Z kolei
          kilka jednostek regionalnych podległych marszałkowi znajduje się w Bydgoszczy.
          Dotychczas wszystkie nowe centra regionalne samorządu województwa lokowane są w
          Toruniu. Wyjątkiem jest Regionalne Centrum Innowacyjności w Bydgoszczy.
          Natomiast urzędy państwowe w większości znajdują się w Bydgoszczy i tutaj są
          lokowane nowe z kilkoma wyjątkami. O każdy nowy urząd państwowy oba ośrodki
          konkurują nie przebierając w środkach.

          W Bydgoszczy z racji dwustołeczności regionu urzędów i instytucji jest mniej,
          niż w porównywalnych ośrodkach krajowych np Szczecinie, czy Lublinie, a także
          mniejszych miastach: Opolu, Katowicach, Kielcach, Białymstoku, Olsztynie,
          Rzeszowie. Mimo tego znajduje się ich więcej, niż w jakimkolwiek ośrodku w
          województwie. Podział instytucji państwowych regionalnych między 2 ośrodki
          stołeczne jest proporcjonalny do wielkości obu miast. Natomaist podział
          instytucji samorządowych, w tym dokonujących podziału środków finansowych z
          Unii Europejskiej i budżetu państwa jest wyraźnie korzystniejszy dla Torunia.

          * INSTYTUCJE PODLEGŁE WOJEWODZIE:
          - KUJAWSKO-POMORSKI URZĄD WOJEWÓDZKI
          - Komenda Wojewódzka Policji
          - Kuratorium Oświaty
          - Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
          - Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny
          - Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa
          - Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska
          - Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej
          - Wojewódzki Inspektorat Weterynarii
          - Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego
          - Państwowa Straż Rybacka Województwa Kujawsko-Pomorskiego
          - Centrum Zdrowia Publicznego
          - Wojewódzki Ośrodek Informatyki - Terenowy Bank Danych
          - Zakład Obsługi Kujawsko - Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego

          *INSTYTUCJE PODLEGŁE SAMORZĄDOWI WOJEWÓDZTWA (bez instytucji kulturalnych,
          służby zdrowia, edukacyjnych)
          - Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego
          - Zarząd Dróg Wojewódzkich
          - Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych

          *INNE INSTYTUCJE PAŃSTWOWE – ODDZIAŁY REGIONALNE
          - Regionalna Izba Obrachunkowa
          - Izba Skarbowa
          - Urząd Kontroli Skarbowej
          - Kujawsko-Pomorski Urząd Skarbowy (obsługa dużych podmiotów gospodarczych z
          całego województwa)
          - Bankowa Regionalna Izba Rozliczeniowa
          - Narodowy Bank Polski Oddział Okręgowy
          - PKO BP Oddział Regionalny
          - PZU SA Oddział Okręgowy
          - ZUS Inspektorat
          - KRUS Oddział Regionalny
          - Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Warszawie Delegatura
          - Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy
          - Agencja Rynku Rolnego Oddział Terenowy
          - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział Regionalny
          - Krajowy Rejestr Karny przy Sądzie Okręgowym Punkt Informacyjny
          - Najwyższa Izba Kontroli w Warszawie Delegatura
          - Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie Delegatura
          - Okręgowy Urząd Miar
          - Obwodowy Urząd Probierczy
          - Inspekcja Weterynaryjna Zakład Higieny Weterynaryjnej
          - Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy
          - Polski Komitet Pomocy Społecznej Wojewódzki Zarząd Kujawsko-Pomorski
          - Regionalne Centrum Informacji Europejskiej
          - Pomorsko-Kujawskie Centrum Demokracji Lokalnej
          - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu Inspektorat
          - Urząd Dozoru Technicznego Oddział Regionalny
          - Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura
          - Urząd Regulacji Telekomunikacji i Poczty Kujawsko-Pomorski Oddział Okręgowy
          - Urząd Statystyczny Oddział Kujawsko-Pomorski
          - Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej
          - Kujawsko-Pomorski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia
          - Bydgoska Izba Lekarska
          - Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych
          - Pomorsko-Kujawska Okręgowa Izba Aptekarska
          - Kujawsko-Pomorska Okręgowa Izba Architektów
          - Kujawsko-Pomorska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa
          - Urząd Żeglugi Śródlądowej
          - Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy
          - Sąd Okręgowy
          - Sąd Rejonowy
          - Stały Polubowny Sąd Konsumencki
          - Prokuratura Okręgowa
          - Prokuratura Rejonowa Bydgoszcz-Południe
          - Prokuratura Rejonowa Bydgoszcz-Północ
          - Konsulat Honorowy Niemiec

          *INNE INSTYTUCJE SAMORZĄDOWE – REGIONALNE:
          - Regionalne Centrum Innowacyjności
          - Bydgoski Fundusz Poręczeń Kredytowych
          - Regionalne Centrum Diagnostyczne i Laboratoryjne **
          - Regionalne Centrum Kongresowo-Turystyczne **
          - Regionalne Centrum Wystawienniczo-Targowo-Kongresowe **
          ** w fazie projektów (zapisy w strategii rozwoju województwa i programach
          rozwojowych)

          Wiekszosć instytucji posiada delaegatury lub oddziały rejonowe w największych
          miastach województwa.

          3. Rozwinięta funkcja regionalna

          Oprócz urzędów, w Bydgoszczy znajduje się szereg innych jednostek regionalnych,
          wiele z nich ma charakter obsługujący cały region kujawsko-pomorski:
          - regionalne i okręgowe oddziały banków i instytucji finansowych
          - regionalne związki sportowe
          - okręgowe związki i stowarzyszenia gospodarcze
          - okręgowe związki i stowarzyszenia kulturalne i naukowe
          - regionalne izby i stowarzyszenia zawodowe i rzemieślnicze
          - instytucje wojskowe o wojewódzkim i centralnym zasięgu
          - oddziały regionalne ogólnopolskich firm i koncernów
          Szczegółowe wyszczególnienie tych oddziałów będzie miało miejsce przy innej
          okazji.

          Pod tym względem Bydgoszcz jest miastem o najbardziej rozwiniętej funkcji
          regionalnej w województwie i w efekcie spełnia rzeczywistą – wynikającą z
          realiów, a nie tylko rządowych przyporządkowań - rolę stolicy regionu.

          Najlepiej rozwinięta w Bydgoszczy sieć specjalistycznych szpitali sprawia, że
          leczą się tu mieszkańcy całego województwa. Podobnie w przypadku innych
          dziedzin: przyciąga do Bydgoszczy najlepiej w województwie rozwnięta sieć
          handlowa z wielkimi centrami handlowymi i wieloma specjalistycznymi sklepami,
          oferta kulturalna z jedynymi w regionie obiektami kulturalnymi jak opera, czy
          filharmonia, znaczące w kraju obiekty sportowe i międzynarodowe imprezy
          sportowe. Uczelnie o zróżnicowanym profilu, których nie ma w innych ośrodkach
          województwa przyciągają studentów z regionu, a nawet kraju. Podobnie
          szkolnictwo średnie, szkoły językowe, media regionalne. Wielu mieszkańców
          regionu przyjeżdza do Bydgoszczy chociaż kilka razy w ciągu roku, aby
          skorzystać z wyspecjalizowanej oferty, której próżno szukać w innych ośrodkach
          w regionie. Z kolei wiele firm i oddziałów firm zlokalizowanych w Bydgoszczy
          obs
          • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 14.03.05, 17:54
            Najlepiej rozwinięta w Bydgoszczy sieć specjalistycznych szpitali sprawia, że
            leczą się tu mieszkańcy całego województwa. Podobnie w przypadku innych
            dziedzin: przyciąga do Bydgoszczy najlepiej w województwie rozwnięta sieć
            handlowa z wielkimi centrami handlowymi i wieloma specjalistycznymi sklepami,
            oferta kulturalna z jedynymi w regionie obiektami kulturalnymi jak opera, czy
            filharmonia, znaczące w kraju obiekty sportowe i międzynarodowe imprezy
            sportowe. Uczelnie o zróżnicowanym profilu, których nie ma w innych ośrodkach
            województwa przyciągają studentów z regionu, a nawet kraju. Podobnie
            szkolnictwo średnie, szkoły językowe, media regionalne. Wielu mieszkańców
            regionu przyjeżdza do Bydgoszczy chociaż kilka razy w ciągu roku, aby
            skorzystać z wyspecjalizowanej oferty, której próżno szukać w innych ośrodkach
            w regionie.
            Z kolei wiele firm i oddziałów firm zlokalizowanych w Bydgoszczy obsługuje cały
            region.
            Tak wiec pracownicy często prowadzą prace w tzw „terenie”.
            • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 14.03.05, 18:05
              Dalej Walor 11: ZRÓŻNICOWANY CHARAKTER ZABUDOWY

              1. Rozwój terytorialny miasta
              Do początku XIX w. Bydgoszcz obejmowała miasto lokacyjne w obrębie murów
              miejskich oraz 3 przedmieścia: Gdańskie, Kujawskiei Poznańskie. Od czasów
              Księstwa Warszawskiego (pocz. XIX w.) zaludniło się kolejne przedmieście:
              Okole, gdzie zbudowano kanał bydgoski. Z kolei od 1820 r. rozpoczęto zabudowę
              przedmieścia gdańskiego, wytyczając ul. Gdańską. W połowie XIX po wybudowaniu
              kolei i budowie dworca głównego na Bocianowie zabudowa przedmieścia gdańskiego
              zintensyfikowała się. Wytyczono ul. Dworcową i przyległe, wzdłuż których
              budowano wysokie, efektowne mieszczańskie kamienice. Od połowy XIX zaczyna się
              rozwój terytorialny miasta. Przyłączano bliskie przedmieścia po północnej
              stronie Brdy w celu umożliwienia zabudowy. Żywiołowy wzrost zaludnienia
              przeżyły gminy podmiejskie: Szwederowo, Wilczak, Jachcice, Okole, Bielawy,
              Bartodzieje i inne. Terenów tych nie przyłączano do miasta aż do 1920, kiedy
              nastąpiło generalne 8-krotne zwiększenie powierzchni miasta. Przyłączono
              wreszcie tereny i tak od dawna związane z miastem, gdzie znajdowała się
              większość bydgoskich przedsiębiorstw przemysłowych i mieszkała większość
              pracowników.
              W 1939 r. na 143 – tyś. ludność miasta, tylko połowa mieszkała w centrum
              (dawnym terenie administracyjnym z 1910 r.)

              Jak przyłączano kolejne obszary:
              1851 - Bocianowo, Żupy (80 ha) – przyrost powierzchni miasta 45 %, teren
              dzisiejszego Śródmieścia

              1867 - Bocianowo II, Grodztwo (265 ha) – przyrost 103%, teren dzisiejszego
              Śródmieścia

              1876 - Jachcice, Ludwikowo, część Okola i Szwederowa, Błonie, Nowy Dwór,
              Bielice (283 ha) – przyrost 54%, najbliższe miastu przedmieścia od strony
              zachodniej i południowej

              1907 - reszta Okola i Szwederowa, Wilczak, Bielawy, Skrzetusko (42 ha) –
              przyrost 5%, najbliższe miastu przedmieścia ze wszystkich stron

              1920 - reszta Bielaw, Bartodzieje Wielkie i Małe, Zimne Wody, Fordonek, Czersko
              Polskie, Rupienica (5793 ha) – przyrost 685%, wszystkie związane z miastem
              przedmieścia i wsie robotnicze o zaludnieniu wówczas ok. 22 tyś. osób,
              generalne, prawie 8-krotne zwiększenie powierzchni miasta. Chwilowo Bydgoszcz
              była drugim miastem pod względem powierzchni w RP, potem w okresie
              międzywojennym plasowała się na 5 miejscu w kraju

              1954 - Opławiec, Prądy, Łęgnowo i Żółwin (4340 ha) – przyrost 65%,
              słabo zaludnione tereny zachodnich przedmieść i zalesione tereny niemieckiej
              fabryki DAG

              1959 - Osowa Góra (512 ha) – przyrost 5%, wieś – wówczas słabo zaludniona
              (dzisiaj osiedle 10 tyś. mieszk.)

              1961 - Janowo, Las szubiński, las przy Grunwaldzkiej (489 ha) – przyrost 4%,
              tereny leśne

              1973 - Fordon (830 ha) – przyrost 7%, miasteczko oraz tereny między
              Fordonem, a Brdyujściem o zaludnieniu łącznie ok. 9 tyś. osób, miejsce
              wyznaczone na Zespół Szkół Wyższych oraz nową dzielnicę mieszkaniową

              1977 - część terenów gmin Osielsko i Solec Kuj., Czarnówczyn, Łoskoń, Smukała
              Dolna, Łęgnowo, Plątnowo, Mariampol, część Wypalenisk, Myslęcinek, Niemcz,
              gminie Nowa Wieś Wlk oddano część lasu (4639 ha) – przyrost 36%, słabo
              zaludnione tereny w północnej części miasta, oraz dwie wsie w południowo-
              wschodniej części miasta. Celem było m.in. umożliwienie budowy wielkiej
              dzielnicy mieszkaniowej Nowy Fordon z obiektami towarzyszącymi: oczyszczalnią
              ścieków i elektrociepłownią

              Widać z powyższego zestawienia, że w 1920 r. Bydgoszcz przyłączyła wszystkie
              przedmieścia przemysłowe, powiększając swoje terytorium prawie ośmiokrotnie. To
              wtedy zyskała znaczne tereny, których zagospodarowywanie trwało do lat 80-tych
              XX w. Przyłączenie Fordonu o wojnie było uzasadnione koniecznością budowy
              dzielnicy mieszkaniowej, dla której nie było terenów na obszarze macierzystym.
              Przyłączony obszar Fordonu zamieszkiwało ok. 9 tyś. ludzi. Rozwój Bydgoszczy i
              budowa nowej dzielnicy sprawiła, że dzisiaj Fordon zamieszkuje 70 tyś. osób.
              Obecnie obszar miasta w stosunku do liczby ludności jest mniejszy od średniej,
              w porównaniu z innymi miastami. Taką samą gęstość zaludnienia posiada Wrocław i
              Poznań, a mniejszą mają m.in.: Zielona Góra, Olsztyn, Katowice, Kielce, Gdynia,
              Toruń, Gdańsk, Częstochowa, Gorzów Wlkp, Włocławek, Bielsko Biała, Szczecin,
              Opole i inne.

              2. Zabudowa

              W Bydgoszczy zabudowa ma charakter zróżnicowany. Wbrew obiegowym opiniom nie
              dominują blokowiska bardziej, niż w innych miastach.
              Wg spisu powszechnego z 2002 r. w Bydgoszczy zasiedlonych jest 127,4 tyś. lokali
              Z tego:
              - wybudowane przed 1944 r.: 20%
              - wybudowane w latach 1945-1970: 25%
              - wybudowane w latach 1971-1988: 41%
              - wybudowane w latach 1989-2002: 14%

              Udział mieszkań przedwojennych i starszych jest większy, niż w Toruniu i
              Włocławku.
              Natomiast mniejszy jest udział wielkiej płyty. Dla Bydgoszczy wynosi 41%, dla
              Torunia 44%, dla Włocławka 46%.
              Świadczy to o tym, że infrastruktura miejska Bydgoszczy w II połowie XIX wieku
              i okresie międzywojennym była bardziej rozbudowana niż w innych miastach
              regionu. Po II wojnie światowej Bydgoszcz rozwijała się intensywnie, ale nie
              bardziej od innych miast.
              Z kolei wśród gmin podbydgoskich szczególnie wyróżniają się: Osielsko, Białe
              Błota i Nowa Wieś Wielka, które mają najmniejszy udział starego budownictwa (14-
              23%) i największy budownictwa po 1989 r. (25-30%) .

              Jak w okresie po 1945 r. rozwijało się w Bydgoszczy budownictwo mieszkaniowe:
              - do 1949 – zbudowano tylko 171 lokali
              - lata 50-te - 29 tyś. izb (Leśne, Kapuściska, Skrzetusko, Błonie)
              - lata 60-te - 67 tyś. izb (Błonie, Skrzetusko, Bartodzieje, Wyżyny,
              Kapuściska, Leśne, Szwederowo oraz zespoły mieszkalne przy Nakielskiej,
              Chodkiewicza, Stromej, Powstańców Wlkp)
              - lata 70-te - 113 tyś. izb (Szwederowo, Wzg. Wolności, Wyżyny, Kapuściska,
              Bartodzieje)
              Zaczęły kończyć się wolne tereny pod budownictwo. Dlatego zaplanowano dzielnicę
              Fordon dolny na 80 tyś. mieszkańców i górny na następne 80 tyś. mieszkańców
              - lata 80-te budowano w Fordonie na osiedlach: Bohaterów, Bajka, Szybowników,
              Przylesie (ok. 40 tyś. izb) jak również zakończono rozbudowę na Szwederowie-
              Południe oraz Wzgórzu Wolności
              - w latach 1990-1995 kontynuowano budowy w Fordonie na os. Tatrzańskim i
              zaczęto budować os. Nadwiślańskie. Od 1992 r. budynki zaczęto wznosić metodą
              tradycyjną za pieniądze przyszłych właścicieli, bardziej urozmaicone, jak
              również domki szeregowe i wille. Intensywnie zabudowywała się Osowa Góra,
              wznoszono też budynki na tzw Nowym Szwederowie i Górzyskowie
              - w latach 1995-2004 zbudowano ok. 35 tyś. izb, większość w domach
              wielorodzinnych plombowych na kilkunastu bydgoskich osiedlach oraz w
              dzielnicach domów jednorodzinnych

              W całym okresie PRL budownictwo jednorodzinne stanowiło 15-20% ogółu
              wybudowanych mieszkań.
              W 1961 wyznaczono w zachodniej Bydgoszczy 2,5 tyś. działek budowlanych pod
              budownictwo jednorodzinne.
              Na osiedlach Miedzyń, Jary, Czyżkówko, Osowa Góra, Jachcice, Glinki, Piaski,
              Smukała i innych do dzisiaj nie ma ani jednego, bądź są tylko sporadyczne bloki
              wielorodzinne.
              W 1958-62 powstały osiedla domków jednorodzinnych Spokojne przy ul. Toruńskiej,
              spółdzielcze przy Nakielskiej i Kaplicznej.
              Obecnie co 3 mieszkanie w Bydgoszczy stanowi własność osób fizycznych,
              natomiast więcej niż połowa: spółdzielcze lub zakładowe.

              Obecnie na kilkadziesiąt osiedli w Bydgoszczy więcej niż połowa ma zabudowę,
              gdzie brakuje bloków mieszkalnych z lat PRL, a kilka osiedli zabudowano od
              podstaw po 1989 r. np. os. Tatrzańskie, Nadwiślańskie, Eskulapa, Piaski, część
              Osowej Góry. W wielu osiedlach po 1989 r. realizowano zabudowę plombową,
              głównie na Szwederowie, Górzyskowie, które zmieniło całkowicie charakter,
              Okolu, Wzgórzu Wolności, Wyżynach, Bartodziejach, Błoniu, Jarach, Bielawach,
              Kapuściskach, Fordonie, Czyżkówku, Osowej Gó
              • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 14.03.05, 18:06
                Obecnie na kilkadziesiąt osiedli w Bydgoszczy więcej niż połowa ma zabudowę,
                gdzie brakuje bloków mieszkalnych z lat PRL, a kilka osiedli zabudowano od
                podstaw po 1989 r. np. os. Tatrzańskie, Nadwiślańskie, Eskulapa, Piaski, część
                Osowej Góry. W wielu osiedlach po 1989 r. realizowano zabudowę plombową,
                głównie na Szwederowie, Górzyskowie, które zmieniło całkowicie charakter,
                Okolu, Wzgórzu Wolności, Wyżynach, Bartodziejach, Błoniu, Jarach, Bielawach,
                Kapuściskach, Fordonie, Czyżkówku, Osowej Górze, którą po 1989 co najmniej
                dwukrotnie rozbudowano. Budownictwo jednorodzinne rozwijało się na osiedlach
                zachodniej Bydgoszczy, Fordonie, a od połowy lat 90-tych zaczęto masową
                zabudowę przedmieść: Białych Błót, Osielska, Żołędowa, Maksymilianowa,
                Jarużyna, Brzozy, Prądocina, Osówca, Przyłęk, Ciela, Zielonki, Kruszyna i
                innych miejscowości. Obecnie sąsiadujące z Bydgoszczą od południowego-zachodu i
                północy osiedla stanowią jakby nowe samorzutnie tworzące się dzielnice
                mieszkaniowe.

                Reasumując:
                - Dzisiejszy obraz terytorium Bydgoszczy powstał w przybliżeniu już w 1920 r.
                - Bydgoszcz charakteryzuje duże Śródmieście z zabytkową zabudową
                - mniej niż 50% obszaru miasta ma zabudowę blokową wielorodzinną z okresu PRL
                - osiedla górnego tarasu mają atrakcyjną zabudowę blokową (rewitalizowane
                wieżowce na skarpie dodają atrakcji krajobrazowi)
                - cała zachodnia strefa miasta ma charakter budownictwa jednorodzinnego
                - przedmieścia willowe kształtują się samorzutnie na przedmieściach w
                sąsiednich gminach
                - kilka osiedli zbudowano od podstaw po 1989 r., a niektóre zmieniły charakter

                c.d.nastąpi jutro
                • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 15.03.05, 15:53
                  Dalej Walor 12: KORZYSTNE ASPEKTY DEMOGRAFICZNE

                  Demografia w Bydgoszczy jest typowa dla miast tej wielkości. Charakteryzuje
                  się: ujemnym przyrostem naturalnym oraz ujemną migracją zwłaszcza na rzecz gmin-
                  przedmieść. W sytuacji demograficznej Bydgoszczy znajdują się jednak pewne
                  aspekty pozytywne, wyróżniające ją spośród dużych miast, które będą wymienione
                  poniżej.

                  1. Duży udział dzieci i młodzieży

                  Duży jest udział dzieci i młodzieży w populacji miasta Bydgoszczy.
                  Oczywiście istnieją w Polsce miasta o znacznie lepszej strukturze
                  demograficznej, ale z reguły są to miasta mniejsze. Do miast ponad 100
                  tysięcznych o największym udziale dzieci i młodzieży należą: Radom, Tarnów,
                  Elbląg, Grudziądz, Włocławek, Płock oraz miasta śląskie jak Rybnik, Ruda
                  Śląska, Zabrze. Z miast wojewódzkich najlepsze wskaźniki mają: Białystok,
                  Rzeszów, Gorzów, Bydgoszcz i Toruń.

                  Porównanie struktury demograficznej Bydgoszczy z innymi miastami. Źródło: GUS
                  Odchyłki od proporcji w liczbie ludności Bydgoszcz / miasto w poszczególnych
                  grupach wiekowych. Dodatnia wartość odchyłki oznacza procentowo relatywnie
                  większą liczbę dzieci w Bydgoszczy.

                  DZIECI 0-9 lat:
                  Warszawa: +17,2%
                  Łódź: +22,0%
                  Kraków: +7,9%
                  Wrocław: +17,7%
                  Poznań: +10,2%
                  Gdańsk: +3,1%
                  Szczecin: +5,2%
                  Lublin: +1,7%
                  Katowice: +10,7%

                  MŁODZIEŻ 10-19 lat:
                  Warszawa: +28,1%
                  Łódź: +22,4%
                  Kraków: +10,5%
                  Wrocław: +13,8%
                  Poznań: +11,0%
                  Gdańsk: +8,9%
                  Szczecin: +9,3%
                  Lublin: +0,1%
                  Katowice: +1,4%

                  Spośród 10 miast powyżej 300 tyś. Bydgoszcz ma relatywnie najwięcej dzieci i
                  młodzieży. Wyprzedza pod tym względem nawet wiele mniejszych miast np. Gdynię,
                  Olsztyn, Kielce, Zieloną Górę, Koszalin, Opole, wiele miast śląskich.
                  To dobrze wróży przyszłości miasta.

                  2. Średni udział ludności starszej

                  Udział ludności starszej po 60-tce w populacji miasta Bydgoszczy jest średni w
                  porównaniu z innymi dużymi ośrodkami.
                  Najmniejszy udział ludności w wieku poprodukcyjnym w kraju mają: Tychy, Płock,
                  Rybnik, Dąbrowa Górnicza, a z miast wojewódzkich: Olsztyn, Gorzów, Rzeszów.

                  Porównanie struktury demograficznej Bydgoszczy z innymi miastami. Źródło: GUS
                  Odchyłki od proporcji w liczbie ludności Bydgoszcz / miasto w poszczególnych
                  grupach wiekowych. Ujemna wartość odchyłki oznacza procentowo relatywnie
                  mniejszą liczbę osób po 60-tce w Bydgoszczy.

                  OSOBY MAJĄCE 60 LAT I WIĘCEJ:
                  Warszawa: -14,8%
                  Łódź: -13,6%
                  Kraków: -2,3%
                  Wrocław: -5,5%
                  Poznań: +0,9%
                  Gdańsk: -1,9%
                  Szczecin: +0,2%
                  Lublin: +9,8%
                  Katowice: -8,2%

                  Spośród 10 miast powyżej 300 tyś. tylko Lublin ma relatywnie znacząco mniej
                  ludności starszej. Poznań, Gdańsk i Szczecin tyle samo, Kraków i Wrocław trochę
                  więcej, a Katowice, Łódź i Warszawa znacznie więcej. Jednak większość
                  mniejszych od Bydgoszczy miast ma korzystniejszą strukturę w tej grupie wieku.
                  Wyjątki stanowią: Gdynia, Częstochowa, niektóre miasta śląskie.
                  Spośród dużych miast regionu kujawsko-pomorskiego Bydgoszcz ma największy
                  udział ludności starszej. Problem w tym, że trudno porównywać miasta o dość
                  zróżnicowanej wielkości. W innych regionach trudno znaleźć przypadek, że
                  największe miasto nie posiada gorszej struktury wiekowej od pozostałych miast.

                  • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 15.03.05, 15:55
                    3. Bydgoszcz przyciąga ludność z innych miast

                    Saldo migracji kierunek miasto w latach 1996-2003 r. Źródło: GUS
                    1. Warszawa: +30,2 tyś.
                    2. Kraków: +12,4 tyś.
                    3. Wrocław: +12,2 tyś.
                    4. Poznań: +8,1 tyś.
                    5. Szczecin: +6,2 tyś.
                    6. Gdynia: +5,6 tyś.
                    7. Olsztyn: +4,6 tyś.
                    8. Białystok: +4,1 tyś.
                    9. Zielona Góra: +2,7 tyś.

                    10. Bydgoszcz : +2,6 tyś.

                    Spośród miast regionu tylko Bydgoszcz i Toruń mają dodatnie saldo migracji
                    ludności miejskiej. Znaczy to, że więcej ludności z innych miast i miasteczek
                    przesiedla się, niż ubywa do innych miast. Włocławek, Grudziądz, Inowrocław
                    mają saldo ujemne.
                    W kraju Bydgoszcz jest na 10 miejscu pod względem dodatniego salda migracji
                    ludności z miast.

                    4. Zaludnianie przedmieść

                    Saldo migracji kierunek wieś w latach 1996-2003 r.:
                    1. Poznań: -9,5 tyś.
                    2. Wrocław: -4,8 tyś.
                    3. Kraków: -3,9 tyś.

                    4. Bydgoszcz: -3,8 tyś.

                    5. Gdańsk: -3,4 tyś.
                    6. Kielce: -2,9 tyś.
                    7. Szczecin: -2,9 tyś.
                    8. Warszawa: -2,5 tyś.
                    9. Łódź: -2,3 tyś.
                    10. Radom: -2,3 tyś.

                    W latach 90-tych obserwuje się zmniejszanie liczby ludności Bydgoszczy oraz
                    powiększanie w gminach podmiejskich. Gminy Białe Błota i Osielsko od 1996 r.
                    powiększyły liczbę mieszkańców o 30%, Nowa Wieś Wielka o 15%, Sicienko o 10%,
                    Solec Kujawski o 5%.
                    Zmniejszanie się liczby ludności miast i powiększanie gmin otaczających jest
                    zjawiskiem typowym dla prawie wszystkich ośrodków w kraju. Zjawisko to
                    następowało u jednych ośrodków szybciej, u innych później. Bydgoszcz w szeregu
                    z Poznaniem, Wrocławiem i Krakowem, Gdańskiem notuje jedne z większych w kraju
                    ujemne saldo migracji na rzecz obszarów wiejskich.
                    Ujemny ruch migracyjny na wieś wskazuje na znaczną intensywność zaludniania
                    przedmieść, co jest typowym dla dużych miast pozytywnym zjawiskiem i świadczy o
                    zamożności znacznej grupy mieszkańców.
                    W przypadku Bydgoszczy proces jest powiększony przez dodatkowe czynniki:
                    - gminy Białe Błota i Osielsko są atrakcyjniejsze niż peryferyjne dzielnice
                    Bydgoszczy (mniejsza odległość do centrum, łatwiejszy dojazd)
                    - trudności w uzyskaniu atrakcyjnej działki w Bydgoszczy (najlepsze tereny są
                    zabudowane, dostępne są tereny peryferyjne o gorszej dostępności
                    komunikacyjnej)
                    - gminy nie są jeszcze zanadto zaludnione i zabudowane, jest jeszcze wiele
                    atrakcyjnych działek
                    - infrastruktura w gminach (drogi lokalne, kanalizacja) jest często lepsza, niż
                    w peryferyjnych dzielnicach miasta
                    - atrakcyjne środowisko przyrodnicze w gminach (wysokie zalesienie, atrakcje
                    krajobrazowe, czyste środowisko, spokój, cisza)
                    - nadeszła moda na przedmieścia, ceny nieruchomości wzrastają, co napędza popyt
                    na działki budowlane

                    5. Przyrost naturalny

                    Przyrost naturalny w Bydgoszczy jest ujemny, podobnie jak w większości innych
                    miast, zwłaszcza dużych. Nie jest to korzystny aspekt demograficzny, ale należy
                    wyjaśnić jego kontekst.
                    Spośród 40 miast powyżej 100 tyś. 24 posiadają ujemny przyrost z lat 1996-2003.
                    Natomiast spośród 10 miast powyżej 300 tyś. tylko Lublin posiada dodatni
                    przyrost z lat 1996-2003. Świadczy to o znacznie większej degresji wśród dużych
                    miast.

                    Przyrost naturalny w latach 1996-2003 na 1000 mieszkańców miast powyżej 300
                    tyś.:
                    1. Lublin: +2,33
                    2. Gdańsk: -5,59

                    3. Bydgoszcz: -7,40

                    4. Kraków: -11,10
                    5. Szczecin: -12,04
                    6. Poznań: -16,98
                    7. Wrocław: -17,56
                    8. Katowice: -25,33
                    9. Warszawa: -29,00
                    10. Łódź: -55,10

                    Z powyższego zestawienia wynika, że Bydgoszcz nie wypada najgorzej wśród dużych
                    miast.
                    Natomiast wśród 40 miast powyżej 100 tyś. Bydgoszcz jest w środku stawki.
                    Najlepsze wyniki przyrostu naturalnego na mieszkańca mają: Rzeszów, Płock,
                    Rybnik, Olsztyn, Radom, Gorzów, Białystok, najgorsze: Łódź, Chorzów, Warszawa,
                    Wałbrzych, Katowice, Sosnowiec, Częstochowa.
                    Czyli ujemny przyrost naturalny Bydgoszczy jest zjawiskiem typowym, a jego
                    rozmiar wcale nie jest duży w przełożeniu na wielkość miasta.

                    6. Największa w regionie liczba nowych małżeństw

                    Pod względem liczby zawieranych małżeństw Bydgoszcz nie odbiega od pozostałych
                    ośrodków krajowych i regionalnych. W regionie bezwzględna liczba małżeństw jest
                    najwyższa i wynosi 15,4 tyś. w okresie 1996-2003.

                    7. Korzystna demografia w powiecie

                    Powiat bydgoski charakteryzuje się korzystną strukturą demograficzną typową dla
                    obszarów podmiejskich dużych miast, gdzie osiedlają się ludzie młodzi lub w
                    średnim wieku.
                    Będziemy odnosić dane do powiatu poznańskiego – jednego z najlepiej
                    rozwijających się w kraju.
                    Udział ludności w wieku przedprodukcyjnym (0-18 lat) jest większy niż w
                    powiecie poznańskim i daleko lepszy niż w miastach. Natomiast udział ludności
                    starszej (powyżej 60 lat) jest mniejszy niż w powiecie poznańskim i najmniejszy
                    wśród powiatów regionu. Najniższą średnią wieku charakteryzują się gminy: Nowa
                    Wieś Wielka i Sicienko.
                    Saldo migracji jest dodatnie, zarówno z miast (+5,5 tyś. w latach 1996-2003),
                    jak i wsi (+0,6 tyś. z lat 1996-2003).
                    Największa dodatnia migracja (lata 1996-2003) dotyczy gmin:
                    Białe Błota (+2,2 tyś.)
                    Osielsko (+1,5 tyś.)
                    Nowa Wieś Wielka (+0,9 tyś.)
                    Sicienko (+0,7 tyś.)
                    Solec Kujawski (+0,5 tyś.)
                    Prognozy przyrostu mieszkańców dla powiatu są dobre. Za 15 lat liczba
                    mieszkańców ma sięgnąć 105-110 tyś.

                    • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 15.03.05, 15:57
                      Dalej Walor 13: KORZYSTNE POŁOŻENIE W SIECI KOMUNIKACYJNEJ

                      1. Tradycje ośrodka komunikacyjnego

                      Bydgoszcz swemu położeniu zawdzięcza fenomen rozwoju w ciągu wieków. Mimo
                      trudnych okresów, kiedy zostawała niemal doszczętnie zniszczona (XVIII w.),
                      odradzała się na nowo skutecznie konkurując z sąsiednimi ośrodkami.
                      W czasach prehistorycznych położenie na trakcie bursztynowym, umożliwiło rozwój
                      osady. Wszyscy, którzy chcieli uniknąć przekraczania Wisły przejeżdżali przez
                      Bydgoszcz.
                      W średniowieczu i okresie I Rzeczpospolitej dzięki położeniu nad Brdą i Wisłą
                      Bydgoszcz stała się centrum handlu zbożem. Z Krajny i Wielkopolski leżącej na
                      zachód od Wisły do Bydgoszczy było najbliżej. Dlatego też tutaj zwożono zboże.
                      Z kolei po budowie kanału bydgoskiego przez Bydgoszcz przechodziła znaczna
                      cześć towarów do Niemiec, które płynęły na zachód kanałem, Notecią i Odrą.
                      Umożliwiło to rozwój w mieście przemysłu i handlu. Gdy nadszedł czas budowy
                      kolei w Europie, Bydgoszcz była już rozwiniętym ośrodkiem gospodarczym. Dlatego
                      też tutaj zlokalizowano ważny węzeł kolejowy, jedne z większych warsztatów
                      kolejowych w Niemczech i siedzibę dyrekcji kolei. Zbudowano most przez Wisłę w
                      celu połączenia z Prusami Wschodnimi. Kolej spowodowała gwałtowny rozwój
                      miasta. Rozbudowano też drogi bite, m.in. do Inowrocławia (w średniowieczu
                      biegła przez Barcin). W 1915 r. zmodernizowano kanał bydgoski, który odtąd był
                      wykorzystywany w maksymalnym stopniu.
                      W okresie II Rzeczpospolitej polskie władze nadal powiększały rangę
                      komunikacyjną Bydgoszczy. Uruchomiono lotnisko i loty do Warszawy. W 1933 r.
                      zbudowano kolej „francuską” Herby-Inowrocław-Bydgoszcz-Gdynia. W rejonie
                      Brdyujścia zbudowano port przeładunkowy, gdzie z wagonów ładowano towary masowe
                      bezpośrednio na barki. Biegnący obok most kolejowy na Brdzie nazywa się po dziś
                      dzień „portowy”. Natomiast w rejonie stacji Bydgoszcz-Wschód zbudowano stację
                      przeładunkową, gdzie z wagonów ładowano towary na ciężarówki. Istniały plany
                      budowy autostrad. Z Gdyni miała biec autostrada do Poznania przez Bydgoszcz.
                      Podobne plany miały władze hitlerowskie. W pobliżu Bydgoszczy miały krzyżować
                      się 2 autostrady, a na terenie dzisiejszego Nowego Fordonu miał być zbudowany
                      port rzeczny oraz nowy obejściowy kanał bydgoski. Po wojnie ranga komunikacyjna
                      Bydgoszczy była nadal duża. Z punktu widzenia położenia w systemie
                      komunikacyjnym kraju sklasyfikowano Bydgoszcz na 5 miejscu (m.in. przed
                      Szczecinem, Trójmiastem, Krakowem, Łodzią, wg koncepcji Eberhardta z 1968). W
                      latach 60-tych ze względu na wymogi militarne (konieczność przygotowania tras
                      tranzytowych dla wojska) dokończono zaczętą w latach II Wojny Światowej
                      obwodnicę południową Bydgoszczy. Zelektryfikowano wszystkie linie kolejowe
                      biegnące przez Bydgoszcz.
                      W 1948 uruchomiono połączenia lotnicze z Gdańskiem i Warszawą, w 1957-69
                      zawieszone. Ruch lotniczy ponownie wznowiono w 1969 r. (z Warszawą i sezonowe z
                      Gdańskiem) do końca lat 70-tych. Wreszcie w latach 80-tych zaczęto budowę trasy
                      północ-południe przez miasto, która wg obecnych planów ma być wykorzystana na
                      ekspresową S-5.
                      W mieście zbudowano lub odbudowano kilka mostów m.in.:
                      przy ul. Ku Młynom (1948), przy ul. Spornej (1949), przy ul. Focha (1954 i lata
                      90-te), most Staromiejski (1961), Bernardyński (1963), Pomorski (1970),
                      Kazimierza Wielkiego (2001), św. Antoniego (2002), W. Hypszera (2002) oraz
                      kilka wiaduktów.
                      Obecnie Bydgoszcz została wpisana w strategię rozwoju kraju w sposób częściowo
                      uwzględniający jej aspiracje. Nie biegnie przez Bydgoszcz autostrada, gdyż
                      pobiegła przez korytarz, który umożliwi połączenie metropolii krajowych. Jednak
                      położenie autostrady będzie bliskie, a połączenie z nią drogami ekspresowymi.
                      Ważna jest droga S-5, która łączy Trójmiasto z Poznaniem, Wrocławiem i Pragą
                      czeską. Obecnie ekspresowa może w dalszej przyszłości zostać autostradą.
                      Ważne linie kolejowe i wodne nadal przebiegają przez Bydgoszcz. Obecnie mniej
                      wykorzystane niż kiedyś, nadal stanowią potencjalne atuty, które mogą być
                      wykorzystane.
                      Dziedziny, które nie zostały ujęte w planach centralnych rozwinęły się dzięki
                      inwencji władz lokalnych i polityków piastujących funkcje państwowe (port
                      lotniczy).

                      2. Położenie w sieci komunikacyjnej

                      Obecnie Bydgoszcz leży na szlakach międzynarodowych dróg: kołowych, kolejowych
                      i wodnych. Dodatkowym atutem jest regionalny port lotniczy.

                      3. Drogi
                      Przez Bydgoszcz przebiegają następujące trakty drogowe:
                      * TINA VIA droga międzynarodowa E281, krajowa nr 5: Nowe Marzy k. Świecia-
                      Bydgoszcz-Poznań-Wrocław-granica z Czechami. Odgałęzienie głównej trasy
                      tranzytowej północ-południe. Po tym trakcie poprowadzono trasę ekspresową S-5.
                      Jako korytarz międzynarodowy TEN uznano odcinek Poznań-Bydgoszcz-Nowe Marzy.
                      Natężenie ruchu w 2000 r.:
                      Świecie-Bydgoszcz: 10 tyś. pojazdów na dobę
                      Bydgoszcz-Stryszek: 15 tyś. pojazdów na dobę
                      Stryszek-Szubin: 9 tyś. pojazdów na dobę
                      Szubin-Gniezno: 7 tyś. pojazdów na dobę
                      Maksymalne natężenie panuje na odcinku Gniezno-Poznań – ok. 12 tyś., oraz w
                      okolicach Wrocławia – 18 tyś.

                      * TINA V droga krajowa nr 10: granica z Niemcami-Szczecin-Bydgoszcz-Toruń-
                      Płońsk (Warszawa). Po tym trakcie poprowadzono trasę ekspresową S-10
                      Jako korytarz międzynarodowy TEN uznano odcinek Toruń-Płońsk.
                      Natężenie ruchu w 2000 r.:
                      Piła-Bydgoszcz: 7 tyś. pojazdów na dobę
                      Obwodnica Bydgoszczy: 8 tyś. pojazdów na dobę
                      Bydgoszcz-Toruń: 7 tyś. pojazdów na dobę
                      Toruń-Lipno: 8 tyś. pojazdów na dobę

                      Inne główne trakty przebiegające przez Bydgoszcz mają rangę dróg krajowych:
                      * droga nr 25: Oleśnica-Ostrów Wlkp-Kalisz-Konin-Inowrocław-Bydgoszcz-Człuchów-
                      Bobolice (Koszalin). Łączy Dolny Śląsk i wschodnią Wielkopolskę z Pomorzem
                      Środkowym i wybrzeżem
                      Natężenie ruchu w 2000 r.:
                      Inowrocław-Bydgoszcz: 8 tyś. pojazdów na dobę
                      Bydgoszcz-Mąkowarsko: 6 tyś. pojazdów na dobę

                      * droga nr 80: Pawłówek-Bydgoszcz-Toruń-Lubicz – główny trakt łączący Bydgoszcz
                      z Toruniem
                      Natężenie ruchu w 2000 r.: ok. 8 tyś. pojazdów na dobę na terenach
                      pozamiejskich

                      Bydgoszcz jest ważnym przystankiem dalekobieżnych kursów zbiorowej komunikacji
                      samochodowej.
                      Polski Express posiada przystanki:
                      - przystanek MZK ul. Jagiellońska przy Piotrowskiego (przy Parku Witosa)
                      - ul. Fordońska na wysokości ul. Brzechwy
                      Autobusy kursują m.in. do Warszawy, Kołobrzegu, Szczecina, Gorzowa
                      Wielkopolskiego.

                      Komfort Bus ma przystanek przy ul. Fordońskiej, przystanek PKS przed zjazdem na
                      most fordoński.
                      kursuje w kierunkach: Warszawa, Koszalin-Kołobrzeg

                      Z kolei PKS utrzymuje komunikację dalekobieżną m.in.do miast: Łódź, Chojnice,
                      Słupsk, Koszalin, Grudziądz, Elbląg, Gniezno, Poznań, Wrocław, Płock,
                      Ostrołęka, Białystok, Warszawa, Ustka, Piła, Konin i innych.
                      Komunikacja regionalna: m.in. Unisław, Czarże, Chełmno, Chełmża, Dobrcz,
                      Inowrocław, Koronowo, Łabiszyn, Mrocza, Potulice, Nakło, Przyłęki, Solec
                      Kujawski, Szubin, Świecie, Toruń, Żnin i inne.

                      • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 15.03.05, 15:59
                        4. Kolej
                        Przed akcesją Polski do Unii uzgodniono 2 umowy obejmujące linie kolejowe:

                        W umowie europejskiej AGC o Głównych Międzynarodowych Liniach Kolejowych
                        ustalono linie do modernizacji i budowy. Nie ujęto w niej żadnej istniejącej
                        linii kolejowej przebiegającej przez region. Natomiast zaplanowano budowę nowej
                        linii przebiegającej z Prabut przez Jabłonowo Pom., Brodnicę, Sierpc, Płock do
                        Sochaczewa jako odgałęzienie linii C65 Gdańsk-Warszawa.

                        W umowie europejskiej AGTC o Ważniejszych Międzynarodowych Liniach Tranzytu
                        Kombinowanego i Obiektach Towarzyszących ustalono linie tranzytowe do
                        modernizacji i budowy. Do modernizacji zakwalifikowano magistralę węglową nr
                        131 (CE65) Katowice-Bydgoszcz-Gdynia. Modernizacja linii ma na celu osiągnięcie
                        prędkości 120 km/h dla pociągów towarowych.

                        Przez Bydgoszcz przebiegają:
                        - międzynarodowa linia tranzytu
                        nr 131 (CE 65/1): granica z Czechami – Katowice – Herby - Zduńska Wola –
                        Inowrocław – Bydgoszcz – Laskowice Pom. – Tczew – Gdańsk – Gdynia - port
                        morski, która jest alternatywnym i co ważne krótszym przebiegiem głównej linii
                        tranzytowej północ-południe w kolejowym transeuropejskim korytarzu VI Katowice-
                        Warszawa-Gdańsk.
                        Jest to jedyna linia kolejowa w regionie o randze międzynarodowej

                        - linia magistralna:
                        nr 18: Piła – Bydgoszcz – Toruń – Włocławek – Kutno

                        - linia drugorzędna:
                        nr 201: Nowa Wieś Wlk – Bydgoszcz – Kościerzyna – Gdynia

                        - linie lokalne:
                        nr 356: Bydgoszcz – Kcynia – Gołańcz – Poznań
                        nr 209: Bydgoszcz – Chełmża – Brodnica

                        W Bydgoszczy jest obecnie 15 dworców kolejowych (Główna, Leśna, Bielawy,
                        Wschód, Wschód Towarowa, Łęgnowo, Żółwin, Fordon, Akademia, Brdyujście, Zachód,
                        Osowa Góra, Rynkowo, Rynkowo Wiadukt, Trzciniec), ale nie wszystkie sa
                        wykorzystywane.

                        Bydgoszcz posiada połączenia pośpieszne m.in. z miastami: Częstochowa,
                        Katowice, Poznań, Wrocław, Kudowa Zdrój, Toruń, Włocławek, Inowrocław,
                        Warszawa, Białystok, Piła, Kołobrzeg, Gdańsk, Gdynia, Łeba, Łódź, Słupsk,
                        Koszalin, Olsztyn, Hel, Leszno, Lublin, Chełm, Gorzów Wlkp, Zielona Góra,
                        Szczecin, Kraków, Zakopane, Wałbrzych, Szklarska Poręba, Ostrów Wlkp, Kostrzyn
                        nad Odrą, Berlin.

                        Linia AGTC CE65 jest traktowana jako drugorzędna dla transportu pasażerskiego,
                        ponieważ omija aglomeracje miejskie Łodzi i Krakowa. Dlatego też będzie
                        zmodernizowana w ostatniej kolejności do prędkości pociągów towarowych powyżej
                        120 km/h.
                        Polska jest zobowiązana do rozwoju transportu intermodalnego, w którym ładunki
                        są przesuwane z dróg na kolej i drogi wodne, co przyczynia się do mniejszego
                        zatłoczenia dróg i ochrony środowiska
                        W strategii rozwoju tego transportu największe znaczenie mają kolejowe linie
                        AGTC, w tym przebiegająca przez Bydgoszcz linia CE65. Daje to potencjalne
                        szanse na budowę centrum logistycznego, ale w długim okresie czasowym. Da tez
                        impuls do modernizacji linii CE65.

                        5. Drogi wodne
                        Bydgoszcz jest doskonale połączona z ogólnokrajowym systemem dróg śródlądowych
                        poprzez unikatowy w skali kraju węzeł hydrograficzny, łączący Wisłę i Odrę,
                        będący jednocześnie centralnym punktem na drodze wodnej Berlin-Kaliningrad.
                        Bydgoski Węzeł Wodny stanowią: Wisła, Brda, Kanał Bydgoski oraz Stary Kanał
                        Bydgoski.

                        Wg porozumienia europejskiego AGN dwóm drogom wodnym przebiegającym przez
                        Bydgoszcz (na 4 w kraju) nadano międzynarodowe znaczenie:
                        - E-40 Dolna Wisła (Warszawa-Bydgoszcz-Gdańsk)
                        - E-70 Odra-Wisła (Kostrzyn-Bydgoszcz)

                        Droga wodna Odra – Wisła przez Bydgoszcz, łącząca europejskie drogi wodne w
                        relacji wschód-zachód nie jest obecnie eksploatowana ze względu na zbyt niskie
                        parametry techniczne.
                        Wg planów strategicznych modernizacja drogi wodnej Odra-Wisła ze względu na jej
                        stan techniczny i możliwości finansowe jest mało prawdopodobne do 2020 r. Co
                        najwyżej będą przeprowadzone inwestycje zapewniające tej drodze uzyskanie klasy
                        III, co pozwoli uruchomić przewozy lokalne i pasażerskie. Od 1997 r. obserwuje
                        się wzrost przewozów turystycznych. Bydgoszcz może na tym zyskać, szczególnie
                        po wpisaniu kanału bydgoskiego na listę UNESCO. Obecnie kursuje w sezonie na
                        Brdzie tramwaj wodny. Na kanale bydgoskim i Wiśle pływają okazjonalnie inne
                        jednostki pasażerskie. W sezonie organizuje się turystyczne spływy tratwą na
                        Wiśle. W latach 70-tych statki pasażerskie kursowały do Torunia, Chełmna oraz
                        na kanale bydgoskim.

                        6. Port lotniczy
                        Bydgoszcz posiada regionalny port lotniczy, jeden z 12 w kraju dzięki
                        wieloletnim staraniom i inwestycjom władz lokalnych. W 2004 r. oddano do użytku
                        nowoczesny terminal pasażerski. Bydgoski port lotniczy wyróżnia się w Polsce
                        położeniem bliskim centrum miasta (3,5 km), co jest wygodne dla pasażerów.
                        Lotnisko wykorzystywane jest również przez II Wojskową Bazę Lotniczą oraz
                        Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2.
                        W 2003 r. w ruchu uczestniczyło 10 tyś. pasażerów, odbyło się 3,3 tyś. lotów,
                        przewieziono 200 ton towarów. Pod względem znaczenia i przewozów jest na 9
                        miejscu w kraju.
                        W 2004 r. największą dynamiką wzrostu pasażerów charakteryzował się port
                        lotniczy w Katowicach: wzrost 122%, port bydgoski znalazł się na 7 miejscu ze
                        wzrostem 24%. Spadek liczby pasażerów zanotowały lotniska w Łodzi, Zielonej
                        Górze i Szczytnie. Bydgoski port był jednym z 7, gdzie funkcjonowały tanie
                        linie lotnicze.
                        Samoloty codziennie wylatują do Warszawy, kilka tygodni latały do Londynu (co
                        tydzień), odbywaja się liczne loty czarterowe.

                        Mobilność lotnicza ludności Polski wynosi obecnie 3%, wobec 25% w Europie.
                        Bazując na doświadczeniach krajów, które wstąpiły do Unii Europejskiej
                        (Hiszpania, Portugalia, Grecja), można spodziewać się dynamicznego wzrostu
                        przelotów i z tym związanego wzrostu znaczenia transportu lotniczego. Mobilność
                        lotnicza w Polsce jest 2x mniejsza niż na Węgrzech i 4x mniejsza, niż w
                        Czechach, a 7-8x niż w Niemczech, Francji. Świadczy to o dużych możliwościach
                        wzrostu rynku przelotów.

                        Prognozy ruchu lotniczego na rok 2020 zakładają wzrost liczby pasażerów ok.7
                        razy.
                        Dla portu bydgoskiego przewidywania są jeszcze bardziej optymistyczne: 11x
                        wzrost do poziomu ok. 350 tyś. osób rocznie. Liczba operacji lotniczych ma
                        wzrosnąć 5,5 x do poziomu 18 tyś. przelotów, a tonaż transportowanych towarów
                        11x do poziomu 3 tys. ton.
                        Natomiast bazując na wzroście notowanym w 2003 r. wzrost liczby pasażerów
                        mógłby wynieść nawet 15x, a więc jeszcze więcej.
                        Jednym z przedsięwzięć służących rozwojowi bydgoskiego lotniska będzie
                        wybudowanie terminala cargo.
                        Port lotniczy jest bardzo ważnym atutem Bydgoszczy dla rozwoju biznesu i imprez
                        międzynarodowych. Perspektywy rozwoju portu są dobre i jego obecność powinna
                        przyczynić się w znacznym stopniu do utrzymania atrakcyjności Bydgoszczy.

                        c.d.n.
                        • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 15.03.05, 17:01
                          Może jakieś uwagi ?
                          • Gość: balum IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 15.03.05, 17:14
                            Bez uwag PIT (jestem zachwycony) - pisz dalej. Przydałoby się to wrzucić
                            wszystko do internetu na jakąś stronę.
                          • 15.03.05, 18:54
                            Przejrzalem calosc pobieznie, bo wszystko od razu. Ale np. w notkach o ludziach
                            rzucily mi sie niescislosci. Jaskrawa to Hieronim Konieczka. Nie mozna go
                            nazwac wybitnym dramaturgiem, bo byl aktorem a nie autorem sztuk. Pracowal w
                            Bydgoszczy tak wiele lat, ze znajomi przeforsowali go dekade temu na patrona
                            teatru. Pomylka mogla wziac sie stad, ze poprzedni Teatr Miejski (ten spalony
                            w '45) mial za patrona istotnie dramaturga: H.Morstina (z Bydgoszcza
                            niezwiazanego).
                            Pod tym kątem przejrzyj raz jeszcze reszte notke o ludziach.
                            Ale zamysl przyblizania bydgoszczanom - z reguly niestety chetnie godzacym sie
                            z tym, ze nasze miasto to nic w porownaniu z ''lepszymi'' - historii i klasy
                            Bydgoszczy, to swietna sprawa.
                            Pozdrawiam

                            PS.
                            (pozornie nie na temat)
                            ...czy ktos tu jeszcze pamieta Pontusa? satora-arepo? fina spierajacego sie na
                            zrodla historyczne z atomskim?... ech...)
                          • 15.03.05, 20:38
                            Jeszcze raz gratulacje - na razie kopiuję sobie kolejne części przeglądając
                            pobieżnie - to ogrom informacji!!!Może pomysł drukowania tego typu opracowania
                            w dodatku GW miałby szanse na realizację? - założę się że więcej osób kupiłoby
                            GW gdyby zawierała coś takiego...+ zdjęcia - rewelacja!!!
                          • Gość: louis IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 15.03.05, 22:17
                            Po raz kolejny - brawo, brawo i jeszcze raz brawo!!!!!
                            Mam ogromną nadzieję, że ta cała praca nie pójdzie na marne. To trzeba gdzieś
                            wydać! ( nie wiem jak to jest z prawami autorskimi ale sądzę, że problem do
                            przeskoczenia...
                            Jednak mam uwagi co do osób związanych z Bydgoszczą - raczej należałoby
                            rozgraniczyć te postaci, które tu się urodziły od tych z innych regionów a
                            silnie z miastem związanych, np;
                            Urodzeni w Bydg; Bartłomiej z Bydg, Ossoliński, itd jeśli chodzi o dalszą Historię
                            natomiast trzymajmy się bliższych nam czasów;
                            Urodzili się tutaj - Kulczyk, Kolonko, Biedrzyńska, Niemczyk, Rejewski, Preiss,
                            Pietraszak, Przybora (sportowców zostawmy w spokoju)
                            Mieszkali tu wiele lat - Pola Negri (ur. w Lipnie, jej matka była z Bydg.),
                            Irena Santor (ur.w Solcu Kuj.), Jan Nowicki (ur. w Kowalu), Jerzy Hoffman (ur.
                            gdzieś na Wołyniu) i wielu innych (np uwaga! - Mosze Dajan! - był tu w wojsku
                            przez długi czas).
                            Może Szanowny Panie PIT rozwinie pan ten wątek??? Gorąca prośba, podejrzewam, że
                            nie tylko moja...
                            • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 16.03.05, 18:00
                              Oczywiście można pogrupować postacie.
                              Wymaga to jednak solidniejszego podejścia do tego tematu.
                              Kto zna bliżej biografie tych osób może przedstawić na forum ich klasyfikację.

                              Pozwólcie, że raczej skupię się na kontynuacji dzieła.
                              Na zakończenie wrócę do starych wątków.
                              Poszczególne rozdziały mogą być nieco nieuporządkowane, a ich kolejność nieco
                              przypadowa, ale wynika to z tego, że dzieło powstaje na żywo i jeszcze gorące
                              jest załączane na forum.
                              Mogą też występować jakieś nieścisłości, mimo moich starań, aby informacje były
                              rzetelne i dokładne. Dokopanie się do wszystkich informacji m.in.
                              statystycznych zajęło mi kilka miesięcy. Studiowałem dziesiątki, jeśli nie
                              setki stron internetowych. Znam okolice Bydgoszczy z eskapad rowerowych, które
                              rozpoczynałem jako nastolatek. Lubię też odwiedzać miejsca mało pentrowane.
                              Stąd część informacji to moje własne spostrzeżenia.

                              Informacje można wykorzystywać. Prawa autorskie rzeczywiście nie są problemem.
                              Dobrze by było, gdyby powstała strona internetowa prezentująca walory
                              Bydgoszczy.
                              Zależy mi na promocji miasta, a raczej pokazaniu go w świetle faktów, a nie
                              dywagacji. Drugi cel to walka z mitami na temat Bydgoszczy.
                              Posiadam wiele zdjęć z internetu, które mógłbym załączyć. Wiele mozna zrobić.
                              Zbliża się wiosna. Wystarczy wyjść na miasto z aparatem cyfrowym.
                              Pozdr.
    • Gość: Hanna IP: *.telsten.com / *.telsten.com 15.03.05, 18:14
      Rewelacja!!!Wspaniałe!!!
      • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 15.03.05, 18:45
        Dzięki za podniesienie na duchu.
        Wpisujcie się, aby dodać mi motywacji do dalszego działania.
        Jeszcze wiele zostało do opisania.
        Pozdr.
        • Gość: Hanna IP: *.telsten.com / *.telsten.com 15.03.05, 20:17
          Dodam jeszcze kilka słów. Pomysł przybliżenia dziejów i faktów z życia
          Bydgoszczy jest bardzo ambitny i należy sie Tobie wielka pochwała. Nie wiem czy
          jesteś profesjonalistą w pisaniu ale jest to opracowanie na wysokim
          poziomie.Tak trzymać! Jeśli o mnie chodzi jestem miłosniczką Bydgoszczy więc
          wszelkie informacje dotyczące Bydgoszczy przyciągają moją uwagę.Jeszcze raz
          gratuluję.Niech te parę słów z mojej strony będzie zachętą dla Ciebie do
          dalszego pisania.Pozdrawiam.
          • Gość: anita IP: 217.70.52.* 15.03.05, 20:59
            Ja również z całego serca popieram Twoją inicjatywę i czekam na każdy kolejny
            odcinek. Przy tym rzeczywiście, jak już zauważył ktoś powyżej, dobrze byłoby to
            umieścić na stronie, pogrupować poszczególne walory i dodać zdjęcia. Bardzo się
            cieszę, że mam już tyle informacji o mieście, do którego zawsze chciałam
            pojechać. Pozdrawiam!
            • Gość: K2_bakubaku_WuBe IP: 217.153.62.* 15.03.05, 22:43
              pięknie pięknie i jeszcze raz pięknie...chce wiecej i więcej...choc
              rzecziwiście mogło by być bardziej uporządkowane...ale i tak piękna
              sprawa...czekam na więcej..pokój
              • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 16.03.05, 18:17
                Dalej Walor 14: ATRAKCJE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY

                W Bydgoszczy jest stosunkowo duży udział dzieci i młodzieży w populacji.
                Młodzi szukają rozrywki, zabawy i sportu. Mają takie możliwości w wielu
                dziedzinach.
                Poniżej są przedstawione różnorodne możliwości zaspokojenia potrzeb młodzieży.

                1. Kultura

                Oferta k u l t u r a l n a:
                * balety dla dzieci w Operze Nova
                * przedstawienia dla dzieci w Teatrze Polskim
                * codziennie liczne filmy dla dzieci w 12-salowym Multikinie
                * występy gościnne teatrów lalkowych w Adrii
                * dziecięce teatry tańca np „Geścik” funkcjonujący w Wojewódzkim Ośrodku Kultury
                * teatr lalkowy „Graba” ” funkcjonujący w Wojewódzkim Ośrodku Kultury
                * dziecięce zespoły wokalne np „Sweet Boom Boom” w Wojewódzkim Ośrodku Kultury
                * chóry dziecięce, młodzieżowe i akademickie
                * orkiestry młodzieżowe oraz szkół średnich (np ZS Mechanicznych,
                Elektronicznych, Budowlanych)
                * cotygodniowe koncerty dla dzieci i młodzieży w Amfiteatrze Parku Ludowego,
                organizowane przez cały sezon wiosenno-letni przez Miejski Ośrodek Kultury
                * pięć dużych młodzieżowych domów kultury rozmieszczonych na bydgoskich
                osiedlach, organizujących liczne zajęcia dla dzieci
                * kilka osiedlowych domów kultury, klubów młodzieżowych
                * zajęcia kulturalne dla dzieci i młodzieży w Centrum Kultury
                Katolickiej „Wiatrak”. Centrum obejmuje stałymi formami zajęć ponad 2000
                uczestników miesięcznie. Działa 36 sekcji i kół zainteresowań, m. in. nauka
                języków: angielskiego i niemieckiego, kurs tańca towarzyskiego i nowoczesnego,
                koło dziennikarskie, teatralne, sekcje: szachowa, piłki nożnej, muzyczna,
                plastyczna.
                W formach okazjonalnych (np. koncerty, wystawy, festyny, konkursy, obozy letnie
                i zimowe) "Wiatrak" obejmuje kilka tysięcy dzieci i młodzieży. Była to
                działalność skierowana głównie do mieszkańców Bydgoszczy, choć często miała ona
                charakter regionalny, czy ogólnopolski.
                Obecnie w budowie Dom Jubileuszowy, w którym znajdzie się Katolickie Centrum
                Kultury m.in. z salą kinową i teatralną.
                * kilkadziesiąt kółek zainteresowań i rozmaitych zespołów dziecięcych i
                młodzieżowych w PAŁACU MŁODZIEŻY, który jest wielkim ośrodkiem kulturalnym
                wyspecjalizowanym w obsłudze dzieci i młodzieży.
                Pałac Młodzieży posiada basen, kino, halę sportową oraz kilkadziesiąt pracowni
                i ognisk, które niemal w pełni zapewniają rozwijanie zainteresowań dzieci i
                młodzieży m.in.:
                - Pracownia animacji teatralnej i plastycznej
                - Pracownia animacji filmowej
                - Pracownia imprez edukacyjnych
                - Pracownia imprez rozrywkowych, rekreacji i zdrowia
                - Pracownia reklamy, informacji i promocji
                - Pracownia siatkówki dziewcząt
                - Pracownia pływania dziewcząt i chłopców
                - Pracownia centrum rekreacji dzieci i młodzieży
                (zajęcia sportowe m.in. kajaki, koszykówka, siatkówka, pływanie, karate)
                - Zespół piosenki i ruchu - Dominutki
                - Zespół piosenki i ruchu - RytmisiE
                - Dziecięca grupa wokalna,
                - Grupa taneczno - wokalna.
                - Studio instrumentalno - wokalne (m.in. nauka gry na instrumentach muzycznych)
                - Zespół instrumentalno - wokalny
                - Zespół muzyczny "Duo gitarowe"
                - BIG BAND Pałacu Młodzieży
                - Zespół instrumentów klawiszowych "Muzyczny kadr"
                - Zespół jazzowy
                - Zespół saksofonowy
                - Grupa wokalna Big Bandu
                - Chór dziewczęcy "Camerati di gioia"
                - Zespół wokalny "Violinki"
                - Grupa piosenki "Małe solistki"
                - Zespół wokalny "Spare style choir"
                - Zespół wokalny "Mezzo voce"
                - Zespół tańca nowoczesnego "Sigma"
                - Grupa tańca towarzyskiego
                - Zespół taneczny "Arabesquea"
                - Zespół tańca "Brax"
                - Grupy baletowe (I i II rok)
                - Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Bydgoskiej (grupa taneczna i kapela dziecięca)
                - Grupa tańca scenicznego
                - Warsztaty fotografii artystycznej
                - Grupa filmowa (technika video)
                - Program TV "Galeria"
                - Młodzieżowe Studio Fotografii
                - Młodzieżowa Szkoła Fotografii
                - Warsztaty Aktywności Twórczej
                - Klub filmowy "Zaczep"
                - Warsztaty reporterskie "Halo Pałac"
                - Pracownia teatralna
                - Teatr plastyczny "Witryna"
                - Teatr słowa "Bllum"
                - Salon Młodych Twórców "Pazur"
                - Studio Piosenki Aktorskiej
                - Teatrzyk Dziecięcy
                - Klub Konferansjera
                - Pałacowe centrum wyobraźni
                - Plastyczne grupy wiekowe
                - Przedszkolne warsztaty plastyczne
                - Galeria "Pałac"
                - Grupa studium rysunku
                - Grupa ceramiki artystycznej
                - Dziecięca Akademia SztukI
                - Dziecięca Akademia Umiejętności
                - Zajęcia psychoruchowe dla dzieci niewidomych i niedowidzących
                - Zajęcia psychoruchowe dla dzieci dyslektycznych
                - Zajęcia psychoruchowe dla dzieci z większymi deficytami rozwojowymi
                - Klub rozwijania aktywności dziecięcej "Promyczek"
                - Wolontariat "Zielony parasol"
                - Wolontariat korepetytorów
                - Pracownia języka angielskiego i krajoznawstwa państw anglojęzycznych "English
                Club"(m.in. grupy dziecięce, młodzieżowe, maturalne, Cambridge, kawiarenki
                internetowe z jęz. angielskim)
                - Pracownia lingwistyczno - humanistyczna
                (nauka języków: niemieckiego, włoskiego, francuskiego, hiszpańskiego)
                - Warsztaty historyczne
                - Grupa konferansjerów
                - Grupa dziennikarska
                - Redakcja kwartalnika społeczno-kulturalnego "Pryzmat"
                - Grupy artystyczno - lingwistyczne dla najmłodszych
                - Klub Miłośników Kultury Francuskiej
                - Pracownia komputerowa (m.in. nauka programowania, tworzenie stron www i inne)

                • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 16.03.05, 18:19
                  2. Festiwale dla dzieci i młodzieży

                  W Bydgoszczy organizowane są coroczne ogólnopolskie i regionalne
                  f e s t i w a l e dla dzieci i młodzieży np:

                  * Bydgoskie Impresje Muzyczne (lipiec)- organizowany przez Pałac Młodzieży,
                  spotkania zespołów muzyczno-tanecznych z całego świata, występy na Starym
                  Mieście
                  * Ogólnopolski Festiwal Młodych Organistów i Wokalistów - organizowany przez
                  Akademię Muzyczną
                  * Ogólnopolski Konkurs Młodych Instrumentalistów (maj) - organizowany przez
                  Wojewódzki Ośrodek Kultury
                  * Międzynarodowy Konkurs Młodych Pianistów - Artur Rubinstein in memoriam
                  (kwiecień) - organizowany przez Państwowy Zespół Szkół Muzycznych
                  * Ogólnopolski Konkurs Chórów a Capella Dzieci i Młodzieży (kwiecień)- od 23
                  lat najbardziej masowa impreza muzyczna w Polsce organizowana przez pałac
                  Młodzieży (przejęty w 1988 r. z Warszawy)
                  * Festiwal Laureatów Konkursów Muzycznych - organizowany przez Akademię
                  Muzyczną wspólnie z Mazowieckim Centrum Kultury i Sztuki, jest z założenia
                  imprezą promocyjną. Prezentuje najzdolniejszych młodych solistów i zespoły,
                  którzy zdobyli w ostatnim czasie laury na konkursach międzynarodowych bądź
                  ogólnopolskich.
                  * Ogólnopolski plener rzeźbiarski w Myślęcinku – organizowany dla młodzieży z
                  całej Polski. Prace zostają na stałe w parku i upiększają otoczenie
                  * Poranki Muzyczne dla dzieci niepełnosprawnych - organizowane przez Akademię
                  Muzyczną we współpracy z Polskim Towarzystwem Walki z Kalectwem
                  * Coroczne Powitanie lata na Różopolu w Myślęcinku (czerwiec)
                  * Coroczne Pożegnanie lata w Myślęcinku (wrzesień)
                  * Wojewódzki Przegląd Plastycznej Twórczości Dziecka „Kameleon” - organizowany
                  przez Wojewódzki Ośrodek Kultury
                  * Bydgoskie Artystyczne Lato (kwiecień-wrzesień) – cotygodniowe występy
                  regionalnych zespołów kulturalnych w amfiteatrze parku im. Witosa organizowane
                  przez Miejski Ośrodek Kultury
                  * Przegląd Amatorskich Zespołów Muzycznych "Muzyczny Ogród" (czerwiec-
                  wrzesień) - organizowany przez Wojewódzki Ośrodek Kultury
                  * Jesienne Spotkania Filmowe Dyskusyjnego Klubu Filmowego "Niespodzianka" –
                  organizowane przez Pałac Młodzieży
                  * Konfrontacje Teatrów Szkół Podstawowych „Pałacyk” - organizowane przez Pałac
                  Młodzieży
                  * Środowe Spotkania z Teatrzykami Dziecięcymi - organizowane przez Pałac
                  Młodzieży
                  * Ogólnopolski Konkurs Fotograficzny "Dziecko i jego świat"- organizowane przez
                  Pałac Młodzieży
                  * Ogólnopolskie Seminarium Filmowe - organizowane przez Pałac Młodzieży
                  * Miting Teatralny - organizowany przez Teatr plastyczny "Witryna"
                  * "Noc Świętojańska" w Myślęcinku
                  * Kino letnie organizowane w sezonie przez Multikino i Leśny Park Kultury i
                  Wypoczynku
                  * Coroczna inscenizacja Drogi Krzyżowej i misterium Męki Pańskiej w Dolinie
                  Śmierci
                  * Coroczna żywa szopka bożonarodzeniowa na Starym Rynku i w parafii MB Królowej
                  Męczenników
                  * Powitanie Pierwszego Dnia Wiosny (21 III) - organizowany przez Urząd Miasta
                  (Stary Rynek)
                  * Tysiąc Uśmiechów pod choinkę - organizowany przez Urząd Miasta (Stary Rynek),
                  połączony z obdarowaniem najmłodszych prezentami

                  Organizowane są również studenckie festiwale i imprezy np
                  * Studencki Festiwal Pianistyczny FORTE PIANO (maj) - organizowany przez
                  Akademię Muzyczną
                  * Konkurs na Fugę - organizowany przez Akademię Muzyczną dla studentów
                  * Juwenalia studenckie (maj) - organizowane wspólnie przez wszystkie uczelnie
                  bydgoskie
                  * Studenckie Warsztaty Operowe - organizowane przez Akademię Muzyczną
                  oraz imprezy organizowane przez kluby studenckie, kluby muzyczne (np „Mózg”),
                  imprezy taneczne i inne

                  3. Sport

                  W Bydgoszczy jest bardzo rozbudowana oferta s p o r t o w a.
                  W mieście znajduje się 8 dobrze utrzymanych stadionów, liczne hale sportowe i
                  gimnastyczne w tym hala „Łuczniczka” na 6 tyś. osób z kawiarnią i kręgielnią.
                  Funkcjonuje 82 klubów i stowarzyszeń sportowych, co roku odbywa się ok. 30
                  ogólnopolskich i międzynarodowych imprez sportowych.

                  Bogata infrastruktura sportowa sprawia, że w Bydgoszczy można uprawić wiele
                  dyscyplin sportu.
                  * kajakarstwo – 6 przystani na Brdzie, 5 klubów sportowych (Bydgostia, Astoria,
                  Łączność, Zawisza, Orzeł)
                  * kajak polo
                  * kajakarstwo górskie (tor w centrum miasta na Brdzie)
                  * wioślarstwo – 4 przystanie i kluby. W Janowie znajduje się ośrodek
                  wypoczynkowy PTTK, skąd można wypożyczyć kajaki do spływu Brdą
                  * żeglarstwo – 4 przystanie i kluby na torze regatowym oraz dobra
                  infrastruktura na Zalewie Koronowskim (Pieczyska, Romanowo, Kręgiel, Sokole-
                  Kuźnica i inne)
                  * tenis – ok. 45 kortów w różnych punktach miasta, w tym wiele pod dachem, ok.
                  7 klubów sportowych, niektóre zespoły szkół posiadają własne korty np w Fordonie
                  * żużel na „Polonii”
                  * speedrower – w Fordonie znajduje się tor do uprawiania tego sportu
                  * jeździectwo, w tym rehabilitacja dzieci – stadniny w LPKiW, Fordonie oraz
                  liczne w gminach podmiejskich (Strzyżawa, Mochle, Strzelce Dolne, Buszkowo,
                  Nowy Dwór, Wiskitno, Gliszcz)
                  * fitness (liczne kluby)
                  * kręgle - dwie profesjonalne kręgielnie: w hali „Łuczniczka” i Galerii
                  Pomorskiej
                  * pływanie (11 basenów)
                  * lekkoatletyka – kryta bieżnia o nawierzchni tartanowej (dł. 180 m, 6 torów,
                  szerokość 11 m) w Parku Sportowym „Zawisza”
                  * podnoszenie ciężarów – sala podnoszenia ciężarów z pełnym wyposażeniem w
                  sprzęt (428 m2) - w Parku Sportowym „Zawisza”
                  * boks – sala boksu na Zawiszy
                  * gry zespołowe: piłka nożna, koszykówka, siatkówka, piłka ręczna i inne na
                  licznych obiektach, w tym m.in. w hali „Łuczniczka”
                  * wschodnie sztuki walki (judo, karate, tekwondo i inne)
                  * strzelectwo
                  * łucznictwo (nowo zbudowany tor przy Łuczniczce)
                  * sporty motorowe np gokarty dla młodzieży. Na torze kartingowym rozgrywane są
                  corocznie ogólnopolskie zawody
                  * narciarstwo na sztucznie naśnieżanym stoku w Myślęcinku
                  * saneczkarstwo na sztucznie naśnieżanym torze w Myślęcinku
                  * jazda na łyżwach na Torbydzie oraz sztucznym lodowisku na Starym Mieście
                  * kolarstwo w klubach sportowych oraz turystyka rowerowa po zalesionych
                  okolicach Bydgoszczy
                  * kolarstwo ekstremalne – tor do zjazdów ekstremalnych w Myślęcinku, skate park
                  * paintball
                  * jazda na rolkach – w Parku myślęcińskim znajduje się tor dla rolkarzy
                  * golf – pole golfowe na wyspie we wschodniej części miasta oraz w gminach
                  podmiejskich
                  ... i inne, których nie sposób tu wymieniać

                  Liczne imprezy sportowe dużej rangi przyciągają młodzież np mecze reprezentacji
                  piłkarskiej Polski na Zawiszy, mecze reprezentacji Polski w koszykówce i
                  siatkówce w hali „Łuczniczka”, imprezy lekkoatletyczne rangi europejskiej i
                  światowej na Zawiszy i w hali „Łuczniczka”, Mistrzostwa Polski w
                  lekkoatletyce, kajakarstwie, tenisie, kajak polo, wyścig kolarski „Tour de
                  Pologne” i inne.

                  Z kolei młoda bydgoska widownia dopinguje bydgoskie drużyny występujące w
                  czołówkach polskich lig np „Polonia” na żużlu, „Astoria” w koszykówce, „Pałac”
                  i „Chemik” w siatkówce, „Polonia” w tenisie, drużyny wioślarskie, piłkarskie i
                  inne

                  4. Zabawa i rekreacja

                  Wiele a t r a k c j i dla dzieci i młodzieży oferuje myślęciński Park Kultury
                  i Wypoczynku np:

                  * stały lunapark czynny cały sezon, który posiada m.in. dmuchany "Pałac", gdzie
                  każdy może wyskakać się do woli, suchy "Chiński basen" z 50 tysiącami
                  piłeczek, "Ślizg Gigant", na którym z wysokości 10 metrów można zjechać z
                  zawrotną prędkością, „Autodrom”, gdzie można jeździć elektrycznymi mini
                  samochodami, kilka karuzel dla młodszych i starszych m.in. typu „Trabant”,
                  parasolowa, samolotowa, „Kolejka górska”, place zabaw dla dzieci, ogródek
                  jordanowski, resturacje.
                  * kolejka wąskotorowa o długości ok. 4 kilometrów wi
                  • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 16.03.05, 18:20
                    4. Zabawa i rekreacja

                    Wiele a t r a k c j i dla dzieci i młodzieży oferuje myślęciński Park Kultury
                    i Wypoczynku np:

                    * stały lunapark czynny cały sezon, który posiada m.in. dmuchany "Pałac", gdzie
                    każdy może wyskakać się do woli, suchy "Chiński basen" z 50 tysiącami
                    piłeczek, "Ślizg Gigant", na którym z wysokości 10 metrów można zjechać z
                    zawrotną prędkością, „Autodrom”, gdzie można jeździć elektrycznymi mini
                    samochodami, kilka karuzel dla młodszych i starszych m.in. typu „Trabant”,
                    parasolowa, samolotowa, „Kolejka górska”, place zabaw dla dzieci, ogródek
                    jordanowski, resturacje.
                    * kolejka wąskotorowa o długości ok. 4 kilometrów wiodąca w głąb parku
                    * ogród fauny polskiej – ZOO, 14 ha, specjalizuje się w hodowli zwierząt
                    krajowych. Ogród posiada w swojej kolekcji około 550 zwierząt, przedstawicieli
                    105 gatunków ssaków i gadów, z których 62 to gatunki objęte całkowitą ochroną.
                    Zwierzęta eksponowane są na fosowych wybiegach, w klatkach i wolierach
                    wkomponowanych w naturalne środowisko. W latach 90-tych udostępniono „mini-zoo”
                    dla dzieci, gdzie zwięrząt można dotknąć lub się z nimi pobawić. Od 2003 r. w
                    ogrodzie powstał dział „zwierzęta świata”, gdzie prezentowane są gatunki
                    zwierząt z całego świata np afrykańskie (zebra), australijskie (struś),
                    amerykańskie (lama i inne). W ogrodzie znajdują się m.in. niedźwiedzie, łosie,
                    żubry, jelenie, dziki, kozice, wilki, lisy, rysie, kuny, borsuki, liczne ptaki
                    m.in. orły, sokoły, sowy, bażanty i wiele innych.
                    * ogród botaniczny, 80 ha, wśród licznych wzniesień o różnym nachyleniu stoków
                    i wysokości poprzecinanych jarami, wśród 13 kaskadowych stawów, z siedliskami
                    różnych roślin
                    * alpinarium na terenie ogrodu botanicznego, gdzie zbudowano ściany skalne,
                    piargowiska i granie, dokąd prowadzą ścieżki górskie. Znajduje się tam sztuczny
                    strumień górski oraz stawy. Ze szczytów wzgórz można obserwować panoramę
                    Bydgoszczy
                    * ścieżki edukacyjne i przyrodnicze, m.in. leśna ścieżka
                    dydaktyczna "Zacisze", "Poznajemy ssaki", "Poznajemy drzewa", botaniczna
                    ścieżka dydaktyczna dla niewidomych, ścieżka dydaktyczna "Szuwary",
                    entomologiczna, ornitologiczna „Ptaki Leśnego Parku", agrobotaniczna
                    * liczne aleje dla młodych rowerzystów i rolkarzy, wiodące wokół 15-hektarowego
                    stawu parkowego, terenów wystawowych, uroczyska „Zacisze, polany „Różopole”,
                    ogrodu botanicznego, stadniny koni, lunaparku oraz w jary i wąwozy, gdzie rosną
                    piękne lasy bukowe, grabowe i dębowe, z możliwością zjazdów ekstremalnych

                    Oprócz tego na terenie miasta znajduje się wiele innych atrakcji np:
                    * centra zabaw rodzinnych np Family Park, gdzie w atrakcyjnych zaaranżowanych
                    halach znajdują się place zabaw dla dzieci z takimi atrakcjami jak: figloraj,
                    ściany wspinaczkowe, bowling, bumper, laserowe przygody, a obok kawiarnie dla
                    rodziców
                    * statki wycieczkowe na Brdzie: „Bydgoszcz”, „Bzura”, „Orlik”
                    * kąpieliska podbydgoskie nad jeziorami: Jezuickim i Borówno
                    * place zabaw dla dzieci w większych hipermarketach jak Galeria Pomorska, Tesco
                    czy Auchan
                    * place zabaw na wszystkich osiedlach, z tego kilka bardzo rozbudowanych np
                    integracyjne na Wyżynach, w parku Kaz. Wielkiego i na os. Leśnym, nad kanałem
                    bydgoskim i inne

                    • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 16.03.05, 18:35
                      Dalej Walor 15: WAŻNY OŚRODEK WOJSKOWY

                      1. Tradycje wojskowe

                      W czasach s t a r o p o l s k i c h załoga wojskowa przebywała na zamku
                      starościńskim. Od 1657, kiedy zamek uległ zniszczeniu, bezpieczeństwa miasta
                      strzegła milicja rekrutująca się z mieszkańców.

                      Stały g a r n i z o n wojskowy umieścili w Bydgoszczy Prusacy w 1772 r. W
                      1773 r. wybudowano koszary huzarskie w miejscu dzisiejszej Poczty Głównej, a w
                      1790 r. Prochownię na Wzgórzu Dąbrowskiego. Obiekty te nie zachowały się.
                      W 1847 r. usytuowano w Bydgoszczy sztab 4 dywizji piechoty, któremu podlegały 4
                      brygady piechoty i 4 brygady kawalerii. W związku z tym wybudowano w
                      Bydgoszczy okazałe gmachy wojskowe:
                      - willa przy ul. Czartoryskiego jako siedziba sztabu
                      - szpital garnizonowy 1850-52 na rogu Jagiellońskiej i 3 Maja (dzisiaj
                      Collegium Medicum UMK)
                      - koszary rynkowskie na Londynku 1873 (dzisiaj mieszkania)
                      - kompleks koszarowy w czworoboku ulic (Zygmunta Augusta, Sowińskiego,
                      Sobieskiego i Warszawskiej) 1874-76
                      - koszary przy ul. Gdańskiej i Artyleryjskiej 1883-85 (obecnie jednostka
                      wojskowa)
                      - pomieszczenia dowództwa i baterii przy ul. Powstańców Warszawy 1913 (obecnie
                      jednostka wojskowa)
                      - monumentalny gmach Szkoły Wojennej 1914 (obecnie siedziba Pomorskiego Okręgu
                      Wojskowego)
                      - lotnisko 1916-19 (pole wzlotów, 10 hangarów, koszary 13 pułku lotniczego)
                      - poligon strzelniczy na Jachcicach

                      W Bydgoszczy stacjonowały pruskie jednostki wojskowe:
                      - sztaby 4 dywizji piechoty i 7 brygady piechoty
                      - 4 brygady kawalerii
                      - 4 brygady artylerii polowej
                      - Inspektor Wojsk Obrony Terytorialnej
                      - 14 i 148 pułk piechoty
                      - 3 pułki artylerii polowej
                      - 1 pułk kawalerii
                      - 13 pułk lotniczy (na pocz. XX w.)

                      W okresie m i ę d z y w o j e n n y m Bydgoszcz była siedzibą jednego z 42
                      ważnych garnizonów wojskowych w kraju, ale posiadała również instytucje
                      ponadlokalne.
                      Użytkowano pruskie koszary i budowle wojenne. Zbudowano koszary przy ul.
                      Szubińskiej. Na obszarze dzisiejszego osiedla Błonie znajdowało się pole
                      ćwiczeń kawaleryjskich. Dokończono budowę koszar przy ul. Powstańców Warszawy.
                      Stacjonowały w mieście następujące jednostki wojskowe:
                      * 15 dywizja piechoty wielkopolskiej
                      W jej skład wchodziły:
                      - 61 i 62 bydgoski pułk piechoty (tradycja z powstania wielkopolskiego i wojny
                      polsko-radzieckiej 1920)
                      - 15 pułk artylerii lekkiej (tradycja j.w.)
                      - 8 pluton żandarmerii
                      - 15 kompania telegraficzna
                      - 15 dywizjon artylerii ciężkiej
                      - bateria artylerii przeciwpancernej
                      - 82 kompania czołgów TK
                      - 15 batalion saperów
                      - 15 bateria przeciwlotnicza
                      - kawaleria dywizyjna
                      - kompania kolarzy
                      Ponadto w skład jednostki wchodził inowrocławski 59 pułk piechoty.

                      * Pomorska Brygada Kawalerii (przeniesiona z Torunia w 1934 r.)
                      - 16 pułk ułanów wielkopolskich (tradycja z powstania wielkopolskiego i wojny
                      polsko-radzieckiej 1920)
                      - 11 dywizjon artylerii konnej
                      - 10 szwadron pionierów
                      - 4 szwadron łączności

                      * 8 dywizjon samochodowy (od 1936 8 baon pancerny)
                      * 2 eskadry bojowe lotnictwa wojskowego (1920-21) na lotnisku

                      Szkoły wojskowe:
                      - Szkoła Podchorążych (1920-38) w pięknym i ogromnym gmachu Pruskiej Szkoły
                      Wojennej przy ul. Gdańskiej (2,5 tyś. absolwentów), od 1938 Szkoła Podchorążych
                      Marynarki Wojennej (przeniesiona z Torunia)
                      - Centrum Wyszkolenia Lotnictwa nr 2 – przy lotnisku (kształcili się piloci i
                      mechanicy lotnictwa)
                      - Wojskowy Ośrodek Spadochronowy (1939)
                      - Szkoła Szybowcowa na wzgórzach Fordonu (od 1933)

                      Inne instytucje wojskowe:
                      - Składnica Materiału Intendenckiego
                      - Garnizonowa Izba Chorych (jedna z 13 w kraju)
                      - Wojskowy Sąd Rejonowy (jeden z 30 w kraju)
                      - Delegat Sztaby Głównego przy Okręgowej Dyrekcji Kolei Państwowych (jeden z 9
                      w kraju)
                      - Rejonowy Inspektorat Koni (jeden z 54 w kraju)
                      - Powiatowa Komenda Uzupełnień – Bydgoszcz Miasto
                      - Powiatowa Komenda Uzupełnień – Bydgoszcz Powiat
                      - Parafia Wojskowa Obrządku Rzymsko-Katolickiego (jedna z 72 w kraju)
                      - 2 placówki wywiadowcze Wojska Polskiego

                      W 1920 r. przy Placu Bernardyńskim ustawiono płytę pamiątkową ku czci
                      Nieznanego Powstańca Wielkopolskiego. 15 IX 1937 r. po wielkich manewrach w
                      rejonie Wągrowca-Szubina-Kcyni-Żnina do miasta przybyło 50 tyś. żołnierzy.
                      Przedefilowali na Placu Wolności przed Naczelnym Wodzem Edwardem Rydzem-
                      Śmigłym. Pokazy oglądało 200 tyś. osób z całego regionu.
                      Dowódca 15 dywizji piechoty gen. Wiktor Thommee była postacią barwną, która
                      wiele wnosiła do życia miasta. Był inicjatorem budowy bulwarów prez.
                      Narutowicza i powiększenia zakola Brdy obok Wyspy Młyńskiej.

                      W 1939 r. powstały 2 jednostki pospolitego ruszenia: konna formacja „Krakusy” i
                      Bydgoski Batalion Obrony Narodowej „Bydgoszcz”. Batalion wsławił się obroną
                      miasta do końca, nawet po opuszczeniu Bydgoszczy przez Wojsko Polskie 4
                      września 1939 r. Dowódcy i kadra Batalionu zostali rozstrzelani przez Niemców
                      jesienią 1939 r.
                      W czasie kampanii wrześniowej 1939 r. 15 bydgoska dywizja piechoty
                      wielkopolskiej obsadziła umocnienia wału obronnego na zachód od Osowej Góry. 1
                      i 2 września 1939 r. odpierała skutecznie ataki III niemieckiego korpusu
                      armijnego sładającego z grup bojowych: 50 dywizji piechoty Wehrmachtu oraz
                      brygady "Netze". 3 września opuściła pozycje na rozkaz Naczelnego Wodza i
                      wycofała się w kierunku Inowrocławia. 11-17 września 1939 brała udział w Bitwie
                      nad Bzurą ponosząc duże straty. Ok. 1500 żołnierzy zdołało przebić się do
                      Warszawy. Po kapitulacji stolicy nieliczni żołnierze dotarli na wschodnie
                      krańce Rzeczpospolitej biorąc udział w walkach z sowieckim agresorem. Część
                      oficerów zginęła w Katyniu.

                      P o w o j n i e w mieście zlokalizowano siedzibę Pomorskiego Okręgu
                      Wojskowego w gmachu przedwojennej Szkoły Podchorążych. Uruchomiono Wojskowe
                      Zakłady Lotnicze nr 2. Na obszarze pohitlerowskiej fabryki DAG uruchomiono w
                      latach 50-tych Zakłady Produkcji Materiałów Wybuchowych. Przedwojenne
                      zakłady „Belma” ukryte w lasach Miedzynia produkowały miny i zapalniki.
                      Znaczenie sfery militarnej było w tych latach duże.
                      Dzięki ważnej funkcji wojskowej Bydgoszczy, w latach 50 wybudowano 2 duże
                      osiedla: Leśne dla kadry POW oraz Kapuściska dla pracowników Zakładów
                      Chemicznych produkujących głównie na rzecz wojska.
                      W latach 50 zbudowano stadion piłkarski „Zawisza” na 20 tyś. miejsc siedzących.
                      W latach 60-tych budowę dokończono. Ostatecznie powstał Park Sportowy Wojska
                      Polskiego „Zawisza” ze stadionem, boiskami treningowymi, krytą bieżnią, salą
                      boksu, podnoszenia ciężarów, strzelnicą, kortami tenisowymi, hotelem z
                      restauracją, amfiteatrem.
                      W latach 1968-72 oddano wojskowy hotel „Garnizonowy” na os. Leśnym. Wybudowano
                      również gmach muzeum POW.
                      Osiedle to po dzień dzisiejszy jest ostoją pracowników wojska. W północnej
                      części miasta znajdują się siedziby instytucji i jednostek wojskowych, koszary,
                      osiedle wojskowe. Drugim obszarem zainwestowania wojskowego jest osiedle Błonie
                      i okolice lotniska.

                      • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 16.03.05, 18:37
                        2. Siedziba instytucji

                        Obecnie Bydgoszcz jest ważnym ośrodkiem wojskowym w kraju, zwłaszcza w zakresie
                        wojsk lądowych, ale także lotniczych.

                        *POMORSKI OKRĘG WOJSKOWY
                        Główna jednostka organizacyjna Wojsk Lądowych. W kraju funkcjonują tylko 2
                        okręgi wojskowe: Pomorski w Bydgoszczy i Śląski we Wrocławiu.
                        Dowództwom dwóch okręgów wojskowych, pod dowództwem narodowym, powierzone są
                        zadania związane z logistyką stacjonarną, administracją wojskową, obroną
                        terytorialną oraz wypełnianiem obowiązków państwa gospodarza (HNS)

                        *1 KORPUS ZMECHANIZOWANY
                        Główna jednostka organizacyjna Wojsk Lądowych. W kraju funkcjonują tylko 2
                        Korpusy Wojsk Lądowych: 1 Korpus Zmechanizowany w Bydgoszczy i 2 Korpus
                        Zmechanizowany w Krakowie

                        Z innych ważnych i n s t y t u c j i w Bydgoszczy mają siedziby:
                        *Wojewódzki Sztab Wojskowy w Bydgoszczy - ul. Warszawska 10;
                        (jeden z 16-stu w kraju)
                        *Wojskowa Komenda Uzupełnień - ul. Szubińska 1
                        (jedna z 122 w kraju)
                        *Wojskowy Sąd Garnizonowy w Bydgoszczy - ul. Dwernickiego 1;
                        (jeden z 10 w kraju)
                        *Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w Bydgoszczy - ul. Dwernickiego 1;
                        (jedna z 13 w kraju)
                        *Oddział Żandarmerii Wojskowej w Bydgoszczy - ul. Zygmunta Augusta 20a,
                        podlegają mu placówki żandarmerii w Toruniu, Grudziądzu i Inowrocławiu
                        *Pełnomocik dowódców Okręgów Wojskowych ds. Rekonwersji
                        *Pełnomocnik ds. Rekonwersji przy WSzW - ul. Warszawska 21
                        *Wojskowe Biuro Emerytalne - ul. Zygmunta Augusta 20
                        (jedno z 16-stu w kraju)
                        *Agencja Mienia Wojskowego Oddział Terenowy w Bydgoszczy
                        (jedna z 9 w kraju, obejmuje województwa kujawsko-pomorskie i pomorskie)
                        *Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Regionalny w Bydgoszczy - ul. Gdańska
                        160
                        (jeden z 11 oddziałów w kraju)
                        od 2004 buduje domy wielorodzinne przy ul. Tymiankowej Osielsku k. Bydgoszczy
                        na 158 mieszkań
                        * Ośrodek Dowodzenia i Naprowadzania – tajny, położenie poufne

                        Wojskowe instytucje k u l t u r a l n e:
                        *Orkiestra Reprezentacyjna Pomorskiego Okręgu Wojskowego - ul. Obrońców
                        Warszawy 1;
                        (jedna z 8 w kraju orkiestr wojskowych)
                        *Muzeum Tradycji Pomorskiego Okręgu Wojskowego - ul. Czerkaska 2;
                        (jedno z 11 w kraju muzeów wojskowych)
                        Ponadto w pałacu w Samostrzelu znajduje się ośrodek konferencyjny i rekreacyjny
                        Centrum Szkoleniowego NATO.

                        J e d n o s t k i wojskowe w Bydgoszczy:
                        * 2 Brygada Radiotechniczna w Bydgoszczy - święto 18 marca
                        * 2 Baza Lotnicza w Bydgoszczy – święto 2 maja
                        * 1 Pomorska Brygada Logistyczna im. Króla Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy -
                        święto 30 czerwca
                        * 2 Korpus Obrony Powietrznej w Bydgoszczy – święto 6 lipca
                        * 4 Bydgoski Pułk Dowodzenia w Bydgoszczy - święto 12 sierpnia
                        * 2 Brygada Radiotechniczna w Bydgoszczy – święto 20 sierpnia
                        * 8 Batalion Radiotechniczny w Lipowcu 2 Brygady Radiotechnicznej w Bydgoszczy -
                        święto 14 sierpnia
                        * 34 Batalion Radiotechniczny w Chojnicach 2 Korpusu Obrony Powietrznej w
                        Bydgoszczy – święto 29 września
                        W całym regionie jest zlokalizowanych 12 jednostek, z tego 6 w Bydgoszczy, 3 w
                        Toruniu, 2 w Inowrocławiu i 1 w Brodnicy.

                        Wojskowa s ł u ż b a z d r o w i a:
                        *10 Wojskowy Szpital Kliniczny ul. Powstańców Warszawy 5
                        zbudowany w latach 80-tych, obecnie wysoko oceniany, z NATO-wskimi certyfikatami
                        W regionie znajduje się jeszcze jeden szpital wojskowy:
                        22 Wojskowy Szpital Uzdrowiskowy w Ciechocinku z oddziałem dziecięcym

                        H o t e l e wojskowe:
                        *Apollo - ul. Ikara 18
                        Inne hotele wojskowe w regionie to „Ułan” w Grudziądzu i „Kopernik” w Toruniu

                        Ośrodki życia r e l i g i j n e g o
                        *Parafia Wojskowa przy kościele pw. NMP Królowej Pokoju (garnizonowy – kościół
                        średniowieczny z XVI w.)

                        Z a k ł a d y wojskowe lub produkujące na rzecz wojska:
                        *Nitrochem S.A. – produkcja materiałów wybuchowych, uczestniczy w offsecie
                        związanym z zakupem samolotów F16
                        *Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 2 - krajowy lider w dziedzinie kompleksowej
                        modernizacji sprzętu lotniczego, kompleksowe remonty samolotów MiG-29, Su-22,
                        TS-11 Iskra, naprawy samolotów PZL-101 Gawron, PZL-110 Koliber, PZL-104 Wilga,
                        w zakładzie remontowane były niemal wszystkie typy samolotów bojowych używanych
                        w polskim lotnictwie, z usług korzystali odbiorcy z Syrii, Egiptu, NRD, RFN,
                        Indii. W ramach offsetu zakłady mają być centralną bazą obsługową i logistyczną
                        dla nowo wybranego samolotu wielozadaniowego F-16 oraz mają obsługiwać małe
                        samoloty cywilne dla LOCKHEED MARTIN.
                        *Belma S.A. Bydgoskie Zakłady Elektromechaniczne - zakład NATO-wski, produkcja
                        elektrycznych urządzeń przeznaczonych do pracy w strefach zagrożonych wybuchem,
                        wyrobów dla potrzeb przemysłu zbrojeniowego (miny, zapalniki)
                        *Cecomm S.A. – projektowanie oraz wdrażanie urządzeń i systemów z dziedziny
                        telekomunikacji, firma między innymi wdrożyła i uruchomiła ogólnokrajowy system
                        komunikacji dla sił zbrojnych RP, który działa nieprzerwanie od 7 lat, i od 2
                        lat w strukturach organizacyjnych policji.
                        *Intermag Centrala Zaopatrzenia Mundurowego - produkcja odzieży mundurowej

                        Poza tym w okolicach Bydgoszczy znajduje się szereg ukrytych, bądź tajnych
                        obiektów, m.in. bazy paliwowe, magazyny, stacje radiolokacyjne, bunkry
                        dowodzenia. Na niektóre z nich można natknąć się spacerując w lasach na
                        południe od lotniska, bądź w okolicy Osowej Góry.

                        3. Centrum Szkoleniowe Sił Połączonych NATO

                        Sojusznicze Centrum Szkolenia Sił Połączonych NATO (Joint Forces Training
                        Center) utworzono w 2004 roku w Bydgoszczy. Do połowy 2006 r. osiągnie pełną
                        gotowość i zdolność operacyjną.
                        W tym celu do połowy 2007 r. MON wyda 340 mln zł (połowa środków z NATO).
                        Zadaniem Centrum będzie szkolenie oficerów z krajów wchodzących do NATO i
                        współdziałających w ramach Partnerstwa dla Pokoju. Będzie w nim pracowało ok.
                        85 osób stałej kadry, ok. 70 wykładowców, a jednorazowo szkoleniu zostanie
                        poddanych ponad 400 żołnierzy.
                        Przy okazji powstawania Centrum Szkolenia, w Bydgoszczy utworzona będzie strefa
                        eksterytorialna. Oznacza to, że wojskowi obcokrajowcy i ich rodziny będą
                        zwolnieni z płacenia w Polsce cła i akcyzy, z podatków będą się rozliczać w
                        swoich krajach, a dowódcy ośrodka zyskają uprawnienia dyplomatów
                        Bydgoszcz stanie się po Warszawie drugim polskim miastem o tak dużej liczbie
                        osób podlegających odrębnym regulacjom prawnym.

                        Inwestycje będą obejmować:
                        - Hotel (****) z zapleczem rekreacyjnym spółdzielni turystycznej Gromada – 7-
                        piętrowy budynek, z 300 pokojami i 30 apartamentami, w tym 10 z aneksem
                        kuchennym, basenem, sauną, salonem odnowy, siłownią, bowlingiem, polem golfowym
                        i podziemnym parkingiem. Hotel będzie dostępny dla cywilnych gości
                        - Wielki kompleks szkoleniowy na terenie byłej jednostki wojskowej przy ul.
                        Szubińskiej – 206 mln zł (z hotelem)
                        - Unowocześnienie Ośrodka Dowodzenia i Naprowadzania. - tajny obiekt,
                        odnowienie m.in. bunkrów i systemu do łączności radiowej – 24 mln zł
                        - Budowa mieszkań dla żołnierzy i ich rodzin (459 mieszkań) – 15 mln zł
                        75 mieszkań – ul. Gdańska 147, 32 mieszkania – ul. Cisowa/Topolowa, 32
                        mieszkania – adaptacja bud. biurowego na mieszkalny przy ul. Gdańskiej 147/45,
                        320 mieszkań – osiedle Kwatera w Osielsku
                        - Przerobienie na ośrodek konferencyjny i rekreacyjny pałacu w Samostrzelu – 30
                        mln zł
                        - Modernizacja infrastruktury w I Brygadzie Logistycznej – 20 mln zł
                        - Modernizacja szpitala wojskowego w Ciechocinku, m.in. kryty basen – 25,5 mln


                        Lokalizacja centrum szkoleniowego NATO jest czynnikiem miastotwórczym dla
                        Bydgoszczy. W mieście znajdą się setki oficerów z krajów NATO z rodzinami,
                        którzy będą tu mieszkać i kształcić swoje dzieci. Ożywi się ruch na lotnisku,
                        miasto dozna nowego kolorytu.

                        • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 16.03.05, 18:37
                          c.d.nastapi
                          • Gość: Bydgoszczak IP: *.66.15.5.161.gte.net 16.03.05, 19:42
                            Bydgoszcz potrzebuje natychmiast:

                            1. 4-pasowa autostrade do Berlina przez Poznan
                            2. 4-pasowa autostrade do Gdanska
                            3. 4-pasowa autostrade do portu na Wisle w Fordonie
                            4. 4-pasowa autostrade i n o w a linie koleji InterCity do Torunia
                            5. linie szybkiej koleji Transrapid do Berlina
                            6. zawarcie formalnej i rzeczywistej przyjazni z niemieckimi patriotami
                            7. zalozenie bezplatnch miejsc studiow dla kilku tysiecy studentow na
                            uczelniach niemieckich
                            8. zorganizowanie politycznej, planowej wspolpracy z Polonia
                            9. zalozenie przemyslu turystycznego dla turystow niemieckich, zwlaszcza z
                            Berlina

                            Odbudowanie:
                            10. fabryki automatow tokarskich dla podwykonawstwa czesci do obrabiarek metalu
                            11. fabryki wykrojnikow i wzorow
                            12. fabryki pilnikow
                            13. fabryk i warsztatow instrumentow muzycznych
                            14. przeksztalcenie bylej prochowni na zaklad chemiczny, np. sproszkowanego
                            wegla do drukarek komputerowych
                            15. zwolnienie malych przedsiebiorstw i warsztatow od podatku "warszawki"
                            16. innych obiektow

                            Fabryka Sommerfeld robila pianina.
                            Fabryka Pfefferkorn - meble artystyczne.
                            Fabryka Blumwe - czesci do maszyn.

                            Czy mozna je zrekonstruowac? Pewnie, ze mozna.

                            ------------------

                            NIe badz oportunista, nie licz na prace wolnego najmity w Ameryce.
                            Ameryka sie skonczyla takze dla Amerykanow.

                            Licz na siebie na miejscu, ale pilnuj, zeby zydowski zlodziej Ci tego nie
                            odebral swoimi gierkami finansowymi.

                            Niemieckie fabryki sprowadzaja polprodukty przez morze. Autostrada i szybka
                            kolej do Berlina zmniejszylaby cene polproduktow z Bydgoszczy.

                            Zapomogami w Bydgoszczy jeszcze niczego nie zbudowano.
                            Zapomogi wszystko rujnuja.
                            Zapomogi to wskrzeszenie zbankrutowanej zydokomuny.

                            Zydzi, jak Stolzman, i ich serwilisci przygotowali sobie stolki w Brukselce.
                            Kopnij ich w zadki tak mocno, zeby nie zatryzmali sie blizej niz w Palestynie.

                            Zydzi w PL-u stworzyli konspiracyjne panstwo w panstwie, zmierzajac do
                            utworzenia podstepem Judeopolonii i oni uwazaja Palestyne za ich ojczyzne.

                            Kiedy zacela sie Intyfada, odpowiedznik "Wypadkow Poznanskich" w 1956 roku, w
                            Palestynie, Marek Krol, wlasciciel gazety "Wprost", napisal w artykule
                            redakcyjnym, ze on jest dumny, iz jest obywatelem "Izraela" w Palestynie i ze
                            on popiera mordowanie prawowotych wlascicieli tamtej ziemi.

                            Niechaj wiec taki Marek Krol "wraca" do "ojczyzny" i jako ochotnik wcieli sie
                            do ludobojczego wojska i morduje dzieci rzucajace kamieniami.

                            Jezeli z nim wyniosa sie inni z morderczej nacji, to Polacy z wielka ochota
                            zwroca im koszt niepowrotnego biletu do Palestyny i pozwola im zabrac z soba
                            pieniadze i bogactwa, ktore nabyli w Polsce kolektywnym zlodziejstwem.


                            • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 17.03.05, 17:28
                              Dalej Walor 16: POLSKIE TRADYCJE

                              1. Miasto rdzenie polskie

                              Bydgoszcz jest rdzennie polskim miastem. Od swego zarania była osadą należącą
                              do państwa Polan na północnych krańcach terytorium graniczącym z obszarem
                              Pomorzan.
                              Najwybitniejszy polski król Kazimierz Wielki wydał 19 IV 1346 r. lokację miasta
                              na prawie magdeburskim. W całym okresie staropolskim Bydgoszcz pełniła funkcję
                              handlową na styku Wielkopolski, Krajny, Kujaw i Prus Królewskich. Charakter
                              zabudowy był polski. Mury miejskie o wątku polskim, kościoły gotyckie o
                              charakterze typowym dla dzielnicy wielkopolsko-kujawskiej. Ludność polska z
                              koloniami obcokrajowców: Niemców, Szkotów i Holendrów (mennonitów) we wsiach
                              nadwiślańskich Łęgnowie i Otorowie.

                              2. XIX-wieczna walka o polskość

                              Bydgoszcz jako rozwijające sie miasto i znaczny ośrodek administracyjny miała
                              stawać się wg wysiłków Niemców ośrodkiem niemczyzny. Już od 1774 r., kiedy
                              zbudowano kanał bydgoski władze pruskie usłowały przekształcić Bydgoszcz na
                              swoją modłę. Przymuszano niemieckich rozbotników, aby zostali i kolonizowali te
                              ziemie. Rozbierano skwapliwie zabytki staropolskie, kasowano zakony. Cegła z
                              zamku posłużyła do budowy koszar i bulwarów. Rozebrano mury miejskie, baszty i
                              bramy, kilka kościołów i klasztorów. Rzadko które miasto polskie zostało tak
                              okaleczone ze spuścizny staropolskiej, jak Bydgoszcz. Nie udawało się jednak
                              złamać ducha polskiego, mimo wszelkich wysiłków. W Bydgoszczy istniały silne
                              środowiska polskie. Z rozwojem przemysłu do miasta masowo przybywała ludność
                              polska z okolicznych wsi, która była pracownikami licznych fabryk i zasiedlała
                              przedmieścia. Niemcy obawiali się wzrostu polskości miasta, dlatego nie
                              zdecydowali się na zlokalizowanie Uniwersytetu, mimo starań niemieckich władz
                              miejskich. Natomiast rozwijali intensywnie infrastrukturę, aby Bydgoszcz nie
                              ustępowała pod względem warunków życia i dostępu do kultury innym ośrodkom
                              Rzeszy. Miało to przyciągnąć przybyszy z głębi Niemiec. Przykładem była budowa
                              monumentalnego Teatru Miejskiego – większego i piękniejszego niż w wielu dużych
                              miastach Niemiec. Renoma Bydgoszczy jako miasta pruskiego „drugiego Berlina”
                              miała wzrastać.

                              Tymczasem to polskość ciągle wzrastała czego wyrazem było wiele inicjatyw:
                              - polska „Gazeta Bydgoska” od 1898 r.
                              - polski „Dziennik Bydgoski” od 1908 r. Jana Teski
                              - budowa z polskich składek Domu Polskiego w 1906 r., gdzie koncentrowała się
                              działalność polskich stowarzyszeń (E. Warmiński)
                              - w 1906 r. w szkołach bydgoskich wybuchł strajk szkolny po usunięciu religii w
                              jęz. polskim ze szkół
                              - założenie Polskiego Banku Ludowego (1869)
                              - polskie stowarzyszenia gospodarcze np Towarzystwo Przemysłowe, założone przez
                              T. Magdzińskiego
                              - polskie stowarzyszenia kulturalne np Towarzystwo Śpiewu „Halka”(1883)
                              propagującego pieśń polską i czystość mowy ojczystej
                              - polskie stowarzyszenia sportowe np Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” (1886)
                              wywierające poważny wpływ na rozwój życia polskiego w mieście
                              - polskie towarzystwa pomocowe i oświatowe

                              Polskie tradycje umożliwiły naturalny powrót Bydgoszczy w polskie granice i
                              wybuch patriotyzmu po wkroczeniu wojsk polskich na bydgoski rynek w 1920. Wielu
                              bydgoszczan uczestniczyło w Powstaniu Wielkopolskim.

                              4. Fenomen okresu międzywojennego

                              Od 1920 r. rozpoczął sie masowy exodus Niemców. W 1921 r. stanowili 25%
                              ludnosci, a w 1939 r. tylko 8%. Razem odpływ Niemców w całym okresie
                              miedzywojennym sięgnął 30 tyś. osób. Od połowy lat 20, Bydgoszcz obok Poznania
                              należała do najbardziej polskich miast. Żydzi stanowili niewielką grupę i
                              utożsamiali się raczej z Niemcami. Przejęto w ręce polskie większość zakładów
                              przemysłowych, hurtowni, składów, firm handlowych. Rozwijały się organizacje
                              niepodległościowe.
                              W 1928 zburzono tzw. Wieżę Bismarcka zbudowaną na pocz. XX w. przez władze
                              miejskie w parku na Wzgórzu Wolności. Ustawiona na wzgórzu, skad rozpościerał
                              się widok na całe miasto, miała stanowić symbol niemieckiej siły i panowania.
                              Dzisiaj w tym miejscu znajduje się Cmentarz Bohaterów Bydgoszczy. Złożono tam
                              szczątki ofiar pomordowanych w Dolinie Śmierci i innych miejscach martyrologii.
                              Tuż przed wybuchem wojny sformowano Bydgoski Batalion Obrony Narodowej, który
                              składał się z pospolitego ruszenia mieszkańców miasta.

                              3. Krwawa niedziela

                              1 i 2 września miasto przygotowywało się do odparcia ataku wojsk niemieckich.
                              Na zachodnich rubieżach miasta walczyła bydgoska 15 dywizja piechoty
                              wielkopolskiej. 3 września zaczeły przejeżdzać przez Bydgoszcz z północy na
                              południe cofające się oddziały polskie z Borów Tucholskich. Zostały zaatakowane
                              przez dywersantów niemieckich. Była to próba opanowania Bydgoszczy przez
                              Niemców przed wkroczeniem niemieckich wojsk regularnych. Akcję przygotowała
                              Abwehra przy udziale Gestapo i NSDAP, a wykonawcami byli głównie członkowie
                              Selbstschutzu (Niemcy z Gdańska, Bydgoszczy).
                              Wówczas wojsko i cywile samorzutnie stłumiły niemiecką prowokację. Walkę
                              podjęły oddziały WP, Obrony Narodowej i ochotnicy, m.in. harcerze. Do 5
                              września straty polskie wynosiły ok. 240 żołnierzy, straty niemieckie ok. 300
                              osób (zabitych w walce i rozstrzelanych na mocy wyroku sądu). Zapewne
                              mieszkańcy zdawali sobie sprawę, że za kilka dni miasto zostanie zajęte i
                              możliwa jest zemsta Niemców. Mimo tego Straż Obywatelska walczyła z
                              wkraczającymi oddziałami niemieckimi, nawet po opuszczeniu miasta przez Wojsko
                              Polskie.
                              Od 5 do 19 września trwała pacyfikacja miasta w celu uśmierzenia powstania
                              wywołanego przez Polaków-cywilów, którzy z bronią w ręku wystąpili przeciwko
                              oddziałom niemieckim.
                              Niemcy po wkroczeniu do miasta, 9 i 10 września zabili, m.in. w egzekucjach
                              ulicznych, kilka tysięcy Polaków. W październiku i listopadzie 1939 r. w
                              Dolinie Śmierci Niemcy rozstrzelali śmietankę bydgoskiej inteligencji i osób
                              parających się działalnością patriotyczną. 11 listopada 1939 r. rozstrzelano
                              przedwojennego prezydenta miasta Leona Barciszewskiego. W niemieckiej
                              propagandzie wydarzenia 3–5 września nazwano krwawą niedzielą (Bromberger
                              Blutsonntag), fałszując ich przebieg (rzekome polskie okrucieństwo) i liczbę
                              ofiar (58 tyś. osób).

                              4. W mieście w czasie wojny działały organizacje niepodległościowe.

                              Od początku niemieckiego panowania organizowano masowe wysiedlenia Polaków do
                              Generalnego Gubernatorstwa, rugowanie z mieszkań, wywożenie na roboty
                              przymusowe w głąb Rzeszy i do obozów koncentracyjnych. W mieście funkcjonowało
                              tajne nauczanie z zakresu szkoły powszechnej i średniej. Od początku 1940 r.
                              powstawały zalążki tajnych organizacji. Do końca 1941 powstała komenda Okręgu
                              Pomorskiego Związku Walki Zbrojnej. Bydgoszcz była ważnym ośrodkiem podziemnego
                              harcerstwa. W 1942 r. powstała Konspiracyjna Szkoła Małoletnich Lotnictwa ZHP
                              pod dowództwem kaprala-pilota Benedykta Dąbrowskiego. W tym samym roku bydgoska
                              Grupa Operacyjna AK "Bałtyk" ujawniła wyrzutnię rakiet V-1 w Borach
                              Tucholskich oraz doświadczalnej bazy rakietowej (Luftwaffe-Versuchanstalt) w
                              Peenemünde na wyspie Uznam koło Szczecina, co umożliwiło jej zniszczenie przez
                              RAF.
                              Od początku gestapo w Bydgoszczy zwóciło uwagę na niepokorność bydgoszczan.
                              Zwłaszcza Szwederowo zyskało w oczach Niemców „bandycką” sławę. Np kreisleiter
                              (nadburmistrz) miasta Werner Kampe pisał: „Zostałem poinformowany przez
                              rozmaitych Volksdeutschów, że stan niepewności w południowej dzielnicy miasta
                              utrzymuje się w dużym stopniu. Szwederowo zostało mi przedstawione jako
                              dzielnica zbrodniarzy, w której mieszkają radykalne elementy”.
                              W październiku 1943 r. przy gestapo w Bydgoszczy utworzono specjalną komórkę do
                              walki z narastającym ruchem oporu, a od lutego 1944 rozpoczęto masowe
                              aresztowania członków Polskiej Armii Powstania oraz Pomorskiego Okręgu Armii
                              Krajowej. Ocenia się
                              • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 17.03.05, 17:31
                                W październiku 1943 r. przy gestapo w Bydgoszczy utworzono specjalną komórkę do
                                walki z narastającym ruchem oporu, a od lutego 1944 rozpoczęto masowe
                                aresztowania członków Polskiej Armii Powstania oraz Pomorskiego Okręgu Armii
                                Krajowej. Ocenia się, że w 1944 w Bydgoszczy było ok. 5 tyś. członków AK.
                                Istniała podziemna Okręgowa Delegatura Rządu RP.
                                Liczne są przykłady sabotażu praktykowanego w niemieckich fabrykach np DAG w
                                Łęgnowie, Warsztatach Kolejowych czy „Muna” na Osowej Górze. Kilka obiektów w
                                DAG zostało zniszczonych przez wybuchy, które celowo spowodowali polscy
                                pracownicy przymusowi. Z kolei w 1941 r. zorganizowano akcję sabotażową
                                grupy "Szarych Szeregów" pod dowództwem Leona Stobrawy i Józefa Wroneckiego w
                                Zakładach Amunicyjnych na Osowej Górze.


                                Dalej Walor 17: MIESZKAŃCY

                                1. Wykształcenie mieszkańców

                                Wykształcenie ludności w Polsce w 2002 r. Źródło: Spis powszechny GUS z 2002 r.

                                Kraj – kujawsko-pomorskie – kujawsko-pomorskie miasta:
                                wyższe : 9,9% - 8,6% - 11,4%
                                średnie: 31,5% - 30,0% - 35,9%
                                zasadnicze zawodowe: 23,2% - 28,0% - 25,9%
                                podstawowe: 29,8% - 30,1% - 23,8%
                                podstawowe nieukończone: 3,6% - 2,1% - b.d.

                                W Bydgoszczy wykształcenie wyższe posiada 14% mieszkańców, czyli więcej od
                                średniej krajowej i średniej dla miast województwa. Stanowi to ok. 55 tyś.
                                grupę ludzi w Bydgoszczy z wyższym wykształceniem, więcej niż w jakimkolwiek
                                ośrodku regionu.

                                2. Miasto otwarte

                                Jak wspomniano poprzednio: Bydgoszcz jest raczej mozaiką ludzi o różnych
                                odcieniach kulturowych.
                                Jednym z efektów takiego stanu jest to, że miasto jest otwarte i nie utrudnia
                                asymilacji osób pochodzących z innych regionów.
                                Zauważa się podkreślanie „bydgoskości”. Większość osób identyfikuje się raczej
                                z miastem, niż konkretną krainą etnograficzną.

                                Ciekawe są wyniki spisu przedwojennego, co do pochodzenia ludności
                                (źródło „Historia Bydgoszczy”):
                                - przybysze z Wielkopolski: 32%
                                - rodzimi bydgoszczanie: 29%
                                - przybysze z Pomorza: 13%
                                - przybysze z Kongresówki: 7%
                                - przybysze z Galicji: 3%
                                - mniejszości narodowe: 15%
                                - inne: 1%
                                Odsetek osób z Kongresówki i Galicji w okresie II RP wynosił w Bydgoszczy: 8-
                                10%. Dla porównania w Poznaniu 6,5%, Toruniu 5%.
                                Co 3 osoba pochodziła z Wielkopolski, co 3 była rodzimymi bydgoszczanami, co 7
                                osoba pochodziła z Pomorza, co 10 z Kongresówki lub Galicji.

                                Podobnie było po wojnie: 2/3 przybyszów pochodziło z Pomorza i Wielkopolski, co
                                ilustrują spisy z lat 1947-49.

                                Obecnie miasto można uznać raczej za gościnne, otwarte i przyjazne bez
                                szowinizmu i manii wywyższania się kosztem prowincji.
                                Miasto nie szuka za wszelką cenę dowartościowania kosztem innych. Dostrzega
                                się wszystkie ośrodki regionu.
                                Niedowartościowanie Bydgoszczy w okresie międzywojennym i próby kwestionowania
                                jej roli po wojnie i w latach 90-tych wywarły pewien wpływ na mentalność
                                mieszkańców.

                                Dostrzega się upośledzenie społeczne miasta. Polega ono na tym, że atrakcyjność
                                społeczna Bydgoszczy (w wyobrażeniach mieszkańców kraju) pozostaje w tyle za
                                miejscem jakie zajmuje na społeczno-gospodarczej mapie Polski.
                                Jest to nie tylko sprawa prestiżowa, ale problem społeczny o wielkim znaczeniu
                                dla rozwoju społeczno-kulturalnego, społecznej tożsamości i identyfikacji jego
                                mieszkańców. Jest też istotnym elementem społecznej motywacji do działań w
                                wielu sferach życia.
                                Ten swoisty kompleks niedowartościowania jest zauważalny od lat przedwojennych.
                                Jednym z czynników, które go wywołały było zmarginalizowanie administracyjne
                                Bydgoszczy w okresie międzywojennym. Tam, gdzie nie ograniczano rozwoju, miasto
                                było bardzo dynamiczne w tym okresie np w zakresie gospodarki, handlu, sportu.
                                Natomiast brak prestiżu miasta stołecznego, na który Bydgoszcz zasługiwała,
                                skutkował ograniczeniem aspiracji naukowych i kulturalnych.
                                Pozycja największego miasta regionu od 150 lat i jego rozwój na przekór
                                wszelkim przeszkodom dodaje pewnej dozy spokoju w zachowaniu elit i
                                mieszkańców.
                                Rozumieją, że znaczenie miasta nie zmienia się mimo przejściowych niepowodzeń i
                                zmian koniunktury, a nawet niekorzystnego postrzegania przez innych. Dostrzega
                                się coraz bardziej, że jedną z najważniejszych spraw jest umiejętna promocja
                                miasta i walka z mitami krzywdzącymi Bydgoszcz.

                                O tym, że Bydgoszcz ma przyjazne oblicze świadczy reakcja wielu ludzi, który z
                                reguły są pozytywnie zaskoczeni po zapoznaniu się z Bydgoszczą. Nie oczekiwali
                                drugiego Krakowa. Dobrze. Zauważają jednak, że Bydgoszcz to nie zapadła
                                prowincja. Zaskakuje ich wielkość i uroda secesyjnego śródmieścia, spory
                                potencjał miasta. Zauważają, jak traci Bydgoszcz na braku restauracji
                                zabytkowych budynków.
                                Również dzielnica muzyczna, odnowione elewacje najpiękniejszych kamienic i
                                stare miasto robią pozytywne wrażenie. Dziwią się, że miasto jest tak mało
                                znane. Z reguły dominuje pozytywne zaskoczenie.
                                Na imprezach sportowych, znanych zawodników nieraz zaskakuje frekwencja, dobra
                                organizacja i kulturalne zachowanie publiczności. Takie wrażenie odnosi wielu
                                działaczy sportowych, którzy chętnie tu organizują ponowne imprezy np. I.
                                Szewińska (lekkoatletyka) czy C. Lang (Tour de Pologne). Zauważają, jak wielką
                                motywację mają działacze, aby zawody, imprezy, festiwale wypadły jak najlepiej
                                i rozsławiały miasto.
                                Elity dostrzegają konieczność promocji Bydgoszczy, zbyt mało znanej w kraju.

                                • Gość: louis IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 18.03.05, 01:10
                                  Panie PIT !!!! Gratulować po raz kolejny to za mało, więc po prostu gorąca prośba
                                  - niech pan to swoje opracowanie jakoś wyda drukiem przez któreś z wydawnictw i
                                  rzucić to na bydgoski rynek do księgarń. Zapłacę każdą cenę za egzemplarz
                                  takiego kompendium...
                                  • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 18.03.05, 06:54
                                    Wolałbym, żeby te materiały umieścić na stronie internetowej.
                                    Zaznaczam też, że jeszcze dopiero zbliżamy się do połowy opracowania...
                                    • Gość: anita IP: *.azoty.tarnow.pl 18.03.05, 07:44
                                      Tak, strona internetowa jest zdecydowanie lepszym pomysłem - pozwoli to na
                                      aktualizację danych statystycznych i innych informacji. Pzdr.
                                      • Gość: louis IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 18.03.05, 11:33
                                        No tak, być może strona w Internecie jest lepszym rozwiązaniem ale rzadko która
                                        starsza osoba ma do niego dostęp lub wręcz nie potrafi obsłużyć komputera. Warto
                                        byłoby pomyśleć o ludziach 60, 70, 80 letnich...
                                        Sentyment przenosi góry!!!!
                                        • Gość: anita IP: *.azoty.tarnow.pl 18.03.05, 11:50
                                          Też prawda. Ale jedna wersja nie wyklucza drugiej... Pzdr.
                                          • Gość: louis IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 18.03.05, 12:18
                                            Oby tak było.
                                            A swoją drogą to ten (ta?) PIT zasługuje na Nobla...
                                            • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 18.03.05, 17:34
                                              Dalej Walor 18: BAZA SPORTOWA

                                              Bydgoszcz wyróżnia się na tle kraju pod względem liczby i rangi rozgrywanych
                                              imprez sportowych, a także pod względem bazy sportowej.
                                              Szczególnie silną dziedziną jest w Bydgoszczy w i o ś l a r s t w o i
                                              k a j a k a r s t w o. Na Brdzie w sezonie przez cały dzień widuje się
                                              dziesiątki trenujacych wioślarzy i wioślarek.
                                              Stanowi to dodatkowy urok i punkt charakterystyczny dla Bydgoszczy: intensywny
                                              ruch osad wioślarskich i kajakarskich na Brdzie w centrum miasta.
                                              Było tak już od XIX wieku. W mieście są doskonałe warunki do uprawiania twgo
                                              sportu. Nic dziwnego, że największe sukcesy sportowe bydgoszczanie odnosili
                                              właśnie w tych dyscyplinach.

                                              Inne silne dyscypliny sportu to:
                                              *ż u ż e l
                                              Polonia Bydgoszcz jako jedyny klub w Polsce nigdy nie opuścił ekstraligi, jest
                                              wielokrotnym drużynowym mistrzem Polski, rodzimym klub Tomasza i Jacka Gollobów
                                              *k o s z y k ó w k a
                                              Męska drużyna Astoria Bydgoszcz w ekstralidze
                                              *s i a t k ó w k a
                                              Żeńska drużyna Pałacu Bydgoszcz od wielu lat gra w ekstralidze, jest
                                              wielokrotnym mistrzem i wicemistrzem Polski
                                              *t e n i s
                                              Drużyna Polonii od wielu lat zajmuje miejsce na podium rozgrywek
                                              *l e k k o a t l e t y k a
                                              Doskonałe warunki do uprawiania tego sportu w Parku Sportowym „Zawisza”, kilku
                                              bydgoskich lekkoatletów wywalczyło medale olimpijskie
                                              *f i t n e s s
                                              Bydgoszczanki są czołowymi zawodniczkami tego sportu w Polsce

                                              Liczą się także inne dysypliny sportu: piłka ręczna, piłka nożna, kolarstwo,
                                              speedrower, kajak polo, łucznictwo, boks, podnoszenie ciężarów

                                              W przeszłości bydgoska drużyna piłkarska „Zawisza” przez wiele lat występowała
                                              w I lidze, np w 1990 r. zajmując 4 miejsce. W ostatnich latach notuje się
                                              kryzys bydgoskiej piłki, skutkiem czego najlepsza drużyna bydgoska występuje w
                                              III lidze.

                                              1. Tradycje sportowe

                                              Przed 1920 r. w mieście istniały kluby i stowarzyszenia sportowe niemieckie.
                                              Zaborcy tolerowali tylko kilka polskich stowarzyszeń takich jak:
                                              - Towarzystwo Gimnastyczne Sokół od 1886 r.
                                              - Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży
                                              - Towarzystwo Terminatorów (od 1918 r. „Gwiazda”)
                                              - harcerstwo (od 1917 r.)

                                              Po 1920 r. niemieckie towarzystwa sportowe zjedoczyły sie w Zwiazek
                                              Niemeickich Towarzystw Gimnastycznych w Polsce (siedziba w Bydgoszczy). Sport
                                              wyczynowy bydgoskich niemców koncentrował się w klubach:
                                              - Ruder-Club „Frithjof” (wioślarstwo)
                                              - Soprtbruderverein (poiłka nożna i tenis)
                                              - Tennis-Club „Palastra” (tenis)
                                              - Klub „Tornedo” (kolarstwo)
                                              Dwójka podwójna wioślarzy niemieckich osiągnęła klasę pozwalającą na
                                              wystepowanie w reprezentacji Polski.

                                              Polskie organizacje z zcasów zaborów nadal prowadziły działalność:
                                              - Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” (12 gniazd)
                                              - Harcerski Klub Sportowy (od 1925 r.)
                                              - Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży

                                              W 1933 r. powstał Wojskowy Klub Sportowy. W mieście istniało 32 klubów
                                              jednosekcyjnych i 23 wielosekcyjnych oraz liczne zakładowe (170 klubów i kół
                                              sportowych)
                                              Renomę ogólnopolską, a nawet międzynarodową zdołały sobie wywalczyć:
                                              kluby jednoskcyjne:
                                              - Bydgoski Klub Wioślarek (od 1927)
                                              - Kolejowy Klub Wioślarski (od 1928)
                                              - Klub Atletyczny „Siła” (od 1921)
                                              - Bydgoski Klub Motocyklowy (od 1925)
                                              - Bydgoskie Towarzystwo Cyklistów (od 1922)
                                              - Bydgoski Klub Sportowy – skcja tenisa (od 1924)

                                              kluby wielosekcyjne:
                                              - Bydgoski Klub Sportowy „Polonia” (od 29 IX 1920)
                                              - Klub Sportowy „Astoria” (od 1 IV 1924)
                                              - Klub Sportowy „Brda” (od 18 III 1924)
                                              - Klub Sportowy „Gwiazda” (od 25 IV 1920)

                                              W mieście w okresie międzywojennym pobudowano wiele obiektów sportowych:
                                              - 4 boiska piłkarskie
                                              - Stadion Miejski (otwarty 3 VIII 1924 przy obecności prezydenta RP S.
                                              Wojciechowskiego), zawierał 6 boisk treningowych, urzadzenia lekkoatletyczne,
                                              dzisiaj KS „Polonia”
                                              - tor łuczniczy na Stadionie Miejskim
                                              - 7 przystani wioślarskich z szałasami w części odziedziczonych po okresie
                                              zaborów
                                              - 2 pływalnie na Brdzie z woda bieżącą
                                              - ponad 30 kortów tenisowych, w tym 2 kryte
                                              - 10 sal gimastycznych
                                              - tor sportów konnych na Kapuściskach Małych (na Bydgoszcz Wschód, dzisiaj nie
                                              istnieje)
                                              - strzelnica sportowa na Jachcicach i przy ul. Toruńskiej (po zaborcy)
                                              - tory saneczkowe w Myślęcinku

                                              W latach 20 rozbudowano odziedziczony po zaborcy tor regatowy w Brdyujściu
                                              (poszerzono, dobudowano kryte trybuny, szatnie i hangary). Tor był największym
                                              obiektem w Polsce.
                                              W 1929 r. w Bydgoszczy na torze regatowym rozegrano Mistrzostwa Europy w
                                              wioślarstwie. Bydgoska załoga zdobyła brązowy medal.
                                              Pod wzgledem rozwoju bazy sportowej Bydgoszcz w okresie międzywojennym
                                              dorównywała większemu Poznaniowi.

                                              Wyniki sportowe:
                                              Największe sukcesy odnosili w i o ś l a r z e i w i o ś l a r k i
                                              (wielokrotni mistrzowie Polski, medaliści mistrzostw Europy, brązowy medal
                                              bydgoskiej załogi wioślarskiej BTW na olimpiadzie w Amsterdamie 1924). W 1937
                                              r. BTW był najwyżej sklasyfikowanym klubem wioślarskim w Polsce, a w 1938
                                              Kolejowy Klub Wioślarski.
                                              Inne dyscypliny, gdzie odnoszono sukcesy to:
                                              - łucznicy (bydgoszczanin F. Majewski mistrzem świata w 1937 r., tytuły
                                              mistrzów Polski)
                                              - kolarstwo (bydgoszczanin F. Więcek wygrywa w 1928 r. Tour de Pologne)
                                              - lekkoatletyka (Mistrzostwa Polski w lekkoatletyce żeńskiej 1930, męskiej
                                              1933, liczni medaliści mistrzostw Polski)
                                              - tenis (rozegrano w Bydgsozczy kilka turniejów o Mistrzostwo Polski oraz
                                              międzynarodowych, w barwach BKS grali czołowi polscy zawodnicy)
                                              - boks (bydgoszczanin wicemistrzem Polski w 1927)
                                              - piłka nożna (KS „Polonia” uzyskiwał tytuły mistrzów Pomorza)

                                              W Bydgoszczy pomimo rangi miasta powiatowego znajdowały się siedziby licznych
                                              związków sportowych:
                                              - Pomorski Okręgowy Związek Lekkoatletyczny (od 1930)
                                              - Pomorski Okręgowy Związek Kajakowy (od 1935)
                                              - Pomorski Okręgowy Związek Piłki Nożnej (od 1927)
                                              - Pomorski Okręgowy Związek Pływacki (od 1927)
                                              - Pomorski Okręgowy Związek Kolarski
                                              - Pomorski Okręgowy Związek Łuczniczy

                                              Po wojnie kontynuowano świetne tradycje przedwojenne.
                                              W latach 50-tych wybudowano stadiony Zawiszy i Brdy, stadion hokejowy Torbyd,
                                              stadion leśny. Rozpoczęto budowę ośrodka i Parku Sportowego Wojska
                                              Polskiego „Zawisza”. Zorganizowano 2 ogólnodostępne baseny.
                                              W latach 60-tych rozbudowano stadion i tor żużlowy Polonii, rozbudowano Torbyd,
                                              Park Sportowy „Zawisza”, zbudowano kompleks sportowy Astorii. W latach 70-tych
                                              zbudowano m.in tor kartingowy i wiele innych obiektów.
                                              Pod koniec lat 70-tych w mieście było:
                                              - 7 stadionów, w tym 4 duże
                                              - 10 pływalni, w tym 4 kryte
                                              - 91 sal gimnastycznych (78 szkolnych)
                                              - 17 przystani sportów wodnych (wioślarskie, kajakarskie, żeglarskie)
                                              - sztuczne lodowisko (Torbyd)
                                              - duża hala sportowa (Astoria)
                                              - tor żużlowy i kartingowy
                                              - korty, strzelnice

                                              Drużyny piłkarskie Polonii, a potem Zawiszy wiele lat grały w ekstraklasie.
                                              Klub żużlowy „Polonia” jako jedyny nigdy nie opuścił ekstraklasy. Z Bydgoszczy
                                              wywodziło się wiele medalistów olimpijskich m.in:
                                              Rzym 1960 – złoty medal Zdzisław Krzyszkowiak (lekka atletyka), brązowy medal
                                              Brunon Bendig (boks)
                                              Tokio 1964 - złoty i srebrny medal Teresa Ciepły (lekka atletyka)
                                              Moskwa 1980 – brązowy medal Ryszard Kubiak (wioślarstwo)
                                              Seul 1988 - brązowy medal Sławomir Zawada (podnoszenie ciężarów)
                                              Barcelona 1992 – srebrny medal Maciej Freimut (kajakarstwo), srebrny medal
                                              Arkadiusz Onyszko (piłka nożna), brązowy medal Jacek Streich (wioślarstwo)
                                              Atlanta 1996 - srebrny medal Ivan Klementiev (kajakarstwo)
                                              Sydney 2000 – złoty medal Robert Sycz (kajakarstwo)
                                              Ateny 2004 – złoty medal Robert Sycz (kajakarstwo)

                                              Należy wspomnieć, jak rozwijał się sport w F o r d o n i e.
                                              W 1923 r. powołano w miasteczku pierwszy klub sportowy „Bałtyk” (pote
                                              • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 18.03.05, 17:36
                                                Należy wspomnieć, jak rozwijał się sport w F o r d o n i e.
                                                W 1923 r. powołano w miasteczku pierwszy klub sportowy „Bałtyk” (potem nazwę
                                                zmieniono na Fordoński Klub Sportowy). Organizacją imprez sportowych zajmowały
                                                się liczne stowarzyszenia np. Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży,
                                                organizacje „Strzelca” i „Sokoła”. W 1932 r. ukończono budowę boiska i
                                                strzelnicy. Dzięki staraniom LOOP w 1933 r. założono na terenie podmiejskim
                                                Fordonu na stokach Czarnej Góry (obecnie nazywana Górą Szybowników) bydgoską
                                                szkołę szybowników. Na terenie szybowiska zamontowano wyciągi i chwiejnicę,
                                                wzniesiono budynek administracyjny i gospodarczy oraz hangary, w których w 1939
                                                r. znajdowało się ok. 20 szybowców. Od 1936 r. szkoła uzyskała nazwę Okręgowa
                                                Szkoła Szybowcowa w Fordonie.
                                                W 1957 reaktywowano klub sportowy, tym razem pod nazwą „Wisła”. W 1962-67 r.
                                                wybudowano stadion „Wisła”. Tereny wokół stadionu planowano przeznaczyć pod
                                                kompleks sportowo-rekreacyjny m.in. z basenem i hotelem, czego jednak nie
                                                zrealizowano.

                                                2. Świetna infrastruktura sportowa

                                                Bydgoszcz wyróżnia się w kraju pod względem bogactwa i rangi infrastruktury
                                                sportowej.
                                                Znajdują się tu niektóre obiekty sportowe rangi krajowej m.in. 2 stadiony ze
                                                sztucznym oświetleniem: żużlowy i piłkarski, narodowy stadion lekkoatletyczny,
                                                jedna z nowocześniejszych hal w Polsce, tor regatowy, tor kajakarstwa
                                                górskiego, tor kartingowy i inne.

                                                STADIONY
                                                *WKS Z a w i s z a im. Z. Krzyszkowiaka - ul. Gdańska 163 – zbudowany w 1955-
                                                64 r., 18 tyś. miejsc siedzących i 30 tyś. stojących , sztuczne oświetlenie,
                                                tablica świetlna, kryta trybuna główna. uznawany za czołowy stadion
                                                lekkoatletyczny w Polsce, jeden z większych stadionów piłkarskich w Polsce

                                                *BTŻ P o l o n i a - ul. Sportowa 2 – zbudowany w 1920 r.
                                                20 tyś. miejsc, sztuczne oświetlenie, tablica świetlna, kryta trybuna główna
                                                uznawany za czołowy polski stadion żużlowy, od 5 lat miejsce rozgrywania
                                                Indywidualnych Mistrzostw Świata na Żużlu - Grand Prix Polski.

                                                * BKS Chemik - ul. Glinki 79 , powyżej 10 tyś. miejsc
                                                * KKP Brda - ul. Powstańców Warszawy 4
                                                * Budowlany Klub Sportowy - ul. Jaskółcza
                                                * MZKS Gwiazda - ul. Bronikowskiego 45
                                                * WKS Zawisza - ul. Sielska 12 - Fordon
                                                * ZM TKKF - ul. Słowiańska 7

                                                DUŻE HALE SPORTOWE
                                                *Hala Sportowo-Widowiskowa "Ł u c z n i c z k a" - ul. Toruńska 56
                                                6.100 miejsc siedzących stałych, do 8.000 przy wykorzystaniu powierzchni areny,
                                                zbudowana w 2002 r., uznawana za jedną z 6 największych i najpiękniejszych w
                                                kraju. Dodatkowym atutem jest położenie hali w Parku Miejskim, nad Brdą w
                                                otoczeniu zadbanej zieleni, stawów i infrastruktury sportowej (kryte korty, tor
                                                łuczniczy, przystań)

                                                *KS Start - Astoria - ul. Kr. Jadwigi 23
                                                *BKS Chemik - ul. Glinki 79
                                                *Klub Uczelniany AZS Akademii Bydgoskiej - ul. Sportowa 2

                                                TOR R E G A T O W Y - ul. Witebska 26, Brdyujście, największy i najbardziej
                                                prestiżowy w kraju po poznańskiej Malcie, z trybunami i pełną infrastrukturą,
                                                szerokość ok. 300 m, długość 2 km (60 ha), najstarszy obiekt w Polsce (tradycje
                                                przedwojenne)

                                                TOR Ł U C Z N I C Z Y - ul. Babia Wieś, nowoczesny, zbudowany w 2002r. w Parku
                                                Miejskim nad Brdą

                                                TOR K A R T I N G O W Y – ul. Fordońska 116, z trybunami, położony w uroczym
                                                zakolu Brdy wśród zieleni

                                                TOR KAJAKARSTWA G Ó R S K I E G O – na rzece Brdzie koło jazu farnego – jedyny
                                                tor w Polsce położony w centrum Starówki. Stanowi symbol orginalnego uroku
                                                bydgoskiej starówki jakim jest połączenie wody z zabytkowymi budowlami

                                                WAŻNIEJSZE HALE GIMNASTYCZNO-SPORTOWE
                                                *KU AZS – ATR - ul. Ks. Kordeckiego 20
                                                *KU AZS – AB - ul. Chodkiewicza 30
                                                *KKP BRDA - ul. Powst. Warszawy 4
                                                *Budowlany Klub Sportowy - ul. Żupy 4
                                                *MZKS Gwiazda - ul. Bronikowskiego 45
                                                *Pałac Młodzieży - ul. Jagiellońska 27
                                                *WKS Zawisza - ul. Gdańska 163
                                                - sala sportowa,
                                                - sala gimnastyczna,
                                                - sala lekkoatletyczna,
                                                - sala ciężarowa
                                                *UKS "Lawina" przy ZS nr 28 - ul. Kromera 11

                                                BASENY KRYTE
                                                *Basen przy Zespole Szkół nr 5 - ul. Berlinga (Fordon)
                                                *Basen "Sardynka" - ul. Sardynkowa (Osowa Góra)
                                                *Basen "Bryza" - ul. Goszczyńskiego 3 Szwederowo)
                                                *Basen Pałacu Młodzieży - ul. Jagiellońska 27
                                                *Basen "Astoria" - ul. Królowej Jadwigi 23
                                                *Szkoła Pływania "Delfin" - ul. Swarzewska 10 (Bartodzieje)
                                                *Basen "Polonia" - ul. Sportowa 2
                                                *Basen "Laguna" - ul. Glinki 117 (Wyżyny)
                                                *Basen „Perła” na Wyżynach - ul. Grzymały-Siedleckiego (ze sztuczna rzeką,
                                                zjeżdżalnią)
                                                *Basen przy SP w Fordonie - ul. Duracza (Fordon)
                                                *Klub Sportowy "Start-Astoria" - ul. Kr. Jadwigi 23 (odkryty)
                                                *Basen na os. Łęgnowo (nieczynny)

                                                PRZYSTANIE WODNE-KAJAKOWE
                                                *KS Start "Astoria" - ul. Kr. Jadwigi 23
                                                *KS Łączność - ul. Babia Wieś 3
                                                *RTW "Bydgostia-Kabel" - ul. Żupy 4
                                                *WKS "Zawisza" - ul. Mennica
                                                *TKKF "Orzeł" - ul. Nadrzeczna 2
                                                *Regionalny Oddział - "PTTK Szlak Brdy" - ul. Biwakowa 8, Janowo

                                                PRZYSTANIE WODNE-WIOŚLARSKIE
                                                *Bydgoskie Towarzystwo Wioślarskie - ul. Żupy 2
                                                *RTW "Bydgostia-Kabel" - ul. Żupy 4
                                                *Bydgoski Klub Wioślarek - ul. Babia Wieś
                                                *WKS "Zawisza" - ul. Mennica

                                                PRZYSTANIE WODNE-ŻEGLARSKIE
                                                *KS Start "Astoria" - ul. Witebska
                                                *Yacht Klub Polski - ul. Witebska 14
                                                *KS Zjednoczeni - ul. Witebska
                                                *Klub Żeglarski "Szkwał" - ul. Witebska
                                                *Klub Żeglarski "Wind" – Romanowo gm. Koronowo
                                                *Bydgoski Okręgowy Związek Żeglarski – Pieczyska gm. Koronowo

                                                KORTY TENISOWE
                                                *AZS Akademii Bydgoskiej - ul. Sportowa 2 - 10 kortów
                                                *Budowlany Klub Sportowy - ul. Żupy 2 - 2 korty
                                                *WKS Zawisza - ul. Gdańska 163 - 5 kortów
                                                *TKKF Śródmieście - ul. Markwarta 10a - 4 korty
                                                *TKKF Zjednoczeni - ul. C. Skłodowskiej 33b - 5 kortów
                                                *TKKF Zjednoczeni - ul. Kalinowa - 1 kort
                                                *TKKF Świt - ul. Nakielska 70 - 4 korty
                                                *TKKF Orzeł - ul. Abrahama 2a - 4 korty
                                                *Ośrodek Sportu i Rekreacji - ul. Nakielska 86
                                                *Towarzystwo Gimnastyczne SOKÓŁ II - Osiedle Bajka (Fordon) - 3 korty
                                                *Zespół Szkół nr 5 - ul. Konfederatów Barskich - 2 korty
                                                *Zespół Szkół nr 5 - ul. Zygmunta Berlinga - 2 korty
                                                *Bydgoskie Towarzystwo Tenisowe - ul. Żupy - 3 korty
                                                *Salvadore Tennis Club - ul. Powstańców Warszawy 4

                                                • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 18.03.05, 17:37
                                                  STRZELNICE
                                                  *WKS "Zawisza" - ul. Gdańska 163
                                                  *Liga Obrony Kraju - ul. Toruńska 30
                                                  *Bydgoskie Towarzystwo Strzeleckie "KALIBER" - ul. Śniadeckich 32
                                                  *Zespół Szkół nr 13 "Copernicanum" - ul. Kopernika 1

                                                  JEŹDZIECTWO
                                                  *Ośrodek rekreacji Konnej – ul. Konna 10 w Parku Kulturu i Wypoczynku
                                                  *Jeździecki Klub Sportowy Leśnego Parku Kultury i Wypoczynku w Myślęcinku
                                                  ul. Gdańska 173-175
                                                  *Harcerska Baza Jeździecka województwa kujawsko-pomorskiego, ul .Tatrzańska 21
                                                  *Janiszewski Andrzej Gospodarstwo Agroturystyczne- ul .Pod Skarpą 5
                                                  *JERMIR Przedsiębiorstwo Gastronomiczno-Hotelarskie w Strzyżawie k.Bydgoszczy -
                                                  stadnina koni, przejażdzki bryczkami
                                                  *Klub Jeździecki „Deresz”- Nowy Dwór gm. Koronowo
                                                  *Ośrodek Jeździecki - Buszkowo gm. Koronowo
                                                  *Agroturystyka Tadeusz Zamłyński - Strzelce Dolne 27 gm. Dobrcz
                                                  *Agroturystyka Maria Borowicz - Wiskitno gm. Sicienko
                                                  *Stadnina Koni Krystyna i Tadeusz Drzeweccy - Mochle 3 gm. Sicienko - stadnina
                                                  koni ras małych i kuców szetlandzkich oraz mini ZOO
                                                  *Stadnina Koni p. Gotowskich - Gliszcz gm. Sicienko

                                                  SIŁOWNIE KLUBY FITNESS SOLARIA (niektóre)
                                                  *Studio Yogi Ewy Szpreger
                                                  *SP nr 89 - Pl. Kościeleckich
                                                  *Klub Aerodynamicznych Ćwiczeń - ul .Strzelecka 3 - tel. 379 22 61
                                                  *Gabinet Odnowy Biologicznej "Słoneczna Kapsuła" - ul. Focha 4
                                                  *Centrum Zajęć Ruchowych i Wypoczynku "Cezar" - ul. Dworcowa 100
                                                  *Fitness Clan - ul. Konopnickiej 18a
                                                  *Ośrodek Sportowo-Rehabilitacyjny "Fitline" - ul. Koronowska 14
                                                  *Fitness Club Budokan - ul. Fromborska 18
                                                  *Salon Odnowy Biologicznej Mega Klub - ul. M. Curie-Skłodowskiej 14
                                                  *Studio Odnowy Biologicznej "Wenus" - ul. Broniewskiego 1
                                                  *Fitness Studio Paradise - ul. Ujejskiego 61
                                                  *Fitness Studio - ul. Brzozowa 28
                                                  *Fitness Club "Gracja" - ul. Widok 39a

                                                  INNE OBIEKTY
                                                  *Kryte lodowisko TORBYD - ul. Chopina 11a, w 2004 r. zostało zamknięte, od
                                                  2006 r. ma być wybudowane nowe w okolicy hali Łuczniczka
                                                  *Tor żużlowy - BTŻ "Polonia" - ul. Sportowa 2
                                                  *Lotnisko Aeroklubu Bydgoskiego - ul. Biedaszkowo 30
                                                  *Wyciąg narciarski, tor snowbordowy i saneczkowy – Leśny Park Kultury i
                                                  Wypoczynku
                                                  *Pole Golfowe – ul. Sporna (w organziacji na wyspie rzecznej)
                                                  *Regionalne Pole Golfowe – Olszewka k. Nakła
                                                  *Kręgielnia „Olimpic Bowling Center” - ul. Toruńska 59 (Hala "Łuczniczka")
                                                  *Centrum Rozrywki Kręgielnia XL Bowling - ul. Fordońska 141(Galeria Pomorska)
                                                  *Tor do zjazdów ekstremalnych - Leśny Park Kultury i Wypoczynku w Myślęcinku
                                                  *Skate Park - Leśny Park Kultury i Wypoczynku w Myślęcinku
                                                  *Sala boksu (350 m2) – w Parku Sportowym „Zawisza”
                                                  *Sala podnoszenia ciężarów z pełnym wyposażeniem w sprzęt (428 m2) - w Parku
                                                  Sportowym „Zawisza”
                                                  *Kryta bieżnia o nawierzchni tartanowej (dł. 180 m, 6 torów, szerokość 11 m) -
                                                  w Parku Sportowym „Zawisza”

                                                  • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 18.03.05, 17:40
                                                    3. Międzynarodowe imprezy sportowe

                                                    W Bydgoszczy organizuje się wiele znaczących imprez sportowych. Od lat 90-tych
                                                    stają sie coraz bardziej wizytówką miasta.
                                                    Na stadionie żużlowym „Polonii”organizowane są od 5 lat nieprzerwanie
                                                    prestiżowe Grand Prix Świata na żużlu. W hali „Łuczniczka” co roku organizowane
                                                    są mecze reprezentacji Polski w siatkówce i koszykówce. Na stadionie Zawiszy
                                                    średnio co 2 lata rozgrywane są mecze międzypaństwowe piłkarskiej reprezentacji
                                                    Polski, a co roku mają miejsce imprezy lekkoatletyczne o światowym znaczeniu np
                                                    Młodzieżowe Mistrzostwa Świata. Z kolei Tor Regatowy jest świadkiem corocznych
                                                    imprez wioślarskich i kajakowych o ogólnopolskim lub międzynarodowym zasięgu.
                                                    Uruchomienie Portu Lotniczego i spora baza hotelowa umożliwia także w
                                                    przyszłości organizację prestiżowych imprez międzynarodowych.
                                                    Imprezy o randze krajowej i międzynarodowej rozgrywane są najczęściej w takich
                                                    dysyplinach jak: piłka nożna, koszykówka, siatkówka, żużel, wioślarstwo,
                                                    kajakarstwo, lekka atletyka, kajak polo, łucznictwo, fitness, tenis, zapasy,
                                                    kolarstwo, speedrower, szachy, eisstock, podnoszenie ciężarów, boks, sporty
                                                    motorowe.

                                                    Międzynarodowe imprezy sportowe w 2004 r.
                                                    * Międzynarodowy Turniej im. Andrzeja Brończyka o Puchar Kuj- Pom ZPN
                                                    * Międzynarodowe Mistrzostwa Polski w zapasach (styl wolny)
                                                    * Międzynarodowe Zawody Kulturystyki i Fitness "Junior Fitness Show"
                                                    * Lekkoatletyczny Europejski Festiwal Sztafet
                                                    * Mecz reprezentacji Polski w piłce nożnej Polska-Irlandia (2003)
                                                    * Mecz ligi światowej Polska-Bułgaria w siatkówce mężczyzn
                                                    * Lekkoatletyczna Superliga Pucharu Europy
                                                    * Mistrzostwa Europy Seniorów i Juniorów w speedrowerze
                                                    * Zakończenie etapu Tour de Pologne z rundą miejską
                                                    * Indywidualne Mistrzostwa Świata Grand Prix Polski na żużlu
                                                    * Wielka wioślarska o Puchar Brdy z udziałem osady Uniwersyteu Cambridge
                                                    * Międzynarodowy Festiwal Szachowy
                                                    * Międzynarodowy Turniej o Memoriał Franciszka Harczenko w zapasach
                                                    * Międzynarodowy Turniej w Eisstocku
                                                    * Mistrzostwa Polski w powożeniu zaprzęgami konnymi w Myślęcinku

                                                    W 2005 r. mają miejsce w Bydgoszczy następujące międzynarodowe i ogólnopolskie
                                                    imprezy sportowe:
                                                    01.- Halowy Puchar Elite-Cafe (wzwyż, tyczka) Lekka Atletyka - Łuczniczka
                                                    02 - Halowe Mistrzostwa Polski Kadetów w tenisie - Łuczniczka
                                                    03.- Kryterium Asów polskich lig żużlowych - Stadion BTŻ Polonia
                                                    04.- Puchar Łuczniczki i Akademickie MP w fitness - Kino Adria
                                                    05.- Mecze ligi światowej Polska – Argentyna siatkówka – Łuczniczka
                                                    06.- Mistrzostwa Polski w kl. Splash i Puchar Łuczniczki w żeglarstwie - Zalew
                                                    Koronowski
                                                    06.- Europejski Festiwal Lekkoatletyczny - Zawisza
                                                    06.- Międzynarodowe Regaty Kajakowe Juniorów – Brdyujście
                                                    06.- Mistrzostwa Polski Weteranów w Lekkiej Atletyce - Zawisza
                                                    06.- Międzynarodowe Regaty o Puchar Prezydenta Bydgoszczy Wioślarstwo –
                                                    Brdyujście
                                                    06.- Mistrzostwa Polski Seniorów w Podnoszeniu Ciężarów - Zawisza
                                                    07.- V runda Kartingowych Mistrzostw Polski – Kartodrom
                                                    07.- Puchar Europy w wielobojach Lekka Atletyka - Zawisza
                                                    07.- Mistrzostwa Polski Juniorów w lekkiej atletyce – Zawisza
                                                    07.- Mistrzostwa Polski Juniorów w wioślarstwie - Brdyujście
                                                    07.- Mityng Lekkoatletyczny - Zawisza
                                                    07.- Mistrzostwa Polski Seniorów w kajak-polo – Brdyujście
                                                    08.- Grand Prix Polski na żużlu - Stadion BTŻ Polonia
                                                    09.- Mistrzostwa Polski Seniorów w kajakarstwie klasycznym - Brdyujście
                                                    09.- Zakończenie Etapu kolarskiego Tour de Pologne - ulice Miasta
                                                    09.- Międzynarodowe Mistrzostwa Polski PFS „Gwardia” juniorów w judo -
                                                    Łuczniczka
                                                    11.- Mistrzostwa Polski Juniorek w fitness - Kino Adria
                                                    11.- II Międzynarodowy Turniej „Eisstocka” - Lodowisko
                                                    12.- Ogólnopolski Memoriał K.Becka w podnoszeniu ciężarów - Zawisza

                                                    Imprezy okręgowe, wojewódzkie i miejskie to:
                                                    03.- Mistrzostwa Miasta na ergometrze Wioślarstwo - Łuczniczka
                                                    03.- Mistrzostwa Wojew. w biegach na przełaj - Myślęcinek
                                                    03.- Mistrzostwa OZPC Juniorów do 20 lat w Podn. Ciężarów – Zawisza
                                                    04.- Makroregionalne eliminacje do OOM w Podn. Ciężarów - Zawisza
                                                    04.- Mistrzostwa Województwa do 15 lat w szermierce - AZS AB
                                                    04.- Otwarcie sezonu kajakowego - Rzeka Brda
                                                    04.- Okręgowe Zawody Otwarcia sezonu łuczniczego - Tor łuczniczy
                                                    04.- Kartingowe Mistrzostwa Strefy i Okr. I r. - Kartodrom
                                                    04.- Kartingowe Mistrzostwa Strefy i Okr. II r. - Kartodrom
                                                    04.- Otwarcie sezonu Lekkoatletycznego - Zawisza
                                                    05.- Wyścig MTB „Family Cup” Kolarstwo - Myślęcinek
                                                    05.- Mistrzostwa Miasta w wioślarstwie - Brdyujście
                                                    05.- OTK Młodzików w Tenisie - Korty AZS AB
                                                    05.- Mistrzostwa Miasta w kajakarstwie - Brdyujście
                                                    05.- Mityng kwalifikacyjny + wieloboje w Lekkiej Atletyce - Zawisza
                                                    05.- OTK Skrzatów w Tenisie - Korty Pro Team
                                                    05.- Puchar Wiosny w żeglarstwie - Brdyujście
                                                    06.- Międzywojewódzkie Mistrz. Jun i JM w Lekkiej Atletyce - Zawisza
                                                    06.- Otwarte Mistrzostwa Miasta w taekwondo – Łuczniczka
                                                    06.- Ogólnopolskie Regaty Elim. Juniorów w Kajakarstwie – Brdyujście
                                                    06.- OTK Juniorów w tenisie - Korty Pro Team
                                                    06.- Trójbój Lekkoatletyczny – Zawisza
                                                    06.- Drużynowe Mistrz. Wojew. Młodzików w Lekkiej Atletyce – Zawisza
                                                    06.- Mistrzostwa Okręgu Seniorów i Juniorów w Łucznictwie - Tor łuczniczy
                                                    06.- OTK Mistrzostwa Miasta Kadetów w Tenisie - Korty AZS AB
                                                    06.- Bydgoska Olimpiada Młodzików w Lekkiej Atletyce - Strzelnica-Zawisza
                                                    06.- Strefowe Eliminacje do OOM w Strzelectwie - Zawisza
                                                    07.- Mistrzostwa Województwa w kajakarstwie - Brdyujście
                                                    07.- Memoriał K.Mrozińskiego w kolarstwie - Ulice miasta
                                                    07.- Memoriał J.Hinca w kolarstwie - Ulice Miasta
                                                    07.- OTK Juniorów w Tenisie - Korty AZS AB
                                                    08.- OTK Kadetów w Tenisie - Korty Pro Team
                                                    08.- Kartingowe Mistrzostwa Strefy i Okr. III r. - Kartodrom
                                                    08.- OTK Skrzatów w Tenisie - Korty AZS AB
                                                    08.- Mistrzostwa Województwa Juniorów w Lekkiej Atletyce - Zawisza
                                                    08.- OTK Młodzików w Tenisie - Korty Pro Team
                                                    09.- Mistrzostwa Województwa Młodzików w Lekkiej Atletyce - Zawisza
                                                    09.- Mistrzostwa Województwa do 13 lat w Szermierce - AZS AB
                                                    09.- Puchar Jesieni w żeglarstwie – Brdyujście
                                                    09.- Międzywojewódzkie Mistrz. Młodzików oraz Memoriał C.K. i Z.K. w
                                                    kajakarstwie - Brdyujście
                                                    10.- Regaty zakończenia sezonu w kajakarstwie - Rzeka Brda
                                                    10.- Mityng zakończenia sezonu + wieloboje w Lekkiej Atletyce - Zawisza
                                                    10.- Międzywojewódzkie Mistrz. Młodzików w Taekwondo - Łuczniczka
                                                    10.- Otwarte Mistrzostwa Miasta w szermierce - Łuczniczka
                                                    10.- Międzywojewódzkie Mistrz Młodzików w Strzelectwie - Strzelnica-Zawisza
                                                    10.- Mistrzostwa Województwa w strzelectwie - Strzelnica-Zawisza
                                                    10.- Mistrzostwa Województwa do 20 lat w Szermierce - AZS AB
                                                    10.- Młodzieżowe Mistrzostwa Województwa w Fitness - Kino Adria
                                                    11.- Mistrzostwa Województwa do 17 lat w Szermierce - AZS AB
                                                    11.- Puchar Niepodległości w strzelectwie - Strzelnica-Zawisza

                                                  • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 18.03.05, 17:41
                                                    4. Kluby i towarzystwa sportowe

                                                    W Bydgoszczy znajduje się ok. 100 klubów i stowarzyszeń sportowych.
                                                    Niektóre z nich to:
                                                    - Regionalne Towarzystwo Wioślarskie „Bydgostia-Kabel”
                                                    - Bydgoski Klub Wioślarek
                                                    - Bydgoskie Towarzystwo Wioślarskie
                                                    - Klub Sportowy „Zawisza”
                                                    - Klub Sportowy "Start-Astoria"
                                                    - Klub Sportowy „Łączność”
                                                    - Klub Sportowy „Pałac”
                                                    - Klub Sportowy „Romet”
                                                    - Klub Sportowy „Zjednoczeni”
                                                    - Budowlany Klub Sportowy
                                                    - Międzyzakładowy Klub Sportowy „Gwiazda”
                                                    - Bydgoski Klub Piłkarski "Brda"
                                                    - Bydgoski Klub Sportowy „Centrum”
                                                    - Bydgoski Klub Sportowy „Chemik”
                                                    - Bydgoski Klub Sportowy „Zryw”
                                                    - Klub Uczelniany AZS Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego
                                                    - Klub Uczelniany AZS Akademii Techniczno-Rolniczej
                                                    - Klub Wysokogórski „Polonia”
                                                    - Bydgoski Klub Strzelecki "Tarcza"
                                                    - Aeroklub Bydgoski
                                                    - Automobilklub Bydgoski
                                                    - Bydgoski Klub Dalekowschodnich Sztuk Walki
                                                    - Bydgoski Klub Karate - do Tsunami Fordon
                                                    - Jeździecki Klub Sportowy Leśnego Parku Kultury i Wypoczynku w Myślęcinku
                                                    - Klub Marynistyczny "Kaper"
                                                    - Klub Sportowy "Basket-25"
                                                    - Klub Sportowy "Bushido-City"
                                                    - Międzyszkolny Klub Sportowy „Novum”
                                                    - Młodzieżowy Klub Sportowy "Emdek"
                                                    - Młodzieżowy Klub Sportowy „Basket” przy SP nr 67
                                                    - Ognisko TKKF "Flisy"
                                                    - Ognisko TKKF "Kolejarz"
                                                    - Ognisko TKKF "Orzeł"
                                                    - Ognisko TKKF "Śródmieście"
                                                    - Ognisko TKKF "Świt"
                                                    - Ognisko TKKF "Wyżyny"
                                                    - Ognisko TKKF "Wzgórze Wolności"
                                                    - Ognisko TKKF "Zjednoczeni"
                                                    - Pomorsko-Kujawski Klub Kultury Fizycznej i Turystyki Niewidomych i
                                                    Słabowidzących „Łuczniczka”
                                                    - Pomorsko-Kujawski Klub Seniora Boksu
                                                    - Sportowy Klub Bilardowy "Ikar"
                                                    - Stowarzyszenie Klub Sportowy "Bushi-do"
                                                    - Bydgoska Liga Halowej Piłki Nożnej
                                                    - Bydgoskie Stowarzyszenie Amazonek "Łuczniczka"
                                                    - Bydgoskie Tawarzystwo Motorowe
                                                    - Bydgoskie Towarzystwo Hokejowe w Bydgoszczy
                                                    - Bydgoskie Towarzystwo Radioorientacji Sportowej
                                                    - Bydgoskie Towarzystwo Sportowe
                                                    - Bydgoskie Towarzystwo Sportowe "Speedrower"
                                                    - Bydgoskie Towarzystwo Strzeleckie "Kaliber"
                                                    - Bydgoskie Towarzystwo Tenisowe
                                                    - Miejski Szkolny Związek Sportowy
                                                    - Ośrodek Sportu i Rekreacji
                                                    - Policyjne Towarzystwo Sportowe „GWARDIA”
                                                    - Regionalna Rada Olimpijska
                                                    - Rejonowe Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe
                                                    - Stowarzyszenie Lokalnej Selezjańskiej Organizacji Sportowej
                                                    - Stowarzyszenie Sportów Zimowych
                                                    - Szkoła Wietnamskiej Sztuki Walki „VO-QUYEN”
                                                    - Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” I Bydgoszcz
                                                    - Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” II Bydgoszcz-Fordon
                                                    - Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” III Bydgoszcz-Szwederowo
                                                    - Zarząd Miejski Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej
                                                    - Związek Towarzystw Gimnastycznych "Sokół" w Polsce
                                                    ..i inne

                                                    5. Siedziba regionalnych związków sportowych

                                                    Ranga sportowa Bydgoszczy determinuje zlokalizowanie tu prawie wszystkich
                                                    regionalnych związków sportowych w województwie kujawsko-pomorskim:
                                                    - Kujawsko-Pomorski Okręgowy Związek Bokserski
                                                    - Kujawsko-Pomorski Okręgowy Związek Łuczniczy
                                                    - Kujawsko-Pomorski Okręgowy Związek Piłki Siatkowej
                                                    - Kujawsko-Pomorski Okręgowy Związek Podnoszenia Ciężarów
                                                    - Kujawsko-Pomorski Okręgowy Związek Strzelectwa Sportowego
                                                    - Kujawsko-Pomorski Okręgowy Związek Tenisa Stołowego
                                                    - Kujawsko-Pomorski Okręgowy Związek Żeglarski
                                                    - Kujawsko-Pomorski Regionalny Związek Tenisowy
                                                    - Kujawsko-Pomorski Regionalny Związek Towarzystw Wioślarskich
                                                    - Kujawsko-Pomorski Szkolny Związek Sportowy
                                                    - Kujawsko-Pomorski Związek Hokeja na Trawie
                                                    - Kujawsko-Pomorski Związek Koszykówki
                                                    - Kujawsko-Pomorski Związek Kulturystyki, Trójboju Siłowego i Fitness
                                                    - Kujawsko-Pomorski Związek Lekkiej Atletyki
                                                    - Kujawsko-Pomorski Związek Piłki Nożnej
                                                    - Kujawsko-Pomorski Związek Sportów Gimnastycznych
                                                    - Kujawsko-Pomorski Związek Szachowy
                                                    - Kujawsko-Pomorski Związek Taekwondo
                                                    - Kujawsko-Pomorskie Stowarzyszenie Związków Sportowych
                                                    - Liga Obrony Kraju Kujawsko-Pomorski Zarząd Okręgowy
                                                    - Zarząd Okręgu Polskiego Związku Motorowego
                                                    - Oddział Regionalny Olimpiady Specjalne Polska Kujawsko-Pomorskie
                                                    - Okręgowy Związek Kajakowy
                                                    - Okręgowy Związek Zapaśniczy
                                                    - Zarząd Oddziału Polskiego Związku Motorowego
                                                    .. i inne

                                                  • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 18.03.05, 17:42
                                                    6. Imprezy turystyczno-krajoznawcze

                                                    Doskonałe warunki do uprawiania tusytyki pieszej, rowerowej, liczne szlaki
                                                    turystyczne i atrakcje krajobrazowe sprawiają, że w Bydgoszczy organizowanych
                                                    jest wiele imprez i rajdów turystycznych.

                                                    Przykładowe imprezy turystyczno-krajoznawcze w 2004 r.
                                                    1. Rajdy piesze po okolicach Bydgoszczy – organizowane przez Regionalny Oddział
                                                    PTTK „Szlak Brdy” (kilka w każdym miesiącu)
                                                    2. Krajoznawcze spacery po Bydgoszczy (kilka w każdym miesiacu)
                                                    3. Spływy kajakowe (Brda, Wda, Drwęca)
                                                    4. Międzynarodowy Zimowy Spływ Kajakowy na Brdzie (luty)
                                                    5. Imprezy autokarowo-piesze po okolicznych Parkach Krajobrazowych
                                                    6. Wiosenny rajd samochodowy (marzec)
                                                    7. Międzynarodowy Rajd Pieszy „Kwiaty Wiosny” (marzec)
                                                    8. Otwarcie sezonu kajakowego „Święta Wielkanocne na kajaku” rzeką Brdą na
                                                    trasie Smukała – Bydgoszcz (kwiecień)
                                                    9. Rowerowy Rajd Zielonym Szlakiem im. Ratajczaków w Puszczy Bydgoskiej
                                                    10. Rajdy rowerowe po okolicach Bydgoszczy - organizowane przez BKTR Turkole
                                                    O/M PTTK Bydgoszcz (co tydzień w niedziele od wiosny do jesieni)
                                                    11. Pieszy Rajd Wielkanocny (kwiecień)
                                                    12. Urodzinowy spływ osób niepełnosprawnych w ramach rocznicy urodzin miasta
                                                    Bydgoszczy rzeką Brdą przez Centrum Bydgoszczy
                                                    13. Wielodyscyplinowy Zlot Turystyczny p.n. „Kwiat Wiosny” (kwiecień)
                                                    14. Wycieczki krajoznawcze autokarowe organizowane przez Regionalny Oddział
                                                    PTTK „Szlak Brdy” (w każdym miesiącu od wiosny do jesieni)
                                                    15. Otwarcie Sezonu Kajakowego BRDA 2004 (kwiecień)
                                                    16. Coroczna impreza turystyczno-krajoznawcza pn.Szlakiem Zamków Krzyżackich
                                                    (maj)
                                                    17. Inauguracja Sezonu Żeglarskiego 2004 – Regaty Pieczyska k/Koronowa (maj)
                                                    18. Ogólnopolski Spływ Płetwonurków Brdą (maj)
                                                    19. Organizacja Dnia Dziecka – Rajd Młodego Turysty Bydgoszcz-Janowo (czerwiec)
                                                    20. Rajd Szlakiem Rowerowym Bydgoszcz – Toruń (czerwiec)
                                                    21. Długodystansowe Regaty Żeglarskie Miast Nadwiślańskich Toruń- Bydgoszcz
                                                    22. III Impreza turystyczno-krajoznawcza pn.Szlakiem Osobliwości Przyrodniczych
                                                    i Architektury Pomorza (czerwiec)
                                                    23. Zlot Turystów do Tlenia, impreza piesza (czerwiec)
                                                    24. Rekreacyjno-Sportowy Zlot do Dąbrowy Chełmińskiej w Rocznicę Otwarcia
                                                    Szlaku Rowerowego Bydgoszcz – Toruń (czerwiec)
                                                    25. Coroczny Marsz non-stop dookoła Bydgoszczy (czerwiec)
                                                    26. Regionalny księżycowy zlot turystyczny - Sokole Kuźnica’04 (czerwec)
                                                    27. Cztery pory roku na rowerze – Lato
                                                    28. Spływ osób niepełnosprawnych – Wielki Kanał Brdy –Mylof-Barłogi (czerwiec)
                                                    29. Rowerowy Rajd Świętojański (czerwiec)
                                                    30. Rajd „Powitanie lata” (lipiec)
                                                    31. Międzynarodowy Rejs Żeglarski „Bydgoszcz- Kaliningrad-Iława” (lipiec)
                                                    32. Ogólnopolski Spływ Kajakowy Pracowników Wymiaru Sprawiedliwości „BRDA-2004”
                                                    (lipiec)
                                                    33. Centralny Spływ Wojska Polskiego „WDA-2004” Lipusz-Tleń (lipiec)
                                                    34. Nocny Rowerowy Rajd z Madejem, Puszcza Bydgoska (lipiec, sierpień)
                                                    35. Regaty o Puchar Prezesa Oddziału PTTK – Pieczyska k/Koronowa (sierpień)
                                                    36. Spływ kajakowy rz. Wdą na trasie Łuby – Tleń (sierpień)
                                                    37. Ogólnopolski rajd na pole szarży pod Krojantami (wrzesień)
                                                    38. Ogólnopolskie Regaty Memoriał Komandora J.Przepierskiego w Pieczyskach
                                                    k/Koronowa (wrzesień)
                                                    39. Obchody 230 lat Kanału Bydgoskiego, impreza kajakowo/piesza (wrzesień)
                                                    40. Międzynarodowy Rajd Pieszy „Jesienne Wędrówki po Zawiślu” trasa okolice
                                                    Ostromecka
                                                    (wrzesień)
                                                    41. Spływ rzeką Wisłą Toruń-Bydgoszcz (wrzesień)
                                                    42. Ogólnopolski Rajd Wielodyscyplinowy Szlakiem Brdy – Gostycyn (wrzesień)
                                                    43. Spływ Kajakowy „Zakończenie sezonu na Zalewie Koronowskim” (wrzesień)
                                                    44. Zlot Krajoznawców do Bachotka, impreza piesza, Poj. Chełmińskie i
                                                    Brodnickie (wrzesień)
                                                    45. Regionalny jesienny zlot „grzybobranie” w Maksymilianowie (październik)
                                                    46. Spływ Płetwonurków , Tryszczyn-Janowo (październik)
                                                    47. Coroczny Marsz Szlakiem Męczeństwa ks. J.Popiełuszki (październik)
                                                    48. Rajd rowerowy „Pieczenie Ziemniaka”, Przyłęki (październik)
                                                    49. Rowerowy Rajd Sylwestrowy, Puszcza Bydgoska (grudzień)
                                                    50. Noworoczny Zjazd Cyklistów Bydgoszczy, Myślęcinek (styczeń)

                                                    c.d.n.
                                                    Mogą wystapić kilkudniowe przerwy w prezentacji następnych materiałów.
                                                    Najciekawsze jeszcze przed nami.


                                                  • 31.03.05, 10:03
                                                • 22.03.05, 14:02
                                                  jesteś niesamowity!!!
                                                • Gość: maciej IP: 62.244.137.* 23.03.05, 10:58
                                                  Powiedz mi skąd masz te źródła!!!
                                              • Gość: jago IP: *.brda.net 14.04.05, 22:05
                                                znakomita praca!
                                                Bydgoskie Towarzystwo Wioślarskie (BTW) od 1920 r.
                                        • Gość: puro IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 18.03.05, 18:10
                                          Hej, hej. Nie za szybko na straty? Ja mam 64 lata, pokaźny zbiór "bydgostianów"
                                          a komputerem posługuję się od 14 lat (kto jeszcze wie co to Spectrum, Atari,
                                          Timex).
                                          A PITowi serdecznie dziękuję i gratuluję. Jestem rodowitym bydgoszczaninem i
                                          myślałem, że wiem o Bydgoszczy dużo. PIT wypunktował moje braki w tym względzie.
      • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 10.04.05, 21:35
        W tym tygodniu opiszę gospodarkę.
        Odezwijcie się.

        • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 10.04.05, 21:39
          W tym tygodniu opiszę handel i gospodarkę.
          Odezwijcie się.
    • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 19.03.05, 18:00
      Dalej Walor 19: WYRÓŻNIAJĄCY SIĘ W KRAJU OŚRODEK MEDYCZNY

      Bydgoszcz jest wyróżniającym się w kraju ośrodkiem medycznym. Znaczenie
      Bydgoszczy w kraju przewyższa w tej dziedzinie miejsce jakie zajmuje pod
      względem potencjału społeczno-gospodarczego. Natomiast w regionie jest
      niekwestiowanym liderem, centrum obsługi niejednokrotnie dla osób z całego
      regionu i poza nim.
      Szczególnie wyróżnia się w kraju w dziedzinie leczenia nowotworów,
      neurochirurgii, okulistyki, laryngologii, kardiologii.

      1. Tradycje

      W czasach staropolskich na każdym z przedmieść istniał szpital (przytułek):
      * na przedmieściu gdańskim szpital św. Ducha przy kościele i klasztorze
      karmelitów (1448)
      z fundacji patrycjatu bydgoskiego
      * na przedmieściu kujawskim szpital przy kościele św. Stanisława i klasztorze
      bernardynów.
      * na przedmieściu poznańskim szpital z kaplicą św. Krzyża przy kościele św.
      Trójcy

      Podobnie było w Fordonie, gdzie istniał szpital przy parafii.

      Pierwszy szpital miejski urządzono w 1833 r. przy ul. Gdańskiej 4, w dawnym
      klasztorze sióstr klarysek. W 1898 r. otwarto staraniem Sióstr Miłosierdzia św.
      Wincentego a'Paulo miejski szpital dziecięcy przy ul. św. Floriana, ufundowany
      przez hrabinę Potulicką i doktora Jurasza (obecnie szpital chorób zakaźnych
      przy ul. Floriana).
      W 1885 r. powstał drugi szpital miejski zwany Szpitalem Diakonisek im. Giese-
      Rafalskiej, która ufundowała budynek (dzisiaj siedziba Kujawsko-Pomorskiego
      Centrum Pulmonologii – ul. Seminaryjna).
      W 1903 r powstało Pogotowia Ratunkowe w Bydgoszczy.
      W latach 1904-1905 staraniem Centralnego Niemieckiego Komitetu dla Budowy
      Zakładów Przeciwgruźliczych powstało w Smukale-Opławcu wśród żywicznych lasów
      sosnowych sanatorium przeciwgruźlicze (obecnie nadal spełnia tę funkcję, należy
      do Kujawsko-Pomorskiego Centrum Pulmunologii). Po wojnie pod zarządem dr
      Meysnera sanatorium stało się pokazowym obiektem służby zdrowia województwa
      pomorskiego, często odwiedzanym przez wysokich przedstawicieli administracji
      państwowej a nawet gości zagranicznych (w marcu 1946 r. zakład wizytowali
      lekarze z Moskwy !). Odbywały się tu zjazdy wojewódzkie i krajowe lekarzy,
      farmaceutów, dezynfektorów, dyrektorów sanatoriów przeciwgruźliczych, a
      nawet ... Zarządu Głównego Związku Dziennikarzy RP.

      W latach międzywojennych (1928-1938) zbudowano wielki szpital miejski na
      Bielawkach (dzisiaj szpital uniwersytecki). W grudniu 1937 r. przeprowadzono
      szpital miejski z klasztoru klarysek (dzisiaj Muzeum Okręgowe) do
      niewykończonego jeszcze w pełni obiektu.
      W 1933 otwarto Szpital Powiatowy przy ul. Karola Chodkiewicza (dzisiaj
      dziecięcy).

      Po wojnie nadal rozbudowywano infrastrukturę ochrony zdrowia, gdyż potrzeby
      były ogromne:
      w 1945 – zlokalizowanie w dawnym szpitalu powiatowym szpitala dziecięcego
      w 1951-52 – kapitalny remont i rozbudowa szpitala na Bielawkach i dziecięcego
      w 1953-59 – budowa drugiego szpitala miejskiego na Kapuściskach
      w 1962 – budowa wojewódzkiej i miejskiej przychodni sportowo-lekarskiej
      w 1963 – budowa przychodni rejonowej na os. Leśnym
      w 1968 – budowa woj. stacji Pogotowia Ratunkowego i Woj Stacji Krwiodawstwa
      w 1970 – budowa przychodni rejonowej na Błoniu
      w 1971 – budowa przychodni rejonowej na Miedzyniu
      w 1973 – budowa przychodni rejonowej na Kapuściskach
      w 1974-80 – budowa Szpitala Wojewódzkiego im. dr Jana Biziela
      w 1974-85 – budowa Okręgowego Szpitala Wojskowego
      w 1990 – ustanowiono hospicjum w Bydgoszczy przy parafii Św. Polskich Braci
      Męczenników (jedno z pierwszych w kraju)
      w 1994 – rozpoczęło działalność Regionalne Centrum Onkologii w Bydgoszczy-
      Fordonie
      w 1996 – otwarto Dom Sue Ryder z Oddziałem Opieki Paliatywnej

      Od początku lat 70-tych w Bydgoszczy trwały starania o lokalizację wyższej
      uczelni medycznej kształcącej kadry dla rozbudowujących się placówek. W
      1971/72 r. powstał Zespół Nauczania Klinicznego, a w 1975 utworzono filię
      Akademii Medycznej w Gdańsku.
      Z momentem powołania filii AM w Bydgoszczy uruchomiono 22 klinik i zakładów.
      (18 w szpitalu im. Jurasza, 1 w szpitalu gruźliczym, 1 w szpitalu dziecięcym, 1
      w szpitalu dermatologicznym, 1 w szpitalu obserwacyjno-zakaźnym).
      W 1985 r. powołano Państwowy Szpital Kliniczny AM im. dr Antoniego Jurasza na
      bazie szpitala miejskiego. Obiekt wyremontowano i rozbudowano. W 2001 roku
      oddano do użytku nowy 11-piętrowy gmach szpitala klinicznego.

      W latach 90 powstało kilkadziesiąt niepublicznych przychodni i ośrodków
      zdrowia, co znacznie ułatwiło powszechny dostęp do służby zdrowia.
      25 I 2005 r. Szpital Kliniczny zmienił nazwę na Szpital Uniwersytecki im. dr.
      Antoniego Jurasza w Bydgoszczy.

      2. Bydgoskie szpitale

      W Bydgoszczy znajduje się kilka szpitali na wysokim poziomie:

      *Szpital w o j s k o w y z certyfikatami NATO
      Zawiera 530 łóżek, 7 klinik, 13 oddziałów klinicznych, 4 zakłady, 1000
      pracowników, w tym 150 lekarzy w większości specjalistów II stopnia, 400
      pielęgniarek.
      Chluba szpitala to fachowy personel. Dowodem na to są dwie nominacje
      profesorskie, 6 habilitacji, 31 doktoratów ponad 200 specjalizacji, a także
      kilkaset publikacji w fachowej prasie krajowej i zagranicznej, czynny udział w
      naukowych konferencjach krajowych i zagranicznych na całym świecie - od Kanady
      po Japonię. Wiele zespołów lekarskich uczestniczyło w szkoleniach
      organizowanych w renomowanych ośrodkach zagranicznych. Samodzielni pracownicy
      szpitala realizują badania i programy naukowe Wojskowej Akademii Medycznej i
      Polskiej Akademii Nauk.
      W szpitalu wykonywano pionierskie w regionie zabiegi operacyjne m.in. takie jak
      operacje kręgosłupa szyjnego metodą Clowarda, laparoskopowe operacje
      chirurgiczne, operacje ortopedyczne u dzieci. Kliniczny Oddział Kardiologiczny
      jest uznanym ośrodkiem implantacji rozruszników serca. Dobre, a niekiedy
      unikatowe jest wyposażenie w sprzęt diagnostyczny i operacyjny. Silną bronią
      szpitala jest diagnostyka radiologiczna z tomografią komputerową i badaniami
      naczyniowymi. Diagnostyka neurologiczna podniesiona została do światowego
      poziomu dzięki zakupom aparatu do całodobowego zapisu EEG i aparatu do mapingu
      mózgu.
      Co roku pracownicy szpitala organizują kilka międzynarodowych konferencji z
      udziałem najwybitniejszych specjalistów. Odbywają się w Bydgoszczy bądź w
      Wojskowym Ośrodku Wypoczynkowym „Żagiel” w Pieczyskach nad Zalewem Koronowskim.

      *Centrum O n k o l o g i i wg rankingu najlepszy szpital w kraju
      Obejmuje kompleks nowoczesnych budynków mieszczących 9 oddziałów, 15 poradni
      specjalistycznych oraz 9 zakładów. Dysponuje 300 łóżkami.
      Szpital otrzymał certyfikat jakości na świadczone w nim usługi, stając się
      pierwszym szpitalem w regionie kujawsko-pomorskim oraz jedynym ośrodkiem
      onkologicznym w kraju posiadającym akredytację. Centrum zatrudnia ponad 700
      pracowników, w tym 612 pracowników działalności podstawowej
      Pod kierunkiem prof. dr hab. n. med. Romana Makarewicza działa w szpitalu
      Komitet Badań Naukowych, zajmujący się prowadzeniem badań naukowych, mających
      przyczynić się do wcześniejszego wykrywania, a zarazem poprawienia wyników
      leczenia niektórych nowotworów. Aktualnie prowadzonych jest ok. 20 programów
      badawczych. W latach 2002 - 2003 opublikowano 39 prac w czasopismach naukowych
      krajowych i zagranicznych). Dużym sukcesem jest opublikowanie pracy w "The
      Lancet" - najwyżej impaktowanym czasopiśmie klinicznym na świecie (IF=16).

      *Szpital U n i w e r s y t e c k i im. Dr.A. Jurasza – jedyny szpital
      kliniczny w województwie
      Zawiera 811 łóżek, 24 kliniki, 5 zakładów diagnostycznych, 37 poradni, od
      połowy lat 90-tych szpital dynamicznie się rozwija, co roku zyskując nowe
      kliniki, gmachy, poradnie

      *Szpital W o j e w ó d z k i im. dr Jana Biziela – jeden z największych w
      regionie
      Posiada 810 łóżek, w 1985 r. szpital s
      • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 19.03.05, 18:02
        *Szpital W o j e w ó d z k i im. dr Jana Biziela – jeden z największych w
        regionie
        Posiada 810 łóżek, w 1985 r. szpital stał się bazą szkoleniową studentów
        Akademii Medycznej w Bydgoszczy, posiada ok. 150 oddziałów, ok. 5 klinik oraz
        50 poradni.

        *Kujawsko-Pomorskie Centrum P u l m o n o l o g i i , posiadające m.in.
        sanatorium w peryferyjnej dzielnicy miasta położonej w żywicznych borach
        sosnowych.
        Wiodąca placówka w zakresie rozpoznawania i leczenia chorób układu oddechowego
        w województwie kujawsko-pomorskim.
        Posiada klinikę Collegium Medicum UMK, 10 oddziałów, 7 pracowni i zakładów.
        Dysponuje dwoma obiektami: szpitalem przy ul. Seminaryjnej 1 oraz obiektem
        Sanatorium przy ul Meysnera 9 w Smukale z 2 oddziałami i zlokalizowanym w
        oddzielnym pawilonie oddziałem leczenia gruźlicy płuc.
        Szpital prowadzi też profilaktykę zdrowotną oraz promocję zdrowia w ramach
        licznych programów we współpracy z Instytutem Gruźlicy i Chorób Płuc w
        Warszawie, Centrum Onkologii - Instytutem im. Marii Skłodowskiej-Curie w
        Warszawie, Fundacją Oddech Nadziei dla Cierpiących na Schorzenia Płuc i
        Oskrzeli. Od 1999r. jest członkiem polskiej i europejskiej Sieci Szpitali
        Promujących Zdrowie (Health Promoting Hospitals Networks).

        *Wojewódzki Szpital D z i e c i ę c y
        Zawiera 6 oddziałów, w tym niektóre jedyne w województwie, oraz 22 poradnie,
        położony w parkowym otoczeniu, szczególny nacisk jest położony na stworzenie
        dzieciom przytulnej domowej atmosfery, rodzice mogą przebywać z dzieckiem bez
        ograniczeń,
        mieści się w kilku obiektach, niektóre poradnie przy ul. Gajowej

        *Wielospecjalistyczny Szpital M i e j s k i im. dr. E. Warmińskiego
        Posiada 11 oddziałów, 20 poradni, szkołę rodzenia, od lat 90-tych wysoko
        oceniany pod względem warunków na oddziałach położniczych

        *Wojewódzki Szpital O b s e r w a c y j n o – Z a k a ź n y
        Jeden z dwóch w województwie, posiada 116 łóżek, 3 oddziały, 8 poradni, zawiera
        klinikę Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy. W strukturze szpitala znajduje się
        Wojewódzka Przychodnia Chorób Zakaźnych

        *Dom S u e R y d e r w Bydgoszczy
        Dar angielskiej Fundacji Sue Ryder, jeden z 17 ośrodków w kraju, zawiera
        Oddział Opieki Paliatywnej, Zespół Paliatywnej Opieki Domowej, Poradnię
        Medycyny Paliatywnej, hotel i inne jednostki

        *H o s p i c j u m im. ks. J. Popiełuszki przy parafii Świętych Polskich Braci
        Męczenników
        Zawiera oddział stacjonarny, centrum opieki domowej i opieki dziennej, opiera
        się na wolontariacie

        Obraz dopełniają: Szpital branżowy MSW (Policji i służb mundurowych), liczne
        przychodnie i poradnie wojewódzkie (dermatologiczna, reumatologiczno-
        rehabilitacyjna, stomatologiczna, sportowo–lekarska, zdrowia psychicznego,
        centrum diabetologii i endokrynologii, ośrodek medycyny pracy i wiele innych).
        W Bydgoszczy od 2003 r. funkcjonuje prywatny szpital o profilu zabiegowym
        wyspecjalizowany w Chirurgii Plastycznej.

        Funkcję medyczną wzmacnia jedyna w regionie uczelnia medyczna – wydzielone i
        autonomiczne Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z
        siedzibą w Bydgoszczy (jedna z 10 uczelni medycznych kraju)

        W żadnym mieście regionu nie ma tak rozwiniętej infrastruktury medycznej.
        Np porównując z Toruniem: Bydgoszcz ma 2,40 x więcej łóżek w szpitalach, 2,37 x
        więcej aptek.


        3. Rankingi

        Szpitale bydgoskie znajdują się w czołówce regionalnych rankingów, a w
        niektórych przypadkach w czołówce krajowej.

        Np wg rankingu szpitali Rzeczpospolitej z 2002 r. (bez branżowych i
        specjalistycznych):
        1. Szpital Miejski im. E. Warmińskiego (15 miejsce w kraju)
        2. Szpital Uniwersytecki im. A. Jurasza (42 miejsce w kraju)
        W setce najlepszych szpitali w kraju znalazły się jeszcze szpitale z Szubina,
        Grudziądza, Nakła i Inowrocławia.
        Szpital Miejski uznano za najlepszy w województwie w dziedzinie chirurgii,
        natomiast Szpital Kliniczny w dziedzinie: kardiologii, kardiochirurgii,
        otolaryngologii. Centrum Pulmonologii w Bydgoszczy wyróżniono w dziedzinie
        leczenia chorób klatki piersiowej.

        RANKING ODDZIAŁÓW NEUROCHIRURGICZNYCH 2004
        5. Bydgoszcz – Szpital Wojskowy (za Lublinem, Sosnowcem, Gdańskiem, Warszawą)
        9. Bydgoszcz - Szpital Uniwersytecki
        21. Bydgoszcz - Szpital Wojewódzki

        RANKING ODDZIAŁÓW NEUROLOGICZNYCH 2004
        28. Inowrocław – Szpital Powiatowy - Oddział Neurologiczny
        31. Bydgoszcz - Szpital Wojewódzki - Oddział Neurologii i Leczenia Padaczki

        RANKING ODDZIAŁÓW GINEKOLOGICZNYCH 2004
        7. Bydgoszcz – Szpital Wojewódzki (za Łodzią, Poznaniem, Lublinem (2),
        Gdańskiem, Krakowem)
        32. Toruń - Szpital Zespolony

        RANKING ODDZIAŁÓW OKULISTYCZNYCH 2004
        3. Bydgoszcz - Szpital Uniwersytecki - Klinika Chorób Oczu (za Warszawą i
        Katowicami)
        21. Bydgoszcz – Szpital Wojskowy - Oddział Okulistyki Kliniki Neurochirurgii i
        Chirurgii Głowy
        22. Bydgoszcz – Szpital Wojewódzki - Oddział Okulistyczny
        29. Toruń - Szpital Zespolony - Oddział Okulistyczny

        RANKING ODDZIAŁÓW LARYNGOLOGICZNYCH 2004
        6. Bydgoszcz - Szpital Uniwersytecki - Katedra i Klinika Otolaryngologiczna (za
        Poznaniem, Warszawą (2), Lublinem, Krakowem)
        27. Toruń - Szpital Zespolony - Oddział Otolaryngologiczny Chirurgii Głowy i
        Szyi
        30. Bydgoszcz - Szpital Wojskowy - Kliniczny Oddział Otolaryngologiczny
        33. Bydgoszcz – Szpital Wojewódzki - Oddział Otolaryngologii

        RANKING ODDZIAŁÓW ORTOPEDYCZNYCH 2004
        18. Grudziądz - Szpital Specjalistyczny - Oddział Chirurgii Urazowo-
        Ortopedycznej
        32. Bydgoszcz - Szpital Wojskowy - Klinika Chirurgii Urazowej i Ortopedii
        42. Toruń - Szpital Zespolony - Oddział Ortopedyczno-Urazowy
        43. Inowrocław – Szpital Powiatowy - Oddział Chirurgii Urazowej i Ortopedii

        RANKING ODDZIAŁÓW KARDIOLOGICZNYCH 2004
        7. Bydgoszcz - Szpital Uniwersytecki - Klinika Kardiologii i Chorób Wewnętrznych
        (za Warszawą (2), Zabrzem, Katowicami, Krakowem (2))
        15. Toruń - Szpital Zespolony - Oddział Kardiologii i Intensywnej Terapii
        Kardiologicznej

        RANKING ODDZIAŁÓW CHIRURGICZNYCH 2004
        13. Bydgoszcz - Szpital Uniwersytecki - Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej i
        Naczyń
        23. Bydgoszcz – Szpital Wojskowy - Klinika Chirurgiczna
        25. Toruń - Szpital Zespolony - Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej,
        Gastroenterologicznej i Onkologicznej

        RANKING PSYCHIATRII 2003 „Newsweek”
        6. Bydgoszcz - Szpital Uniwersytecki - Katedra i Klinika Psychiatrii
        (za Warszawą (3), Krakowem, Poznaniem)

        RANKING ODDZIAŁÓW HEMATOLOGII DZIECIĘCEJ 2003 „Newsweek”
        6. Bydgoszcz - Szpital Uniwersytecki - Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii
        i Onkologii
        (za Wrocławiem, Lublinem, Poznaniem, Krakowem, Warszawą)

        RANKING ODDZIAŁÓW KOMPLEKSOWEGO LECZENIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH 2003 „Newsweek”
        4. Bydgoszcz - Centrum Onkologii (za Warszawą, Gliwicami i Poznaniem)

        26 X 2004 ogłoszono wyniki Ogólnopolskiego Rankingu Szpitali 2004, prowadzonego
        po raz pierwszy przez Centrum Monitorowania Jakości Ochrony Zdrowia z Krakowa.
        Bezapelacyjnym zwycięzcą zostało C e n t r u m O n k o l o g i i w
        Bydgoszczy, zdobywając tytuł Najlepszego Szpitala Publicznego w Polsce.

        • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 19.03.05, 18:03
          4. Osiągnięcia medyczne

          Jak wspomniano, w Bydgoszczy znajduje się jedyna w regionie wyższa uczelnia
          medyczna i specjalistyczne szpitale. Sprzyja to uzyskiwaniu wysokiego poziomu
          wśród kadry medycznej. Bydgoszcz jest ośrodkiem, gdzie pracują ambitni lekarze
          i naukowcy.
          Niektóre osiągnięcia są nowatorskie w skali kraju.

          Poniżej przedstawiono niektóre osiągnięcia z kilku lat wstecz:

          *1995 - Oddział Położniczo-Ginekologiczny Szpitala Miejskiego zdobył I nagrodę
          w ogólnopolskiej Akcji Gazety Wyborczej "Rodzić po Ludzku"

          *1999 - Dom Sue Ryder we współpracy z Bydgoskim Towarzystwem Opieki Paliatywnej
          i z Polską Szkołą Medycyny Paliatywnej powołał Centrum Edukacji, w 2000 roku
          otrzymał akredytację Ministerstwa Zdrowia na prowadzenie specjalizacji i kursów
          specjalistycznych z medycyny paliatywnej.

          *24 IX 1999 - rozpoczęcie działalności Zakładu Medycyny Nuklearnej w Centrum
          Onkologii

          *2000 – Oddział Położnictwa i Patologii Ciąży oraz Oddział Noworodków Szpitala
          Miejskiego zajęły II miejsce w ogólnopolskim rankingu „Rodzić po Ludzku"

          *maj 2000 – Regionalne Centrum Onkologii otrzymało jako pierwszy wśród szpitali
          onkologicznych w Polsce Certyfikat Akredytacyjny Centrum Monitorowania Jakości
          w Ochronie Zdrowia, przyznany przez Radę Akredytacyjną. Ponowna weryfikacja
          jakości świadczonych usług, dokonana po trzech latach w maju 2003 roku,
          przyniosła jeszcze lepsze wyniki. Centrum osiągnęło 91% spełnienia wymagań
          standardów akredytacyjnych

          *7 III 2001 - uruchomiono w Regionalnym Centrum Onkologii profesjonalny ośrodek
          profilaktyki nowotworów, zwanego Zespołem Promocji Zdrowia

          *2002 - Dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy dr n. med. Zbigniew Pawłowicz
          uzyskał tytuł "Menedżer Roku 2002 w Ochronie Zdrowia".

          *4 I 2002 - otwarto Katedrę i Klinikę Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów
          w Centrum Onkologii

          *9 IX 2002 - Pionierski zabieg TERMOABLACJI w Klinice Chirurgii Szpitala
          Wojskowego (w kraju wykonuje go jedynie kilka ośrodków).

          *3 X 2002 - Włosko-Szwedzko-Polska Konferencja Neurootologiczna w Szpitalu
          Wojskowym

          *9 X 2002 – przeprowadzono w bydgoskim szpitalu wojskowym pierwszy w regionie
          zabieg niszczenia tkanki nowotworowej przy pomocy wysokiej temperatury –
          termoablacji

          *3 XII 2002 - Pierwszy w Polsce zabieg psychochirurgiczny - Klinika
          Neurochirurgii Szpitala Wojskowego

          *26 II 2003 - Przełom w walce z rakiem. Otwarto pierwszą w kraju Pracownię
          Pozytonową Emisyjnej Tomografii (PET-CT) w bydgoskim Centrum Onkologii.
          Aparatura pozwala wykrywać raka już wtedy, gdy atakuje on dopiero pojedyncze
          komórki

          *28 IV 2003 - Multimedialne konsultacje medyczne w Szpitalu Wojskowym

          *15 V 2003 - Nowa metoda rekonstrukcji uszkodzonego więzadła krzyżowego
          sposobem RIGID-FIX w Szpitalu Wojskowym

          *27 VI 2003 Ultranowoczesna placówka medyczna w Bydgoszczy. Powstał
          najnowocześniejszy w Polsce dziecięcy Ośrodek Transplantacji Szpiku Kostnego.
          Rocznie wraca do zdrowia kilkadziesiąt maluchów chorych na nowotwory

          *16 VII 2003 - po raz pierwszy w regionie kujawsko-pomorskim, a po raz drugi w
          kraju zespół chirurgów Kliniki Chirurgii Wojskowego Szpitala Klinicznego pod
          kierownictwem płk docenta Krzysztofa Leksowskiego wykonał bezkrwawą resekcję
          guzów wątroby przy wykorzystaniu aparatu do termoablacji

          *29 IX 2003 - Otwarcie jednej z najnowocześniejszych w Polsce Pracowni Biologii
          Molekularnej w Szpitalu Wojskowym

          *1 X 2003 - Pierwsza w Polsce wielopunktowa wideokonferencja medyczna w
          Szpitalu Wojskowym

          *3 X 2003 - Pierwsza w regionie operacja wszczepienia pompy baklofenowej w
          Szpitalu Wojskowym (transmisja na żywo w internecie)

          *2003 - Centrum Onkologii w Bydgoszczy uzyskało godło promocyjne „Teraz Polska”
          za usługi w zakresie diagnostyki i skojarzonego leczenia nowotworów

          *2003 – pierwszy w regionie zabieg przeszczepu szpiku kostnego u dziecka
          wykonany w Szpitalu Uniwersyteckim

          *2003 – rewolucja w opiece kardiologicznej. Do użytku zostaje oddana
          najnowocześniejsza pracownia Kardiologii Inwazyjnej w Szpitalu Uniwersyteckim
          wyposażona w dwa kolejne aparaty kardioangiograficzne. Szpital przejął na
          siebie interwencję we wczesnej fazie zawału mięśnia sercowego dla mieszkańców
          całego województwa kujawsko-pomorskiego.

          *15 III 2004 - Chirurdzy ze Szpitala Wojewódzkiego im. Biziela przeprowadzili
          pierwszą w regionie operację wszczepienia protezy wewnątrznaczyniowej choremu z
          tętniakiem aorty brzusznej.

          *V-VI 2004 - w wyniku auditu przeprowadzonego przez RWTUV Centrum Onkologii
          uzyskało Certyfikat Zintegrowanego Systemu Zarządzania, potwierdzający
          spełnienie norm PE-EN ISO 9001:2001, 14001:1998, PN-N 18001:2004 oraz
          Certyfikat Systemu HACCP

          *26 X 2004 - "Rzeczpospolita" ogłosiła wyniki Ogólnopolskiego Rankingu Szpitali
          2004, prowadzonego po raz pierwszy przez Centrum Monitorowania Jakości Ochrony
          Zdrowia z Krakowa. Bezapelacyjnym zwycięzcą zostało Centrum Onkologii w
          Bydgoszczy, zdobywając tytuł Najlepszego Szpitala Publicznego w woj. kujawsko-
          pomorskim oraz Najlepszego Szpitala Publicznego w Polsce.

          • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 19.03.05, 18:05
            5. Skrótowy spis jednostek medycznych

            SZPITALE PODLEGŁE SAMORZĄDOWI WOJEWÓDZTWA:
            * Centrum Onkologii w Bydgoszczy - Szpital im. prof. Franciszka Łukaszczyka
            * Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Wojewódzki Szpital im. dr Jana
            Biziela
            * Wojewódzki Szpital Dziecięcy im. J.Brudzińskiego
            * Wojewódzki Szpital Obserwacyjno-Zakaźny im. Tadeusza Browicza
            * Kujawsko-Pomorskie Centrum Pulmonologii w Bydgoszczy

            SZPITAL KLINICZNY
            * Szpital Uniwersytecki im. Dr.A. Jurasza Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy

            SZPITAL MIEJSKI
            * Wielospecjalistyczny Szpital Miejski im dr. Emila Warmińskiego

            SZPITALE BRANŻOWE
            * 10 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką
            * Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej Zarządu Służby Zdrowia Ministerstwa Spraw
            Wewnętrznych i Administracji - Szpital z Poliklinką w Bydgoszczy

            INNE JEDNOSTKI PODLEGŁE SAMORZĄDOWI WOJEWÓDZTWA
            * Regionalny Zespół Opieki Paliatywnej - Dom Sue Ryder w Bydgoszczy
            * Obwód Lecznictwa w Bydgoszczy Samodzielny Publiczny ZOZ w Bydgoszczy
            * Wojewódzka Przychodnia Dermatologiczna
            * Samodzielny Publiczny ZOZ Wojewódzka Przychodnia Reumatologiczno-
            Rehabilitacyjna
            * Wojewódzka Przychodnia Sportowo – Lekarska
            * Bydgoskie Centrum Diabetologii i Endokrynologii
            * Samodzielny Publiczny ZOZ Wojewódzka Przychodnia Stomatologiczna w Bydgoszczy
            * Wojewódzka Przychodnia Zdrowia Psychicznego
            * Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy

            PODLEGŁE GMINIE BYDGOSZCZ
            * Poradnia Zdrowia Psychicznego - ul. Stawowa 1
            * Samodzielny Publiczny ZOZ Przychodnia Rejonowa "Wilczak" - ul. Nakielska 47
            * Przychodnia Rejonowa "Leśna" – ul. Czerkaska 22
            * Samodzielny Publiczny ZOZ - Przychodnia Rejonowa "Nad Wisłą" - ul.
            Pielęgniarska 13
            * Samodzielny Publiczny ZOZ - Przychodnia Rejonowa "Jachcice" - ul. Czołgistów
            * Przychodnia Akademicka w Bydgoszczy - ul. Kołłątaja 9
            * Zespół Żłobków Miejskich w Bydgoszczy - ul. Chrobrego 14
            * Bydgoski Ośrodek Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Terapii Uzależnień i
            Współuzależnień oraz Profilaktyki - ul. Przodowników Pracy 12

            NIEPUBLICZNE
            W Bydgoszczy znajduje się blisko 100 placówek niepublicznych, wśród których są
            przychodnie: osiedlowe, branżowe, zakładowe, zespoły przychodni
            specjalistycznych, spółki lekarzy, prywatny szpital specjalistyczny, centra
            usług stomatologicznych, specjalizacje, praktyki lekarskie, centra zdrowia i
            rehabilitacji i inne.

            ZAŁOŻONE PRZEZ KOSCIÓŁ LUB FUNDACJE
            * Hospicjum im. ks. Jerzego Popiełuszki przy parafii Świętych Polskich Braci
            Męczenników w Bydgoszczy - ul. Szpitalna 19
            * Polski Związek Głuchych - Specjalistyczny Ośrodek Diagnozy i Rehabilitacji
            Dzieci i Młodzieży z Wadą Słuchu NZOZ - ul. Bernardyńska 3
            * Przychodnia Fundacji "Na rzecz Chorych na Cukrzycę" - ul. Baczyńskiego 17
            * Poradnia Profilaktyki i Terapii Uzależnień Stowarzyszenia "Monar" - ul.
            Swarzewska 2a,
            * NZOZ " Fidelis" - ul. Wilhelma Roentgena 3

            BRANŻOWE I PAŃSTWOWE
            * NZOZ Przychodnia Medycyny Pracy przy Areszcie Śledczym w Bydgoszczy
            * Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa - ul. Ks. Markwarta 8
            * ZOZ Zakładu Karnego w Bydgoszczy – Fordonie - Rynek 8
            * ZOZ Aresztu Śledczego w Bydgoszczy - Wały Jagiellońskie 4
            * Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Bydgoszczy - ul. Kujawska 4
            * Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Bydgoszczy - ul. T.Kościuszki
            27
            * Ambulatorium - Publiczny ZOZ Jednostki Wojskowej Nr 1515 - ul. Gdańska 147
            * Ambulatorium z Izbą Chorych - Publiczny ZOZ Jednostki Wojskowej Nr 3033 - ul.
            Szubińska 105
            * Ambulatorium z Izbą Chorych - Publiczny ZOZ Jednostki Wojskowej Nr 1386 - ul.
            Powstańców Warszawy 2

            OŚRODKI W POWIECIE
            Ośrodki zdrowia, przychodnie i poradnie znajdują się w miejscowościach: Białe
            Błota, Łochowo, Osielsko, Maksymilianowo, Nowa Wieś Wielka (2), Brzoza,
            Sicienko ,Kruszyn, Mochle, Solec Kujawski, Dąbrowa Chełmińska, Czarże,
            Ostromecko, Dobrcz, Kotomierz, Wudzyn, Koronowo (2), Mąkowarsko

            ŻŁOBKI
            W 2004 r. na terenie miasta działalność w formie zakładów budżetowych
            prowadziło 8 żłobków, w tym jeden specjalistyczny dla dzieci z porażeniem
            mózgowym.

            RATOWNICTWO MEDYCZNE
            *Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego - ul. Markwarta 8
            - Filia Glinki ul. Glinki 86, tel. 349-84-30
            - Filia Grunwaldzka ul. Grunwaldzka 138, tel. 323-04-16
            - Filia Produkcyjna ul. Produkcyjna 13, tel. 323-04-13
            - Zespół Lotnictwa ul. Biedaszkowo 26, tel. 373-27-35

            *Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe - ul. Chopina 11a
            *Oddział Ratownictwa - ul. Ujejskiego 75
            *Szpitalny Oddział Ratunkowy - ul. Powstańców Warszawy 5
            *Katedra i Klinika Medycyny Ratunkowej - ul. Marii Skłodowskiej-Curie 9

            *Zespoły "W":
            - ul. Ks. Markwarta 8
            - ul. Grunwaldzka 138
            - ul. Produkcyjna 13
            - ul. Toruńska 8 Solec Kujawski
            *Zespoły "R"
            - ul. Produkcyjna 13
            - ul. Glinki 86

            6. Pomoc społeczna

            W Bydgoszczy stosunkowo dobrze rozbudowana jest sieć placówek pomocy społecznej.
            Nie znaczy to, że w mieście liczba osób korzystających z pomocy społecznej jest
            większa, niż w innych ośrodkach. Bydgoszcz w tej klasyfikacji jest na 7 miejscu
            wśród miast wojewódzkich (po Gorzowie, Toruniu, Zielonej Górze, Opolu, Lublinie
            i Kielcach). Natomiast dostęp do placówek jest łatwy, bo oferta jest bogata.

            W ramach Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej funkcjonuje 6 Rejonowych Ośrodków
            Pomocy Społecznej: Bartodzieje, Błonie, Fordon, Szwederowo, Śródmieście i
            Wyżyny. MOPS nadzoruje działalność wszystkich jednostek i zadań z zakresu
            pomocy społecznej w mieście. Pełni również zadania Powiatowego Centrum Pomocy
            Rodzinie.

            Z innych jednostek można wymienić:
            - 2 zakłady pomocy społecznej dla bezdomnych
            - 3 schroniska dla bezdomnych (390 miejsc + 102 miejsca interwencyjne)
            - specjalistyczny Ośrodek Poradnictwa Rodzinnego i Interwencji Kryzysowej
            - Centrum Pomocy Bezdomnym "Betlejem"
            - 13 Domów Pomocy Społecznej
            - noclegownia dla bezdomnych Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej
            - schronisko dla kobiet z dziećmi i rodzin bezdomnych
            - Środowiskowy Dom Samopomocy dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi
            - Schronisko dla Matki z Dzieckiem
            - Dom Socjalny dla rodzin które zostały poszkodowane w wyniku katastrof
            - Dom Pomocy Społecznej dla samotnej matki
            - dom dla osób które uległy przemocy w rodzinie
            - jadłodajnie, stołówki i punkty dożywiania, świetlice Polskiego Czerwonego
            Krzyża
            - dom dziecka + kilka rodzinnych domów dziecka
            - ośrodki szkolno-wychowawcze dla dzieci upośledzonych umysłowo, niedowidzącej,
            niesłyszącej
            - 2 pogotowia opiekuńcze
            - 2 ośrodki adopcyjno-opiekuńcze
            - kilka poradni psychologiczno-pedagogicznych
            - Poradnia Konsultacyjna Polskiego Towarzystwa Zapobiegania Narkomanii
            - Poradnia Profilaktyki i Terapii Uzależnień ZOZ MONAR
            - przychodnia i klub odwykowy
            - warsztaty terapii zajęciowej dla dzieci i osób niepełnosprawnych i
            upośledzonych ruchowo
            - świetlice i ośrodki terapii dzieci i młodzieży specjalnej troski

            Opiekę nad zwierzętami zapewnia dobrze wyposażone Schronisko dla Zwierząt na
            Osowej Górze.
            • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 19.03.05, 18:07
              7. Firmy medyczne

              W Bydgoszczy funkcjonuje wiele firm, których branża związana jest ze służbą
              zdrowia i weterynarią. Poniżej są przedstawione niektóre firmy obecne w
              Bydgoszczy.

              *PGF Bydgoszcz SA – dystrybutor farmaceutyków, jeden z oddziałów regionalnych
              ogólnopolskiej firmy Polska Grupa Farmaceutyczna, jedna z firm o największych
              przychodach w Bydgoszczy

              *Dräger Polska Sp. z o.o. - produkcja aparatury oraz systemów medycznych
              wykorzystywanych w opiece nad pacjentem (m.in. respiratory, inkubatory), jeden
              z ośrodków handlowych i serwisowych firmy Dräger Medical AG&Co KGaA z siedzibą
              w Lubece.

              *Centrowet Sp. z o.o. - posiada największą w Polsce sieć hurtowni
              farmaceutycznych produktów leczniczych weterynaryjnych. Centrala znajduje się w
              Bydgoszczy, a oddziały w Szczecinie, Słupsku i Gdańsku, Krakowie, Częstochowie
              oraz w Poznaniu, oferta zawiera blisko 4000 pozycji asortymentowych niezbędnych
              w praktyce lekarza weterynarii

              *Cezal - Bydgoszcz Sp. z o.o. – produkcja narzędzi chirurgicznych, środków
              dezynfekujących, igieł jednorazowego użytku, aparatury medycznej, sprzętu
              rehabilitacyjnego, stomatologicznego, strzykawek itp.

              *Unimed, Zakład Urządzeń Medycznych - produkcja urządzeń medycznych (stanowiska
              resuscytacji noworodków, stanowiska do pielęgnacji noworodków, promienniki
              podczerwieni)

              *Laweko-Plast - wykonywanie oraz montaż chemoodpornych urządzeń wyposażenia
              laboratoriów (m.in. dygestoria chemiczne, specjalistyczne zestawy mebli
              laboratoryjnych),

              *Tribo S.c.- Nowa Wieś Wielka - producent mebli medycznych w systemie „Tribo-
              Med” i wózków medycznych (export)

              *Polskie Stowarzyszenie Diabetyków - ul. Chodkiewicza 9/11 B-2
              insulina, żywność i leki dla diabetyków, sprzęt medyczny dla diabetyków (export)

              *Farmaceutyczna Spółdzielnia Pracy Filofarm - produkcja leków, artykułów chemii
              gospodarczej i kosmetyków

              *Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Farmaceutycznego Cefarm Bydgoszcz - Cicha 19-27
              hurtownia wyrobów farmaceutycznych

              *Max. Wit. S.c. – Osielsko - produkty medyczne, farmaceutyczne, stomatologiczno-
              protetyczne oraz leki (export)

              *Dutchmed PL. Sp. z o.o. - materiały medyczne i ortopedyczne

              *Galmed - Sprzęt medyczny i laboratoryjny (export)

              ...i wiele innych

              c.d.n.

              • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 19.03.05, 18:58
                Jakieś uwagi ?
                Mam dalej pisać ?
                Jeszcze jest trochę do opisania, ale szykuje mi się trudny miesiąc. Nie będę
                mógł poświęcać zbyt dużo czasu na bieżącą twórczość.

                W zamyśle mam jeszcze co najmniej 18 rozdziałów. Spokojnie dojdziemy do ponad
                200 postów, jeśli mi czasu starczy.


                • Gość: ciekawski IP: *.bloknet.org / *.org 19.03.05, 19:05
                  sory w tym wszystkim jakos nie znalazlem informacji o edukacji, prosze o
                  wskazanie postu o tym
                  • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 19.03.05, 19:09
                    Edukacja będzie później.
                    Mamy jeszcze wielkie tematy, jak kultura, gospodarka, uczelnie, otoczenie i
                    szereg pomniejszych, a na koniec niespodzianka.

                    Jeśli będzie mi brakować czasu, to wielkie tematy zostaną na koniec, a będę
                    zamieszczał rozdziały "lżejsze" o mniejszej liczbie informacji.
                    Pozdr.
                    • Gość: louis IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 19.03.05, 19:23
                      Panie PIT, po co te zapytania czy pisać dalej? Oczywiście, że tak!!!!!!
                      • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 19.03.05, 19:34
                        Zaznaczam, że mam jeszcze szereg ciekawych informacji, a czasem nawet dla mnie
                        rewelacyjnych.
                        Zebranie ich zajęło mi wiele czasu i energii.

                        Ale zrobiłbym to nawet dla zaspokojenia swojej ciekawości, bez publikowania.
                        Warto jednak, żeby więcej osób dowiedziało się o walorach naszego miasta.

                        • Gość: Władysław z Nakła IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 19.03.05, 19:44
                          O jakich walorach ty chłopie bredzisz?
                          • Gość: louis IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 19.03.05, 21:28
                            Pan PIT "bredzi" o walorach Bydgoszczy panie Władysławie... Czyżby Pan tego nie
                            dostrzegł? My wiemy, że nasze miasto to nie Paryż czy Kraków ale; "cudze
                            chwalicie, swojego nie znacie!"
                            Warto tu żyć...
                            • Gość: anita IP: 217.70.52.* 20.03.05, 09:42
                              • Gość: Hanna IP: *.telsten.com / *.telsten.com 20.03.05, 15:56
                                Oczywiście ja też proszę bardzo o następne odcinki.
                                • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 20.03.05, 20:55
                                  W tym roku szykuje się otwarcie kolejnego szlaku turystycznego w okolicach
                                  Bydgoszczy prowadzącego przez umocnienia Wojska Polskiego z lat 30-tych na
                                  zachód od Osowej Góry.
                                  www.infobydgoszcz.ibq.pl/prom.php?i=2207
                                  W 2004 r. otwarto szlak Mennonitów przez Puszczę Bydgoską.

                                  • Gość: louis IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 21.03.05, 13:00
                                    Panie PIT ! Niech Pana, broń Boże, nie zwiodą zbyt skąpe odzewy ze strony
                                    forumowiczów na Pana posty, że jest niby tak mało osób, które to czytają, bo się
                                    nie wpisują! To nieprawda - znam wiele osób śledzących wszystko na bieżąco,
                                    odpisujących sobie co lepsze "kąski" z tych wiadomości ale nieprzeszkadzających
                                    w rozwijaniu wątku. Sam o sobie sądziłem, że wiem dość dużo o moim mieście,
                                    jednak mnie Pan "zdołował"! Ale tym bardziej moje uznanie, mam okazję nadrobić
                                    braki.
                                    Chylę czoła!
                                    Czekamy na c.d.n.
                                  • Gość: maciej IP: 62.244.137.* 21.03.05, 13:03
                                    PIT-ku czytamy Ciebie i powiem szczerze, ze nas zawstydzasz!!!
                                    • Gość: ab IP: *.mclink.it 21.03.05, 16:59
                            • Gość: maciej IP: 62.244.137.* 21.03.05, 13:02
                              Ten Pan Władysław z Nakla to Bronek z Torunia!
                              • Gość: kawu IP: *.euv-frankfurt-o.de 21.03.05, 15:59
                                do PIT-a: Opis fajny i bardzo ciekawy, rzeczywiscie mozna odkryc te miasto na
                                nowo. Musialem sie pocieszyc tym opisem po tym jak ostatnio odwiedzilem
                                bydgoszcz. Nie bylo mnie w bydgoszczy sporo czasu, jezdze tam kilka razy w
                                roku, ostatnio jedzilem takimi ulicami jak torunska, nakielska, marsz. Focha
                                itd: stan ulic i domow/kamienic kolo tych ulic jest przerazajacy, jakby czas od
                                1989 sie zatrzymal, mam wrazenie ze to slumsy, poobklejane reklamami. Widok
                                miasta robi niestety przygnebiajace wrazenie (jest tam jakis architekt
                                miasta??), te kamienice chyba sie niedlugo rozpadna, jezdze czesto tez do
                                innych miast gdzie tez jest duzo rozpadajacych sie ulic i kamienic ale
                                przynajmniej widac tez sporo remontow i ekip budowlanych. Poza tym przez ten
                                brud na kamienicach widac czesto swietnosc czasow przeszlych, piekne
                                rzezbienía, figurki, pozostaje tylko wolanie na puszczy (oczywiscie bydgoskiej)
                                aby to uratowac przed zburzeniem. Mam nadzieje ze doczekam kiedys pieknych
                                wyremontowanych kamienic na Focha, gdanskiej, dlugiej czy nawet na nakielskiej,
                                a nie jakis obskurnych budow handlowych na kazdym kroku.
                                • Gość: maciej IP: 62.244.137.* 21.03.05, 16:07
                                  Niestety te kamienice przewaznie sa prywatne, a czynsze z nich praktycznie
                                  zadne. Wlasciciel takiej kamienicy zanim zrobi elewacje to woli (musi) naprawic
                                  dach, elektryke, instalacje gazową, wymienić okna. Elewacje niestety robi się
                                  na samym koncu.Tak wiec nie dziw się, ze te tak wyglądaja. Elewacja w takich
                                  zabytkowych kamienicach to niekiedy wydatek kilkudziecieciu tysiecy zł!
                                  • Gość: louis IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 21.03.05, 16:25
                                    Tak, ale jest rozwiązanie, słyszałem o tym ale nie pamiętam w jakim mieście to
                                    się wydarzyło. Mianowicie kamienicznicy dbali o to co musieli (elektryka,
                                    instalacje, remonty dachów, itd) a remonty fasad (nowe tynki, farby, wykonastwo)
                                    zapłacili sponsorzy, właściciele miejscowych, dobrze prosperujących firm
                                    (lokalni patrioci).
                                    Może by tak u nas? Im więcej takich sponsorów by się znalazło tym mniejszą
                                    "zrzutkę" musieliby (chcieliby?) dać... Pomysł, moim zdaniem, genialny...
                                    • Gość: michal IP: *.wi.tuniv.szczecin.pl 21.03.05, 17:16
                                      remonty fasady? u nas ani ulica ani fasada nie byla remontowana chyba od 20
                                      lat!!!www.vst.com.pl
                                    • Gość: maciej IP: 62.244.137.* 21.03.05, 17:31
                                      U nas to nie ma szans. Prezydent dał w tym roku 400tys. na pozyczki dla
                                      kamienicznikow. trzeba miec polowe. co to jest na cale miasto.Koszty elktryki,
                                      gazu, okien sa olbrzymie.Wiesz ile kosztował remont elewacji budynku apteki
                                      centralnej? Ok 350 tys zł!!!
                                      • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 21.03.05, 22:25
                                        Dalej Walor 20: POTENCJAŁ KULTURALNY

                                        Bydgoszcz jest znanym w kraju ośrodkiem kultury muzycznej. Również w innych
                                        dziedzinach kultury nie ma się czego wstydzić. Tradycje kulturalne sięgają
                                        okresu staropolskiego. Baza kulturalna jest najbardziej urozmaicona w regionie.
                                        Funkcję kulturalną wzmacnia jedyna w regionie samodzielna wyższa szkoła
                                        artystyczna, jaką jest bydgoska Akademia Muzyczna.

                                        1. Tradycje kulturalne

                                        W czasach Rzeczpospolitej Szlacheckiej istniało w Bydgoszczy kilka placówek
                                        kulturalnych:
                                        -teatr szkolny w Kolegium Jezuickim (od 1647)
                                        -biblioteki klasztorne (bernardynów, karmelitów, jezuitów), do dnia
                                        dzisiejszego zachowała się tylko część biblioteki bernardynów – ok. 1600 dzieł
                                        -biblioteki parafialne, w tym przede wszystkim farna (nie zachowała się)
                                        -biblioteki prywatne mieszczan
                                        -bursa muzyczna w Kolegium Jezuickim
                                        -kapela muzyczna jezuitów
                                        -wysoki poziom muzyki w szkołach parafialnych

                                        Rozliczne cechy organizowały na przestrzennym rynku własne widowiska.
                                        W 1623 r. uświetniono widowiskiem publicznym pobyt Zygmunta III w Bydgoszczy.
                                        Później z okazji przejazdu królów i biskupów odbywały się przedstawienia
                                        teatralne. W mieście istniała sala teatralna, która służyła jeszcze w
                                        dwudziestoleciu międzywojennym na zebrania rady miejskiej.

                                        W Bydgoszczy od XVI w. rozwijała się sztuka malarska i rzeźbiarska. Ośrodkiem
                                        malarstwa był klasztor bernardynów (mistrz Franciszek). W miastem związany był
                                        m.in. malarz Stefan Dunajewski. Sztuka rzeźbiarska wyrażała się w wyrabianiu
                                        tablic nagrobnych i fundacyjnych.
                                        Pisarstwo uprawiało wielu mieszczan. Powstała Kronika Bydgoszczy Łochowskiego
                                        prezentująca dzieje miasta do 1637 r. na wzór kroniki Długosza. Kanclerz Jerzy
                                        Ossoliński napisał pamiętnik – jeden z najwybitniejszych w XVII w. Starosta M.
                                        Smogulecki pisał panegiryki na cześć papieża, bernardyni i inne zakony pisali
                                        kroniki. Kilka osób z Bydgoszczy tworzyło dzieła artystyczne w innych miastach
                                        np w Krakowie.

                                        W okresie Księstwa Warszawskiego (1806-15) w mieście nastąpiło ożywienie
                                        kulturalne. Istniał teatr amatorski oraz 3 teatry zawodowe: Kamińskiego, Vogla
                                        i Seibta.
                                        Pierwszy stały teatr wzniesiono na fundamentach rozebranego kościoła Karmelitów
                                        w 1824 r.
                                        Życie kulturalne wyrażało się w rozwoju stowarzyszeń (m.in. w 1832 r. powstało
                                        Towarzystwo Upiększania Miasta Bydgoszczy forsujące zadrzewianie, brukowanie
                                        ulic i urządzanie parków i promenad), teatru i muzyki. W teatrze odbywały się
                                        przedstawienia zespołów teatralnych i operowych z Gdańska, Poznania i Królewca.
                                        Istniał miejscowy zespół amatorski oraz teatr prywatny Towarzystwa
                                        Wypoczynkowego. Życie muzyczne było żywe. Istniały zespoły Towarzystwa
                                        Śpiewaczego i Towarzystwa Operowego oraz chór miejski które własnymi siłami
                                        wystawiały sztuki operowe.

                                        W 1878 r. założono Towarzystwo Sztuki, w którym zrzeszyli się artyści zawodowi,
                                        amatorzy oraz miłośnicy sztuk pięknych. Z kolei w 1880 r. założono w Bydgoszczy
                                        Towarzystwo Historyczne dla Obwodu Nadnoteckiego gromadzące m.in. zabytki
                                        archeologiczne i pamiątki miejskie, a także monety, medale, rękopisy, plany i
                                        mapy.

                                        W 1890 r. teatr spłonął. Przy okazji jego odbudowy rozebrano wieżę byłego
                                        klasztoru karmelitów – ostatni relikt tego zabytku z czasów polskich. Nowy
                                        gmach teatru w stylu neoklasycystycznym był największym dziełem znanego
                                        architekta H. Seelinga i jedną z najpiękniejszych nowych budowli w mieście
                                        (1896). Posiadał widownię na 800 miejsc i był położony w najbardziej
                                        uczęszczanym miejscu – u wylotu ul. Mostowej. Gmach teatru wyróżniał się klasą
                                        i wielkością spośród innych miast zaboru pruskiego, a nawet całych Niemiec.
                                        Teatr Miejski nie był jedyną sceną bydgoską. Od 1859 r. istniało kilka scen
                                        teatralnych (m.in. „Victoria”, „Concordia”), które gościły zespoły polskie, nie
                                        mające wstępu do Teatru Miejskiego.
                                        Bujnie rozwijającą się dziedziną życia kulturalnego był amatorski ruch
                                        śpiewaczy (3 duże polskie chóry miejskie, oraz 10 niemieckich)., działalność
                                        koncertowa, wystawy plastyczne.
                                        W 1903 r. utworzono bibliotekę miejska (54 tyś. tomów). Rok później powstało
                                        Bydgoskie Konserwatorium Muzyczne przy al. Adama Mickiewicza.
                                        W 1906 r. zorganizowano "Dom Polski", który był głównym ośrodkiem działalności
                                        polskich organizacji społeczno - kulturalnych w mieście. W 1914 r. otwarto
                                        największe w Bydgoszczy kina "Kristall Palast" na 764 miejsca (dzisiejsze
                                        kino "Pomorzanin"), a także Królewsko - Pruską Szkołę Rzemiosł i Przemysłu
                                        Artystycznego (w latach 1921- 1923 Państwowa Szkoła Przemysłu Artystycznego)

                                        Na początku XX w. odbyło się w Bydgoszczy kilka wydarzeń artystycznych m.in.:
                                        w 1908 - w sali Kasyna Cywilnego koncertował polski skrzypek Zdzisław Jahnke
                                        (późniejszy wirtuoz o światowej sławie)
                                        w 1913 – zorganizowano wystawę malarstwa holenderskiego (van Gogha, Mondriana,
                                        grafik Schelfhonta, rzeźb Da Costy i innych)

                                        W okresie międzywojennym najważniejszą instytucją kulturalną w mieście był
                                        monumentalny Teatr Miejski. Realizowano wiele ambitnych sztuk i poczynań.
                                        Stanowisko dyrektora przez wiele lat pełniła Wanda Siemaszkowa. Na deskach
                                        teatru występowali najznamienitsi aktorzy. W rekordowych latach liczba
                                        przedstawień teatralnych przekracza 350 spektakli w roku. (dla porównania Teatr
                                        w Toruniu w latach 1920-39, wystawiał średnio ok. 40 spektakli w roku)
                                        W 1920 r. powstał Teatr Garnizonowy oraz istniały liczne zespoły amatorskie
                                        oraz Teatr Niemiecki (w miejscu dzisiejszego Teatru Polskiego).

                                        Ciekawym epizodem jest rola Bydgoszczy w początkach filmu polskiego.
                                        W 1921 r. powstała w Bydgoszczy wytwórnia filmowa „Polonia Film”. Zrealizowała
                                        2 pełnometrażowe filmy fabularne („Złote łóżko Gabby”, „Car Dymitr
                                        Samozwaniec”) z udziałem aktorów Teatru Miejskiego. Kolejne wytwórnie
                                        wyprodukowały następne filmy np „Deveko-Film” – film „Wampiry Warszawy”. Filmy
                                        wyprodukowane w Bydgoszczy były wyświetlane w największych kinematografiach w
                                        Polsce i Niemczech. Żaden z nich nie przetrwał do czasów współczesnych, ale
                                        Bydgoszcz jako ośrodek produkcji filmowej weszła na stałe do historii filmu
                                        polskiego.

                                        W 1920 r. dyrektorem Biblioteki Miejskiej został Witold Bełza. Miał ambicje
                                        utworzenia w mieście bydgoskiego Ossolineum. Podwoiły się zasoby biblioteki,
                                        rozpoczęto badania historii Bydgoszczy i regionu.

                                        W 1923 r. utworzono Muzeum Miejskie w kamienicy zachodniej pierzei Starego
                                        Rynku (dzisiaj nie istnieje). Organizowano wystawy dzieł artystów bydgoskich i
                                        krajowych, pozyskano kolekcję obrazów i pamiątek po Leonie Wyczółkowskim,
                                        utworzono galerię plastyki bydgosko-pomorskiej. W 1935 r. otwarto Szkolne
                                        Muzeum Przyrodnicze ul. Warszawskiej.

                                        Muzeum Miejskie było placówką integrującą środowisko inteligencji twórczej.
                                        Było siedzibą licznych towarzystw kulturalnych np:
                                        -Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych (1921-23)
                                        -Towarzystwa Przyjaciół Sztuki (od 1931)
                                        -Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego
                                        -Towarzystwa Miłośników Miasta Bydgoszczy (od 1923)
                                        -Rady Artystyczno-Kulturalnej (od 1934)
                                        -Polskie Towarzystwa Przyrodników im. M. Kopernika (od 1922)
                                        -Towarzystwa Numizmatycznego (od 1935)

                                        Poza tym funkcjonowały inne ważne towarzystwa naukowo-kulturalne m.in.:
                                        -Polskie Towarzystwo Historyczne (od 1933)
                                        -Naukowe Towarzystwo Lekarskie (od 1923)
                                        -Bydgoskie Towarzystwo Muzyczne (od 1922)
                                        -Stowarzyszenie Techników Polskich (od 1923)
                                        -czasopismo „Pomorskie Wiadomości Techniczne”
                                        -Towarzystwo Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych (od 1921)
                                        -Towarzystwo Czytelni Ludowych
                                        -Uniwersytet Powszechny (od 1924)
                                        -Towarzystwo Pomocy Naukowej (od 1934)
                                        -Niemieckie Towarzystwo Sztuki i Wiedzy
                                        -Rada Zrzeszeń Naukowych i Kulturalnych Ziemi Pomorskiej (od 1934) spełniające
                                        funkcję koordynacyjną różnorodnych zrzeszeń i towarzystw kulturalnych i
                                        naukowych, propagowała ideę
                                        • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 21.03.05, 22:26
                                          Poza tym funkcjonowały inne ważne towarzystwa naukowo-kulturalne m.in.:
                                          -Polskie Towarzystwo Historyczne (od 1933)
                                          -Naukowe Towarzystwo Lekarskie (od 1923)
                                          -Bydgoskie Towarzystwo Muzyczne (od 1922)
                                          -Stowarzyszenie Techników Polskich (od 1923)
                                          -czasopismo „Pomorskie Wiadomości Techniczne”
                                          -Towarzystwo Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych (od 1921)
                                          -Towarzystwo Czytelni Ludowych
                                          -Uniwersytet Powszechny (od 1924)
                                          -Towarzystwo Pomocy Naukowej (od 1934)
                                          -Niemieckie Towarzystwo Sztuki i Wiedzy
                                          -Rada Zrzeszeń Naukowych i Kulturalnych Ziemi Pomorskiej (od 1934) spełniające
                                          funkcję koordynacyjną różnorodnych zrzeszeń i towarzystw kulturalnych i
                                          naukowych, propagowała ideę Wielkiego Pomorza, integracji kulturalnej i
                                          naukowej Bydgoszczy i Torunia oraz utworzenia Uniwersytetu
                                          -Rada Artystyczno-Kulturalna (od 1933) spełniająca funkcję koordynacyjną
                                          różnorodnych zrzeszeń i towarzystw kulturalno-artystycznych

                                          Od 1933 pojawił się regionalny kwartalnik naukowo-literacki „Przegląd
                                          Bydgoski”, który prezentował dorobek artystyczny lokalnego środowiska.
                                          Od 1937 r. zaczęto organizować „Tygodnie Bydgoszczy" przez Związek Popierania
                                          Turystyki w Bydgoszczy.

                                          W mieście rozwijała się kultura muzyczna. W 1936 r. powołano Miejską Orkiestrę
                                          Symfoniczną.
                                          Rozpoczęła się era mass-mediów. W styczniu 1937 r. utworzono podstudio
                                          Polskiego Radia Rozgłośni Pomorskiej w Toruniu w sali Teatru Miejskiego. Na
                                          antenie prezentowano audycje z Bydgoszczy, które zyskały renomę.

                                          Archiwum Miejskie o spuściźnie przed 1918 r. gromadziło dokumenty z historii i
                                          współczesnych dziejów miasta i województwa. W 1938 zmieniono jego rangę na
                                          Archiwum Województwa Pomorskiego.

                                          W okresie międzywojennym odbyło się w Bydgoszczy kilka zjazdów i sesji
                                          kulturalno-naukowych:
                                          - Zjazd Związku Muzeów w Polsce (1935)
                                          - Zjazd Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. M. Kopernika (1937)

                                          Odbywały się także imprezy kulturalne m.in.:
                                          * uroczystości związane z Henrykiem Sienkiewiczem (1924-28). Miały one
                                          ogólnopolski wydźwięk. 31 VII 1927 w obecności prezydenta Rzeczpospolitej
                                          Ignacego Mościckiego i gości z całego kraju odsłonięto pierwszy pomnik Henryka
                                          Sienkiewicza w kraju (nie zachował się - zburzyli go hitlerowcy).
                                          * odczyty autorskie znanych pisarzy: m.in. T. Boya-Żeleńskiego, G. Morcinka, J.
                                          Iwaszkiewicza, K. Irzykowskiego i innych (środy, czwartki, i piątki kulturalne)
                                          * rok Leona Wyczółkowskiego 1937/38. Odbyła się uroczysta akademia w Teatrze
                                          Miejskim z udziałem śmietanki kulturalnej z całego kraju

                                          Z Bydgoszczą zwiaząna była działalność znanych twórców kultury.
                                          * W Bydgoszczy przebywał i koncertował Artur Rubinstein, zamieszkując w
                                          apartamencie hotelu „Pod Orłem”, gdzie grywał na stojącym tu do dziś
                                          fortepianie. Ku jego pamięci w hotelu przechowuje się też popiersie i obraz.
                                          Imieniem artysty nazwano bydgoski Zespół Szkół Muzycznych oraz Międzynarodowy
                                          Konkurs Fortepianowy.
                                          * Do Bydgoszczy przyjechał w 1920 r. z Nowego Jorku Karol Symanowski.
                                          Zamieszkiwał w willi na Bielawach. Tu właśnie skomponował słynne „Słopiewnie” –
                                          pięć niezwykłych utworów do słów wierszy Juliana Tuwima, które zapoczątkowały
                                          nowy okres w twórczości Szymanowskiego. Dawał koncerty w sali Teatru Miejskiego
                                          oraz przemawiał w Klubie Polskim.
                                          * Silnie związani z miastem byli pisarze: K. Przerwa-Tetmajer i S.
                                          Przybyszewski którzy wielokrotnie gościli w Bydgoszczy i uczestniczyli w życiu
                                          umysłowym
                                          * W Bydgoszczy przy ulicy Terasy mieszkał i zmarł Julian Walenty Prejs –
                                          dziennikarz, wydawca gazet i kalendarzy zwany ojcem prasy ludowej na Pomorzu.
                                          * Lokalne środowisko pisarskie ożywiali przebywający tu okresowo znani twórcy
                                          np J. Weyssenhof, A. Grzymała-Siedlecki, A. Chołoniewski, W. Umiński, M.
                                          Turwid, W. Dunarowski, A. Kowalkowski i inni

                                          Po wojnie kultura w Bydgoszczy nadal rozwijała się mimo różnych przeciwności.
                                          Już w 1945 r. miasto utraciło bezcenny obiekt jakim był Teatr Miejski.
                                          Uszkodzony w czasie walk i podpalony, został bezmyślnie rozebrany mimo
                                          możliwości jego remontu. Była to nieodżałowana strata dla Bydgoszczy. Obiekt
                                          tej klasy sprzyjałby ambitnemu rozwojowi kultury teatralnej. W 1949 r.
                                          wzniesiono dzisiejszy Teatr Polski. Do 1960 r. teatry Bydgoszczy i Torunia
                                          funkcjonowały wspólnie pod nazwą: Teatry Dramatyczne Bydgoszczy i Torunia.
                                          W 1945 r. Irena Pikiel-Samorewiczowa kierowniczka teatru kukiełkowego „Bajka” w
                                          Wilnie przybyła do Bydgoszczy i utworzyła Teatr Lalki i Aktora. Funkcjonował
                                          tylko 2 lata, po czym przeniesiono go do Torunia, gdzie powstał „Baj Pomorski”.
                                          W 1960/61 otwarto drugi teatr w mieście: Teatr Kameralny przy ul.Grodzkiej.

                                          W 1945 roku uruchomiono w Bydgoszczy cztery
                                          kina: "Krystal", "Kapitol", "Apollo" i "Marysieńka", które w tym samym miesiącu
                                          zmieniły nazwy na "Pomorzanin", "Ojczyzna", "Polonia" i "Wolność". W latach
                                          1947 - 1948 do istniejących kin dołączyły kina "Gryf" i "Bałtyk", a
                                          kino "Ojczyzna" przemianowano na kino "Orzeł".

                                          W 1946 r. otwarto Muzeum Ziemi Bydgoskiej im. L. Wyczółkowskiego w gmachu
                                          klasztoru Klarysek.
                                          Zaraz po wyzwoleniu otwarto Pomorski Dom Sztuki przy ul. Gdańskiej (do 1950).
                                          Od 1955 działał Wojewódzki Dom Kultury, który był najważniejszą placówka
                                          wychowania pozaszkolnego w mieście, potem tę funkcję przejął Pałac Młodzieży
                                          (1975)

                                          Powstawały nowe zespoły, przedsięwzięcia i organizacje kulturalne:
                                          w 1961 – powołano Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne
                                          w 1963 – powstał Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Bydgoskiej
                                          w 1968 – ukazuje się pierwszy "Kalendarz Bydgoski".
                                          w 1970 – otwarto pawilon wystawowy Biura Wystaw Artystycznych przy ul. Gdańskiej
                                          w 1973 – Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy reaktywuje "Dni Bydgoszczy"
                                          w 1973 – otwarto Muzeum Tradycji Pomorskiego Okręgu Wojskowego w specjalnie
                                          zbudowanym gmachu przy ul. Czerkarskiej
                                          w 1975 – oddano do użytku Pałac Młodzieży przy ul. Jagiellońskiej

                                          Budowano nowe pomniki m.in. w 1963 r. odsłonięto pomnik Henryka Sienkiewicza
                                          dłuta art. rzeźb. Stanisława Horno-Popławskiego. Na Starym Rynku ustawiono
                                          Pomnik Walki i Męczeństwa oraz szereg innych.

                                          Od lat 40-stych intensywnie rozwijała się w Bydgoszczy kultura muzyczna.
                                          Już w 1946 r. zorganizowano w Bydgoszczy pierwszy w kraju Festiwal Muzyki
                                          Polskiej.
                                          Wiązało się z 600 – leciem nadania grodowi praw miejskich.

                                          Dalej powstawały kolejne jednostki :
                                          w 1945 - reaktywowanie przedwojennej Orkiestry Symfonicznej
                                          w 1953 - Pomorska Orkiestra Symfoniczna zostaje przekształcona w Państwową
                                          Filharmonię Pomorską (od XII 1957 Filharmonię Pomorską im. Ignacego Jana
                                          Paderewskiego)
                                          w 1955 - przekształcenie Państwowej Średniej Szkoły Muzycznej w Liceum Muzyczne
                                          w 1956 - utworzono Studio Operowe (koncerty w Teatrze Polskim)
                                          w 1958 - otwarcie zbudowanego w latach 1954-1958 gmachu Filharmonii Pomorskiej,
                                          głównie dzięki staraniom wieloletniego dyrektora Andrzeja Szwalbego.
                                          w 1959 - przekształcenie Studia Operowego w Teatr Muzyczny Opery i Operetki
                                          w 1962 - zorganizowanie przy Filharmonii Pomorskiej zespołu muzyki
                                          dawnej "Capella Bydgostiensis" (dzisiaj Orkiestra Kameralna)
                                          w 1963 - Opera i Operetka tworzy własną orkiestrę
                                          w 1974 – powstała bydgoska filia Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Łodzi
                                          w 1979 - filia Wyższej Szkoły Muzycznej została przekształcona na Wyższą Szkołę
                                          Muzyczną im. Feliksa Nowowiejskiego
                                          w 1979 - powstało Międzynarodowe Centrum techniki Animacji i Informacji
                                          Muzycznej Międzynarodowej Federacji "Jeunesses Musicales", przy ul. Piotra
                                          Skargi 7
                                          w 1993 - otwarcie "Białego Spichrza" na Wyspie Młyńskiej - oddziału Muzeum
                                          Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego, w którym są eksponowane wyroby
                                          artystyczne i użytkowe rzemiosła bydgoskiego na przestrzeni wieków

                                          Od lat 60-tych rozpoczęły się coroczne bydgoskie festiwale muzyczne.
                                          W 1963 r. odbył się I Festiwal M
                                          • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 21.03.05, 22:27
                                            Od lat 60-tych rozpoczęły się coroczne bydgoskie festiwale muzyczne.
                                            W 1963 r. odbył się I Festiwal Muzyki Polskiej w Filharmonii (od 1968 zmiana
                                            nazwy na Bydgoski Festiwal Muzyczny), a od 1966 odbył się I Międzynarodowy
                                            Festiwal Muzyki Dawnej Krajów Europy Środkowej i Wschodniej - Musica Antiqua
                                            Europae Orientalis (MAEO). W 1975 r. po otwarciu Pałacu Młodzieży rozpoczęły
                                            się coroczne Bydgoskie Impresje Muzyczne z udziałem zespołów z całego świata.
                                            Od lat 90-tych znacznie wzrosła liczba festiwali. W 1994 r. odbył się pierwszy
                                            Bydgoski Festiwal Operowy oraz Międzynarodowy Konkurs Młodych Pianistów "Arthur
                                            Rubinstein in memoriam".


                                            2. Instytucje kulturalne

                                            W Bydgoszczy istnieje wiele centrów kultury.

                                            FILHARMONIE
                                            * F i l h a r m o n i a P o m o r s k a im. I.J. Paderewskiego – od 1953
                                            (gmach od 1958 r.)– jedna z 19 w kraju – podlega Samorządowi Województwa.
                                            Posiada 2 sale: koncertową (920 osób) i kameralną (150 miejsc), w foyer
                                            znajduje się galeria sztuki. Sala koncertowa uznawana jest pod względem
                                            akustycznym do najlepszych w Europie, co potwierdzają opinie znanych twórców i
                                            krytyków muzycznych (m.in. J. Waldorffa). Z uwagi na fenomen akustyki, cieszy
                                            się nadzwyczajnym zainteresowaniem sławnych artystów. Nagrano tu między innymi
                                            pierwszą audiofilską płytę CD, nagrywają słynni polscy artyści jak: pianiści:
                                            Ewa Pobłocka , Wojciech Kocyan, skrzypaczka Patrycja Piekutowska,
                                            mezzosopranistka Jadwiga Teresa Stępień, zespoły m.in. Kwartet Śląski, Polska
                                            Orkiestra Kameralna Wojciecha Rajskiego i inni.
                                            Filharmonia użytkuje 2 obiekty:
                                            - gmach Fiharmonii
                                            - Pałac Mostowskich w Ostromecku (tzw „stary” pałac z XVIII w.)

                                            Zaliczana jest dziś do czołowych instytucji muzycznych w Polsce. Działalność
                                            artystyczna to koncerty symfoniczne, kameralne oraz liczne recitale
                                            najwybitniejszych wirtuozów z całego świata. W ponad 50-letniej historii
                                            odnotowane są wielkie wydarzenia artystyczne z udziałem zarówno etatowych
                                            zespołów, jak i zaproszonych gości. Bezprecedensowymi stały się koncerty
                                            światowych sław. Na bydgoskiej estradzie występowali: Artur Rubinstein,
                                            Benjamin Britten, Karol Małcużyński, Luciano Pavarotii, Shlomo Mintz, Mischa
                                            Maisky, Kevin Kenner, Kurt Masur, Kazimierz Kord, Jerzy Maksymiuk, Antoni Wit
                                            oraz wiele innych. W ostatnich latach gościły również znakomite zespoły np:
                                            Orkiestra Symfoniczna Radia BBC, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia
                                            i inne.

                                            AKADEMIA MUZYCZNA IM. FELIKSA NOWOWIEJSKIEGO – ul. Słowackiego 7
                                            Akademia jest jedną z 8 w kraju (oprócz tego 2 miasta posiadają filie akademii)
                                            Sala koncertowa Akademii Muzycznej - ul. Staszica 3

                                            OPERY
                                            * O p e r a N o v a – od 1956, w nowym gmachu od 1994 – jedna z 9 w kraju -
                                            podlega Samorządowi Województwa
                                            Użytkuje kilka obiektów:
                                            - gmach Opery (jeden z największych w Polsce, składający się z 3 kręgów)
                                            - Pomorski Dom Sztuki , ul. Gdańska 20
                                            - Teatr Kameralny – ul. Grodzka (przekazany gminie w 2004 r.)
                                            - scena letnia nad Brdą na Starym Mieście

                                            Mimo niedługiej historii, w Operze odnosiły pierwsze sukcesy i zaczynały wielką
                                            karierę uznane dziś primadonny np Barbara Zagórzanka, Bożena Betley-Sieradzka i
                                            inne, jak też śpiewacy: Józef Stępień, Florian Skulski i inni. Gościli tu
                                            najwięksi artyści operowi krajowi: np Antonina Kawecka, Teresa Żylis-Gara,
                                            Wiesław Ochman, jak też zagraniczni. Występowały tu także całe zespoły: Opery
                                            Wrocławskiej, Teatrów z Leningradu, Moskwy, Kijowa, Mińska i Fundacji
                                            Glubenkiana z Lizbony.
                                            W repertuarze bydgoskiej Opery znajdują się wielkie widowiska operowe,
                                            klasyczne operetki, interesujące realizacje baletowe oraz słynne musicale.
                                            Opera Nova zapraszana jest na liczące się imprezy muzyczne krajowe i
                                            zagraniczne. Od kilku lat bierze systematycznie udział w licznych tournées
                                            artystycznych po Niemczech, Belgii, Holandii, Malcie i Włoszech. Na scenie
                                            bydgoskiej Opery miały swe prapremiery znane musicale, opery i balety.

                                            TEATRY
                                            * T e a t r P o l s k i im. Hieronima Konieczki (gminny) – od 1949 (tradycje
                                            z XVI w.)
                                            Teatr dysponuje dwoma salami. W 2000 r. nadano teatrowi imię Hieronima
                                            Konieczki, rodowitego bydgoszczanina, zmarłego w 1994 roku, świetnego aktora i
                                            reżysera

                                            Na ogólnopolskich festiwalach w okresie powojennym zdobywał nagrody i
                                            wyróżnienia. Teatr ma swoją stałą, wierną publiczność, a wiele sezonów
                                            teatralnych należy zaliczyć do udanych. Było wiele interesujących premier, a
                                            kilkanaście przedstawień zaliczono do wydarzeń sezonu i zgłoszono na
                                            ogólnokrajowe festiwale.
                                            Obecnie Teatr jest miejscem premier teatralnych i spektakli na wysokim
                                            poziomie. Od 2002 r. jest inicjatorem jedynego w Polsce Festiwalu Prapremier.
                                            Festiwal jest konkursową prezentacją spektakli prapremierowych polskich teatrów
                                            repertuarowych.

                                            W mieście istnieją również teatry prywatne, awangardowe, amatorskie:
                                            *Teatr na barce - od lat 90-tych
                                            *Teatr "Obok"
                                            *Teatr Tańca "Gest" - prowadzony przez WOK
                                            *Teatr Lalkowy "Graba" - prowadzony przez WOK
                                            *Teatr plastyczny "Witryna" - prowadzony przez Pałac Młodzieży
                                            *Teatr słowa "Bllum" - prowadzony przez Pałac Młodzieży
                                            *Salon Młodych Twórców "Pazur" - prowadzony przez Pałac Młodzieży
                                            *Teatr Studio Czyczkowy – teatr prywatny awangardowy

                                            W mieście istnieją 2 muszle koncertowe: w Parku Ludowym im. W. Witosa i na
                                            terenie Parku Sportowego „Zawisza”

                                            MUZEA
                                            * M u z e u m O k r ę g o w e im. L.Wyczółkowskiego (gminne) – od 1923
                                            (tradycje 1880) - jedno z 26 muzeów regionalnych w kraju
                                            Użytkuje kilka obiektów
                                            - Budynek główny - Gdańska 4
                                            - Spichrze - ul. Grodzka 7, 9, 11 (od 1964)
                                            - Biały Spichlerz – Wyspa Młyńska, ul.Mennica 1, ekspozycja „Rzemiosło
                                            Bydgoskie”
                                            - Czerwony Spichlerz - Wyspa Młyńska, ul. Mennica 8a
                                            - Dom na Wyspie Młyńskiej - ul. Mennica 7
                                            - Dom na Wyspie Młyńskiej - ul. Mennica 8
                                            - Dom na Wyspie Młyńskiej

                                            Od początków swego istnienia Muzeum gromadzi przede wszystkim zabytki z terenu
                                            Bydgoszczy i okolic. W okresie międzywojennym powstał nowy dział - sztuki
                                            polskiej (malarstwa, rzeźby i grafiki). Posiada bogate kolekcje rzemiosła
                                            artystycznego polskiego i europejskiego, w tym wyrobów z cyny z XII-XX w.,
                                            porcelany, fajansu i kafli z XVI-XX w., zegarów itp; liczący około 40 000 zbiór
                                            monet; dzieła sztuki ludowej z regionów etnograficznych Pałuk, Kociewia i
                                            Kaszub. Jednakże wyjątkowe miejsce na mapie muzealnej Polski zajmuje Muzeum
                                            dzięki posiadaniu spuścizny po Leonie Wyczółkowskim (1852-1936), malarzu i
                                            grafiku, którego twórczość zaliczana jest do najbardziej znaczących zjawisk
                                            artystycznych w sztuce polskiej przełomu XIX i XX w (700 dzieł). Gromadzone są
                                            też obrazy, rysunki, grafiki oraz rzeźby z XIX i początku XX w., a zwłaszcza
                                            prace artystów polskich powstałe po 1945, które obecnie tworzą Galerię
                                            Współczesnego Malarstwa Polskiego, uważaną za jedną z najbardziej
                                            reprezentatywnych w kraju (2000 dzieł).
                                            Poza tym Muzeum organizuje odczyty, prelekcje, konkursy, lekcje muzealne,
                                            spotkania z twórcami, projekcje filmowe i wideo.
                                            Prezentowane dziedziny sztuki: malarstwo, rzeźba, sztuka obiektu, instalacja,
                                            performance, sztuka wideo, multimedia, grafika, rysunek, fotografia.
                                            W siedzibie głównej (budynku XVII-wiecznego klasztoru) prezentowane są zbiory
                                            działu sztuki i działu biograficznego Leona Wyczółkowskiego. Poza tym wystawy
                                            organizowane są w dwóch zabytkowych spichrzach na Wyspie Młyńskiej: w tzw.
                                            Czerwonym Spichrzu - sztuki współczesnej; w "Białym Spichrzu" przy ul. Mennica
                                            2 - archeologiczne, numizmatyczne i etnograficzne oraz stała ekspozycja
                                            rzemiosła cechowego i artystycznego.

                                            * Pomorskie Muzeum Wojskowe
                                            Jest jedynym w kraju muzeum wojskowym specjalizującym się w dokumentowaniu
                                            najnowszej (XIX – XX w.) polskiej historii wojskowej. Instytucja posiada
                                            plenerową ekspozycję broni i sprzętu wojskowego oraz bibliotekę naukow
                                            • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 21.03.05, 22:29
                                              * Pomorskie Muzeum Wojskowe
                                              Jest jedynym w kraju muzeum wojskowym specjalizującym się w dokumentowaniu
                                              najnowszej (XIX – XX w.) polskiej historii wojskowej. Instytucja posiada
                                              plenerową ekspozycję broni i sprzętu wojskowego oraz bibliotekę naukową liczącą
                                              5.888 woluminów.

                                              * Muzeum Dyplomacji i Uchodźstwa Polskiego - ul. Berwińskiego 4
                                              * Muzeum Farmacji przy Aptece "Pod Łabędziem" - ul. Gdańska 5
                                              * Muzeum Oświaty - ul. Mari Curie-Skłodowskiej 4
                                              * Ośrodek Muzealny Bydgoskiego Węzła Kolejowego ul. Zygmunta Augusta 7

                                              * Muzeum Misyjne – Zgromadzenie Ducha Świętego, ul. Jana Pawła II 117
                                              * Muzeum Fotografii przy Wyższej Szkole Gospodarki – ul. Garbary 2
                                              * Muzeum fonografii – ul. Gdańśka 12
                                              * Muzeum-wystawa dawnego sprzętu rolniczego z XIX w. – w zajeździe Stopka k.
                                              Koronowa

                                              ORKIESTRY
                                              *Orkiestra S y m f o n i c z n a Filharmonii Pomorskiej – od 1936 – jedna z
                                              23 w kraju
                                              Orkiestrą kierowało wielu wybitnych mistrzów batuty. Zespół osiągnął wysoką
                                              pozycję, czego dowodem są liczne koncerty z wysokiej klasy dyrygentami np:
                                              Kazimierzem Kordem, Jerzym Maksymiukiem, Krzysztofem Pendereckim, Witoldem
                                              Lutosławskim.
                                              Ma za sobą liczne podróże koncertowe za granicą. Zespół stale bierze udział w
                                              festiwalach organizowanych przez Filharmonię Pomorską.
                                              Mając do dyspozycji wspaniałą salę koncertową, dokonała wielu nagrań wydawanych
                                              następnie na płytach. Rejestracji dokonano dla Polskich Nagrań, Veritonu oraz
                                              licznych firm. Szczególne miejsce w programach koncertowych zajmuje promocja
                                              muzyki polskiej. Na zamówienie pisało swoje dzieła wielu znanych kompozytorów
                                              np Wojciech Kilar, Henryk Mikołaj Górecki i inni.

                                              *Orkiestra K a m e r a l n a Capella Bydgostiensis – od 1962 r. – jedna z 10 w
                                              kraju
                                              Zaliczana do czołowych polskich orkiestr kameralnych. Jest etatowym zespołem
                                              Filharmonii Pomorskiej. Orkiestra występuje regularnie (grając każdego roku
                                              około 40 koncertów) na najbardziej znaczących estradach Polski i Europy, w
                                              takich prestiżowych salach jak: Filharmonia Narodowa w Warszawie,
                                              Konserwatorium im. Piotra Czajkowskiego w Moskwie, Schauspielhaus w Berlinie,
                                              Schloss Mirabell w Salzburgu, Pałac Królewski w Sztokholmie, El Escorial w
                                              Hiszpanii, w sali Radia Holenderskiego w Utrechcie, na Zamku Królewskim w
                                              Warszawie, w Auli Leopoldinum we Wrocławiu oraz Filharmonii Lwowskiej i innych.
                                              Orkiestra dokonała wielu nagrań płytowych dla wytwórni polskich, holenderskich,
                                              hiszpańskich, a także nagrań radiowych i telewizyjnych

                                              *Orkiestra S y m f o n i c z n a Akademii Muzycznej – od 1976
                                              Tworzą ją studenci Wydziału Instrumentalnego. Uczestniczyła w wielu
                                              międzynarodowych konkursach i koncertach.

                                              Inne orkiestry to:
                                              *Orkiestra Reprezentacyjna Pomorskiego Okręgu Wojskowego (jedna z 8 w kraju)
                                              *Orkiestra Zespołu szkół Mechanicznych nr 1 w Bydgoszczy
                                              *Orkiestra Zespołu Szkół Elektronicznych w Bydgoszczy
                                              *Orkiestra Zespołu szkół Budowlanych w Bydgoszczy
                                              *Orkiestra Big - Band Pałacu Młodzieży w Bydgoszczy
                                              *Orkiestra Muzyków Bydgoskich "EMBAND"
                                              ...oraz wiele innych niezrzeszonych

                                              CHÓRY
                                              *Chór a k a d e m i c k i Akademii Muzycznej – od 1975
                                              W skład zespołu wchodzą studenci wydziałów: Kompozycji i Teorii Muzyki,
                                              Dyrygentury Chóralnej i Edukacji Muzycznej oraz Wydziału Instrumentalnego. W
                                              repertuarze znajdują się zarówno drobne utwory chóralne, jak i wielkie dzieła
                                              chóralne a cappella i dzieła wokalno-instrumentalne takie jak: W. A. Mozarta
                                              Requiem, Msza Koronacyjna, Wielka Msza c-moll i Nieszpory uroczyste, F.
                                              Nowowiejskiego Missa pro Pace i Psalm 136 - Ojczyzna, K. Pendereckiego Pasja wg
                                              św. Łukasza.

                                              *Chór k a m e r a l n y Akademii Muzycznej – od 1986
                                              Chór występował zarówno w Bydgoszczy, jak i w wielu miejscowościach województwa
                                              bydgoskiego, kraju i za granicą. Brał udział w krajowych oraz międzynarodowych
                                              festiwalach i konkursach chóralnych. Zdobył wiele nagród krajowych i
                                              zagranicznych. W repertuarze chóru znajdują się utwory a cappella renesansu,
                                              baroku, romantyzmu i XX wieku, kompozytorów polskich i europejskich oraz dzieła
                                              wokalno-instrumentalne znanych kompozytorów.

                                              Inne:
                                              *Bydgoski Chór Konkatedralny
                                              *Chór Mieszany "FORDONIA"
                                              *Chór Żeński Serioso-Giocoso IX Liceum Ogólnokształcącego
                                              *Towarzystwo Śpiewu "Halka" w Bydgoszczy
                                              *Stowarzyszenie Śpiewacze Męski Chór "Hasło"
                                              *Chór Mieszany "Dzwon" w Bydgoszczy
                                              *Chór mieszany "Harmonia" w Bydgoszczy
                                              *Chór Akademicki Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
                                              *Zespół Pieśni Dawnej Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
                                              *Zespół Pieśni Dawnej "FRESCA VOCE" Młodzieżowego Domu Kultury Nr 5
                                              *Chór Akademicki Akademii Techniczno-Rolniczej w Bydgoszczy
                                              *Chór Akademicki Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy
                                              ...oraz wiele innych m.in. parafialnych i zakładowych

                                              GALERIE SZTUKI
                                              * B i u r o W y s t a w A r t y s t y c z n y c h Salon Sztuki Współczesnej
                                              (gminne) – od 1970 r.
                                              Prezentowana jest tu każda dyscyplina sztuki współczesnej autorów środowiska
                                              bydgoskiego, z kraju oraz z zagranicy. W celu promocji twórców bydgoskich BWA
                                              organizuje wystawy w innych ośrodkach polskich oraz za granicą np. w Wilnie,
                                              Rumunii, Danii, Francji. Prezentowane są: malarstwo, grafika, rzeźba, tkanina,
                                              fotografia, instalacja, sztuka wideo, performance.

                                              *Galeria Autorska Jana Kaji i Jacka Solińskiego - ul. Chocimska 5 – od 1979 r.
                                              Przez 20 lat działalności zorganizowano około 400 wystaw, pokazów, instalacji i
                                              spotkań autorskich, organizowano wykłady odczyty. Galeria prowadzi również
                                              działalność wydawniczą. Do tej pory ukazało się około 100 wydawnictw.
                                              Prezentowane są: malarstwo, grafika, instalacje, rzeźba, tkanina, fotografia.

                                              *Galeria „Kantorek” - ul. Gdańska 3 – od 1990 r.
                                              Zajmuje się sprzedażą i wystawiennictwem polskiej sztuki współczesnej. Ma
                                              zasięg ogólnopolski z naciskiem na promocję środowiska bydgoskiego oraz
                                              promocję wybranych artystów najmłodszego pokolenia. Wystawy organizowane są raz
                                              w miesiącu i trwają 10 dni. Prezentowane są: malarstwo, rzeźba, rysunek,
                                              grafika, biżuteria.

                                              *Stowarzyszenie Artystyczne "Wieża Ciśnień" – Filarecka 1
                                              Grupa zrzeszająca artystów, historyków sztuki, krytyków i inne osoby
                                              zainteresowane kształtowaniem współczesnego życia artystycznego. Siedzibą jest
                                              zabytkowa, neogotycka wieża ciśnień. Jest miejscem spotkań twórców i
                                              publiczności, miejscem dyskusji nad granicami sztuki.

                                              *Galeria „85” - ul. Gdańska 17
                                              Należy do bydgoskiego oddziału Związku Polskich Artystów Plastyków. Łączy
                                              komercyjną działalność sprzedażną z organizowaniem wystaw i wernisaży
                                              prezentujących twórczość członków związku.

                                              *Galeria „Alix” - ul. Jezuicka 26
                                              Galeria komercyjna oferująca w sprzedaży szeroką gamę dzieł sztuki. Od
                                              malarstwa, poprzez rzeźbę, szkło i ceramikę, biżuterię artystyczną po tkaninę
                                              artystyczną. Jedna z czołowych komercyjnych galerii w mieście.

                                              *Galeria „Non Fere” - ul. W. Pola 1
                                              Działa na zasadach niekomercyjnych przy II Społecznym Liceum Ogólnokształcącym.
                                              Bardzo ciekawy jest program działania galerii, prezentującej prace największych
                                              polskich plastyków.

                                              *Galeria Szkła Polskiego - ul. Długa 39
                                              Oferuje w sprzedaży szeroki wybór: szkła artystycznego oraz użytkowego,
                                              grafiki, obrazów, biżuterii, plastyki użytkowej z różnych dziedzin, upominków i
                                              pamiątek, rękodzieła artystycznego.

                                              *Galeria Sztuki Ludowej i Nieprofesjonalnej - Stary Rynek
                                              Prowadzona przez Wojewódzki Ośrodek Kultury. Prowadzi sprzedaż dzieł sztuki
                                              zgodną z profilem swojej działalności oraz działalność edukacyjną i
                                              popularyzatorską.

                                              *Galeria „W Bramie” - ul. Gdańska 27
                                              Galeria komercyjna oferująca do sprzedaży dzieła sztuki oraz plastykę użytkową
                                              z różnych dziedzin.

                                              Inne:
                                              *Galeria "Antyki przy Farnej" - Farna
                                              *Salon "DESA"- ul. Gdańska 12
                                              • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 21.03.05, 22:30
                                                Inne:
                                                *Galeria "Antyki przy Farnej" - Farna
                                                *Salon "DESA"- ul. Gdańska 12
                                                *Galeria MDK przy Młodzieżowym Domu Kultury nr 1- ul. Baczyńskiego 3
                                                *Galeria “Nad Brdą” (przy Wyższej Szkole Gospodarki) - ul. Garbary 2
                                                *Galeria Podróżnika przy Reg. Pracowni Krajoznawczej PTTK "Szlak Brdy" -
                                                Gdańska 18
                                                *Salon Wydawnictw Artystycznych s.c. - ul. Gdańska 35
                                                *Galeria "Art Galery" - ul. Gdańska 42
                                                *Galeria Sztuki "Impresja" - Fordońska 333
                                                *Galeria "Pałac" - Pałac Młodzieży Jagiellońska 27
                                                *Galeria "Zacisze" - Kujawsko-Pomorskie Centrum Edukacji Ekologicznej
                                                *Galeria "Za kratą" - Gdańska 22
                                                *Galeria M.R. Puchowskich - Długa 24
                                                *Galeria "Galeria" - ul. 3 Maja 18
                                                *Galeria i nie tylko - Jezuicka 24
                                                *Galeria ubioru - Jezuicka 20-22
                                                *Galeria Sztuki TRAKT - ul. Jagiellońska 69
                                                *Galeria na Krańcu - ZSCh ul. I. Łukasiewicza 3
                                                *Galeria „BRDA” - hotel „BRDA” ul. Warszawska
                                                *Salon Sztuki Styl-Art
                                                *Galeria foyer Filharmonii Pomorskiej

                                                DOMY KULTURY
                                                * W o j e w ó d z k i O ś r o d e k K u l t u r y (Pl. Kościeleckich) –
                                                podlega Samorządowi Województwa
                                                Powstał w 1955 r. Prowadzi m. in. teatry tańca, teatr lalkowy, zespoły wokalne,
                                                galerię, centrum informacji kulturalnej, pracownie tematyczne, kluby
                                                amatorskie, Uniwersytet III Wieku, wydaje Kwartalnik Artystyczny)

                                                * M i e j s k i O ś r o d e k K u l t u r y - ul. Batorego 1/3
                                                Osrodek użytkuje m.in.
                                                - kawiarnię artystyczną „Węgliszek”
                                                - Zespół Pałacowo – Parkowy w Ostromecku
                                                - muszlę koncertową w Parku im. W.Witosa, gdzie w sezonie co tydzień
                                                organizowane są koncerty w ramach „Bydgoskiego Lata Artystycznego”

                                                * P a ł a c M ł o d z i e ż y (od 1975)
                                                Posiada basen, kino, halę sportową oraz kilkadziesiąt pracowni i ognisk, które
                                                niemal w pełni zapewniają rozwijanie zainteresowań dzieci i młodzieży – ok. 100
                                                pracowni tematycznych, zespołów muzycznych, wokalnych, sportowych, chórów,
                                                zespołów, kół zainteresowań, teatrów amatorskich, dziecięcych akademii sztuki,
                                                klubów filmowych, dziennikarskich, zajęć psychoruchowych, wolontariatu,
                                                pracowni językowych

                                                * Centrum Kultury Katolickiej „W i a t r a k” - ul. Bołtucia 5
                                                Obejmuje stałymi formami zajęć ponad 2000 uczestników miesięcznie. Działa 36
                                                sekcji i kół zainteresowań, m. in. nauka języków: angielskiego i niemieckiego,
                                                kurs tańca towarzyskiego i nowoczesnego, koło dziennikarskie, teatralne,
                                                sekcje: szachowa, piłki nożnej, muzyczna, plastyczna. W formach okazjonalnych
                                                (np. koncerty, wystawy, festyny, konkursy, obozy letnie i zimowe) "Wiatrak"
                                                obejmuje kilka tysięcy dzieci i młodzieży. Obecnie w budowie Dom Jubileuszowy,
                                                w którym znajdzie się Katolickie Centrum Kultury m.in. z salą kinową i
                                                teatralną.

                                                * Ognisko Artystyczne im. F. Nowowiejskiego– ul. Marcinkowskiego 14 (I piętro)
                                                * Kawiarnia artystyczna „Węgliszek” – róg Batorego Stary Rynek
                                                * Zespół Pałacowo – Parkowy w Ostromecku – 18 km od centrum Bydgoszczy
                                                * Klub Środowisk Twórczych - ul. Batorego 1/3 (I piętro)
                                                * Młodzieżowy Dom Kultury nr 1, ul. K.K. Baczyńskiego 3
                                                * Młodzieżowy Dom Kultury nr 2 im. Henryka Jordana, ul. Leszczyńskiego 42
                                                * Młodzieżowy Dom Kultury nr 3, ul. Gałczyńskiego 23
                                                * Młodzieżowy Dom Kultury nr 4, ul. Dworcowa 82
                                                * Młodzieżowy Dom Kultury nr 5, ul. Krysiewiczowej 8
                                                * Dom Kultury "Orion", ul. 16 Pułku Ułanów Wlkp. 1
                                                * Osiedlowy Dom Kultury „Heros” - ul. Marcinkowskiego 14,
                                                * Osiedlowy Dom Kultury „Modraczek” - ul. Ogrody 15
                                                * Klub „Arka” – ul. Konopnickiej (Szwederowo)
                                                * Klub SPIN - ul. Kaliskiego 12
                                                * Fordońska Sala widowiskowa - ul. Piwnika Ponurego
                                                * Klub Garnizonowy LOTNIK - ul. Szubińska
                                                * Klub Pomorskiego Okręgu Wojskowego – ul. Ogińskiego
                                                * Fundacja Kultury YAKIZA – kultura i sztuka alternatywna

                                                KINA
                                                * Multikino 12 sal (zbud. 2001)
                                                * Kino „Adria” – kino studyjne, używane również jako miejsce różnorodnych
                                                imprez kulturalnych i sportowych
                                                * Kino „Pomorzanin” (ul. Gdańska) i „Polonia” (ul. Markwarta) – wykorzystywane
                                                okazyjnie
                                                * Kinoteatr – ul. Dwernickiego – wykorzystywany przez Dyskusyjny Klub
                                                Filmowy „Mozaika”
                                                * Kino “Mózg” – Gdańska 10
                                                * Kino Pałacu Młodzieży – Jagiellońska 27
                                                * Kino Letnie - Leśny Park Kultury i Wypoczynku (w sezonie)
                                                * Multipleks w Centrum Handlowym „Focus Park” – w budowie (2006)

                                                • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 21.03.05, 22:31
                                                  BIBLIOTEKI
                                                  * Biblioteka Publiczna Wojewódzka i Miejska – od 1920 (tradycje 1905) – podlega
                                                  Samorządowi Województwa.
                                                  Wraz z 36 oddziałami, posiada 400 tys. woluminów, w księgozbiorze znajdują się
                                                  m.in.: w znacznej części zachowana biblioteka byłego zakonu bernardynów
                                                  bydgoskich, kolekcja dyplomantów - rękopisów i autografów polskich z XV-XIX
                                                  wieku oraz liczne druki niemieckie.

                                                  Inne biblioteki to:
                                                  - Biblioteka Publiczna Wojewódzka i Miejska Filia dla dzieci
                                                  - Centralna Biblioteka Rolnicza
                                                  - Pedagogiczna Wojewódzka - podlega Samorządowi Województwa
                                                  - Biblioteka Główna Akademii Bydgoskiej
                                                  - Biblioteka Główna Akademii Techniczno-Rolniczej
                                                  - Biblioteka Główna Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy
                                                  - Biblioteka Izby Pamięci Adama Grzymały Siedleckiego
                                                  - Biblioteka Klubu Pomorskiego Okręgu Wojskowego
                                                  - Biblioteka Prymasowego Instytutu Kultury Chrześcijańskiej - ul. Farna 10
                                                  ...oraz kilkadziesiąt filii rozrzuconych na osiedlach i bibliotek zakładowych

                                                  KLUBY MUZYCZNE (niektóre):
                                                  * Mózg - ul. Gdańska 10 – od 1994
                                                  Promuje sztukę współczesną. W budynku o powierzchni około 800 m2 mieści się
                                                  sala koncertowa oraz wystawiennicza, studio nagraniowe, pracownie plastyczne,
                                                  pokoje gościnne oraz pub. Osoby prowadzące klub to czynni artyści. Przez scenę
                                                  i galerie "Mózgu" przewinęło się kilkuset muzyków, performerów, malarzy,
                                                  fotografików z całego świata. Odbyło się tez kilka przedstawień teatralnych
                                                  oraz kilkadziesiąt projekcji filmowych.
                                                  "Mózg" otwarty jest zawsze na sztukę "czysta", to znaczy pozbawiona obciążeń
                                                  koniunkturalnych wynikających z aktualnie panującej mody.

                                                  * Sonobar - ul.Chodkiewicza 19
                                                  Miejsce łączące w harmonii elegancką kawiarnię, klub muzyczny oraz strefę
                                                  relaksu. Prezentuje najnowsze trendy w muzyce klubowej oraz ambitną muzykę
                                                  taneczną (house, latino, nu-jazz)

                                                  *Wiatraczek - ul. Podolska 15
                                                  Jest nastawiony na dobrą muzykę rockową. Odbywają się tam koncerty znanych i
                                                  undergroundowych zespołów polskich i zagranicznych (np Kat, Kobranocka,
                                                  Analogs, Lost Soul, Grammatik).

                                                  * Klub Jazzowy Eljazz – ul. Kręta 3 – od 1994
                                                  Powstał z inicjatywy znanego jazzmana, band leadera i działacza kulturalnego
                                                  Józefa Eliasza. Posiada ściśle określony profil jazzowy.

                                                  *Kuźnia - ul.Gdańska 67 - 3 sale o odmiennym wystroju i klimatach muzycznych
                                                  *Klub Studencki TRIP - ul. Św. Floriana 22 - muzyka: pop, rock, r-n-b, latino
                                                  *Barka Club - Rybi Rynek 3
                                                  *Medyk - ul. Zaułek 3 - Gra ulubioną muzykę wszystkich pokoleń.
                                                  *Hysteria - Dworcowa 13 - Nastawiony na muzykę techno.
                                                  *ZOOdiak - ul.Marcinkowskiego - Klub taneczny
                                                  *Zentrum - ul.Dworcowa - Elitarny klub muzyczny
                                                  *Klub "Gong" - ul. Toruńska 20 – „undergroundowe” zabarwienie
                                                  *Kredens Pub – ciekawe wnętrza i klimat
                                                  *Klub Absynt - ul. Przesmyk 1 - należy do najbardziej niepowtarzalnych
                                                  *Pub Blue Angel - ul. Długa 16 - koncerty cykliczne, czwartki studenckie
                                                  *Klub Studencki Spin - Ul. Kaliskiego 12 – od 1978 - kuźnia kultury studenckiej

                                                  CENTRUM INFORMACJI KULTURALNEJ

                                                  W Bydgoszczy działa ok. 50 stowarzyszeń kulturalnych o bardzo szerokim zakresie
                                                  działania, począwszy od popularyzacji i upowszechniania określonych dziedzin
                                                  sztuki, poprzez towarzystwa zajmujące się promocją wartości kulturalnych miasta
                                                  i regionu, po towarzystwa skupiające przedstawicieli środowisk twórczych.
                                                  Kilka ważniejszych to:
                                                  - Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy - ul. Jezuicka 4
                                                  - Towarzystwo Muzyczne im. Ignacego Jana Paderewskiego - ul. ks. Piotra Skargi 7
                                                  - Towarzystwo Operowe im. prof. Felicji Krysiewiczowej - ul. Gdańska 20
                                                  - Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Francuskiej - ul. Jagiellońska 2 (IIIp.)
                                                  - Towarzystwo Polsko-Niemieckie - ul. Czartoryskiego 19
                                                  ...i wiele innych, których nie sposób wymieniać

                                                  3. Bydgoscy artyści:

                                                  W Bydgoszczy jest wielu artystów, niekiedy znanych w kraju.
                                                  Poniżej przedstawiono pojedynczych przedstawicieli z każdego gatunku kultury.

                                                  Artyści fotograficy: Marek Rutkowski – prowadzi najbardziej finezyjne studio
                                                  fotograficzne w Bydgoszczy, Agnieszka Kołcon, Adam Rzepliński
                                                  Artyści malarze: Jerzy Puciata, Anna Rona – bierze udział w wielu wystawach
                                                  krajowych i zagranicznych, Janusz Kochanowski
                                                  Artyści sztuki użytkowej: Stanisław Lejkowski
                                                  Artyści rzeźbiarze: Aleksander Dętkoś – znany artysta w Europie
                                                  Artyści kompozytorzy: Piotr Salaber
                                                  Artyści performance: Wojciech Kowalczyk
                                                  Artyści filmowcy: Maciej Cuske
                                                  Zespoły muzyczne: Ptaky, Adam Rzepliński. Takie Trio
                                                  Artyści-wokaliści: Lech Lutogniewski, Maciej Puto, Grażyna Nita
                                                  ..i wielu innych, których nie ma miejsca wymieniać

                                                  • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 21.03.05, 22:32
                                                    4. Bydgoszcz słynie z kultury muzycznej

                                                    Bydgoszcz muzyką stoi – takie twierdzenie staje się rzeczywostością począwszy
                                                    od lat 50-tych, gdy zbudowano filharmonię. Bydgoska opera jest jedną z
                                                    największych i najnowocześniejszych w kraju, a filharmonia słynie z doskonałej
                                                    akustyki (zachwycał się nią śp. J. Waldorff). Na terenie miasta cała dzielnica
                                                    staromiejska nazywa się „muzyczną” z powodu nagromadzenia obiektów służących
                                                    kulturze i rozbrzmiewającej codziennie, słyszanej przez przechodniów muzyce.
                                                    Jedynie 6 miast w kraju może pochwalić się podobnie rozwiniętą infrastrukturą.
                                                    Dzięki znakomitej bazie oraz aktywnej działalności placówek kulturalnych
                                                    Bydgoszcz urasta do rangi piątej metropolii muzycznej w kraju. W Bydgoszczy
                                                    organizowane są głośne w całej Polsce festiwale muzyczne i operowe, z udziałem
                                                    światowych sław. Działa prężne Bydgoskie Towarzystwo Muzyczne i Operowe,
                                                    jedyna w regionie uczelnia artystyczna: Akademia Muzyczna, duży Państwowy
                                                    Zespół Szkół Muzycznych, liczne szkoły prywatne np muzykologii, awangardowe
                                                    kluby muzyczne.
                                                    Koncerty uświetniają 2 orkiestry symfoniczne: Filharmonii Pomorskiej i Akademii
                                                    Muzycznej oraz kameralna Capella Bydgostiensis. Funkcjonują liczne orkiestry
                                                    prywatne i liczne chóry. Organizowane są festiwale muzyki rozrywkowej: jazzowe,
                                                    bluesowe, awangardowe.
                                                    Po ukończeniu Opery co nastąpi w ciągu kilku lat, powstanie scena letnia pod
                                                    gołym niebem (z widokiem na katedrę i Stare Miasto), co umożliwi organizowanie
                                                    plenerowych koncertów letnich. Istnieją też projekty utworzenia w Bydgoszczy
                                                    teatru muzycznego.

                                                    W mieście rozwija się również kultura teatralna, filmowa i innych dziedzin,
                                                    czego wyrazem są liczne festiwale, wystawy, imprezy klubowe i masowe.

                                                  • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 21.03.05, 22:33
                                                    5. Imprezy i festiwale kulturalne

                                                    W Bydgoszczy organizowane są festiwale i imprezy muzyczne, teatralne, filmowe i
                                                    inne.
                                                    Można doliczyć się ok. 20 imprez międzynarodowych i ogólnopolskich oraz 60
                                                    regionalnych i ponadregionalnych.
                                                    Najważniejsi organizatorzy imprez kulturalnych to: Opera Nova, Filharmonia
                                                    Pomorska, Teatr Polski, Wojewódzki Ośrodek Kultury, Miejski Ośrodek Kultury,
                                                    Akademia Muzyczna, Medyczna, Pałac Młodzieży, Biuro Wystaw Artystycznych,
                                                    Muzeum Okręgowe, Bydgoskie Towarzystwo Muzyczne, Towarzystwo Przyjaźni Polsko-
                                                    Francuskiej, Stowarzyszenie Jazzowe, fundacja sztuki ”Art.-House”, Teatr
                                                    Plastyczny „Witryna”, klub „Mózg”, Adria, LKPiW i wiele innych.

                                                    Najważniejsza i najlepiej rozwinięta jest kultura m u z y c z n a.
                                                    W Bydgoszczy odbywają się znane w kraju festiwale muzyczne np.
                                                    *Musica Antiqua Europae Orientalis”(co 3 lata) – org. Fiharmonia Pomorska
                                                    *Bydgoski Festiwal Muzyczny (wrzesień) – org. Filharmonia Pomorska
                                                    *Bydgoski Festiwal Operowy (kwiecień-maj) – org. Opera Nova
                                                    *Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. I.J. Paderewskiego (listopad) – org.
                                                    Filharmonia Pomorska i Towarzystwo Muzyczne w Bydgoszczy
                                                    *Międzynarodowy Konkurs Młodych Pianistów Artur Rubinstein in memoriam
                                                    (kwiecień) - org. Państwowy Zespół Szkół Muzycznych
                                                    *Bydgoskie Impresje Muzyczne (lipiec)- org. Pałac Młodzieży, spotkania zespołów
                                                    muzyczno-tanecznych z całego świata, występy na Starym Mieście
                                                    *Ogólnopolski Konkurs Chórów a Capella Dzieci i Młodzieży (kwiecień)- od 23 lat
                                                    najbardziej masowa impreza muzyczna w Polsce organizowana przez pałac
                                                    Młodzieży, przejęta w 1988 r. z Warszawy
                                                    *Ogólnopolski Festiwal Młodych Organistów i Wokalistów – org. Akademia Muzyczna
                                                    *Festiwal Laureatów Konkursów Muzycznych – org. Akademia Muzyczna z
                                                    Mazowieckim Centrum Kultury i Sztuki
                                                    *Ogólnopolski Konkurs Młodych Instrumentalistów (maj) – org. WOK
                                                    *Bydgoski Festiwal Jazzowy (październik) – org. Akademia Muzyczna, MOK,
                                                    Stowarzyszenie Jazzowe „Eljazz”
                                                    *Międzynarodowe Spotkania Chóralne "Arti et Amicitate" – org. Akademia Muzyczna
                                                    *Ogólnopolskie Spotkania Chórów Męskich
                                                    *Polski Konkurs Wokalny im. I. J. Paderewskiego – org. Akademia Muzyczna
                                                    *Studencki Festiwal Pianistyczny Forte Piano (maj)
                                                    *Bydgoszcz Harmonica Miting (sierpień) - organizowany przez MOK
                                                    *Bydgoski Festiwal Bluesowy - organizowany przez WOK
                                                    *Ogólnopolski Festiwal Interpretacji Piosenki Aktorskiej (kwiecień)-
                                                    organizowany przez Pałac Młodzieży
                                                    *Festiwal "Muzyka z Mózgu" - organizowany przez klub „Mózg”
                                                    *Festiwalowe Spotkania Muzyczne - organizowany przez Filharmonię Pomorską
                                                    *Międzynarodowy Dzień Muzyki - organizowany przez Filharmonię Pomorską
                                                    *Przegląd Amatorskich Zespołów Muzycznych "MuzycznyOgród" (czerwiec-wrzesień) –
                                                    org. przez WOK
                                                    *Bydgoskie Wtorki Muzyczne – organizowane co tydzień przez Akademię Muzyczną
                                                    *Czwartkowe Koncerty Organowe - organizowane co tydzień przez Akademię Muzyczną
                                                    *Poranki Muzyczne dla dzieci niepełnosprawnych - organizowane przez Akademię
                                                    Muzyczną we współpracy z Polskim Towarzystwem Walki z Kalectwem Oddział w
                                                    Bydgoszczy
                                                    *Konkurs Orkiestr Dętych o puchar Marszałka Województwa K-P
                                                    *Konkurs na Fugę - organizowany przez Akademię Muzyczną dla studentów
                                                    *Bydgoskie Artystyczne Lato (kwiecień-wrzesień) – cotygodniowe występy
                                                    regionalnych zespołów kulturalnych w amfiteatrze parku im. Witosa organizowane
                                                    przez MOK
                                                    *Ogólnopolski Festiwal Interpretacji Piosenki Aktorskiej (kwiecień)-
                                                    organizowany przez Pałac Młodzieży
                                                    *Studenckie Warsztaty Operowe - organizowane przez Akademię Muzyczną
                                                    *Coroczny Koncert Józefa Szurka in memoriam
                                                    *Ogólnopolskie Konkursy Pieśni Pasyjnej
                                                    i inne ...

                                                    Kultura t e a t r a l n a również się rozwija, czego wyrazem jest
                                                    organizowany od 2002 r. jedyny w Polsce Festiwal Teatralny Prapremier
                                                    (wrzesień), czy też Międzynarodowy Miting Teatralny (maj)
                                                    Oprócz teatru państwowego utrzymywanego przez władze miejskie, w Bydgoszczy
                                                    znajduje się również kilka teatrów amatorskich.

                                                    Imprezy i festiwale f i l m o w e również są w Bydgoszczy obecne np:
                                                    *Ogólnopolski Festiwal Reportażu i Dokumentu Telewizyjnego „Camera Obscura”
                                                    (listopad) – organizowany przez fundację sztuki ART-House
                                                    *Jesienne Spotkania Filmowe Dyskusyjnego Klubu Filmowego "Mozaika”
                                                    *Ogólnopolskie Seminarium Filmowe
                                                    *Wojewódzki Przegląd Amatorskich filmów krótkometrażowych
                                                    *Wczesne wieczory filmowe - przegląd filmów niezależnych – org. klub „Mózg”
                                                    *Młode Kino Europejskie – festiwal toruński odbywany czasem równolegle w
                                                    Bydgoszczy

                                                    Z uwagi na Multikino obecne w Bydgoszczy od 2001 r., oferta filmów jest
                                                    największa w regionie. Kilka kin studyjnych oferuje bardziej ambitne dzieła
                                                    np „Adria”, kino klubu „Mózg”, czy kino Pałacu Młodzieży. W lecie organizowane
                                                    jest samochodowe kino letnie w Parku w Myślęcinku.

                                                    Bydgoska kultura k l u b o w a stoi na niezłym poziomie. Szczególnie wyróżnia
                                                    się klub „Mózg”, którego renoma jest ogólnopolska.

                                                    Malarstwo, fotografia, plastyka, sztuka użytkowa, performance wyrażają się w
                                                    wielu wystawach prezentowanych przez około 30 galerii bydgoskich. Szczególne
                                                    znaczenie ma Biuro Wystaw Artystycznych oraz Muzeum Okręgowe im. L.
                                                    Wyczółkowskiego.
                                                    Do niektórych corocznych festiwali, konkursów należą:
                                                    *Ogólnopolski Konkurs Malarski im. Teofila Ociepki - organizowany przez WOK
                                                    (Czerwony Spichrz)
                                                    *Ogólnopolski Konkurs Poezji i Prozy Francuskiej - organizowany przez
                                                    Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Francuskiej w Pałacu Młodzieży
                                                    *Biennale Fotografii Bydgoskiej (wrzesień) - organizowany przez BWA
                                                    *Noc Kulturalna - Performance Act
                                                    *Biennale Plastyki Bydgoskiej - organizowane przez BWA
                                                    *Dni Kultury Baroku
                                                    *Ogólnopolski plener rzeźbiarski w Myślęcinku
                                                    *Regionalna Olimpiada Artystyczna
                                                    *Coroczny Przegląd Fotografii Bydgoskiej
                                                    *Coroczna wystawa ZPAP
                                                    *Wojewódzki Konkurs Plastyczny dla instruktorów plastyki „Prezentacje” –
                                                    organizowany przez WOK
                                                    *Ogólnopolskie Konfrontacje Zespołów Tanecznych - organizowane przez WOK
                                                    *Ogólnopolski Przegląd Artystycznego Ruchu Seniorów ARS - organizowany przez WOK
                                                    *Turniej recytatorski „Strofka” - organizowany przez WOK
                                                    *Ogólnopolski Konkurs Poezji i Prozy „Na wschód od Bugu” - organizowany przez
                                                    WOK
                                                    *Wojewódzki Przegląd Plastycznej Twórczości Dziecka „Kameleon” - organizowany
                                                    przez WOK
                                                    *Ogólnopolski Konkurs Fotograficzny "Dziecko i jego świat"- organizowane przez
                                                    Pałac Młodzieży
                                                    *Polonijne warsztaty artystyczne (maj)
                                                    *Oikos – coroczne wydarzenie w dziedzinie wystawiennictwa org. przez Muzeum
                                                    Okręgowe
                                                    *Międzypokoleniowe i Międzyśrodowiskowe Spotkania Artystów.

                                                    W ostatnich latach zaczynają rozwijać się festiwale n a u k i, czego wyrazem
                                                    jest Festiwal Nauki "Medicalia" - organizowany przez Collegium Medicum UMK w
                                                    Bydgoszczy.

                                                    Z kolei kultura k a t o l i c k a ma do zaoferowania w Bydgoszczy niemało.
                                                    Organizowane są corocznie m.in.:
                                                    *Tydzień Kultury Chrześcijańskiej
                                                    *Przegląd Chóralnej Pieśni Pasyjnej
                                                    *Festiwal Muzyki Organowej "U Jezuitów"
                                                    *Coroczna inscenizacja Drogi Krzyżowej i misterium Męki Pańskiej w Dolinie
                                                    Śmierci
                                                    *Coroczna żywa szopka bożonarodzeniowa na Starym Rynku i w parafii MB Królowej
                                                    Męczenników
                                                    *Coroczne uroczyste procesje Bazylika-Katedra z okazji ważnych świąt katolickich
                                                    W Bydgoszczy działa wiele wspólnot chrześcijańskich, które organizują własne
                                                    zajęcia. Na terenie miasta są 3 sanktuaria, dom rekolekcyjny o randze
                                                    ponaddiecezjalnej na Piaskach oraz kilkanaście kościołów innych wyznań. Obraz
                                                    dopełniają trzy duszpasterstwa akademickie oraz prężne Centrum Kultury
                                                    Katolickiej „Wiatrak”, które obejmuje opieką ok. 2 tyś. młodzieży.
                                                    Należy też wspomnieć o 42 kościołach katolickich
                                                  • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 21.03.05, 23:42
                                                    W Bydgoszczy działa wiele wspólnot chrześcijańskich, które organizują własne
                                                    zajęcia. Na terenie miasta są 3 sanktuaria, dom rekolekcyjny o randze
                                                    ponaddiecezjalnej na Piaskach oraz kilkanaście kościołów innych wyznań. Obraz
                                                    dopełniają trzy duszpasterstwa akademickie oraz prężne Centrum Kultury
                                                    Katolickiej „Wiatrak”, które obejmuje opieką ok. 2 tyś. młodzieży.
                                                    Należy też wspomnieć o 42 kościołach katolickich, z których większość zbudowano
                                                    po wojnie, niejednokrotnie z wielkim rozmachem architektonicznym. 5 kościołów
                                                    buduje się, a kilka następnych ma szanse powstać w kolejnych latach.

                                                    Imprezy m a s o w e organizowane są w Bydgoszczy często, a zainteresowanie
                                                    jest duże. Często występują na nich znane w kraju gwiazdy estrady. Do
                                                    ważniejszych imprez należą:
                                                    *Święto Miasta - Urodziny Bydgoszczy (19 IV) - organizowany przez Urząd Miasta,
                                                    media i inne instytucje
                                                    *Powitanie Pierwszego Dnia Wiosny (21 III) - organizowany przez Urząd Miasta
                                                    (Stary Rynek)
                                                    *Jarmark Świętojański Przegląd Zespołów Folklorystycznych (19 VI) -
                                                    organizowany przez WOK
                                                    *Coroczne Powitanie lata na Różopolu w Myślęcinku (czerwiec)
                                                    *Coroczne Pożegnanie lata w Myślęcinku (wrzesień)
                                                    *Święto Ulicy Gdańskiej (czerwiec) - organizowany przez redakcję Gazety
                                                    Wyborczej
                                                    *Kolejne odsłony Alei Dębowej znanych osób związanych z Bydgoszczą
                                                    *Noc Świętojańska w Myślęcinku
                                                    *Myślęcińska Jesień - organizowany przez Leśny Park Kultury i Wypoczynku
                                                    *Tysiąc uśmiechów pod choinkę – impreza bożonarodzeniowa
                                                    *Powitanie Nowego Roku – masowa impreza sylwestrowa na Starym Rynku
                                                    ... i wiele innych

                                                    S t u d e n ci , których jest w Bydgoszczy ok. 40 tyś., organizują własne
                                                    imprezy kulturalne w klubach studenckich i muzycznych oraz kilkudniowe
                                                    juwenalia wszystkich uczelni bydgoskich, podczas których przebrani studenci są
                                                    widoczni w całym mieście.

                                                    6. Konsumpcja kultury największa w regionie.

                                                    Bydgoszcz ze względu na potencjał ludzki stanowi miejsce największej konsumpcji
                                                    kultury w regionie. Sprzyja także temu różnorodność obiektów kulturalnych:
                                                    muzycznych, teatralnych, filmowych, muzeów, galerii, bibliotek. Skupienie
                                                    instytucji muzycznych przyciąga do Bydgoszczy widzów nawet z sąsiednich
                                                    regionów. Zwłaszcza na prestiżowych spektaklach operowych i musicalach widownia
                                                    jest ogólnopolska.

                                                    Wg danych GUS:
                                                    - w Bydgoszczy jest największy w regionie księgozbiór bibliotek i z roku na rok
                                                    wzrasta
                                                    - w Bydgoszczy jest największa liczba czytelników
                                                    - w Bydgoszczy jest najwięcej w regionie widzów w kinach (2,1x więcej niż w
                                                    Toruniu)
                                                    - w Bydgoszczy jest zdecydowanie najwięcej w regionie miejsc i seansów kinowych

                                                    Jedynie w zakresie frekwencji w muzeach, Bydgoszcz wyprzedzają w regionie:
                                                    Muzeum Archeologiczne w Biskupinie (niekwestionowany lider w regionie, ćwierć
                                                    mln osób rocznie), Golub-Dobrzyń i Toruń.
                                                    Warto jednak zauważyć, że co roku liczba zwiedzających w Bydgoszczy rośnie,
                                                    czego nie obserwuje się w innych ośrodkach.

                                                    Pod względem frekwencji w kinach Bydgoszcz jest na 8 miejscu w kraju
                                                    wyprzedzając m.in. Szczecin i Lublin.
                                                    Liczba widzów w kinach w 2003 r w tyś. Źródło: GUS
                                                    1. Warszawa - 6228
                                                    2. Kraków - 2074
                                                    3. Poznań - 2059
                                                    4. Trójmiasto - 2020
                                                    5. Wrocław - 1521
                                                    6. Łódź - 1154
                                                    7. Katowice – 1106

                                                    8. Bydgoszcz - 609

                                                    9. Zabrze - 495
                                                    10. Szczecin - 483

                                                    c.d.n.
                                • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 22.03.05, 00:16
                                  Pisałem ,ze Śródmieście Bydgoszczy to poetncjalna perełka, ale wymaga remontu.
                                  Obecnie nie jest to sprawa dostatecznie doceniana przez władze. Czekamy na
                                  rewitaliziację w ramach programu europejskiego. Czytałem zamierzenia tego
                                  programu. Są obiecujące. Całe Śródmieście - poczynając od Focha na Londynku
                                  kończąc ma być odrestaurowane. Tylko dobrego gospodarza potrzeba...
                                  Wiele pięknych kamienic jest odrestaurowanych i potrafi naprawdę zachwycić. Np
                                  niektóre kamienice przy Gdańskiej, Cieszkowskiego, Słowackiego, Mickiewicza,
                                  Dworcowej. To jest symbol przyszłej pięknej Secesji bydgoskiej.
                                  • Gość: kawu IP: *.euv-frankfurt-o.de 22.03.05, 09:56
                                    I tu jest problem. Po pierwsze podzial pieniedzy z Uni czy tez staranie sie o
                                    srodki bezposrednio przez miasto - nie bede tego dalej komentowal bo nie znam
                                    liczb. Poza tym te srodki ida w pierwszej kolejnosci na infrastrukture,
                                    uzytecznosc publiczna, dofinansowanie bezposrednie np. rolnikow a nie na
                                    odnawianie fasad prywatnych domow czy kamienic. A wiec trzeba liczyc przede
                                    wszystkim na siebie, no i na miasto czyli gospodarza. Chyba trzeba czekac na
                                    lepsze czasy, chociaz mieszkancom na pewno zylo by sie lepiej (bardziej
                                    optymistycznie :-) juz teraz w pieknym otoczeniu secesji.
                                    • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 22.03.05, 20:57
                                      Dalej Walor 21: REGIONALNY OŚRODEK MEDIALNY

                                      Bydgoszcz jest w regionie najważniejszym ośrodkiem medialnym. Tu znajduje się
                                      oddział regionalnej telewizji TV3, regionalna rozgłośnia radiowa Radio Pomorza
                                      i Kujaw (PIK), regionalna „Gazeta Pomorska” wykraczająca swym zasięgiem poza
                                      województwo - wg rankingów najlepszy dziennik regionalny w Polsce. Ponadto w
                                      Bydgoszczy mają swą siedzibę liczne lokalne rozgłośnie radiowe i kilkadziesiąt
                                      lokalnych gazet i czasopism. Obok Bydgoszczy również Toruń gromadzi instytucje
                                      medialne, ale nie spełniając w takim zakresie jak Bydgoszcz roli ośrodka
                                      regionalnego.

                                      1. Tradycje

                                      W 1806 r. Jan Kimmel otworzył w Bydgoszczy pierwszą w mieście drukarnię. Od
                                      nazwiska następcy zwana jest drukarnią Gruenauera (dzisiejsza drukarnia im.
                                      KEN).

                                      Od momentu ustanowienia Księstwa Warszawskiego i siedziby departamentu w
                                      Bydgoszczy
                                      nastąpił rozwój piśmiennictwa i czasopism. Prefekt Gliszczyński dążył do
                                      utworzenia departamentowego organu publikacyjnego. 1 lipca 1808 r. zaczęto
                                      wydawać w Bydgoszczy „Dziennik Doniesień Rządowych i Prywatnych Departamentu
                                      Bydgoskiego” będący pierwszym polskim czasopismem wydawanym w mieście. Od 1810
                                      w miejsce tego pisma i „Gazety Toruńskiej” zaczęto wydawać dwujęzyczną „Gazetę
                                      Bydgoską”. Oprócz niej zaczęto wydawać drugą gazetę: „Dziennik Tygodniowy
                                      Departamentu Bydgoskiego”. Czasopisma wydawano do końca okresu Księstwa (1815
                                      r.).

                                      W I połowie XIX w. w Bydgoszczy istniały 3 drukarnie. Od 1832 wychodziły
                                      niemieckie gazety, początkowo nieregularnie, a od 1846 r. wychodził „Bromberger
                                      Wochenblatt” – pierwszy trwały dziennik bydgoski. Oprócz niego wychodziły też
                                      konserwatywne pisma niemieckie.
                                      1 stycznia 1908 zaczyna wychodzić stała gazeta polska "Dziennik Bydgoski"
                                      (numer okazowy 2 XII 1907), redagowana do II wojny światowej przez jej
                                      założyciela Jana Teskę.

                                      „Dziennik Bydgoski” od 1920 miał największy zasięg obok Gazety Grudziądzkiej i
                                      toruńskiego Słowa Pomorskiego, był trybuną Chrześcijańskiej Demokracji.
                                      W mieście wychodziły również inne gazety: Gazeta Bydgoska, od 1933 Kurier
                                      Bydgoski - trybuna Stronnictwa Narodowego i Polskiego Związku Zachodniego oraz
                                      liczne gazety i czasopisma wydawane okresowo.

                                      Bydgoszcz już w okresie międzywojennym stała się siedzibą instytucji pocztowej
                                      o zasięgu ogólnopolskim.
                                      Na polecenie Komisarza Poczt i Telegrafów powołano pod koniec 1919 r. biuro
                                      kontroli dokumentów rachunkowych wszystkich urzędów pocztowych Rzeczpospolitej
                                      Polskiej pod nazwą Zawodowa Izba Obrachunkowa Ministerstwa Poczty i Telegrafów.
                                      Na skutek zarządzonej częściowej ewakuacji Warszawy, toczącej zacięte walki w
                                      wojnie polsko bolszewickiej Izbę przeniesiono do Bydgoszczy 18 sierpnia 1920 r.
                                      Wczesna Izba Obrachunkowa znalazła swoją siedzibę w budynku dzisiejszego Urzędu
                                      Wojewódzkiego, gdzie rozpoczęła swoją działalność polegającą na kontroli
                                      przekazów pocztowych i telegraficznych oraz prowadzeniu rozrachunków
                                      zagranicznych z ruchu telefonicznego i telegraficznego. Izba pozostała do dnia
                                      dzisiejszego. Obecnie jest Centralnym Ośrodkiem Rozliczeniowym Poczty Polskiej
                                      przy ul. Jagiellońskiej.
                                      Bydgoszcz jest ważnym ośrodkiem pocztowym od zarania tej instytucji. W 1850 r.
                                      w Bydgoszczy zlokalizowano Okręgową Dyrekcję Poczty. Gmach tej instytucji
                                      wybudowany w 1885 r. w stylu neogotyckim zachwyca do dnia dzisiejszego klasą i
                                      dopracowaniem detali. Po II wojnie światowej w Bydgoszczy znalazły się 2
                                      ogólnopolskie instytucje pocztowe: Izba Rozrachunkowa i Bank Pocztowy (75%
                                      udział posiada Poczta Polska).

                                      W latach 30-tych rozpoczęła się era mass-mediów. W styczniu 1937 r. utworzono
                                      podstudio Polskiego Radia Rozgłośni Pomorskiej w sali Teatru Miejskiego. Na
                                      antenie prezentowano audycje z Bydgoszczy, które zyskały renomę.
                                      W październiku tego roku zorganizowano Ogólnopolską Wystawę Radiową w
                                      Bydgoszczy.

                                      Po wojnie instytucje medialne rozwijały się sukcesywnie:
                                      28 I 1945 - ukazał się pierwszy numer "Wiadomości Bydgoskich" (pierwsza gazeta
                                      w powojennej Bydgoszczy)
                                      1945 – inauguracja Rozgłośni Radiowej w Bydgoszczy
                                      1948 - z połączenia "Gazety Zachodniej" i "Głosu Pomorza" powstała "Gazeta
                                      Pomorska"
                                      1954 - założono Klub Międzynarodowej Prasy i Książki
                                      1956 – pierwsze starania w celu uruchomienia ośrodka telewizyjnego w Bydgoszczy
                                      1959 - zaczęła wychodzić popularna popołudniówka "Dziennik Wieczorny"
                                      1961 - przekazanie do użytku stacji retransmisyjnej TV i programów Polskie
                                      Radia - Pomorskiego Ośrodka Telewizyjnego w Trzeciewcu koło Bydgoszczy
                                      1973 – przy rozgłośni Polskiego Radia powstała redakcja telewizyjna jako
                                      oddział regionalny ośrodka gdańskiego
                                      1984- bydgoski ośrodek telewizyjny włączony w skład redakcji programów
                                      publicystyczno-informacyjnych w oddziale gdańskim
                                      1989 – powstaje Gazeta Wyborcza w Bydgoszczy
                                      1990- reaktywacja bydgoskiej redakcji telewizyjnej z zasięgiem na województwa:
                                      bydgoskie, toruńskie i włocławskie
                                      30 VII 1993 - otwarcie oddziału Telewizji Polskiej S.A. w Bydgoszczy
                                      1993 – powstała samodzielna spółka Polskie Radio Pomorza i Kujaw
                                      1993 - pierwsze radiowe rozgłośnie komercyjne: radia Vox, El, Pomoże
                                      5 IX 1994 - inauguracja programu miejskiego bydgoskiego oddziału Telewizji
                                      Polskiej S.A.
                                      2002 – budowa nowoczesnej siedziby TVB

                                      • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 22.03.05, 20:59
                                        2. Media w Bydgoszczy

                                        Bydgoszcz jest siedzibą mediów regionalnych: prasy, radia i telewizji.

                                        TELEWIZJA
                                        Telewizja Polska SA w Warszawie Oddział w Bydgoszczy - ul. Kujawska 7 -
                                        www.byd.tvp.pl
                                        Obejmuje zasięgiem całe województwo kujawsko-pomorskie oraz ościenne powiaty
                                        sąsiednich województw

                                        ROZGŁOŚNIE RADIOWE
                                        Polskie Radio Pomorza i Kujaw SA Regionalna Rozgłośnia w Bydgoszczy
                                        ul. Gdańska 48-50 - www.radiopik.bydgoszcz.pl
                                        Obejmuje zasięgiem całe województwo kujawsko-pomorskie oraz ościenne powiaty
                                        sąsiednich województw

                                        *Radio Elita - ul. Piękna 15 - www.radioelita.com.pl
                                        *Radio Eska Bydgoszcz - al. Mickiewicza 1/4 - www.eska.bydgoszcz.pl
                                        *Radio Plus - Al. Jana Pawła II 117 - www.plusbydgoszcz.pl
                                        *Radio Blue FM - ul. Piękna 13
                                        *Radio RMF FM Oddział Bydgoszcz - ul. Pod Blankami 1
                                        *Bydgoskie Radio Internetowe BestStacja - www.beststacja.net.pl
                                        *Radio Św. Wojciech - Al. Jana Pawła II 117
                                        *Radio GRA – oddział Bydgoszcz - www.gra.pl

                                        GAZETY I CZASOPISMA
                                        *Gazeta Wyborcza Gazeta w Bydgoszczy - ul. Gdańska 27 - www.gazeta.pl/bydgoszcz
                                        Nakład krajowy w 2003 r. : 542 tyś.
                                        Lokalna „Gazeta w Bydgoszczy” obejmuje podregion bydgoski czyli ok. połowę
                                        terytorium województwa kujawsko-pomorskiego.

                                        *Gazeta bezpłatna „Gazeta Wyborcza. Tydzień w Bydgoszczy” – nakład 15 tyś.

                                        *Gazeta Pomorska - ul. Zamojskiego 2 - www.gazetapomorska.pl
                                        Gazeta regionalna województwa kujawsko-pomorskiego i powiatów ościennych
                                        województw (m.in. Chojnice z Pomorskiego, Trzemeszno z Wielkopolskiego, Nowe
                                        Miasto Lubawskie z Warmińsko-mazurskiego) – nakład 116 tyś.
                                        Uznawana wg ogólnopolskich rankingów za najlepszy dziennik regionalny w Polsce.
                                        Posiada lokalne redakcje we wszystkich znaczniejszych ośrodkach powiatowych.

                                        *Express Bydgoski - ul. Warszawska 13 - www.naszemiasto.bydgoszcz.pl
                                        Dziennik miejski i regionalny podregionu bydgoskiego – nakład 38 tyś., posiada
                                        mutacje m.in. w Inowrocławiu i Świeciu

                                        W Bydgoszczy są wydawane ogólnopolskie bezpłatne gazety miejskie obejmujące 10
                                        największych miast Polski:
                                        *Gazeta Metro
                                        *Gazeta Metropol
                                        *Dzień Dobry

                                        *Akant. Miesięcznik Literacki - ul. Niedźwiedzia 7/7 - www.akant.telvinet.pl
                                        *Bydgoski Informator Kulturalny - ul. Batorego 1/3 - www.mok.bydgoszcz.pl
                                        *Kwartalnik Artystyczny. Kujawy i Pomorze - ul. Ikara 12 -
                                        www.wok.bydgoszcz.pl/kwartalnik
                                        *Promocje Pomorskie - ul. Sielanka 6
                                        *Pod Wiatr. Czasopismo młodzieżowe - skr. pocztowa 4049
                                        *Świat Gier Komputerowych - www.sgk.com.pl
                                        *Region Wita - czasopismo promujące Region kujawsko-pomorski
                                        *Cybermycha - internet: www.cybermycha.pl
                                        *SFera internet - www.sfera-online.pl
                                        *Biuletyn "Primum non nocere"
                                        *Posłaniec Ducha Świętego - Al. Jana Pawła II 117 - www.poslaniec.pl/
                                        *Profile – najstarszy ogólnopolski dwutygodnik budowlany, pismo społeczno-
                                        gospodarcze - ul. Wojska Polskiego 1, posiada oddziały w Warszawie i Poznaniu -
                                        www.profilegazeta.com
                                        *Biuletyn Informacyjny ATR
                                        *Wiadomości Diecezji Bydgoskiej
                                        *Anonse – oddział regionalny w Bydgoszczy
                                        *Przewodnik Katolicki Diecezji Bydgoskiej
                                        ...oraz kilkadziesiąt lokalnych czasopism firmowych, zakładowych, branżowych,
                                        kulturalnych, parafialnych, biznesowych i lokalnych gazetek reklamowych

                                        MEDIA INTERNETOWE (niektóre)
                                        *Bydgoski Portal Internetowy - www.bydgoszcz.com
                                        *InfoBydgoszcz - www.info.bydgoszcz.pl
                                        *Bydzia.pl - www.bydzia.pl
                                        *Portal Bydgoszcz - www.bydgo.pl
                                        *Fordoński Portal Informacyjny - www.fordon.pl
                                        *Rada Osiedla Stary Fordon - www.staryfordon.prv.pl
                                        *Twoje-miasto.pl Bydgoszcz - www.bydgoszcz.twoje-miasto.pl
                                        *Bydgoski Portal Studencki - www.student.bydgoszcz.pl
                                        *Bydgoszcz on-line - bydgoszcz.eurocity.pl
                                        *Wirtualna Bydgoszcz - www.wirtualna.bydgoszcz.com
                                        *Internetowy serwis „Zbliżeń” TV3 w Bydgoszczy -
                                        wiadomosci.tvp.com.pl/bydgoszcz
                                        *Medyczna Bydgoszcz - www.zdrowie.bydgoszcz.pl/main/index.php
                                        *Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy - www.tmmb.pl/glowna.htm

                                        Inne strony o Bydgoszczy:
                                        *Kanał bydgoski - ejra.w.interia.pl/
                                        *Galeria Bydgoszcz - www.galeria.bydgoszcz.fm/php/index.php?
                                        param=3&mc=5&gal=myslecinek
                                        *Artystyczne fotografie Bydgioszczy -
                                        www.artfoto.bydgoszcz.com/bydgoszcz/b01.html
                                        *Galeria fotografii P. Soko - www.soko.hosteq.pl/
                                        *Bydgoszcz na starej pocztówce - sq2hce.elektroda.net/stare.htm
                                        *Galeria Kolejowa w Bydgsozczy - www.kolej.eu.org/bydzia/IMG_0044
                                        *Bydgoszcz na fotografii - republika.pl/pastro/
                                        *Kolej w Bydgoszczy - www.kolej.pl/~maron/bydgoszcz.htm
                                        *Wenecja Bydgoska - www.wenecja.art.pl/
                                        *Zamek bydgoski - republika.pl/zamek_bydgoszcz/
                                        *Komitet odbudowy zachodniej pierzei Starego Rynku -
                                        www.komitet.bydgo.pl/
                                        *Wieża Bismarcka w Bydgoszczy -
                                        www.bismarcktuerme.de/website/ebene4/polen/bromberg.html
                                        *Stare fotografie z Bydgoszczy - www.kujawsko-
                                        pomorskie.com/kujawy/fotograf/stare.htm
                                        *Galeria fotografii Bydgoszczy B. Dąbrowskiego - www.cps.pl/photoart/
                                        *Strona o Bydgoszczy - biblioteka.zse.bydgoszcz.pl/bydgoszcz/index.htm
                                        • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 22.03.05, 21:00

                                          3. Wydawnictwa, drukarnie

                                          Bydgoszcz obecnie jest sporym ośrodkiem wydawniczym. Wiele wydawnictw
                                          prezentuje albumy o Bydgoszczy i regionie.

                                          Najważniejsze drukarnie:
                                          - Ortis S.A – największa drukarnia w mieście
                                          - Zakłady Graficzne im. Komisji Edukacji Narodowej S.A. w Bydgoszczy –
                                          najstarsza w mieście, dziedzictwo drukarni Gruenauera z 1806 r.
                                          - Drukarnie Bydgoskie – ul. Deszczowa 65
                                          - Pressinvest Polska – ul. Warszawska 13
                                          - Orkla Media Magazines – ul. Ołowiana 18
                                          - Gazeta Pomorska Media sp. z o.o. – ul. Ołowiana 10
                                          - Graff Press Drukarnia – ul. Dworcowa 63a
                                          - Drukarnia ABEDIK - ul. Białogardzka 11a - jedna z nowocześniejszych w
                                          regionie
                                          - Bellerdruk Zakład Poligraficzny - ul. Grudziądzka 10
                                          - Grafart Zakład Poligraficzny - druk offsetowy
                                          - SIS - ul. Jazgarzowa 11
                                          - Unigraf Agencja Promocyjno-Wydawnicza
                                          ... i wiele innych

                                          Najważniejsze bydgoskie wydawnictwa:
                                          - Ad Novum Pomorze i Kujawy – wydaje albumy o Bydgoszczy
                                          - Pomorska Oficyna Wydawniczo-Reklamowa s.c. – albumy o Bydgoszczy i regionie
                                          - Oficyna Wydawnicza Branta Sp. z o.o. – publikuje książki
                                          - Wydawnictwo Atlas-Supress
                                          - Wydawnictwo "Profile-Biznes" Sp. z o.o. – wydawca dwutygodnika „Profile”
                                          - Wydawnictwo Pomorza i Kujaw "PiK" s.c.
                                          - Wydawnictwo Pressinvest Polska Sp. z o.o. – wydawca Expressu Bydgoskiego
                                          - Gazeta Pomorska Media Sp. z o.o. – wydawca Gazety Pomorskiej
                                          - B.U.R. Media – wydaje foldery miast
                                          - Wydawnictwo Kwadryga Sp. z o.o. – wydaje czasopisma medyczne
                                          - Wydawnictwo Fakt Sp. z o.o. – wydaje kwartalniki branżowe
                                          - Czarny Kruk - Agencja Wydawniczo –Reklamowa – wydawca literatury
                                          informatycznej
                                          - Wydawnictwo Tekst Sp.z o.o. – wydawca albumów o Bydgoszczy
                                          - Wydawnictwo „Margrafsen” – jedno z najbardziej prestiżowych, wydawca albumów
                                          o Bydgoszczy
                                          - Wydawnictwo Unitex Sp. z o.o. – albumy, foldery, prezentacje multimedialne o
                                          regionie
                                          - Wydawnictwo Bokar – albumy, przewodniki, kalendarze
                                          - Wydawnictwo Konkret – edycja informatorów o miastach i powiatach
                                          - Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kultury – promocja kultury regionalnej
                                          - Rosmedia - prezentacje firm, instytucji, miast na CD
                                          - Wydawnictwo Signum – edycja albumów, folderów, informatorów turystycznych
                                          ... i wiele innych

                                          c.d.n.
                                          • 22.03.05, 21:17
                                            Może ktoś będzie miał czas i chęci dorzucać materiały na stronę, uzupełniać i rozwijać.

                                            bydgoszcz.wikicities.com/
                                            Mam nadzieję, że pan PIT nie będzie miał nic przeciwko.
                                            • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 22.03.05, 22:28
                                              Super !
                                              Prawdę mówiąc, moim zamierzeniem było wrzucić wszystkie te materiały na stronę
                                              internetową, tylko że miałbym z tym problem.

                                              Bardzo się cieszę z twojej inicjatywy. Nie mam nic przeciwko zamieszczaniu
                                              moich materiałów. Docelowo można dodać zdjęcia. Myślałem nawet o zrobieniu
                                              pewnej ich liczby, gdy świat nam się zazieleni i znajdę chwilę czasu.

                                              Czy mógłbym prosić o adres mailowy ?
                                              Mój adres: plbyd@op.pl
                                              • 23.03.05, 02:41
                                                Ciut się zadziało - skomentuj to co powstało do tej pory i przejrzyj uważnie
                                                tekst gdyż zdarzało mi się kopiować go podwójnie :)Umieszczanie tego tekstu
                                                odpowiednio go formatując to kupa roboty - napisanie go wymagało nadludzkiej
                                                energii i cierpliwości - chylę czoła PIT...Pozdrowienia dla weirdo!!!
                                      • Gość: kłamstwa. IP: *.petrus.com.pl 23.03.05, 08:02
                                        Oj PIT-ku już zaczynasz mącić.

                                        PIT:
                                        Obok Bydgoszczy również Toruń gromadzi instytucje
                                        > medialne, ale nie spełniając w takim zakresie jak Bydgoszcz roli ośrodka
                                        > regionalnego.

                                        I po co takie kąśliwe uwagi,których w twoich tekstach jest sporo więcej.
                                        Tak na marginesie to mógł bym się z tobą spierać:
                                        Może Toruń nie spełnia roli ośrodka regionalnego,w takim stopniu jak Bydgoszcz,ale z całą pewnością spełnia rolę najsilniejszego w województwie ośrodka biorąc pod uwagę media o większym zasięgu.(Tv Trwam,Radio Maryja,Tv Podróże,Oddział TVN).No ale jakbyś śmiał o tym napisać.Przecież to może zburzyć kreowany przez ciebie wizerunek cudownej Bydgoszczy.


                                        > Bydgoszcz jest w regionie najważniejszym ośrodkiem medialnym.

                                        Zwykle kłamstwo.Powody powyżej.


                                        Tu znajduje się
                                        > oddział regionalnej telewizji TV3, regionalna rozgłośnia radiowa Radio Pomorza
                                        > i Kujaw (PIK), regionalna „Gazeta Pomorska” wykraczająca swym zasię
                                        > giem poza
                                        > województwo -
                                        Ponadto w
                                        > Bydgoszczy mają swą siedzibę liczne lokalne rozgłośnie radiowe

                                        Ale to nie czyni Bydgoszczy największym ośrodkiem medialnym.

                                        kilkadziesiąt
                                        > lokalnych gazet i czasopism.

                                        Tu to trochę przesadziłeś,no chyba że wliczasz gazetki reklamowe.
                                        • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 23.03.05, 18:33
                                          Bydgoszcz jest REGIONALNYM, a nie centralnym ośrodkiem medialnym. Nie jest
                                          siedzibą ogólnopolskiego radia, czy TV, ale obsługuje WSZYSTKIE media
                                          regionalne. To jest ważne i o tym pisałem.
                                          Nie będę milczał o tym ,że w Bydgoszczy jest regionalna telewizja, regionalne
                                          radio, regionalna gazeta. Gazeta Pomorska wydawana w Bydgoszczy jest
                                          najpopularniejszym dziennikiem na tzw. prowincji w województwie. Jest również
                                          obiektywna, nie pieje pochwał na cześć Bydgoszczy, ma silnie rozwinięte
                                          struktury lokalne w gminach i powiatach, prezentuje sprawy lokalne.

                                          Zauważyłem media również w Toruniu, dlatego napisałem, że gromadzi instytucje
                                          medialne. Mogłem ich nie zauważyć, jak czyni wielu bydgoszczan, ale jak widać
                                          nie lekceważę Torunia.

                                          Siedziby TVN, czy TV Podróże są mało istotne z punktu widzenia regionu, a TV
                                          Trwam i Radio Maryja to oddzielny rozdział, którego nie zamierzam poruszać.

                                          Wstawki, czy też wzmianki o Toruniu sa nieuniknione. Pisząc o Bydgoszczy, nie
                                          sposób zahaczyć leżącego o 40 km obok miasta, które dzieli wiele instytucji.
                                          Staram się pisać o tym niewiele, ale czasem jest to konieczne.
                                          Poza tym piszę rzeczy raczej oczywiste, nie zamierzam odrywać Ameryki na nowo,
                                          tylko przypomnieć o pewnych rzeczach.

                                          Nie zamierzam dyskredytować Torunia, jak czynią z Bydgoszczą animatorzy znanej
                                          strony. Skutki znamy - mało kto bardziej namącił w stosunkach między miastami w
                                          ostatnich latach.
                                • Gość: H.D. IP: *.int.elnet.pl / 195.85.209.* 13.04.05, 20:56
                                  Jestem zafascynowany miom miastem - Bydgoszczą. Podoba mi się tu. PIT - twoja
                                  praca nie idzie na marne, a wręcz przeciwnie! Tak trzymać!
    • 23.03.05, 00:40
      Brawo PIT...dobra robota !!
      • 23.03.05, 19:18
        PITku podaj tytułek tej książeczki!!!Podejrzewam, ze to nie tylko jedna
        książeczka, a cała bibiloteczka, nie wliczajac internetu!
      • 23.03.05, 19:19
        Nie zastanawiałeś sie nad napisaniem książeczki o Bydgoszczy.
        • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 23.03.05, 19:57
          Nie zauważyłeś, ze właśnie czynię coś w tym rodzaju ?
          Pozdr.
          • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 23.03.05, 19:58
            Dalej Walor 22: RÓŻNORODNOŚĆ UCZELNI WYŻSZYCH

            Liczba studentów i potencjał naukowy Bydgoszczy w porównaniu do innych miast
            nie zachwyca, ale mimo wszystko jest największy w regionie. Znaczna jest
            wieloprofilowość uczelni bydgoskich: znajdziemy humanistyczną, techniczną,
            rolniczą, medyczną, artystyczną, hotelarsko-turystyczną, ochrony środowiska,
            zarządzania, informatyczną, administracji, teologiczne. Studenci państwowych
            uczelni bydgoskich stanowią 47% studentów w regionie, nauczyciele akademiccy
            57%, a profesorowie 48%.
            Rozdział uczelni i studentów pomiędzy dwa blisko leżące miasta Bydgoszcz i
            Toruń sprawia, że samodzielnie ustępują innym ośrodkom regionalnym.

            1. Tradycje naukowe

            W staropolskiej Bydgoszczy rolę edukacyjną i kulturotwórczą pełniło Kolegium
            Jezuickie, szkoły parafialne, gimnazjum. Bogate były biblioteki klasztorne i
            prywatne bogatszych mieszczan. Niektórzy mieszkańcy parali się pisarstwem np
            burmistrz Wojciech Łochowski napisał Kronikę Bydgoszczy na wzór kroniki
            Długosza.

            Najwybitniejszym uczonym przedrozbiorowej Bydgoszczy był bernardyn Bartłomiej -
            autor pierwszego słownika łacińsko-polskiego.

            W XIX wieku w rozwijająca się Bydgoszcz zaczęła przejawiać coraz większe
            ambicje kulturalne i naukowe. Rozwijały się różnorodne Towarzystwa np:
            Towarzystwo Przyrodnicze (1865), Towarzystwo Sztuki (1878), Towarzystwo
            Historycznego dla Obwodu Nadnoteckiego (1880) i inne.
            Od 1872 r. niemieckie władze Bydgoszczy domagały się utworzenia w mieście
            Uniwersytetu, aby w ramach podnoszenia poziomu gospodarczego i kulturalnego
            miasta (Hebungspolitik) wzrosła ranga życia umysłowego. Obawa, aby uczelni nie
            wykorzystał rosnący w siłę żywioł polski przeważyła i ostatecznie uniwersytetu
            nie utworzono.
            Natomiast w formie rekompensaty umieszczono w mieście pierwsze szkoły wyższe.
            W 1906 r. powstał Królewski Instytut Rolniczy (piękne gmachy przy dzisiejszych
            al. Ossolińskich), który miał 4 wydziały.
            W 1911 r. otwarto Szkołę Rzemiosł i Przemysłu Artystycznego o profilu uczelni
            wyższej (dzisiejszy przepiękny gmach byłego Technikum Mechanicznego przy ul.
            Św. Trójcy – budowano go z myślą o siedzibie przyszłych wydziałów artystycznych
            Uniwersytetu, kiedyś gmach odbijał się w tafli kanału bydgoskiego).

            Ponadto utworzono bibliotekę miejską, powołano kilka szkół średnich o profilu
            kulturalnym np Bydgoskie Konserwatorium Muzyczne. Bydgoszcz była pierwszym
            miastem z uczelniami wyższymi w granicach dzisiejszego regionu.

            Po przejściu miasta w granice II Rzeczpospolitej w 1920 r. przejęto istniejące
            uczelnie.
            Dawną wyższą Szkołę Rzemiosł i Przemysłu Artystycznego przemianowano na średnią
            Państwową Szkołę Przemysłu Artystycznego (1921), a od 1923 r. została Państwową
            Szkołą Przemysłową.
            Dawny Królewski Instytut Rolniczy pozostał w mieście zmieniając nazwę na
            Państwowy Instytut Naukowo-Rolniczy. Funkcjonował w obiektach poniemieckich
            zreorganizowany na wzór uniwersytetu z 4 wydziałami: chemii rolnej, chorób
            roślin, higieny zwierząt i melioracji.
            W 1927 r. przekształcono go w oddział Państwowego Instytutu Naukowego
            Gospodarstwa Wiejskiego w Puławach. Wśród osiągnięć naukowych bydgoskiego
            Instytutu można wyróżnić m.in.: wyhodowanie nowych odmian ziemniaka, metod
            zwalczania raka ziemniaczanego, z dziedzin zoohigieny, ichtiologii i innych. W
            1922 zorganizowano I Ogólnopolski Zjazd Rolny, na który przybyli najwybitniejsi
            przedstawiciele nauk rolniczych z kraju i zagranicy.

            W 1920 r. udało się zlokalizować w Bydgoszczy nową uczelnię wyższą, jaką była
            Akademia Rolnicza przeniesiona z Poznania (utworzona w 1919). Znalazła miejsce
            w poniemieckich instytutach rolniczych funkcjonując wspólnie z Państwowym
            Instytutem Naukowo-Rolniczym. Uczelnia na początku nie posiadała charakteru w
            pełni samodzielnej uczelni akademickiej, bo jej nauka obejmowała 5 semestrów.
            Kadra była z Poznania, Lwowa, Krakowa. W 1922/23 niestety uczelnię przeniesiono
            do śląskiego Cieszyna.

            W 1920 w związku z niepewnymi losami Wilna władze miejskie wystąpiły z
            propozycją przeniesienia Uniwersytetu Stefana Batorego. Gdy projekt ten stracił
            aktualność podjęto próby utworzenia Collegium Humanisticum jako oddziału
            filozoficzno-historycznego Uniwersytetu w Wilnie. Nadzieje pozostały jednak
            płonne.

            W początku lat 20-tych nastąpiły gwałtowne zmiany migracyjne. Miasto opuścili
            Niemcy, a przybyli Polacy z Wielkopolski, Pomorza i zagranicy. Większość
            niemieckiej inteligencji i urzędników opuściła miasto. W 1921 r. tylko
            stosunkowo niewielu mieszkańców posiadało pełne wyższe wykształcenie
            akademickie.

            W okresie międzywojennym rozpoczęły działalność nowe szkoły i instytucje
            naukowo-kulturalne, między innymi:
            - Seminarium Nauczycielskie (od 1920)
            - Miejskie Konserwatorium Muzyczne (od 1925)
            - Szkoła Podchorążych Piechoty (1920), od 1922 r. Szkoła Podoficerska
            - Biblioteka Miejska (1920), która stała się ogniskiem prężnej działalności
            kulturalnej i naukowej, zapleczem badań historycznych i życia intelektualnego
            bydgoszczan
            - Muzeum Miejskie (1923) – placówka integrująca środowisko inteligencji
            twórczej będące siedzibą licznych towarzystw naukowych i kulturalnych
            - Archiwum Miejskie, od 1938 Archiwum Województwa Pomorskiego

            Rozwijały się stowarzyszenia naukowo-kulturalne:
            - Polskie Towarzystwo Historyczne (od 1933)
            - Naukowe Towarzystwo Lekarskie (od 1923)
            - Bydgoskie Towarzystwo Muzyczne (od 1922)
            - Stowarzyszenie Techników Polskich (od 1923)
            - Towarzystwo Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych (od 1921)
            - Towarzystwo Czytelni Ludowych
            - Uniwersytet Powszechny (od 1924)
            - Towarzystwo Pomocy Naukowej (od 1934)
            - Niemieckie Towarzystwo Sztuki i Wiedzy
            - Rada Zrzeszeń Naukowych i Kulturalnych Ziemi Pomorskiej (od 1934) spełniające
            funkcję koordynacyjną dla różnorodnych zrzeszeń i towarzystw kulturalnych i
            naukowych oraz propagującą ideę utworzenia Uniwersytetu w Bydgoszczy

            W latach 30-stych zaczęto wydawać w Bydgoszczy czasopisma techniczne
            m.in. „Pomorskie Wiadomości Techniczne”.

            W Bydgoszczy odbyło się kilka zjazdów, sesji i konferencji naukowych m.in.:
            1935 – Zjazd Związku Muzeów w Polsce
            1937 – Zjazd Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. M. Kopernika

            Po wojnie zapadła decyzja o przeniesieniu Uniwersytetu Wileńskiego z kadrą
            naukową i renomą do Torunia. Bydgoszcz musiała czekać do lat 50-tych na
            lokalizację pierwszej po latach wyższej uczelni.
            Ostatecznie przez 30 lat powstało ich cztery. Rodziły się od podstaw bazując na
            miejscowym środowisku, stopniowo uzyskując coraz większe znaczenie i
            powiększając potencjał naukowy. Po 1989 r. zaczęły rozwijać się natomiast
            uczelnie niepubliczne. Od 1990 r. nastąpił gwałtowny wzrost liczby studentów.
            Akademia Bydgoska zanotowała prawie 4-krotny wzrost, podobnie inne uczelnie.
            Jeszcze w 1999 r. studiowało w Bydgoszczy 20 tyś. studentów, w 2003 r. już 39
            tyś. Powiększała się też kadra naukowa. Np na Akademii Bydgoskiej w latach 90-
            tych nastąpił 6-krotny wzrost liczby profesorów.
            Poza rozwojem uczelni, powstawały i rozwijały się instytuty i towarzystwa
            naukowe. W 1959 założono Bydgoskie Towarzystwo Naukowe.

            Jak powstawały i rozwijały się bydgoskie uczelnie ?

            w 1951 - powołano Wieczorową Szkołę Inżynierską z 2 wydziałami: Mechanicznym i
            Inżynierii Chemicznej
            w 1961 – powołano Wydział Telekomunikacji i Elektrotechniki
            w 1964 - powołano Wydział Budownictwa Lądowego
            w 1964 - Wieczorowa Szkoła Inżynierska została przemianowana na Wyższą Szkołę
            Inżynierską
            w 1966 – powołano Wydział chemiczny
            w 1969 – zlokalizowano w Bydgoszczy filię Wyższej Szkoły Rolniczej w Poznaniu
            od 1969 – powołano Wyższą Szkołę Nauczycielską w Bydgoszczy z 3 wydziałami:
            Humanistycznym, Pedagogicznym, Matematyczno-Przyrodniczym
            w 1970 – w mieście istnieją 2 uczelnie wyższe oraz 3 punkty konsultacyjne: UMK
            w Toruniu, Akademii Eko
            • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 23.03.05, 20:03
              w 1970 – w mieście istnieją 2 uczelnie wyższe oraz 3 punkty konsultacyjne: UMK
              w Toruniu, Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, AWF w Gdańsku
              w 1971/72 – powstał Zespół Nauczania Klinicznego, zamiejscowy oddział wydziału
              lekarskiego Akademii Medycznej w Gdańsku
              w 1972 – powołano wydział zootechniki w bydgoskiej filii Wyższej Szkoły
              Rolniczej
              w 1974 – połączono Wyższą Szkołę Inżynierską i filię Wyższej Szkoły Rolniczej w
              Poznaniu. Powstała Akademia Techniczno-Rolnicza im. J.J. Śniadeckich
              w 1974 - wmurowano kamień węgielny pod ośrodek szkół wyższych w Fordonie (w
              ciągu 4 lat powstały gmachy ATR i akademiki)
              w 1974 - Wyższa Szkoła Nauczycielska zmienia nazwę na Wyższą Szkołę Pedagogiczną
              w 1974/75 – powstała w Bydgoszczy filia Wyższej Szkoły Muzycznej w Łodzi z
              wydziałem Instrumentalnym
              w 1975 – na bazie Zespołu Nauczania Klinicznego powstała bydgoska filia
              Akademii Medycznej w Gdańsku
              w 1979 - powstała samodzielna Akademia Muzyczna im. F. Nowowiejskiego w
              Bydgoszczy
              w 1984 r. - powstała samodzielna Akademia Medyczna im. L. Rydygiera w Bydgoszczy
              w 1982 - utworzono Prymasowski Instytut Kultury Chrześcijańskiej im. Stefana
              Kardynała Wyszyńskiego
              w 1987 - pierwsze Krajowe Sympozjum Telekomunikacji organizowane przez
              Akademię Techniczno-Rolniczą wspólnie z Politechniką Warszawską - najważniejsze
              w kraju forum prezentacji osiągnięć naukowych w dziedzinie telekomunikacji
              w 1998 – inauguracja niepublicznej Wyższej Szkoły Ochrony Środowiska
              w 1999 – inauguracja niepublicznej Wyższej Pomorskiej Szkoły Turystyki i
              Hotelarstwa
              w 1999 - inauguracja niepublicznej Wyższej Szkoły Zarządzania i Finansów
              w 1999 – uruchomiono Wydział Zamiejscowy Wyższej Szkoły Informatyki w Łodzi
              (obecnie studiuje 1,5 tyś. studentów)
              w 2000 - Wyższa Szkoła Pedagogiczna na mocy ustawy przyjętej przez Sejm i Senat
              RP zmieniła swą nazwę na Akademię Bydgoską im. Kazimierza Wielkiego
              w 2000 – inauguracja niepublicznej Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej
              w 2000 – inauguracja niepublicznej Akademii Atlantyckiej - jednostki
              międzyuczelnianej warszawskich uczelni: Wyższej Szkoły Dziennikarstwa i Wyższej
              Szkoły Stosunków Międzynarodowych i Amerykanistyki
              w 2002 – na Akademii Bydgoskiej powstaje ośrodek Alliance Francaise
              w 2003 – 3 uczelnie bydgoskie: ATR, AB i AMuz organizują Dzień Nauki w
              Bydgoszczy
              w 2004 – inauguracja niepublicznej Wyższej Szkoły Informatyki i Nauk Społeczno–
              Prawnych
              w 2004 – Akademia Medyczna organizuje festiwal naukowy „Medicalia” w Bydgoszczy
              w 2004 – bydgoska Akademia Medyczna włączona w struktury UMK w Toruniu.
              Zachowuje autonomię i siedzibę w Bydgoszczy, zmienia nazwę na Collegium Medicum
              im. L. Rydygiera w Bydgoszczy UMK w Toruniu
              w 2005 - Wyższa Pomorska Szkoła Turystyki i Hotelarstwa zmienia nazwę na Wyższa
              Szkoła Gospodarki. Uczelnia deklaruje wysokie ambicje rozwojowe.


              2. Uczelnie publiczne

              Bydgoskie uczelnie publiczne rozwinęły się od podstaw. Obecnie ich łączny
              potencjał dorównuje Uniwersytetowi Mikołaja Kopernika, który jest spuścizną po
              Uniwersytecie w Wilnie. Wspomniany uniwersytet w sporym zakresie zaspokaja
              potrzeby kształcenia bydgoszczan. Uczelnie miejscowe uzupełniają ofertę
              uniwersytetu o branże: techniczną, medyczną, muzyczną. Z kolei Akademia
              Bydgoska posiada m.in. popularny Wydział Psychologii, którego brakuje na
              toruńskim Uniwersytecie.

              A k a d e m i a B y d g o s k a im. Kazimierza Wielkiego
              Liczba studentów: ok. 20 000. Główne kierunki kształcenia: administracja,
              pedagogika, biologia, fizyka, geografia, historia, lieraturoznawstwo,
              językoznawstwo, IT, matematyka, nauki polityczne, psychologia.
              700 nauczycieli akademickich, w tym 140 na stanowiskach profesorów.
              16 kierunków studiów dziennych, 15 zaocznych, 23 podyplomowych i
              specjalistycznych.
              W rankingu uczelni państwowych Newsweek: 73 miejsce (3 miejsce w regionie)
              W rankingu uczelni pedagogicznych Wprost - 3 miejsce w kraju
              W rankingu Polityki – pedagogika i psychologia- 7 miejsce w kraju
              Zakres dotychczasowych badań naukowych i kształcenia wykracza poza nauki
              pedagogiczne związane z nazwą uczelni. Do jednostek niezwiązanych lub luźno
              związanych z naukami pedagogicznymi należą m.in.: Instytut Prawa i
              Administracji, Instytut Techniki, Katedra Mechaniki Środowiska.
              Biblioteka: 587 tyś. woluminów
              Docelowo Uniwersytet pełnoprofilowy lub humanistyczno-pedagogiczny

              A k a d e m i a T e c h n i c z n o – R o l n i c z a im. Jana i Jędrzeja
              Śniadeckich
              Liczba studentów: ok. 10 000. Główne kierunki kształcenia: biotechnologia,
              elektronika i telekomunikacja, inżynieria elektroniczna, fizyka, IT,
              budownictwo, mechanika maszyn, inżynieria środowiska, rolnictwo, chemia,
              zootechnika, hodowla zwierząt.
              W rankingu uczelni państwowych Newsweek: 19 miejsce (najlepsze w regionie,
              przed UMK)
              W rankingu uczelni technicznych Wprost – 10 miejsce
              W rankingu Newsweek (jako kryterium zatrudnienie absolwentów uczelni do 30.
              roku życia na stanowiskach operacyjnych, kierowniczych, dyrektorskich) – 1
              miejsce wśród uczelni technicznych i rolniczych
              660 nauczycieli akademickich, w tym 120 na stanowiskach profesorów.
              14 kierunków studiów, 37 specjalności
              Biblioteka: 180 tyś. woluminów
              Docelowo Uniwersytet Technologiczny
              Organizator wielu konferencji i sympozjów. Od 1987 r. organizuje wspólnie z
              Politechniką Warszawską Krajowe Sympozjum Telekomunikacji, które jest
              najważniejszym w kraju forum prezentacji osiągnięć naukowych w zakresie
              telekomunikacji. Uczestniczą w nim najwybitniejsi przedstawiciele polskiej
              nauki w tej dziedzinie.
              Naukowcy ATR osiągają nagrody na arenie międzynarodowej np z Wydziału
              Mechanicznego, studenci w 2002 i 2003 osiągnęli nagrody KBN za najlepsze prace
              magisterskie. Profesorowie wchodzą w skład Państwowej Komisji Akredytacyjnej.

              C o l l e g i u m M e d i c u m UMK z siedzibą w Bydgoszczy im. Ludwika
              Rydygiera – podlega Min. Zdrowia, jedyna uczelnia medyczna w regionie
              Liczba studentów: ok. 3 500. Główne wydziały lekarski, farmacja, nauka o
              zdrowiu.
              Baza uczelni to kliniki zlokalizowane w Szpitalu Uniwersyteckim oraz 7 innych
              szpitalach
              W rankingu uczelni państwowych Newsweek: 79 miejsce (4 miejsce w regionie)
              W rankingu uczelni medycznych Wprost – 10 miejsce
              500 nauczycieli akademickich, w tym 85 na stanowiskach profesorów. Od X 2004
              jest wydzieloną autonomiczną jednostką Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w
              Toruniu zlokalizowaną w Bydgoszczy
              Biblioteka: 66 tyś. woluminów

              A k a d e m i a M u z y c z n a im. Feliksa Nowowiejskiego
              – podlega Min. Kultury, jedyna państwowa uczelnia artystyczna w regionie
              Liczba studentów: ok. 400. Główne wydziały: instrumentalny, dyrygentury
              chóralnej i edukacji muzycznej, muzyka jazzowa, muzyka kościelna.
              W rankingu uczelni artystycznych Wprost – 12 miejsce
              140 nauczycieli akademickich, w tym 47 na stanowiskach profesorów. Organizator
              wielu festiwali muzycznych w Bydgoszczy
              Biblioteka: 30 tyś. woluminów oraz fonoteka 3 tys. płyt i taśm

              W mieście istnieją również filie innych państwowych uczelni m.in.:
              * Ośrodek Studiów Wyższych w Bydgoszczy Akademii Ekonomicznej w Poznaniu -
              (kształci wyłącznie w systemie zaocznym)
              * Sekcja Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu

              ...oraz uczelnie teologiczne:
              * Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Bydgoskiej im. bpa Michała Kozala (od
              2004)
              * Wyższe Misyjne Seminarium Duchowne Zgromadzenia Ducha Świętego (przedwojenne)

              W ostatnich latach Akademia Bydgoska usiłuje uzyskać status Uniwersytetu
              spełniając praktycznie wszystkie ustawowe wymogi. W tym samym czasie, co być
              może nie jest przypadkowe, wzmaga się krytyka tej uczelni z niektórych
              środowisk za afery, słabość naukową itd. Budowany się negatywny stereotyp tej
              uczelni, rozpowszechniane
    • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 23.03.05, 20:05
      rozpowszechniane w mediach są afery udowodnione lub nie, które maja
      dyskredytować uczelnię. Sprawia to wrażenie nagonki medialnej w celu
      niedopuszczenia do awansu tej uczelni. Akademia Bydgoska ponosi konsekwencje
      nieprawidłowości, natomiast środowisko bydgoskie generalizuje się w sposób
      daleko odbiegający od etyki.

      Obiektywne media zauważają wzrost znaczenia AB. Co roku pozycja wydziałów tej
      uczelni w rankingach rośnie, a rozwój jakiego doświadczyła w latach 90-tych był
      jednym z największych, jakie zanotowano wśród uczelni regionu.
      Awansu uczelni miasto bardzo potrzebuje. Ambitne cele wymuszają rozwój i
      podnoszenie poziomu naukowego. A tego nikt nie powinien kwestionować.


      3. Uczelnie niepubliczne i inne jednostki

      Od połowy lat 90-tych w Bydgoszczy obserwuje się dynamiczny rozwój uczelni
      niepublicznych.

      W y ż s z a S z k o ł a G o s p o d a r k i (szkoła akademicka nr145 MEN) -
      pierwszy rok akademicki 1999/2000
      Liczba studentów: ok. 2 500. Główne kierunki kształcenia: gospodarka
      turystyczno-hotelarska, systemy informatyczne w zarządzaniu, architektura i
      urbanistyka, współpracuje z kilkoma uczelniami zagranicznymi m.in.
      Uniwersytetem w Tuluzie. Jest to szkoła niepaństwowa o najwyższej renomie w
      Bydgoszczy, prowadzi studia dzienne magisterskie.
      Uczelnia przejawia wysokie ambicje rozwojowe.

      W y ż s z a S z k o ł a O c h r o n y Ś r o d o w i s k a (szkoła akademicka
      nr138 MEN) - pierwszy rok akademicki 1998/1999
      Liczba studentów: ok. 650. Główne kierunki kształcenia: ochrona środowiska,
      zarządzanie, informatyka, języki obce, prawo z zakresu ochrony środowiska,
      sporządzanie ocen oddziaływania inwestycji na środowisko i in. Uczelnia
      współpracuje z kilkoma uczelniami zagranicznymi z Niemiec

      W y ż s z a S z k o ł a Z a r z ą d z a n i a i F i n a n s ó w (wyższa
      szkoła zawodowa nr16 MEN) - pierwszy rok akademicki 1999/2000
      Liczba studentów: ok. 1000. Główne kierunki kształcenia: zarządzanie
      organizacją i finansami, integracja europejska, informatyka, psychologia i
      socjologia w zarządzaniu, dziennikarstwo ekonomiczne, handel i finanse,
      polityka gospodarcza i strategia przedsiębiorstw. Uczelnia współpracuje z
      kilkoma uczelniami zagranicznymi m.in. uniwersytetami w Tuluzie i Sztokholmie.

      K u j a w s k o – P o m o r s k a S z k o ł a W y ż s z a (wyższa szkoła
      zawodowa nr 51 MEN) - pierwszy rok akademicki 2000/2001
      Liczba studentów: ok. 1000. Główne kierunki kształcenia: administracja
      publiczna, pedagogika, resocjalizacja z profilaktyką społeczna, wychowanie z
      profilaktyką uzależnień.
      W 2004 r. uczelnia przystąpiła do budowy nowej siedziby i akademików.

      W y ż s z a S z k o ł a I n f o r m a t y k i i N a u k S p o ł e c z n o –
      P r a w n y c h (wyższa szkoła zawodowa nr163 MEN) - pierwszy nabór na studia
      zaoczne w roku akademickim 2004/2005

      W mieście istnieją również filie innych niepaństwowych uczelni m.in.:
      * W y ż s z a S z k o ł a I n f o r m a t y k i w Łodzi, Wydział
      Zamiejscowy - pierwszy nabór na studia zaoczne w roku akademickim 1999/2000,
      Liczba studentów: ok. 1500. Główne kierunki kształcenia: informatyka,
      inżynieria oprogramowania, grafika komputerowa, pedagogika.

      * Akademia Atlantycka - Jednostka międzyuczelniana powołana przez Wyższą Szkołę
      Dziennikarstwa im. Melchiora Wańkowicza w Warszawie i Wyższą Szkołę Stosunków
      Międzynarodowych i Amerykanistyki w Warszawie (pierwszy rok akademicki
      2000/2001)
      *Wyższa Szkoła Zarządzania i Prawa w Warszawie - studia podyplomowe/punkt
      informacyjny
      * Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi: Wydział Zamiejscowy w
      Bydgoszczy - Główne kierunki kształcenia: kulturoznawstwo, informatyka,
      zarządzanie i marketing, pedagogika
      * Uniwersytet Szczeciński: Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w Bydgoszczy
      * Wyższa Szkoła Zarządzania i Bankowości w Poznaniu Sp. z o.o. Dział Rekrutacji
      w Bydgoszczy

      Niektóre jednostki z Bydgoszczy współpracują z uczelniami wyższymi np:
      * Kujawsko-Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli
      * Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych
      * Szkoła Podoficerska Państwowej Straży Pożarnej w Bydgoszczy
      * Ośrodek Alliance Française – w ramach Akademii Bydgoskiej
      * Ośrodek Szkoleniowo Wdrożeniowy Szkoła Informatyki i Zarządzania
      * Bydgoskie Szkoły Policealne Ekomtur
      * Państwowy Zespół Szkół Muzycznych im. Artura Rubinsteina
      * Centrum Kształcenia Ustawicznego
      * Zakład Doskonalenia Zawodowego
      * Uniwersytet III Wieku działający w ramach Wojewódzkiego Ośrodka Kultury

      Potencjał naukowy Bydgoszczy uzupełniają instytuty naukowe, oraz ośrodki
      naukowo-badawcze m.in.:
      * Instytut Ekologii Stosowanej
      * Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego
      * Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin Oddział w Bydgoszczy
      * Instytut Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach Wielkopolsko-Pomorski
      Ośrodek Badawczy w Bydgoszczy
      * Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Pracownia Technicznej Kontroli
      Zapór
      * Instytut Weterynaryjny w Puławach, Oddział w Bydgoszczy - posiada zakłady:
      Fizjopatologii Rozrodu i Gruczołu Mlekowego, Chorób Niedoborowych, Chorób Koni
      oraz Pracownię Biotechniczną Rozrodu Zwierząt w Bydgoszczy
      * Instytut Ziemniaka
      * Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Urządzeń Chłodniczych i
      Gastronomicznych "Gastromasz"
      * Instytut Wdrożeń Technicznych "IWT-Intech"
      * Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa Oddział w Bydgoszczy
      * Bydgoskie Towarzystwo Naukowe
      * Bydgoska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych Naczelnej
      Organizacji Technicznej
      * Towarzystwo Wiedzy Powszechnej – m.in. prowadzi szkołę w Bydgoszczy


      4. Bydgoskie uczelnie w rankingach prasowych

      Ranking uczelni państwowych Newsweek 2003
      19. Akademia Techniczno-Rolnicza w Bydgoszczy im. J.J. Śniadeckich (najlepszy
      wynik w regionie)
      73. Akademia Bydgoska im. Kazimierza Wielkiego
      79. Akademia Medyczna w Bydgoszczy im. L. Rydygiera

      Ranking uczelni Wprost 2004 – szkoły publiczne
      Uczelnie pedagogiczne:
      3. Akademia Bydgoska im. Kazimierza Wielkiego

      Uczelnie techniczne:
      10. Akademia Techniczno-Rolnicza w Bydgoszczy im. J.J. Śniadeckich (przed
      większością Politechnik)

      Uczelnie medyczne:
      10. Akademia Medyczna w Bydgoszczy im. L. Rydygiera

      Uczelnie artystyczne:
      12. Akademia Muzyczna w Bydgoszczy im. F. Nowowiejskiego

      Niepaństwowe wyższe szkoły biznesu i zarządzania:
      42. Wyższa Szkoła Zarządzania i Finansów w Bydgoszczy

      Rankingi „Polityki” w latach 2001-2004:
      Podano miejsca uzyskane w poszczególnych latach: 2001, 2002, 2003 i 2004
      Pedagogika: Akademia Bydgoska: 10 – 8 – 11 – 7
      Politologia: Akademia Bydgoska: 17 – 19 – 15 – 16
      Psychologia: Akademia Bydgoska: 11 – 11 – 9 – 7

      • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 23.03.05, 20:07
        5. Pozycja Bydgoszczy w regionie

        W tym miejscu konieczne jest uwzględnienie sąsiedniego miasta Torunia, który
        wspólnie z Bydgoszczą tworzy komplementarny ośrodek studencki i naukowy.
        Na początek spróbujmy porównać potencjał naukowy Bydgoszczy i Torunia.

        Porównanie uczelni p u b l i c z n y c h Bydgoszczy i Torunia
        Rozpatruje się 5 uczelni publicznych: UMK, AB, ATR, Collegium Medicum UMK, Amuz
        Źródło: GUS, stan 31 XII 2003 r.

        Bydgoszcz - Toruń
        Studenci [tyś.]: 32,530 - 32,568
        w tym kobiety: 59% - 66%
        Studenci na studiach magisterskich [tyś.]: 15,506 - 19,111
        Absolwenci [tyś.]: 7,391 - 6,624
        Wydziały: 16 - 11
        Kierunki: 37 - 41
        Specjalności: 83 - 98
        Nauczyciele akademiccy w przeliczeniu na pełne etaty: 1979 - 1366
        Samodzielni pracownicy naukowi: 422 - 450
        Profesorowie w przeliczeniu na pełne etaty: 387 - 354
        Adiunkci w przeliczeniu na pełne etaty: 692 - 436
        Asystenci w przeliczeniu na pełne etaty: 537 - 270
        Słuchacze studiów podyplomowych: 1923 - 2426
        Uczestnicy studiów doktoranckich: 268 - 571
        Księgozbiór bibliotek akademickich [tyś.]: 712,9 - 933,2

        Widać, że liczba studentów jest równa, a nauczycieli akademickich o profesorów
        większa w Bydgoszczy. Cztery bydgoskie uczelnie państwowe mają potencjał równy
        toruńskiemu UMK.

        Porównanie uczelni n i e p u b l i c z n y c h Bydgoszczy i Torunia

        Bydgoszcz - Toruń
        Studenci: ok. 6 tyś. - ok. 2,5 tyś.
        Liczba uczelni: 5 - 3
        Liczba punktów zamiejscowych i konsultacyjnych: 5 – b.d.
        Kierunki: 10 - 4
        Specjalności: 12 - 9

        Widać, że potencjał uczelni niepublicznych jest większy w Bydgoszczy.

        Na koniec sprawdźmy jaki jest rozkład studentów i kadry naukowej w regionie.

        Szkolnictwo wyższe w r e g i o ni e. Źródło GUS 2003 r.
        Bydgoszcz – Toruń – Włocławek
        Liczba studentów [tyś.]: 38,8 – 34,0 – 10,6
        Studenci – udział w regionie: 47% - 41% - 11%
        Nauczyciele akademiccy – udział w regionie: 56% - 43% - 7%
        Profesorowie – udział w regionie: 48% - 43% - 9%

        Widać, że szkolnictwo wyższe w regionie w liczbach bezwzględnych jest
        najbardziej rozwinięte w Bydgoszczy. Jest tutaj najwięcej studentów,
        nauczycieli akademickich, profesorów.
        Jednak rozproszenie środowiska naukowego w Bydgoszczy nie służy dobremu image
        tej dziedziny. Od dawna budowany obraz UMK jako „potężnej uczelni o wysokim
        poziomie naukowym” procentuje. Wiążą się z tym środki finansowe hojniej
        przyznawane (przez Samorząd Województwa) UMK niż uczelniom bydgoskim.

        Uczelnie bydgoskie przeżyły gwałtowny wzrost po 1989 r. i cały czas są na
        dorobku.
        Jednak kwestią czasu jest skok jakościowy tych uczelni:
        - przekształcenie Akademii Techniczno-Rolniczej w Uniwersytet Technologiczny
        - przekształcenie Akademii Bydgoskiej w Uniwersytet Humanistyczno-Pedagogiczny
        lub pełnoprofilowy
        - Akademia Medyczna przekształciła się w docelową formę: autonomiczne Collegium
        Medicum UMK w Bydgoszczy. Jej rozwój wiąże się z toruńskim UMK.
        - Akademia Muzyczna rozwija nowe kierunki z zakesu muzyki rozrywkowej i
        organizuje nowe festiwale i konkursy. Od 2003 r. utworzono Europejskie Centrum
        Młodzieży Artystycznej promujące młodych artystów (współpraca: Bydgoska szkoła
        muzyczna i Liceum plastyczne)
        - Wyższa Szkoła Gospodarki i inne uczelnie niepubliczne co roku otwierają nowe
        kierunki, niektóre budują własne akademiki i powiększają bazę dydaktyczną


        6. Pozycja Bydgoszczy i Torunia w kraju

        Na koniec można porównać Bydgoszcz i Toruń z innymi ośrodkami akademickimi w
        miastach wojewódzkich. Źródło: GUS, stan 2001 r.

        Liczba studentów [tyś.] - Liczba uczelni (bez punktów konsultacyjnych)
        1. Warszawa: 257,210 tyś. – 78 uczelni
        2. Kraków: 132,464 – 44 uczelni
        3. Wrocław: 122,233 – 31 uczelni
        4. Poznań: 118,459 – 26 uczelni
        5. Łódź: 95,107 – 19 uczelni
        6. Lublin: 76,585 – 20 uczelni
        7. Katowice: 70,484 – 13 uczelni
        8. Szczecin: 69,946 – 17 uczelni
        9. Gdańsk: 61,540 – 14 uczelni
        10. Kielce: 58,009 – 10 uczelni
        11. Rzeszów: 50,783 – 9 uczelni
        12. Białystok: 43,426 – 11 uczelni
        13. Olsztyn: 40,034 – 6 uczelni

        14. Bydgoszcz: 36,303 – 12 uczelni

        15. Opole: 34,191 – 6 uczelni
        16. Toruń: 32,891 – 6 uczelni
        17. Zielona Góra: 23,749 – 2 uczelnie
        18. Gorzów Wlkp: 9,149 – 3 uczelnie

        Widać, że mimo sporej liczby uczelni, w Bydgoszczy studiuje za mało studentów,
        jak na miasto tej wielkości. Podobnie w Toruniu studiuje mniej studentów, niż w
        kilku innych mniejszych miastach: Rzeszowie, Kielcach, Olsztynie, Opolu.
        Całkowita liczba studentów wybierających nasz region rozkłada się na 2 miasta,
        przez co żadne z nich nie ma dobrych wyników, a zwłaszcza traci Bydgoszcz,
        której brakuje prestiżowego uniwersytetu.
        Oba miasta są w pewnym stopniu upośledzone. Bydgoszczy brakuje uniwersytetu,
        Toruniowi innych uczelni, które urozmaicaiłyby ofertę. Oba miasta są za blisko,
        a oferta komplementarna na tyle, że pojedynczo nie mają szans dorównania
        samodzielnym ośrodkom regionalnym.
        Traktując łącznie potencjał Bydgoszczy i Torunia znajdujemy się na 7-9 miejscu
        ex-equo z Katowicami i Szczecinem.

        Reasumując:
        - Bydgoszcz posiada najstarsze tradycje naukowe w regionie (uczelnie wyższe już
        w 1906 r.)
        - Bydgoszcz jest największym skupiskiem kadry naukowej i studentów w
        województwie
        - w Bydgoszczy znajdują się instytuty naukowe oraz ośrodki naukowo-badawcze,
        niektóre o tradycji przedwojennej, a nawet z początku XX w.
        - Bydgoszcz m.in. z uwagi na potencjał demograficzny prezentuje wysoki dynamizm
        rozwoju uczelni wyższych (w 30 lat od podstaw rozwinęły się do poziomu UMK)
        - w Bydgoszczy istnieje nadal duże zapotrzebowanie na wyższe uczelnie o profilu
        uniwersyteckim, ekonomicznym, informatycznym
        - kierunki kształcenia na uczelniach bydgoskich uzupełniają kierunki
        uniwersyteckie
        - uczelnie bydgoskie stoją przed skokiem jakościowym
        - uczelnie niepubliczne w Bydgoszczy rozwijają się najszybciej w regionie
        - oferta kształcenia w Bydgoszczy jest komplementarna z sąsiednim Toruniem,
        przez co stanowią łączny ośrodek akademicki, na który liczba studentów rozkłada
        się mniej więcej po połowie
        - łączny potencjał naukowy Bydgoszczy i Torunia mieści się na 7-9 miejscu w
        kraju

        c.d.n.
        • Gość: maciej IP: *.int.elnet.pl / 195.85.209.* 23.03.05, 23:12
          Brawo PITku. Podziwam Ciebie za wytrwałość i merytoryczność!!!
          • Gość: torunianka IP: *.petrus.com.pl 23.03.05, 23:22
            ja też, choć Bydgoszcz nie moja:)
            • Gość: maciej IP: *.int.elnet.pl / 195.85.209.* 24.03.05, 18:34
              Witam miła torunianke. Gdzie bylas, co porabialas?Brakowalo nam Ciebie!!!
              • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 24.03.05, 18:51
                Dalej Walor 23: BAZA NOCLEGOWA O WYSOKIM STANDARDZIE

                Bydgoszcz wyróżnia się w regionie, a nawet w pewnym zakresie w kraju,
                posiadaniem większej niż inne miasta liczby prestiżowych hoteli. W polu za
                Bydgoszczą pozostają większe ośrodki jak Łódź czy Szczecin.
                Bydgoszcz posiada najwięcej miejsc noclegowych wśród gmin i miast w
                województwie. Natomiast rozpatrując powiaty najwięcej miejsc posiada powiat
                bydgoski, a Bydgoszcz plasuje się na 3 miejscu po atrakcyjnym turystycznie
                powiecie tucholskim.

                1. Krótko o historii

                Jednym z najstarszych hoteli w Bydgoszczy jest piękny, secesyjny hotel „Pod
                Orłem” przy ul. Gdańskiej wybudowany w 1896 r. wg projektu polskiego architekta
                J. Święcickiego.

                W okresie międzywojennym funkcjonowało 11 hoteli, wśród których „Pod Orłem”
                (119 łóżek) zarezerwowany był dla gości zagranicznych. W latach 20-gościł tu i
                grał znany kompozytor A. Rubinstein. Po dziś dzień apartament w hotelu nazywa
                się jego imieniem.
                Inne przedwojenne hotele to:
                - Metropol przy ul. Dworcowej 79 (65 łóżek)
                - Victoria przy ul. Dworcowej 65 (99 łóżek)
                - Gastronomia przy ul. Dworcowej/Warmińskiego (44 łóżek)
                - Polonia przy ul. Warszawskiej 17 (26 łóżek)
                - Lengning przy ul. Długiej (dzisiaj hotel „Ratuszowy”)

                Po wojnie baza noclegowa powoli rozwijała się, ale nie na miarę potrzeb. Oddano
                do użytku kilka hoteli:
                w 1966 – oddano po modernizacji hotel Ratuszowy
                w 1968-1972 – powstały hotele: Brda i Garnizonowy
                w 1975 – powstał Hotel Pomorski

                W 1988 w mieście było 8 hoteli z 960 miejscami, dom wycieczkowy z 72
                miejscami, schronisko młodzieżowe ze 100 miejscami oraz 4 obozowiska
                turystyczne.

                Rozwijała się natomiast baza noclegowa w powiecie bydgoskim, zwłaszcza nad
                Zalewem Koronowskim oraz jeziorami Jezuickim i Borówno. Wiele bydgoskich
                zakładów pracy posiadało własne ośrodki wypoczynkowe nad Zalewem Koronowskim,
                jeziorami w okolicach Chojnic, czy też w pasie nadmorskim.

                Po 1989 r. rozpoczął się okres szybszego rozwoju bazy hotelowej. W połowie lat
                90-tych zmodernizowano i pieczołowicie odnowiono hotel „Pod Orłem”, który
                zyskał markę czterogwiazdkowego. Zbudowano nowy czterogwiazdkowy hotel „City”
                oraz „Gąsiorek” w Brzozie Bydgoskiej. Powstało kilka następnych hoteli w
                mieście, a zwłaszcza w gminach podbydgoskich oraz ośrodków wypoczynku nad
                Zalewem Koronowskim.


                2. Prestiżowe hotele

                Tylko 4 miasta w kraju posiadają hotele klasy 5-gwiazdkowej: Warszawa: 9,
                Gdańsk: 2, Kraków: 2, konurbacja śląska: 1

                Natomiast wśród miejscowości z hotelami klasy prestiż (****) Bydgoszcz wypada
                całkiem dobrze:

                Hotele ****:
                1. Warszawa: 7, Kraków: 7
                2. Wrocław: 6, Trójmiasto: 6
                3. Zakopane: 4

                4. Bydgoszcz: 3, czwarty będzie oddany w 2007 r.

                5. Poznań: 2
                6. Białystok, Lublin, Katowice, Gorzów, Bielsko-Biała, Legnica, Szczecin,
                Kołobrzeg, Międzyzdroje, Białowieża, Szczyrk, Kudowa-Zdrój, Kliczków, Orzesze,
                Ustronie Morskie, Ciechocinek: 1.


                3. Klasa bydgoskich hoteli

                Jako jedyna w regionie Bydgoszcz posiada 3 hotele klasy prestiż (****):
                - zabytkowy Hotel Pod Orłem
                - Hotel City zbudowany w latach 90-tych z udziałem kapitału austriackiego
                - Hotel Gąsiorek w podbydgoskiej Brzozie

                Najbardziej klasowym hotelem jest „P o d O r ł e m”. Umieszczony od ponad 100
                lat w pięknej secesyjnej kamienicy, która jest jedną z wizytówek Bydgoszczy.
                Wysoko nad wejściem króluje potężny kamienny orzeł, od którego wzięła się nazwa
                hotelu. Od swego powstania hotel ten zawsze był najbardziej prestiżowy w
                Bydgoszczy.
                Hotel Pod Orłem zaliczono do 20 najbardziej przyjaznych biznesmenom hoteli w
                Polsce.
                Wg rankingu opracowanego przez Businessman Magazine 2003’. Spośród 1500 hoteli
                w kraju wybrano 20 najbardziej przyjaznych biznesmenom. Bydgoski hotel znalazł
                się w I lidze hoteli obok 11 innych.
                W 1995 r. Hotel Pod Orłem za usługi hotelarsko-gastronomiczne uzyskał Polskie
                Godło Promocyjne “Teraz Polska” jako jedna z niewielu firm w województwie.
                Ponadto usługi i produkty gastronomiczne (befsztyk z polędwicy wołowej „Pani
                Walewska”) tego hotelu uzyskały kilkakrotnie Medal Europejski (2001, 2002,
                2003) przyznawany przez Urząd Komitetu Integracji Europejskiej i Business
                Centre Club.
                Hotel jest od lat miejscem częstych spotkań lokalnych kół biznesu. Wewnątrz
                widać stylowe witraże, stiuki i plafony. W apartamencie Rubinsteina ustawiono
                fortepian. W urządzonych z przepychem pokojach jest dostęp do Internetu przez
                modem. W Centrum Biznesu można korzystać z komputera i sprzętu biurowego i
                pomocy przy organizacji spotkań. Są też 3 klimatyzowane sale (na 150, 65 i 40
                osób) z bezprzewodowym nagłośnieniem i wyposażeniem w sprzęt biurowy i
                audiowizualny oraz 2 kameralne salki narad (na 8 i 14 osób). Ofertę uzupełniają
                m.in.: restauracja, bar, klub nocny, taras widokowy, solarium, jacuzzi, sauna,
                siłownia, wypożyczalnia samochodów, dozorowany parking

                • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 24.03.05, 18:52
                  4. Baza noclegowa w mieście i powiecie

                  Baz noclegowa w Bydgoszczy i powiecie jest stosunkowo bogata. W mieście można
                  znaleźć jak wspomniano na wstępie prestiżowe hotele, a w powiecie kilkanaście
                  ośrodków wypoczynkowych, z tego połowę całorocznych.

                  HOTELE KLASA PRESTIŻ = 4 GWIAZDKI ****
                  - (****) Hotel Pod Orłem ul Gdańska 14 - www.hotelpodorlem.pl - 75 pokoi, 122
                  miejsca
                  cena 1-os 440, 2-os 480 zł
                  - (****) Hotel City Ul. 3 Maja 6 - www.cityhotel.bydgoszcz.pl - 128 pokoi
                  cena 1-os 440 zł
                  - (****) Hotel Gąsiorek ul. Bydgoska 34, Brzoza k. Bydgoszczy - www.gasiorek-
                  hotel.com.pl - 80 pokoi z łazienkami, TV Sat, telefonem, mini barkiem oraz
                  dostępem do Internetu, jak również apartamentem z jacuzzi.
                  - (****) Hotel Centrum Szkoleniowego NATO ul. Szubińska – 300 pokoi, w budowie,
                  oddanie 2007

                  HOTELE KLASA WYSOKA = 3 GWIAZDKI ***
                  - (***) Hotel Brda Ul. Dworcowa 94 – www.hotelbrda.com.pl - 318 miejsc, cena 1-
                  os 180, 2-os 350 zł, największy hotel w regionie
                  - (***) Hotel Millenium ul. Szosa Gdańska 43, Bydgoszcz-Osielsko -
                  www.hotelmillenium.bydgoszcz.pl, posiada 2 sale konferencyjne na 35 osób i na
                  100 osób, saunę, solarium, bilard oraz basen i jacuzzi. Usytuowany jest w
                  odległości ok. 1 km. od Leśnego Parku Kultury i Wypoczynku w Myślęcinku.
                  - (***) Hotel Pałac Ul. Konna 10 - www.Palac.Com.Pl
                  mieści się w Leśnym Parku Myślęcińskim, zbudowany został na przełomie XIX i XX
                  wieku odrestaurowany w latach 1994-1998.
                  - (***) Hotel Sylwana Ul. Szubińska 87a
                  - (***) Hotel Apollo Ul. Ikara 18 - www.apollohotelcom.pl - 49 miejsc, cena 1-
                  os 180, 2-os 240 zł

                  HOTELE KLASA STANDARD = 2 GWIAZDKI **
                  - (**) Hotel Centralny ul. Dworcowa 85 – 120 miejsc, cena 1-os 138, 2-os 218 zł
                  - (**) Hotel Chemik Ul. Wojska Polskiego 48 - www.metalko.com.pl, 32 pokoje
                  oraz apartamenty, sala klubowa, sportowo-rekreacyjna, sauna i jacuzzi, cena 1-
                  os 105, 2-os 120 zł
                  - (**) Hotel Euro Ul. Szubińska 93
                  - (**) Hotel Ikar Ul. Szubińska 32 – 145 miejsc, cena 1-os 200, 2-os 260 zł
                  - (**) Hotel Pegaz Ul. Skłodowskiej- Curie 10a – 23 miejsca
                  - (**) Hotel Ratuszowy Ul. Długa 37 - www.hotelratuszowy.com.pl - 36 miejsc,
                  cena 1-os 210, 2-os 300 zł
                  - (**) Hotel Sporting Ul. Modrzewiowa 1 - www.hotel-sporting.pl, 36 pokoi (w
                  tym 4 apartamenty), 2 sale konferencyjne, sauna, siłownia
                  - (**) Hotel Pomorski Ul. Fordońska 112 - www.hotel-pomorski.pl, od 1975, 36
                  pokoi z TV, telefonem, łazienką oraz restauracja

                  HOTELE KLASA POPULARNA = BEZ GWIAZDEK
                  - (*) Hotel Logan Ul. Siedlecka 8b – www.hotel-logan.com.pl - 34 pokoje,
                  położony w zaciszu i oazie zieleni
                  - (*) Mak-Tur Hotel ul. Modrzewiowa 1 – 60 miejsc
                  - Hotel AGAT Ul. Zygmunta Augusta 7 - www.agat.bydgoszcz.pl - 16 miejsc
                  - Ośrodek szkoleniowy – AGAT Ul. Ludwikowo 1 - www.agat.bydgoszcz.pl, 49
                  miejsc noclegowych, pokoje hotelowe z łazienkami i TV
                  - Chemik Hotel ul. Wojska Polskiego 48 - ww.polhotels.com/Bydgoszcz/Chemik?
                  index2.htm
                  - Hotel Energetyk Zespół Elektrociepłowni Bydgoszcz SA - uL. Energetyczna 2
                  - Hotel Garnizonowy - Ul. Sułkowskiego 52
                  - Hotel Hawana - Ul. Boczna 29
                  - Hotel JERMIR - Strzyżawa k.Bydgoszczy - www.jermir.bydgoszcz.pl, w ośrodku
                  znajduje się basen odkryty, stadnina koni, a w sezonie organizowane są
                  przejażdżki bryczkami po zakolu Wisły
                  - Hotel Przy Ośrodku dla Niewidomych - Ul. Powstańców Wlkp. 33 – 48 miejsc
                  - Hotel przy Domu Sue Ryder - Ul. Wilhelma Roentgena 6 – 32 miejsca
                  - Hotel Zawisza - Ul. Gdańska 163 - www.zawisza.bydgoszcz.pl - 150 miejsc,
                  cena 1-os 240, 2-os 250 zł
                  - Hotel Asystenta - ul. Dworcowa 79 – 32 miejsca
                  - Hotel Torbyd - ul. Chopina 11a - 50 miejsc
                  - Hotel Wojskowych Zakładów Lotniczych nr 2 – ul. Szubińska 107
                  - Hotel „Park” ul. Wrocławska 3 - 37 pokoi 2-osobowych
                  - Pokoje Gościnne "NA BOCIANOWIE" ul. Kościuszki 27
                  - Elda. Hotel. Sabiniarz D. – ul. Drygałowej 2
                  - Olejnik Władysława Marchewka Hanna s.c. – Fordońska 266
                  - Hotel „Planetarium” – Białe Błota ul. Szubińska 87F,
                  - Euro-Hotel – Białe Błota ul. Szubińska 93
                  - Hotel „Nadleśnictwo”– ul. Leśna 64, Solec Kujawski
                  - Ośrodek Sportu i Rekreacji, Solec Kujawski
                  - Hotel „Chata Myśliwska” – Wojnowo gm. Sicienko
                  - Hotel „Piastowski”, pl. Zwycięstwa 21, Koronowo
                  - Pokoje do wynajęcia - ul. Dworcowa 39 86-010 Koronowo– 12 miejsc
                  - Pokoje do wynajęcia - ul. Hoffmana 6 86-010 Koronowo - 8 miejsc
                  - Pokoje do wynajęcia - ul. Na Skarpie 1o 86-010 Koronowo – 14 miejsc

                  MOTELE, ZAJAZDY
                  - Moto Centrum - Ilość miejsc: 45 - ul. Fordońska 266
                  - Motel Irmaro - Ilość miejsc 33 - ul. Dworzec 1
                  - Motel „Agro” – Chmielniki gm. Nowa Wieś Wielka
                  - Motel „Złota Karczma” – Białe Błota, ul. Kruszyńska 3
                  - Motel – ul. Nizinna 1, Białe Błota
                  - Motel – ul. Szubińska 874, Białe Błota
                  - Motel „Leśna” – ul. Bydgoska 8, Ostromecko gm. Dąbrowa Chełmińska
                  - Zajazd „Chata myśliwska” – Wojnowo gm. Sicienko
                  - Zajazd „Mercedes”, Brzoza Bydgoska
                  - Zajazd Pomorski - Tryszczyn, 86-011 Wtelno gm. Koronowo – 38 miejsc
                  - Zajazd „Zbyszko” – Prądocin gm. Nowa Wieś Wielka,

                  SCHRONISKA PENSJONATY
                  - Schronisko Młodzieżowe PTSM - Ul. Sowińskiego 5
                  - Stanica wodna PTTK nr 16- zespół domków turystycznych (270 miejsc) - ul.
                  Biwakowa 16, www.janowo.borytucholskie.pl
                  - Medical-Tourist Sp. z o.o. - ul .Glinki 79
                  - Zamtur-Pomorze Sp. z o.o. Przedsiębiorstwo Usługowo-Turystyczno-Handlowe -
                  ul . Wojska Polskiego 15 lok. 11
                  - Dom wycieczkowy „Koral”, Chmielniki, gm. Nowa Wieś Wlk
                  - Bursa Szkół Medycznych - ul. Swarzewska 2
                  - Bursa Szkół Medycznych - ul. Polanka 9
                  - Bursa Szkolnictwa Zawodowego - ul. Głowackiego 37

                  OŚRODKI WYPOCZYNKOWE
                  - Ośrodek wczasowo-wypoczynkowy, Prądocin gm. Nowa Wieś Wlk
                  - Ośrodek Wypoczynku Świątecznego OSIR - Borówno gm. Dobrcz
                  - Ośrodek Rehabilitacyjno-Wypoczynkowy Elton- Borówno 54 gm. Dobrcz
                  - Wojskowy Dom Wypoczynkowy Łuczniczka- Borówno gm. Dobrcz
                  - Ośrodek rekreacyjno-sportowy, Samociążek
                  - Ośrodek Wypoczynkowy Polonez- Pieczyska - www.polonez.wypoczywaj.com.pl -
                  130 miejsc
                  - WDW Żagiel - Pieczyska - www.wdw-zagiel.prv.pl - 120 miejsc
                  - Ośrodek Wypoczynkowy Policji – Pieczyska – 148 miejsc
                  - OW Zacisze - Pieczyska – 100 miejsc
                  - Zacisze – Ośrodek Doskonalenia Kadr Służby WIęziennej - na zalesionym cyplu
                  otoczonym z 3 stron wodą, 270 miejsc, w tym 190 całorocznych
                  - OW TP Sircom Exploris - Pieczyska "Nad Zalewem" - www.exploris.pl - 89 miejsc
                  - Ośrodek Relax – Pieczyska – 30 miejsc
                  - OW w Kręglu "EKOR" - Nowy Jasiniec - www.kregiel.pl - 157 miejsc
                  całorocznych, plaża, pomost, przystań
                  - Ośrodek Rekreacyjno-Wypoczynkowy JULIA – Samociążek -
                  www.julia.bydgoszcz.pl - 68 miejsc, położony przy zakolu kanału łączącego
                  jezioro Białe z Brdą
                  - OW Wrzos PKN Orlen – Wielonek - www.wielonek.com.pl - 170 miejsc
                  - OW Stomil - Tuszyny – 79 miejsc (zespół domków kempingowych)
                  - OW Formet - zespół domków kempingowych w lesie k. Wielonka nad Zalewem
                  - OW Makrum – obecnie prywatny, zespół domków turystycznych, z rozległym
                  pomostem przy kanale Lateralnym
                  - Ośrodek ZHP Krówka Leśna – Mąkowarsko – 150 miejsc na cyplu otoczonym z 3
                  stron wodą, w gęstym lesie, domki turystyczne
                  - OW Foton - Sokole Kuźnica – 90 miejsc (18 domków „Brda” i „Wieżyca”)
                  - OW Kuratorium Oświaty - Sokole Kuźnica – 160 miejsc
                  - OW Polon-Alfa - Sokole Kuźnica – 80 miejsc (20 domków kempingowych)
                  - Leśne Ustronie – Ośrodek w Zamrzenicy – pierwszy punkt postoju dla
                  spływających Brdą, 22 domki typu „Brda” (5-6 os.) i 10 domków
              • Gość: torunianka IP: *.petrus.com.pl 24.03.05, 18:51
                :)) miło wrócić i zobaczyć jakie postępy w promowaniu Bydgoszczy robi PIT.
                spotykałam się ludźmi, rozmawiałam, pracowałam, ale byłam też na wsi, i jeden
                dzień rekolekcji zaliczyłam;) teraz nadrabianie zaległości, sprzątanie,
                przygotowania do Świąt.
                Pozdrawiam
                • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 24.03.05, 18:56
                  - Leśne Ustronie – Ośrodek w Zamrzenicy – pierwszy punkt postoju dla
                  spływających Brdą, 22 domki typu „Brda” (5-6 os.) i 10 domków typu „Chata” (po
                  2 tapczany)
                  - Nadleśnictwo Zamrzenica – tel. 334 11 75, noclegi w „biurowcu”, kąpielisko,
                  kwatery myśliwskie
                  - OW p. Kozikowski – Romanowo – 28 miejsc
                  - Stanica wodna PTTK – Sokole-Kuźnica (domki całoroczne, sezonowe i pawilon z
                  5 pokojami 3-os z umywalkami)
                  - Pólko - Harcerskie obozowisko i ośrodek szkolenia żeglarskiego – noclegi dla
                  dużych zorganizowanych grup młodzieży
                  - Pobrdzie – kwatery łowieckie nadleśnictwa „Różanna”, naprzeciw Sokole-Kuźnicy

                  CAMPINGI
                  - Camping, ul. Biwakowa, Bydgoszcz-Janowo, www.janowo.borytucholskie.pl
                  - Camping, ul. Nakielska, Bydgoszcz
                  - Camping, ul. Saperów, Bydgoszcz
                  - Camping nad jez. Jezuickim, Chmielniki, gm. Nowa Wieś Wlk
                  - Stanica klubu żeglarskiego „Wind” w Romanowie

                  POLA BIWAKOWE
                  - Pole biwakowe, ul. Nadrzeczna 2, Bydgoszcz
                  - Pole biwakowe, ul. Nakielska, Bydgoszcz
                  - Pole biwakowe nad jez. Białym koło leśniczówki, Samociażek gm. Koronowo
                  - Pole biwakowe OSIR nad jez. Borówno, Borówno gm. Osielsko
                  - Pole biwakowe nad jez. Jezuickim, Prądocin, gm. Nowa Wieś Wlk
                  - Pole biwakowe nad jez. Jezuickim, Piecki, gm. Nowa Wieś Wlk
                  - Pole namiotowe nad Zalewem Koronowskim - Sokole Kuźnica – 250 miejsc
                  - Pole namiotowe nad Zalewem Koronowskim – Romanowo – 250 miejsc
                  - Srebrenica – kolonia daczy nad Zalewem Koronowskim, w lesie na malowniczej
                  skarpie

                  AGROTURYSTYKA w powiecie bydgoskim
                  - Suponin 29 gm. Dobrcz - tel. 052 364 93 77
                  Domek wolno stojący dla rodziny 5 osobowej z garażem, około 400 m od rzeki
                  Wisły. Teren niezabudowany, dużo miejsca do rekreacji i wypoczynku. Wyżywienie
                  we własnym zakresie.

                  - Strzelce Dolne 27 gm. Dobrcz - tel. 052 381 70 94
                  Dom położony w Parku Krajobrazowym Doliny Dolnej Wisły. Cztery pokoje 3
                  osobowe. Gospodarze oferują całodzienne wyżywienie. Dla gości organizowane są
                  ogniska, rajdy rowerowe i wycieczki krajoznawcze, przejażdżki konne w siodle i
                  bryczką, zimą kuligi.

                  - Aleksandrowo 9 gm. Dobrcz - tel. 052 381 81 34
                  W pobliżu Park Krajobrazowy Doliny dolnej Wisły. Gospodyni oferuje nocleg ze
                  śniadaniem. Możliwość ustalenia innych warunków pobytu.

                  - Aleksandrowo 5 gm. Dobrcz - tel. 052 381 81 75
                  Mieszkanie wakacyjne składające się z 2 pokoi, aneksu kuchennego i łazienki. Na
                  życzenie są posiłki. W gospodarstwie znajdują się zwierzęta domowe. Do
                  dyspozycji rowery, grill.

                  - Wiskitno 71 gm. Sicienko - tel. 052 582 36 03, 052 379 67 21
                  Gospodarstwo agroturystyczne „Głusza” położone nad rzeczką Lucimską, wśród pól
                  i lasów. Gospodyni zaprasza na wczasy i weekendy. Pokoje z łazienkami. Wiejska,
                  domowa kuchnia. Przejażdżki konne i rowerowe, wycieczki powózkami, nauka
                  pieczenia chleba.

                  - Buszkowo 80 gm. Koronowo - tel. 052 382 50 10
                  Gospodarstwo położone nad jeziorem Kadzionka, w pobliżu Zalewu Koronowskiego.
                  Właściciele oferują wczasy rodzinne w 2 pokojowym mieszkaniu, z osobnym
                  wejściem, kuchnia i łazienką. Stawy rybne z możliwością wędkowania. Do
                  dyspozycji rowery, łodzie.

                  - Wierzchucin Królewski 70 gm. Sicienko - tel. 052 382 32 87
                  Mieszkanie wakacyjne z pokojem kominkowym. Miła, rodzinna atmosfera. Do
                  dyspozycji rowery, grill, ognisko, pieczone prosię. Gospodyni oferuje pełne
                  wyżywienie.

                  - Wierzchucin Królewski gm. Sicienko - tel. 052 382 32 06
                  Samodzielne 3 mieszkania wakacyjne, każde z kuchnią i łazienką. Można korzystać
                  z pełnego wyżywienia lub gotować samemu z produktów zakupionych na miejscu.
                  Dobre warunki do wypoczynku i wędkowania – cisza i spokój.

                  - Mochle 3 gm. Sicienko - tel. 052 381 51 69, 052 587 07 77, kom. 606 727 403
                  W gospodarstwie jest stadnina koni ras małych i kuców szetlandzkich oraz mini
                  ZOO. Gospodyni zaprasza młodzież szkolną , osoby niepełnosprawne, grupy
                  zorganizowane oraz osoby indywidualne. Do dyspozycji 5 namiotów harcerskich 8
                  osobowych.

                  - Nowy Jasiniec 25 gm. Koronowo, tel. 0-52 3822-378
                  Łowisko rybne i staw, przejażdżki konne w siodle i bryczce, wycieczki rowerowe
                  i piesze, ruiny zamku, Gaj Wyczółkowskiego, posiłki u gospodarza lub
                  samodzielnie


                  5. Pozycja Bydgoszczy i powiatu w województwie

                  Zarówno Bydgoszcz jak i powiat bydgoski wyróżniają się w regionie pod względem
                  bazy noclegowej.

                  Najwięcej miejsc noclegowych w regionie posiada Bydgoszcz (2036), następnie
                  gmina Koronowo (1861), Toruń (1836), Inowrocław (1834), Ciechocinek (1731),
                  gmina Osie w Borach Tucholskich (1278), gmina Jeziora Wielkie, gdzie znajduje
                  się sezonowy kurort Przyjezierze (1222), gmina Zbiczno na Pojezierzu Brodnickim
                  (1112).

                  W rankingu powiatów:
                  Liczba miejsc noclegowych – stan 2003 r. (GUS)
                  1. powiat bydgoski: 2586

                  2. powiat tucholski: 2308

                  3. Bydgoszcz: 2036

                  4. powiat brodnicki: 1848
                  5. Toruń: 1836
                  6. Inowrocław: 1834
                  7. powiat aleksandrowski: 1819
                  8. powiat żniński: 1695
                  9. powiat świecki: 1692
                  10. powiat mogileński: 1621

                  Również rozpatrując liczbę miejsc noclegowych całorocznych powiat bydgoski ma
                  dobre wyniki co świadczy o znacznym udziale ośrodków szkoleniowo-wypoczynkowych
                  całorocznych o wysokim standardzie. Wysokie pozycje zajmują Inowrocław i
                  Ciechocinek ze względu na zlokalizowanie licznych sanatoriów.
                  Liczba miejsc noclegowych całorocznych – stan 2003 r. (GUS)
                  1. Inowrocław: 1806

                  2. Bydgoszcz: 1786

                  3. Toruń: 1427
                  4. Ciechocinek: 1499

                  5. powiat bydgoski: 1188

                  Warto zauważyć, że liczba całorocznych miejsc noclegowych w powiecie bydgoskim
                  jest 2x większa niż w miastach Włocławku i Grudziądzu.

                  W Bydgoszczy w 2003 r. skorzystało z noclegów prawie 100 tyś. osób. Z kolei w
                  powiecie bydgoskim prawie 50 tyś. osób, z tego 2,5 tyś. turystów zagranicznych,
                  co jest najlepszym wynikiem wśród powiatów ziemskich.

                  c.d.n.
                  • Gość: go IP: *.man.bydgoszcz.pl 24.03.05, 21:12
                    Wydaje mi się, że od granicy zachodniej miasta (Grunwaldzka przy schronisku dla
                    zwierząt) do konca starego Fordonu jest 25-26 km a nie 20.
                    Podziwiam, imponujące opracowanie. Pozdrawiam.
                    • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 25.03.05, 21:54
                      Dalsze wiadomości po Świętach.
                    • Gość: maciej IP: *.int.elnet.pl / 195.85.209.* 25.03.05, 22:34
                      Kiedys przejechałem od konca fordonu do konaca osowej gory, na liczniku wybilo
                      32 km!
                      • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 25.03.05, 23:33
                        Skoro tak, to muszę sprostować wiadomości.
                        Pozdr.
                      • Gość: zem IP: *.petrus.com.pl 26.03.05, 08:12
                        Od początku ulicy Grunwaldzkiej,do końca Fordonu,jest około 20 kilometrów.Sprawdzone.
                        Tu PIT ma racje.
                        • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 26.03.05, 09:15
                          Prawdę mówiąc sprawdzałem odległość na mapie topograficznej (ale mogłem się
                          pomylić).
                          Wiem na pewno, że z rynku starego Fordonu do ronda Jagiellonów jest 12 km, a ze
                          Stryszka do rogatek miasta 5 km.
                          • Gość: Arte IP: 217.97.147.* 26.03.05, 10:04
                            Cześć Tobie PIT

                            Myślę, że w kwestii odległości, prawdziwa jest ta z mapy. Jadąc samochodem,
                            oczywiście wychodzi więcej kilometrów, bo: są zakręty, są wzniesienia. Jednym
                            słowem, jadąc szosą/ulicą, zawsze wyjdzie więcej niż w lini prostej na mapie.

                            Panie PIT, cieszę się bardzo z tego Pana opracowania, myślę, że jak tylko
                            zacznie się zielenić, to wyskoczę na wyprawę po mieście z aparatem - będą wtedy
                            fotki, jako uzupełnienie Pana wysiłku. :)

                            Pozdrawiam,
                            Krzysztof Wirszyłło
                            • Gość: louis IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 26.03.05, 17:40
                              Panie PIT - Wesołych Świąt!
                              Oczywiście czekamy na dalsze odcinki...
                              • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 29.03.05, 18:04
                                Wczoraj jeszcze świętowaliśmy Wielkanoc, więc dzisiaj będziemy drążyć ten temat.

                                Dalej Walor 24: WAŻNY OŚRODEK ŻYCIA RELIGIJNEGO

                                1. Tradycje

                                Najstarszym ośrodkiem kultu religijnego był romański kościół pw. św. Idziego
                                (rozebrany w 1879 r.) , który stał w pobliżu przeprawy przez Brdę. Niedaleko
                                stał drewniany kościół parafialny pw. św. Mikołaja. Na miejscu tej świątyni,
                                spalonej w roku 1409 przez Krzyżaków, wzniesiono wyróżniający się wspaniałą
                                gotycką architekturą kościół pw. św. Marcina i Mikołaja.
                                Budowę Fary zakończono w roku 1502. Jej fundator, Jan Kościelecki, wojewoda
                                inowrocławski, starosta bydgoski i malborski, umieścił w ołtarzu głównym jako
                                wotum za zakończoną wojnę trzynastoletnią, podczas której Bydgoszcz była
                                kwaterą główną Kazimierza Jagiellończyka, obraz Matki Bożej, zwany „Beatissimae
                                Mariae Virginis”.
                                Od tego czasu datuje się wzmożony kult maryjny. Liczne wota pozostawiali
                                mieszczanie jako wyraz swojego nabożeństwa i wdzięczności. Istniało także wotum
                                zawierające insygnia miejskie, co oznaczało oddanie się miasta pod opiekę Matki
                                Bożej.

                                W mieście od czasów średniowiecza miały siedzibę zakony. Pierwsza wzmianka o
                                karmelitach pochodzi z 1399 r. W 1480 r. erygowano klasztor bernardynów, w 1615
                                klasztor Klarysek, a w 1617 r. jezuitów.

                                Budowały się kolejne kościoły:
                                - kaplica św. Ducha (1448)
                                - klasztor karmelitów (1550) – rozebrany w XIX w.
                                - klasztor i kościół bernardynów (1480) – spłonął w 1545 r.
                                - kościół św. Stanisława (1529) na przedmieściu kujawskim – rozebrany w I poł.
                                XIX w.
                                - kaplica św. Krzyża – rozebrana w XIX w.
                                - kościół bernardynów pw. św. Jerzego (1552-1557) – dzisiejszy garnizonowy
                                - kościół św. Trójcy (1550-1576) – rozebrany w XIX w.
                                - klasztor Klarysek (1615-18)
                                - kościół Klarysek (1582-1615)
                                - kościół jezuitów (1617-1620) – rozebrany w 1940 r. przez hitlerowców

                                W Wyszogrodzie leżącym po sąsiedzku do Bydgoszczy istniała parafia pw. św.
                                Mikołaja.
                                Istnieje podanie o konsekracji przez bpa Wojciecha kaplicy grodowej pw. Marii
                                Magdaleny w Wyszogrodzie (997). Kościół murowany zbudowano w Fordonie w 1600 r.

                                Pierwszy kościół ewangelicki powstał w 1787 r. do obsługi coraz liczniej
                                przybywających Niemców i żołnierzy pruskich stacjonujących w koszarach. Kościół
                                zbudowano przy ul. Podwale (dzisiaj nie istnieje). Do 1920 r. w Bydgoszczy i
                                Fordonie zbudowano kolejnych 7 świątyń ewangelickich i 2 katolickie.

                                W okresie Księstwa Warszawskiego w mieście istniało 6 kościołów katolickich (w
                                tym 3 nieużytkowane), 1 ewangelicki oraz 3 zakony: karmelitów, bernardynów i
                                klaryski (jezuitów wypędziły władze pruskie). Do połowy XIX w. skasowano
                                wszystkie zakony. Rozebrano także szereg staropolskich gotyckich świątyń: Św.
                                Stanisława, Św. Trójcy, kościół i klasztor karmelitów. Kościół pobernardyński
                                zagospodarowano wyznaczając go na świątynię garnizonową.
                                Katolicy w tym czasie stanowili ok. 40% ludności. W 1852 r. już tylko 26%.

                                Od zarania swego istnienia Bydgoszcz i Fordon należały do diecezji kujawskiej z
                                siedzibą biskupa we Włocławku. W 1822 r. na skutek zarządzenia papieża
                                Bydgoszcz przeszła (na 186 lat) do archidiecezji gnieźnieńskiej.
                                Z kolei w 1822 r. parafia fordońska została włączona z kujawskiej do diecezji
                                chełmińskiej i ustanowiono w niej dekanat obejmujący 9 parafii podbydgoskich
                                (Fordon, Koronowo, Byszewo, Dobrcz, Osielsko, Włóki, Wtelno, Wudzyn, Żołędowo).

                                Procent katolików w mieście zmniejszał się z 25% w 1852 r. do 19% w 1910 roku.
                                Natomiast aż 60% katolików zamieszkiwało Szwederowo, które było ostoją polskiej
                                ludności.
                                Żydów było niewielu - stanowili tylko 2.3% ludności.

                                W końcu XIX i początkach XX wieku zbudowano kilka dużych i pięknych kościołów, .
                                1878 – kościół ewangelicki pw. św. Pawła na dzisiejszym pl. Wolności
                                1879 – kościół ewangelicki pw. św. Jana Ewangelisty w Fordonie (obejmował
                                zasięgiem 36 pobliskich miejscowości)
                                1897 – kościół Metodystów przy ul. Warszawskiej (dzisiaj nadal kościół
                                ewangelicki)
                                1902 – fara ewangelicka przy pl. Kościeleckich. Przy tej okazji do końca
                                rozebrano zamek, zniwelowano fosy i wzgórze zamkowe
                                1905 – kościół ewangelicki na Wilczaku (dzisiaj pw. Miłosierdzia Bożego)
                                1908 – kościół ewangelicki na Małych Bartodziejach (dzisiaj pw. św. Józefa
                                Rzemieślnika)
                                1913 – kościół ewangelicki na Okolu (dzisiaj pw. św. Wojciecha)
                                Zbudowano również szereg kościołów ewangelickich w okolicach Bydgoszczy np w
                                Cielu, Łochowie, Nowej Wsi Wielkiej, Przyłękach, Osielsku, Solcu Kujawskim,
                                Sicienku, Kruszynie, Wtelnie, Dobrczu, Kozielcu, Dąbrowie Wielkiej i innych
                                miejscowościach.
                                Niektóre z kościołów pobudowano na bazie istniejących. Po 1945 r. służą jako
                                kościoły katolickie.
                                Z początkiem XX w. władze pruskie zezwoliły na budowę kościołów katolickich.
                                Powstały dwa w tym samym 1913 r. – dla katolików niemieckich przy pl.
                                Piastowskim (dzisiaj pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa) i dla katolików
                                polskich przy ul. św. Trójcy (dzisiaj pw. Trójcy Św.) budowany samodzielnie
                                przez społeczność polską.

                                Po odzyskaniu niepodległości rozpoczęto organizację nowych parafii w mieście.
                                Do celów kultu religijnego przywrócono kościół Klarysek. Rozpoczęto budowę
                                nowych świątyń, z których największy był pw. ś. Wincentego a’Paulo budowany w
                                formie panteonu rzymskiego. Do 1939 r. zbudowano 5 kościołów:
                                - Św. Wincentego a'Paulo Bazylika Mniejsza (Bielawki), 1925
                                - Św. Stanisława Biskupa i Męczennika (Siernieczek), 1925
                                - MB Nieustającej Pomocy (Szwederowo), 1926
                                - Ducha Świętego (Glinki) – kościół Misjonarzy Ducha Św., 1932
                                - św. Antoniego z Padwy (Czyżkówko), 1936

                                Do miasta przybyło kilka zgromadzeń zakonnych, m.in. Zgromadzenie Misjonarzy
                                Ducha Św. (1921), Zgromadzenie Misjonarzy św. Wincentego a Paulo (1925).
                                W 1939 r. 91% mieszkańców miasta wyznawało katolicyzm. Tylko 8,5% deklarowało
                                wyznanie ewangelickie, a 0,1% mojżeszowe. Mimo tak dużej proporcji – w mieście
                                brakowało świątyń katolickich. W Bydgoszczy i Fordonie Było 10 kościołów
                                katolickich i 8 ewangelickich.

                                W okresie okupacji hitlerowskiej miasto zostało oszpecone przez wyburzenie
                                fragmentów zabudowy starówki.
                                Przede wszystkim rozebrano kościół jezuicki, który był jednym z najbardziej
                                charakterystycznych świątyń z tradycjami historycznymi. To na jego schodach
                                król Jan Kazimierz i elektor brandenburski zaprzysiężyli w 1657 r. traktat
                                welawsko-bydgoski. Dwie wieże tego kościoła górowały na Rynkiem i stanowiły
                                charakterystyczne punkty odniesienia w Bydgoszczy. Rozebrano również synagogę
                                żydowską, której gmach był okazały i wzbogacał architektonicznie przestrzeń
                                miejską. Oprócz tego rozebrano szereg innych obiektów nie-sakralnych. 3
                                września wojsko i cywile podpalili kościół ewangelicki na Szwederowie, który
                                był bazą niemieckich dywersantów (dzisiaj nie istnieje).
                                W kolei w 1945 r. podczas walk uszkodzeniu uległa bydgoska fara, którą jednak
                                udało się uratować.
                                Po wojnie utworzono szereg parafii na bazie kilku poewangelickich świątyń.
                                W latach 70-tych po wielu staraniach prymasowi Wyszyńskiemu udało się uzyskać
                                zgodę na budowę pierwszej nowej świątyni po wojnie, którą był kościół św.
                                polskich Braci Męczenników na Wyżynach zbudowany społecznie przez samych
                                mieszkańców.
                                Od tego czasu, a zwłaszcza w latach 80-tych rozpoczął się boom budownictwa
                                sakralnego. W latach 80-tych powstało 12 kościołów, a w 90-tych kolejne 8. Po
                                2000 r. rozpoczęto budowę kolejnych kilku świątyń. Podobnie było w okolicach
                                Bydgoszczy, gdzie po 1980 r. utworzono kilka nowych parafii (Niemcz,
                                Maksymilianowo, Białe Błota, Włóki, Strzelce Górne, Zamość, Władysławowo).
                                Kulminacyjnym momentem kultu Madonny Bydgoskiej była koronacja obrazu w dniu 29
                                maja 1966 r. przez kard. St. Wyszyńskiego przy współudziale ówczesnego
                                metropolity krakowskiego kard. K. Wojtyły.
                                W 1982 r
                                • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 29.03.05, 18:06
                                  W 1982 r. decyzją prymasa ks. J. Glempa Bydgoszcz zyskała stałego Wikariusza
                                  Biskupiego, którym był (do 1996) ks. bp J. Nowak. W mieście utworzono także
                                  Prymasowski Instytut Kultury Chrześcijańskiej o uprawnieniach szkoły wyższej.
                                  Od 1973 r. miasto należało do dwóch diecezji. Fordon i okolice należały do
                                  diecezji chełmińskiej, obszar przedwojennej Bydgoszczy do archidiecezji
                                  gnieźnieńskiej. W 1992 r. przy okazji reformy struktury terytorialnej kościoła
                                  dokonanej przez papieża Jana Pawła II cały obszar terytorialny Bydgoszczy
                                  włączono do archidiecezji gnieźnieńskiej. Jednakże tuż za północnymi rogatkami
                                  miasta znajdowała się diecezja pelplińska.

                                  Coraz wyższe tytuły nadawano bydgoskim kościołom:
                                  w 1983 r. – arcbp J. Muszyński wyniósł farę do godności Kolegiaty
                                  w 1997 r. – Papież Jan Paweł II nadał bydgoskiej „bazylice” godność Rzymskiej
                                  Bazyliki Mniejszej
                                  7 czerwca 1999 r. – niezapomniana wizyta papieża Jana Pawła II. W Mszy Św. na
                                  bydgoskim lotnisku uczestniczyło ponad 500 tyś. osób. Papież ukoronował
                                  koronami papieskimi obraz Matki Bożej Pięknej Miłości i wyniósł bydgoską
                                  kolegiatę do godności Konkatedry Archidiecezji Gnieźnieńskiej
                                  w 2000 r. – arcbp J. Muszyński ustanowił Sanktuarium Nowych Męczenników na
                                  Wyżynach
                                  w 2000 r. – wybudowano szensztackie Sanktuarium MB Trzykroć Przedziwnej na
                                  Piaskach
                                  w 2002 r. – uroczyście obchodzono 500-lecie fary, a w 2003 r. poświęcono Drzwi
                                  Jubileuszowe, które wykonał bydgoski rzeźbiarz Michał Kubiak
                                  25 marca 2004 r. – dekretem Papieża Jana Pawła II powstała Diecezja Bydgoska, a
                                  Konkatedra została wyniesiona do godności Katedry. Biskupem bydgoskim został
                                  ks. bp J. Tyrawa. Okolice wokół Bydgoszczy oraz znaczne tereny Krajny włączono
                                  do nowej diecezji.


                                  2. Sanktuaria w Bydgoszczy i okolicy

                                  W Bydgoszczy znajdują się 3 sanktuaria katolickie, co może jest faktem jeszcze
                                  zbyt mało znanym. Również w okolicy znajduje się wiele miejsc kultu religijnego
                                  o staropolskiej tradycji.

                                  M a d o n n a B y d g o s k a – Matka Boska Pięknej Miłości
                                  Obraz ufundował Jan Kościelecki, wojewoda inowrocławski, starosta bydgoski i
                                  malborski (ok. 1500-1525). Umieścił w ołtarzu głównym jako wotum za zakończoną
                                  wojnę trzynastoletnią, podczas której Bydgoszcz była kwaterą główną Kazimierza
                                  Jagiellończyka, obraz Matki Bożej, zwany „Beatissimae Mariae Virginis”.
                                  Obraz przedstawia Najświętszą Maryję Pannę w pozycji stojącej, lewą ręką
                                  podtrzymuje Ona Dzieciątko Jezus, w prawej zaś dłoni nieco wzniesionej ukazuje
                                  rozwiniętą pąsową różę.
                                  Wybitny znawca sztuki prof. Tadeusz Dobrowolski pisze, że, „jest to
                                  najpiękniejsza ze wszystkich znanych polskich podobizn Dziewicy”. Rzeczywiście
                                  obraz urzeka unikalnym pięknem wizerunku.
                                  Od chwili umieszczenia tego Obrazu w ołtarzu głównym rozpoczął się rozkwit
                                  kultu Matki Bożej. Mnożą się fundacje i zapisy na rzecz kościoła farnego, ze
                                  wskazaniem na pielęgnowanie i rozwijanie kultu maryjnego. Taki stan rzeczy
                                  trwał nieprzerwanie do II Wojny Światowej. Od XVI wieku zebrano bogaty zbiór
                                  wotów maryjnych. Wota te - biżuteria, klejnoty, wisiory świadczą o bogactwie,
                                  jakiego wierni nie szczędzili Madonnie, by dać wyraz swojemu nabożeństwu do
                                  Niej i uczuciom wdzięczności. Większość wotów niestety dzisiaj już nie
                                  istnieje, gdyż w początkach niewoli Rzeczpospolitej, pod koniec XVIII wieku,
                                  wraz z innymi precjozami kościoła farnego, ogólnej wartości 220 grzywien,
                                  oddane zostały na wsparcie insurekcji kościuszkowskiej.
                                  Wota w czasach najnowszych są nadal składane ku czci Matki Bożej, nie mają one
                                  już tej zabytkowej wartości co dawne, są jednak liczniejsze i stanowią
                                  potwierdzenie stale wzrastającego kultu maryjnego.
                                  Po zakończeniu II wojny światowej kult wyrażał się w spontanicznym udziale
                                  wiernych w nabożeństwach parafialnych ku czci Matki Bożej.
                                  Nastąpiło silniejsze zaakcentowanie czci opisywanego Wizerunku, który coraz
                                  częściej zyskuje sobie potoczną nazwę „Obrazu Matki Bożej Bydgoskiej”
                                  albo „Matki Bożej z Różą w dłoni”. Sprawozdanie wizytacyjne z roku 1953 nazywa
                                  obraz Matki Bożej Bydgoskiej cudami słynącym, a dalej mówi o sobotnich
                                  nabożeństwach odprawianych przed tym obrazem o godz. 8 i 19.
                                  29 maja roku 1966 obecności wielu biskupów, duchowieństwa i tysięcy
                                  bydgoszczan, Prymas Polski Stefan Kardynał Wyszyński z okazji podwójnego
                                  jubileuszu 500-lecia intronizacji obrazu w bydgoskiej Farze i 1000-lecia
                                  chrześcijaństwa w Polsce, dokonał uroczystej koronacji obrazu Matki Bożej.
                                  Powtórnej koronacji Wizerunku, tym razem koronami papieskimi, dokonał dnia 7
                                  czerwca 1999 roku Papież Jan Paweł II, podczas swojej wizyty apostolskiej w
                                  Bydgoszczy.
                                  Madonna Bydgoska uznawana jest od czasów staropolskich za patronkę miasta.
                                  Papież potwierdził to uznając ją obok bpa Kozala patronką Diecezji Bydgoskiej.

                                  Sanktuarium N o w y c h M ę c z e n n i k ó w
                                  przy kościele pw. Św. Polskich Braci Męczenników na Wyżynach
                                  Ks. Kardynał Prymas Tysiąclecia Stefan Wyszyński w dniu 15 sierpnia 1976 r.
                                  erygował w Bydgoszczy parafię , której nadał tytuł Świętych Polskich Braci
                                  Męczenników. Była to pierwsza parafia, w Bydgoszczy która po II wojnie
                                  światowej otrzymała pozwolenie na budowę kościoła. W dekrecie ustanawiającym
                                  nową parafię o tak niezwykłym wezwaniu Ks. Kardynał napisał "Świątynia ta ma
                                  upamiętniać po wieczne czasy wszystkich bezimiennych Polaków, którzy oddawali
                                  swoje życie za wiarę i ojczyznę , a nie zostali wyniesieni na ołtarze." Gmach
                                  kościoła o zabudowie 3,5 tyś. m kw. zbudowano społecznie rękami ochotników w
                                  latach 1976-82 i konsekrowano w 1986.
                                  Od samego początku istnienia, świątynia stała się ośrodkiem myśli patriotycznej
                                  związanej z męczeństwem narodu polskiego. W latach 80-tych była kościołem w
                                  której ludzie wiary owiani duchem "Solidarności" modlili się za Ojczyznę. W
                                  dniu 19 października 1982 r. w tej świątyni Ks. Jerzy Popiełuszko odprawił Mszę
                                  św. odmówił różaniec w czasie którego prowadził rozważania. Była to jego
                                  ostatnia Msza św. i ostatnie wypowiedziane w świątyni słowa. Po tym
                                  nabożeństwie w czasie drogi do Warszawy został zatrzymany i zamordowany przez
                                  oficerów SB. Przy kościele skupiły się Stowarzyszenia kombatanckie, które
                                  zbudowały wokół świątyni symboliczne groby oraz tablice upamiętniające
                                  bohaterów walki o wolną Polskę: m.in. tablice upamiętniające pobyt ks. Jerzego
                                  Popiełuszki, Sybiraków, pomordowanych w Katyniu, krzyż ofiary Oświęcimia,
                                  harcerzy i inne. Przy kościele znajduje się Kaplica Pamięci, którą tworzą
                                  Kaplica Męczeństwa Bydgoszczy, Kaplica Papieska, Kaplica Nowych Męczenników ,
                                  Izba pamięci Ks. Jerzego Popiełuszki i izba pamięci Tadeusza Nowakowskiego
                                  dziennikarza Radia Wolna Europa i autora wielu książek z podróży z Ojcem św.
                                  Janem Pawłem II.
                                  7 czerwca 2000 r. świątynia został oficjalnie podniesiona do godności
                                  Sanktuarium Nowych Męczenników.

                                  Sanktuarium M a t k i B o ż e j T r z y k r o ć P r z e d z i w n e j
                                  Wzniesione jako dar Roku Jubileuszowego 2000 w spokojnym leśnym zakątku na
                                  krawędzi doliny Brdy w okolicy osiedla Piaski. Stanowi niewielki kościółek z
                                  przytulnym wnętrzem i obrazem MB, otwarty cały dzień. We wnętrzu znajduje się
                                  barokowy ołtarz z obrazem Matki Bożej, figury Apostołów Piotra i Pawła oraz
                                  figura św. Michała Archanioła.
                                  Sanktuaria MTA są budowane na wzór kaplicy w Schönstatt (Vallendar k.
                                  Koblencji), w której miało miejsce założenie Ruchu Szensztackiego. Matka Boża
                                  przedstawiana na obrazie w sanktuarium szensztackim czczona jest pod tytułem:
                                  Matka Boża Trzykroć Przedziwna - Mater Ter Admirabilis jako Matka i
                                  Wychowawczyni nowego człowieka i nowej wspólnoty według nauki Ewangelii. Jej
                                  szczególne działanie z tego miejsca polega na wypraszaniu pielgrzymom: łaski
                                  zadomowienia, łaski wewnętrznej przemiany, łaski skutecznego apostolstwa.
                                  Zasadniczym celem Ruchu Szens
                                  • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 29.03.05, 18:07
                                    Sanktuarium M a t k i B o ż e j T r z y k r o ć P r z e d z i w n e j
                                    Wzniesione jako dar Roku Jubileuszowego 2000 w spokojnym leśnym zakątku na
                                    krawędzi doliny Brdy w okolicy osiedla Piaski. Stanowi niewielki kościółek z
                                    przytulnym wnętrzem i obrazem MB, otwarty cały dzień. We wnętrzu znajduje się
                                    barokowy ołtarz z obrazem Matki Bożej, figury Apostołów Piotra i Pawła oraz
                                    figura św. Michała Archanioła.
                                    Sanktuaria MTA są budowane na wzór kaplicy w Schönstatt (Vallendar k.
                                    Koblencji), w której miało miejsce założenie Ruchu Szensztackiego. Matka Boża
                                    przedstawiana na obrazie w sanktuarium szensztackim czczona jest pod tytułem:
                                    Matka Boża Trzykroć Przedziwna - Mater Ter Admirabilis jako Matka i
                                    Wychowawczyni nowego człowieka i nowej wspólnoty według nauki Ewangelii. Jej
                                    szczególne działanie z tego miejsca polega na wypraszaniu pielgrzymom: łaski
                                    zadomowienia, łaski wewnętrznej przemiany, łaski skutecznego apostolstwa.
                                    Zasadniczym celem Ruchu Szensztackiego jest: W przymierzu miłości z Maryją
                                    umacniać i odnawiać wartości chrześcijańskie i w ten sposób urzeczywistniać
                                    ewangeliczną dewizę bycia „solą ziemi i światłością świata”. Każde z
                                    sanktuariów jest duchowym centrum Ruchu Szensztackiego. Pierwsze z nich
                                    założono w Niemczech w 1914 r. Obecnie takie sanktuaria istnieją w wielu
                                    krajach świata, jest ich 146 (70 w Europie, zwłaszcza w Niemczech, 59 w Ameryce
                                    Południowej, po 6 w Afryce i Ameryce Północnej, 3 w Azji i 2 w Australii). W
                                    Polsce znajduje się sześć sanktuariów szensztackich: w Świdrze (Centrala Ruchu
                                    Szensztackiego w Polsce), w Józefowie k. Warszawy, w Winowie k. Opola, na Górze
                                    Chełmskiej w Koszalinie, w Zabrzu - Rokitnicy oraz w Bydgoszczy na Piaskach.

                                    G o l g o t a B y d g o s k a
                                    Od końca lat 90-tych czynione są starania w celu budowy w Dolinie Śmierci
                                    ścieżek golgoty na wzór wielu innych spotykanych w różnych miejscowościach w
                                    Polsce. W regionie jedną z bardziej znanych jest Kalwaria Pakoska, zbudowana w
                                    XVII przez franciszkanów.
                                    Miejsce bydgoskiej golgoty jest specjalnie wybrane i bardzo dogodne. Jest to
                                    miejsce masowej eksterminacji bydgoskich patriotów, a zarazem sprzyjające
                                    skupieniu i ciszy w naturalnym i pięknym leśnym wąwozie, ze scieżkami
                                    spacerowymi biegnącymi na wzgórza i ku monumentalnemu pomnikowi. Od 2000 r.
                                    organizowane są misteria Męki Pańskiej w Wielki Piątek, co roku cieszące się
                                    coraz większym zainteresowaniem. Golgota ma 14 stacji ze specjalnie
                                    wybudowanymi przystankami. Ostatni przystanek ma być monumentalny.
                                    (jego koszt ma przekraczać koszt wszystkich pozostałych stacji razem wziętych)


                                    Inne sanktuaria w diecezji bydgoskiej i okolicy:

                                    * Sanktuarium Matki Bożej w G ó r c e K l a s z t o r n e j
                                    Główne sanktuarium maryjne diecezji bydgoskiej obok Madonny Bydgoskiej.
                                    Klasztor Górecki jest ośrodkiem kultu Maryjnego o bardzo dawnej tradycji. Jak
                                    podają kroniki bernardyńskie, Matka Boża ukazała się pasterzowi w tym miejscu w
                                    roku 1079. Górka Klasztorna jest n a j s t a r s z y m ośrodkiem kultu
                                    Maryjnego w Polsce, który dotrwał do naszych czasów. Kościół i klasztor,
                                    ufundował dla franciszkanów - bernardynów w XVII wieku wojewoda poznański Karol
                                    Grudziński. Od 1923 roku pieczę nad sanktuarium sprawują księża Misjonarze
                                    Świętej Rodziny (MSF). Dziś Sanktuarium jest znane pielgrzymom z Cudownego
                                    Obrazu Matki Bożej Góreckiej i Studzienki, w której woda od chwili Objawienia,
                                    ma moc uzdrawiającą. Misjonarze Świętej Rodziny, wraz z pomocą pobliskich
                                    rolników i młodzieży, corocznie od 1984 r. przedstawiają Misterium Męki
                                    Pańskiej. Na terenie Sanktuarium corocznie odbywa się wiele festiwali np.
                                    Festiwal Piosenki Religijnej "Maria Carmen", czy Ogólnopolski Przegląd
                                    Twórczości Osób Niepełnosprawnych "Spotkanie u Matki". Na miejscu znajdują się
                                    2 domy noclegowe oraz piękne okolice o typowo krajeńskim krajobrazie.

                                    * Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Królowej Krajny w Byszewie
                                    Położone w przesmyku między jeziorami Rynny Byszewskiej. Sanktuarium regionalne
                                    Krajny. Miejsce klasztoru Cystersów już w 1250 r. Stąd Cystersi przenieśli się
                                    w Koronowa, gdzie przyczynili się do rozwoju kulturalnego i gospodarczego tego
                                    miasta

                                    * Sanktuarium Matki Bożej Uzdrowienia Chorych w Topolnie -
                                    www.topolno.pelplin.opoka.org.pl
                                    Zabytkowy kościół z XVII w. położony u podnóża doliny Wisły

                                    * Sanktuarium Krzyża Św. w Kcyni
                                    Znajduje się w kościele pokarmelickim p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii
                                    Panny (1780). Najcenniejszym skarbem świątyni jest Krucyfiks z XVI w.
                                    umieszczony w ołtarzu głównym zwany Kcyńskim Cudownym Panem Jezusem oraz
                                    naturalnej wielkości malowidła ścienne drogi krzyżowej – Kalwaria

                                    * Sanktuarium Matki Bożej Królowej Jedności i Pokoju w Markowicach zwanej
                                    również Królową Kujaw – siedziba zgromadzenia Oblatów i sanktuarium regionalne.
                                    Czczona jest figura Matki Boskiej.

                                    * Sanktuarium Maryjne w Pieraniu – znajduje się w zabytkowym kościele drewnianym

                                    * Kalwaria w Pakości
                                    Pochodzi z 1618 r., sfinansowana przez rodzinę Działyńskich. Jest to kompleks
                                    składający się z 25 kaplic, z których tylko dwie, wybudowane przed rokiem 1647,
                                    zachowały się do czasów obecnych. Pozostałe pochodzą z przełomu XVII i XVIII w.
                                    Opiekę nad Kalwarią sprawują oo. franciszkanie.
                                    • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 29.03.05, 18:09
                                      3. Najstarsze i najpiękniejsze kościoły w mieście

                                      Bydgoszcz posiada wiele pięknych kościołów powstałych od średniowiecza po czasy
                                      współczesne. Dzisiaj większość z nich jest iluminowana i upiększa przestrzeń
                                      miejską.

                                      K a t e d r a B y d g o s k a – gotycka 1502
                                      Kościół został zbudowany w murach miasta w latach 1466 – 1502 na miejscu dawnej
                                      świątyni drewnianej spalonej przez Krzyżaków. Ok 1500 r. starosta bydgoski
                                      Stanisław Kościelecki ufundował Obraz Matki Bożej z Różą zwanej Matką Bożą
                                      Bydgoską, która stała się na setki lat centrum kultu maryjnego i patronką
                                      miasta.
                                      W XVI – XVII w. wzniesione zostały cztery kaplice fundacji mieszczan
                                      bydgoskich: św. Anny (1515), św. Szczepana (1605), św. Jana (1612), Św. Fabiana
                                      i Sebastiana (1617). Do dzisiejszego dnia zachowała się tylko kaplica św.
                                      Krzyża. W latach 1806 – 1813 kościół zamieniony został przez wojska francuskie,
                                      a później rosyjskie na magazyn. Odrestaurowany w latach 1819 – 1830 ponownie
                                      zaczął służyć celom kultu religijnego. W połowie XIX w. był on jedynym czynnym
                                      kościołem katolickim w mieście - miejscem życia religijno – narodowego Polaków.
                                      W 1922 r. przeprowadzono remont świątyni. W styczniu 1945 r. w czasie działań
                                      wojennych kościół został poważnie uszkodzony. W latach 1945 – 1952 dzięki
                                      staraniom ówczesnego proboszcza, ks. kan. Fr. Hanelta kościół został
                                      odrestaurowany. W 1982 r. decyzją prymasa ks. J. Glempa stała się siedzibą
                                      Wikariusza Biskupiego dla Miasta Bydgoszczy, a od 1983 r. Kolegiatą. W 1999 r.
                                      decyzją papieża została konkatedrą archidiecezji gnieźnieńskiej. W 2003 r.
                                      poświecono Drzwi Jubileuszowe. Od 25 marca 2004 r. dekretem papieża Jana Pawła
                                      II została siedzibą biskupa, Katedrą Bydgoską.
                                      Liczne są zabytki we wnętrzach: ołtarz główny barokowy (1700 r.), rokokowe
                                      stale (XVIII w.), późnogotycki obraz Matki Boskiej z różą (I ćw. XVI w.),
                                      ołtarze boczne: Matki Boskiej z Dzieciątkiem (II poł. XVIII w.), św. Józefa
                                      (pocz. XVIII w.), św Barbary (poł. XVIII w.), św. Rocha (1696 r.), św.
                                      Antoniego (XVIII w.), kamienna rzeźba św. Jana Nepomucena stojąca przy jazie
                                      farnym (XVIII w.), ambona rokokowa (XVIII w.), średniowieczna chrzcielnica,
                                      pięć kielichów (najstarszy z 1674 r.), poza tym puszki, kadzielnice,
                                      monstrancje, ornaty, dzwony i inne.

                                      Kościół G a r n i z o n o w y – późnogotycki 1557
                                      pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Pokoju
                                      Początki kościoła związane były z przybyciem w 1418 r. bernardynów do
                                      Bydgoszczy. Pierwszy klasztor i drewniany kościół spłonął w 1545 r. Obecny,
                                      murowany został zbudowany w latach 1552-1557 za zgodą króla Zygmunta Augusta,
                                      dzięki poparciu rodziny Kościeleckich. Jest budowlą późnogotycką i renesansową.
                                      Poważnie uszkodzony w czasie wojen szwedzkich, został przebudowany i odnowiony
                                      w II poł. XVII w. Po kasacie klasztoru (1816) w 1830 r. został przekazany
                                      gminie ewangelickiej. W latach 1840-1860 zamieniono go na magazyn mebli. Od
                                      1860 r. pełnił funkcję kościoła garnizonowego wojsk pruskich. Odrestaurowany w
                                      1864-1866, od 1920 r. pełni funkcję kościoła garnizonowego wojska polskiego.
                                      Kard. St. Wyszyński w 1971 r. zmienił tytuł kościoła z św. Jerzego na obecny.

                                      Kosciół K l a r y s e k – późnogotycki – renesansowy 1615
                                      pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
                                      W 1448 r. powstała kaplica - dzisiejsze prezbiterium. W 1615 r. powstała dalsza
                                      część kościoła jako w tradycjach gotyckich z elementami renesansowymi i
                                      manierystycznymi w miejscu drewnianej kaplicy szpitalnej Św. Ducha jako
                                      świątynia Sióstr Klarysek. W 1835 r. nastąpiła kasata Klasztoru i kościoła.
                                      Prusacy wykorzystywali go jako magazyn, zakład oczyszczania miasta, remizę
                                      straży pożarnej, a w części zachodniej jako wagę miejską.
                                      Chór kościoła przeznaczono na magazyn zbiorów naukowych Towarzystwa
                                      Historycznego dla Obwodu Nadnoteckiego.
                                      W 1922 r. kościół ponownie został konsekrowany i został kościołem szkolnym -
                                      filialnym fary. Pow wojnie zyskał kolejne tytuły: w 1951 r. otrzymuje tytuł
                                      Kościoła Rektorskiego, a w 1972 r. dekretem Prymasa Polski został kościołem
                                      Akademickim.
                                      Od 1993 r. pracę duszpasterską podjęli Bracia Mniejsi Kapucyni (OFMCap) z
                                      prowincji warszawskiej. Zapoczątkowano całodzienną adorację Najświętszego
                                      Sakramentu i spowiedź.
                                      W kościele znajdują się liczne zabytki np obraz św. St. Kostki pędzla L.
                                      Wyczółkowskiego, polichromia (poł. XVII-XVIII w.), ambona rokokowa (II poł.
                                      XVIII w.), płaskorzeźba alabastrowa manierystyczna (1595 r.), kraty barokowe
                                      (XVII-XVIII w.), pająki mosiężne gotyckie i barokowe itp. Z wieży kościoła
                                      codziennie o 18 rozlega się hejnał Bydgoski.

                                      B a z y l i k a – bydgoski panteon
                                      Początki kościoła wiążą się z dekretem ks. kard. Dalbora o utworzeniu parafii
                                      Św. Wincentego a Paulo w Bydgoszczy z 1924 r. Od tego czasu rozpoczęła się
                                      budowa domu i kościoła, który miał się stać pomnikiem ku czci św. Wincentego a
                                      Paulo oraz dowodem wdzięczności za powrót Pomorza do Polski. Gmach kościoła
                                      powstał w latach 30-stych jako jeden z większych w kraju.
                                      Pod względem architektonicznym wzorowany był na panteonie rzymskim i jest
                                      jedynym w tym stylu w Polsce. Do wybuchu drugiej wojny światowej kościół stał w
                                      stanie surowym. We wrześniu 1939 r. kościół został zamknięty przez hitlerowców
                                      i sprofanowany. Rozstrzelano 4 księży, a dwóch pozostałych zesłano do obozów
                                      koncentracyjnych. W 1945 r. uciekający okupanci podpalili kościół.
                                      Po zakończeniu działań wojennych Misjonarze wrócili (1945) do Bydgoszczy i
                                      rozpoczęli odgruzowywanie i odbudowywanie kościoła. W latach 60-tych odbudowano
                                      kopułę i nadano wnętrzu artystyczny wystrój wg projektu prof. W. Zina. Kościół
                                      został konsekrowany w 1980 r. przez kard. St. Wyszyńskiego. W latach 90-tych
                                      wykonano szereg prac przy kościele: ułożono na całej powierzchni kościoła
                                      marmurową posadzkę (1993), odnowiono mury kościoła i przebudowano plac przed
                                      kościołem (1999), pomalowano kopułę, ocieplono i otynkowano (2002).
                                      W 1997 r. Ojciec Święty wyniósł kościół do godności Rzymskiej Bazyliki
                                      Mniejszej.

                                      • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 29.03.05, 18:11
                                        Kościół Ś w. T r ó j c y – neobarokowy 1913 na miejscu zburzonego przez
                                        Prusaków kościoła gotyckiego
                                        W latach 1550 - 1576 r. bydgoscy mieszczanie zbudowali pierwotny późnogotycki
                                        kościół na ówczesnym przedmieściu poznańskim. W 1579 r. konsekrował świątynię
                                        bp włocławski Stanisław Karnkowski. Od 1772 r. trwał okres niszczenia budynku
                                        kościoła. W latach zaboru pruskiego świątynię zamieniono na magazyn i
                                        prochownię. Ostatecznie kościół rozebrano w 1829 r. Od końca XIX w. trwały
                                        starania polskich parafian i bydgoskich duchownych o budowę nowego kościoła,
                                        które zakończyły się sukcesem. Kościół został wybudowany w latach 1910-1913
                                        wraz z zespołem zabudowań parafialnych według projektu architekta R. Sławskiego
                                        w stylu neobarokowym. Świątynię konsekrowano w 1913 r. Początkowo pełnił
                                        funkcję kościoła filialnego bydgoskiej fary. W czasie zaborów w kościele tym
                                        odprawiały się nabożeństwa tylko w języku polskim. W 1924 r. erygowano parafię
                                        dekretem ks. kard. Edmunda Dalbora. Jest jedynym polskim kościołem katolickim,
                                        któremu władze pruskie pozwoliły powstać w Bydgoszczy w okresie zaborów.

                                        Kościół Najświętszego S e r c a P a n a J e z u s a – neobarokowy 1913
                                        Kościół wybudowany został przez rząd niemiecki w latach 1910-1913 dla
                                        niemieckich katolików według projektu architekta F. O. Hossfelda. Posiada
                                        kształt bazyliki z wydzieloną absydą, transeptem i kopułą z wyposażeniem
                                        neobarokowym. Konsekrował go Sufragan gnieźnieński ks. bp W. Kloske w 1913 r.
                                        Do 1920 r. służył duszpasterstwu katolików niemieckich, a następnie
                                        duszpasterstwu katolików polskich i niemieckich (nabożeństwa niemieckie
                                        zlikwidowano 17.II.1924 r.). W 1924 r. erygowano parafię. Kościół do wybuchu
                                        drugiej wojny światowej stanowił własność gminy niemieckiej. Od 1925 r.
                                        proboszczem parafii był ks. kan. Kazimierz Stepczyński - zamordowany przez
                                        Niemców w 1939 r.
                                        W 1988 r. odnowiono generalnie wnętrze kościoła. Piękny jest obraz Serca Pana
                                        Jezusa (1932 r.) namalowany przez M. Faczyńskiego. Znane są w Bydgoszczy
                                        rekolekcje dla środowisk twórczych, które od 1992 r. prowadziło wielu znanych
                                        kaznodziejów.
                                        W 2002 r. kościół zyskał nową elewację i iluminację. Jest jednym z
                                        piękniejszych w mieście.

                                        Kościół Św. P i o t r a i P a w ł a – neoromański 1878
                                        Kościół poewangelicki pw św. Pawła wzniesiono w latach 1872-1878 według
                                        projektu F. W. Adlera z Berlina w stylu neoromańskim z wyposażeniem wnętrza
                                        neobarokowym.
                                        Przed wojną służył niemieckim ewangelikom. Strzelali z jego wieży dywersanci
                                        niemieccy 3 września 1939 r. Po wojnie, w 1946 r. kard. A. Hlond erygował
                                        parafię katolicką i otrzymał tytuł Św. Apostołów Piotra i Pawła. W latach 1956-
                                        1957 kościół otrzymał nową polichromię zaprojektowaną przez L. Drapiewskiego z
                                        Poznania, a w 1957 r. wyposażono go w neobarokowy ołtarz główny wykonany przez
                                        S. Kryskę. W kościele znajduje się obraz Madonny Niepokalanego Poczęcia NMP
                                        pędzla M. A. Piotrowskiego z ok. 1854 r., który pochodzi z dawnego kościoła
                                        pojezuickiego zburzonego przez hitlerowców w 1940 r.

                                        Kościół Św. A n d r z e j a B o b o l i – neogotycki 1902
                                        Świątynia została wybudowana w 1902 r. jako ewangelicka w stylu neogotyckim
                                        według projektu berlińskiego architekta H. Seelinga z Berlina w miejscu
                                        średniowiecznego Zamku Królewskiego. Do 1945 r. była niemiecką Farą
                                        Ewangelicką. Później na mocy umowy między gminą kościoła augsburskiego i
                                        katolickiego świątynię przekazano katolikom. W 1946 r. przejęli kościół
                                        Jezuici, którzy powrócili do miasta po prawie 200 latach. W kościele
                                        umieszczono wywieziony z Wilna obraz - kopię Matki Bożej Ostrobramskiej. W
                                        latach 60-tych był żywym centrum działalności charytatywno – misyjnej. Od 1967
                                        r. stał się kościołem parafialnym, centrum Klubu Inteligencji Katolickiej,
                                        centrum ruchu oazowego (od 1977), a w latach 80-tych od ogłoszenia stanu
                                        wojennego znanym miejscem modlitw za ojczyznę. “Solidarność” uznała go za
                                        kościół patronalny Regionu Bydgoskiego. W kościele organizuje się koncerty
                                        organowe oraz liczne rekolekcje. Efektowna wieża i bryła kościoła wyróżnia się
                                        na Starym Mieście. Przez osoby przyjezdne czasem mylony z farą.

                                        Kościół Św. M i k o ł a j a – dawny gotycki, obecnie neobarokowy
                                        Parafia jest spuścizną po słowiańskim Wyszogrodzie.
                                        Po zagładzie Wyszogrodu, w 1600 r. wzniesiono w centrum Fordonu nowy murowany
                                        kościół parafialny pw. św. Mikołaja (po poprzednim drewnianym). W 1923 r.
                                        zaczęto budować nowy kościół na fundamentach poprzedniego, który w 1933 r.
                                        konsekrował bp Sufragan Chełmiński. We wrześniu 1939 r. hitlerowcy zamęczyli
                                        kapłanów, a 2 z nich zostało publicznie rozstrzelanych przed frontem kościoła.
                                        W 1994-98 r. odnowiono wieżę i elewację kościoła. Od 2001 r. trwa renowacja
                                        ołtarza i fresków na sklepieniu. Dzisiaj kościół pięknie prezentuje się od
                                        strony Wisły, dominując nad Fordonem.

                                        Kościół M i ł o s i e r d z i a B o ż e g o – neogotycki 1905
                                        Wybudowany został w stylu neogotyckim w 1905 r. dla Ewangelickiej Gminy
                                        Kościelnej przy ul. Nakielskiej 68. Zdewastowany po wyjściu Niemców z
                                        Bydgoszczy, władze miejskie przekazały w 1945 r. parafii św. Trójcy do użytku
                                        katolików. Początkowo służył on jako kościół filialny dla potrzeb mieszkańców
                                        Wilczaka i Jarów. W 1946 r. ks. kard August Hlond ustanowił parafię
                                        Miłosierdzia Bożego. Wtedy przystosowano wnętrze kościoła do sprawowania
                                        liturgii katolickiej.

                                        Kościół Św. J ó z e f a R z e m i e ś l n i k a – neoklasycystyczny 1908
                                        Kościół wybudowany z inicjatywy gminy ewangelicko-unijnej. Po zakończeniu II
                                        wojny światowej parafia ewangelicka przestała istnieć. Władze miejskie
                                        przekazały świątynię katolikom. Poświęcona świątynia pw. św. Józefa
                                        Rzemieślnika otrzymała tytuł kościoła rektorskiego i stała się filią Fary, a od
                                        1946 r. siedzibą parafii. W latach 70-tych stanowił jedyny kościół dla
                                        mieszkańców budujących się Wyżyn i Kapuścisk.

                                        Kościół Św. J a n a E w a n g e l i s t y – neogotycki 1892
                                        Kościół zbudowano w latach 1872-92 dla fordońskiej gminy ewangelickiej. Tym
                                        celom służył do II wojny światowej. W 1945 r. został przejęty przez władze
                                        miejskie i przeznaczony na magazyn odzieży ochronnej. Od 1976 r. trwały
                                        starania proboszcza parafii św. Mikołaja ks. Stanisława Grunta o odzyskanie
                                        budynku poewangelickiego dla celów kultu religijnego.
                                        Po 9 latach starań, w 1983 r. kościół przekazano parafii. Wyremontowany w
                                        latach 1983-1985, pełnił funkcję akademickiego ośrodka duszpasterskiego. Od
                                        1990 r. jest kościołem parafialnym.

                                        Wśród innych, młodszych kościołów o genezie przed- i powojennej również
                                        znajduje się wiele interesujących pod względem architektonicznym, jak również
                                        prężnych duchowo parafii. Największymi parafiami w mieście liczącymi po 30 tyś.
                                        osób są:
                                        - św. Wincentego a’Paulo (Bazylika)
                                        - św. Polskich Braci Męczenników – Wyżyny – kościół w formie amfiteatru
                                        - Matki Bożej Królowej Męczenników - Fordon – potężna bryła w stylu nowoczesnym

                                        Dużymi i efektownymi architektonicznie kościołami są poza wyżej wymienionymi:
                                        - Św. Maksymiliana Kolbego – Osowa Góra
                                        - Chrystusa Króla – Błonie
                                        - MB Nieustającej Pomocy – Szwederowo (zabytkowy)
                                        - Św. Jadwigi Królowej – Wzgórze Wolności
                                        - M.B.Częstochowskiej – Bartodzieje
                                        - M.B.Zwycięskiej – Bartodzieje (gwieździsty kształt)
                                        - Św. Marka – Fordon
                                        - Św. Mateusza – Fordon
                                        ...oraz wiele innych

                                        Kilka budowanych kościołów ma szanse stać się pięknymi bryłami
                                        architektonicznymi:
                                        - Matki Bożej Fatimskiej – Wyżyny (budowa na ukończeniu, piękna bryła z 2
                                        wieżami)
                                        - Św. Łukasza Ewangelisty – Fordon os. Nadwiślańskie
                                        - Ducha Świętego – Glinki (styl nowoczesny)
                                        - Bożego Ciała – Szwederowo (styl tradycyjny)
                                        - Wniebowstąpienia Pańskiego – Osowa Góra (wieża kościoła ma być najwyższa w
                                        Bydgoszczy)

                                        Kilka parafii
                                        • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 29.03.05, 18:13
                                          Kilka parafii może w przyszłości zacząć budować nowe kościoły np par. bł.
                                          Michała Kozala na Miedzyniu, kilka może powstać np w Fordonie na os. Eskulapa.


                                          4. Diecezja

                                          25 III 2004 papież Jan Paweł II utworzył Diecezję Bydgoską obejmującą miasto
                                          Bydgoszcz, Krajnę i częściowo Pałuki, na obszarze województw: kujawsko-
                                          pomorskiego i wielkopolskiego. Diecezja bydgoska wchodzi w skład metropolii
                                          gnieźnieńskiej obok diecezji gnieźnieńskiej i włocławskiej.

                                          Diecezja bydgoska rozciąga się na terenie ok. 5200 kilometrów kw. Zamieszkuje
                                          ją ok. 590 tys. wiernych, z czego dwie trzecie to mieszkańcy Bydgoszczy.
                                          Diecezja została podzielona na 15 dekanatów ze 145 parafiami: 39 parafii typowo
                                          miejskich, 24 miejsko-wiejskie i 82 wiejskie. W duszpasterstwie pracuje 383
                                          kapłanów, z czego 279 to kapłani diecezjalni. Na terenie diecezji znajduje się
                                          9 zgromadzeń zakonnych męskich i 14 żeńskich. Po ostatnim badaniu religijności
                                          w parafiach, można powiedzieć, że do komunii wielkanocnej przystępuje ok. 80
                                          proc. wiernych, a około połowa co niedzielę uczestniczy we mszy świętej.

                                          Na terenie diecezji funkcjonuje kilka wyższych szkół teologicznych:
                                          - Wyższe Seminarium Duchowne im. bł. bpa Michała Kozala, które mieści się Domu
                                          Prowincjalnym Zgromadzenia Ducha Świętego w Bydgoszczy. Obecnie studiuje tutaj
                                          58 seminarzystów, z czego 13 na pierwszym roku.
                                          - sekcja Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Adama Mickiewicza z Poznania, na
                                          której obecnie studiuje około 200 świeckich studentów.
                                          - Seminarium Misyjne Zgromadzenia Ducha Świętego w Bydgoszczy

                                          Kuria Diecezji Bydgoskiej - ul. Ks. Malczewskiego 1
                                          Tymczasowa strona www: mikolaj-bydgoszcz.home.pl/diecezja/diecbyd.htm
                                          strona oficjalna: www.diecezja.byd.pl

                                          Do Diecezji Bydgoskiej przynależą dekanaty:
                                          - Bydgoszcz I Północ (11 parafii, w tym Sanktuarium MB Trzykroć Przedziwnej)
                                          - Bydgoszcz II Śródmieście (9 parafii, w tym Sanktuarium Madonny Bydgoskiej)
                                          - Bydgoszcz III Południe (9 parafii)
                                          - Bydgoszcz IV Wyżyny (11 parafii, w tym Sanktuarium Nowych Męczenników)
                                          - Bydgoszcz V Fordon (10 parafii)
                                          - Kcynia (10 parafii, w tym Sanktuarium Krzyża Św. w Kcyni)
                                          - Łobżenica (9 parafii, w tym sanktuarium MB Góreckiej Królowej Krajny)
                                          - Mrocza (12 parafii)
                                          - Nakło (10 parafii)
                                          - Osielsko (9 parafii)
                                          - Sępólno Krajeńskie (6 parafii)
                                          - Szubin (13 parafii)
                                          - Wyrzysk (8 parafii)
                                          - Wysoka (9 parafii)
                                          - Złotów (12 parafii)
                                          • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 29.03.05, 18:13
                                            5. Bydgoskie kościoły

                                            W Bydgoszczy znajduje się obecnie 42 kościołów katolickich, z tego:
                                            - 4 średniowieczne (następne 4 wyburzyli Prusacy i Niemcy w XIX/XX w.),
                                            - 7 z okresu 1772-1918,
                                            - 6 zbudowanych w okresie międzywojennym 1918-1939,
                                            - 20 zbudowanych w okresie 1945-2004 r.,
                                            - 5 w budowie.

                                            Stare Miasto
                                            - Św. Marcina i Mikołaja Katedra Bydgoska (XII w.) - ul. Farna 2, kościół od XI
                                            w.
                                            - Św. Andrzeja Boboli (1967) - pl. Kościeleckich 7, kościół od 1902
                                            - NMP Królowej Pokoju garnizonowy (XV w.) - ul. Bernardyńska 2, kościół od 1485
                                            - Wniebowzięcia NMP Kościół Rektorski Braci Mniejszych Kapucynów OFMCap zwany
                                            Akademickim lub Klarysek - ul. Gdańska 2, kościół od 1448
                                            - Świętej Trójcy (1925) - ul. Świętej Trójcy 26, kościół od 1550 (1910)

                                            Śródmieście:
                                            - Najświętszego Serca Pana Jezusa (1924) - pl. Piastowski 5, kościół od 1913
                                            - Św. Apostołów Piotra i Pawła (1946) - ul. M. Reja -
                                            www.parpip.bydgoszcz.opoka.org.pl, kościół od 1876
                                            - Kaplica pw.Bożego Ciała przy klasztorze Klarysek od Wieczystej Adoracji
                                            (1925) - ul. Gdańska 56

                                            Bielawy:
                                            - Św. Wincentego a'Paulo Bazylika Mniejsza (1924) - al. Ossolińskich 2, kościół
                                            od 1925 www.bazylika.bydgoszcz.pl/

                                            Bocianowo:
                                            - Świętego Krzyża (1979) - ul. Artyleryjska 10, kościół od 1982

                                            Opławiec:
                                            - Przemienienia Pańskiego (1983) - ul. Letniskowa 35, kościół od 1986

                                            Piaski:
                                            - Świętej Rodziny (1984) - ul. Drzycimska 7, kościół od 1986

                                            Czyżkówko:
                                            - Św. Antoniego z Padwy (1933) - ul. Głucha 15, kościół od 1936
                                            www.antoni.bydgoszcz.gniezno.opoka.org.pl

                                            Jachcice:
                                            - Niepokalanego Poczęcia NMP (1950) - ul. Saperów 63, kościół od 1958

                                            Miedzyń:
                                            - NMP z Góry Karmel (1971) - ul. Spacerowa 69, kościół od 1978
                                            - bł. Michała Kozala (1995) - ul. Nakielska 303, kaplica od 1995, kościół w
                                            budowie
                                            - Św. Urszuli Ledóchowskiej (1984) - ul. Orna 6, kościół od 1985

                                            Osowa Góra:
                                            - Św. Maksymiliana Kolbego (1981) - ul. Kolibrowa 5, kościół od 1982
                                            - Wniebowstąpienia Pańskiego (1998) - ul. Sielawowa 1, kościół w budowie

                                            Leśne:
                                            - Zmartwychwstania Pańskiego (1980) - al. Kard. S. Wyszyńskiego 58, kościół od
                                            1982

                                            Błonie:
                                            - Chrystusa Króla (1978) - ul. Lotników 1, kościół od 1983

                                            Okole:
                                            - Św. Wojciecha (1946) - ul. Kanałowa 6, kościół od 1913
                                            - Kościół Rektorski pw. św. Michała Archanioła - ul. Grunwaldzka 178

                                            Wilczak:
                                            - Miłosierdzia Bożego (1946) - ul. Nakielska 68, kościół od 1905

                                            Górzyskowo:
                                            - NMP Matki Kościoła (1971) - ul. Jaskółcza 39, kościół od 1981

                                            Szwederowo:
                                            - MB Nieustającej Pomocy (1924) - ul. Ugory 16, kościół od 1926
                                            - Bożego Ciała (1987) - ul. Jesionowa 24, kaplica od 1987, kościół w budowie

                                            Wzgórze Wolności:
                                            - Św. Jadwigi Królowej (1981) - al. Wojska Polskiego 7, kościół od 1991
                                            www.jadwiga.bydgoszcz.pl

                                            Wyżyny:
                                            - Św. Polskich Braci Męczenników (1982) - ul. Ks. Jerzego Popiełuszki 3,
                                            kościół od 1982
                                            - Św. Józefa Rzemieślnika (1946) - ul. Wł. Bełzy 11, kościół od 1907
                                            - Matki Bożej Fatimskiej (1992) - ul. Ogrody 18, kościół od 2003

                                            Kapuściska:
                                            - Opatrzności Bożej (1984) - ul. Sandomierska 35, kościół od 1992

                                            Glinki:
                                            - Ducha Świętego (1946) - ul. Glinki 40, kościół rektorski od 1932, kaplica od
                                            1989, kościół w budowie

                                            Bartodzieje:
                                            - M.B.Częstochowskiej (1980) - ul. Żmudzka 31, kościół od 1999
                                            - M.B. Ostrobramskiej (1979) - ul. Kijowska 68, kościół od 1979
                                            - M.B. Zwycięskiej (1977) - ul. Bartosza Głowackiego 20, kościół od 1980

                                            Siernieczek:
                                            - Św. Stanisława Biskupa i Męczennika (1946) - ul. Kapliczna 1, kościół od 1925

                                            Fordon:
                                            - M.B.Królowej Męczenników (1983) - ul. Gen. Mikołaja Bołtucia 5, kościół od
                                            1987
                                            - Św. Mikołaja (XI w) - kościół od XI w.obecny stan od 1925, mikolaj-
                                            bydgoszcz.home.pl
                                            - Św. Jana Apostoła i Ewangelisty (1990) - ul. Sikorskiego 8, kościół od 1872
                                            - Św. Marka (1990) - ul. Salezjańska 1kościół od 1995, salezjanie.tl.pl/
                                            - Św. Mateusza (1985) - ul. Skarżyńskiego 4, kościół od 1991
                                            - Św. Łukasza Ewangelisty (1992) - ul. Gen. Bora-Komorowskiego 14 -
                                            www.wol.gniezno.opoka.org.pl, kaplica od 1993, kościół w budowie

                                            gm. Białe Błota
                                            - Św. Kazimierza (1959) - Łochowo, ul. Dębowa 3,
                                            www.kazimierzkr.gniezno.opoka.org.pl
                                            - Chrystusa Dobrego Pasterza (1980) - Białe Błota
                                            - Matki Boskiej Bolesnej (1946) - Ciele
                                            - Przyłęki

                                            gm. Osielsko
                                            - Św. Maksymiliana Kolbego (1992), Maksymilianowo
                                            - Matki Bożej Wspomożenia Wiernych (2004), Niemcz
                                            - Narodzenia NMP (XII-XIII w.), Osielsko
                                            - Podwyższenia Krzyża Świętego (XIV w.), Żołędowo

                                            gm. Solec Kujawski:
                                            - Wniebowstąpienia Pańskiego (1968) - Bydgoszcz Plątnowo, kościół od 1910
                                            - bł. Michała Kozala - Solec Kujawski, www.soleckozal.neostrada.pl
                                            - Najświętszego Serca Pana Jezusa (1945) - Solec Kujawski, kościół od 1845
                                            - Św. Stanisława BM (XIV w.) - Solec Kujawski

                                            gm. Nowa Wieś Wielka:
                                            - NMP Królowej Polski (1924) – Brzoza, kościół od 1934
                                            - Niepokalanego Poczęcia NMP (1925) – Nowa Wieś Wielka, kosciół od 1867 –
                                            archidiecezja gnieźnieńska
                                            - MB Królowej Polski (1968) – Dąbrowy Wielkie, kościół od 1876 – archidiecezja
                                            gnieźnieńska

                                            gm. Sicienko
                                            - Św. Anny, Drzewianowo
                                            - Św. Kazimierza Królewicza, Kruszyn
                                            - Św. Andrzeja Boboli, Sicienko
                                            - Matki Bożej Szkaplerznej, Wierzchucinek
                                            - Najświętszego Serca Pana Jezusa, Samsieczno
                                            - Św. Jakuba Mniejszega Ap., Dąbrówka Nowa

                                            gm. Dobrcz
                                            - Św. Wawrzyńca (XII w.), Dobrcz
                                            - Św. Alberta Chmielowskiego, Kotomierz
                                            - Św. Stanisława Kostki (1986), Strzelce Górne
                                            - Matki Bożej Królowej Polski (1992), Włóki
                                            - Wudzyn – diecezja pelplińska

                                            gm. Dąbrowa Chełmińska
                                            - Św. Wojciecha i Katarzyny (1445), Boluminek – diecezja toruńska
                                            - Narodzenia Najświętszej Maryi Panny (1222), Czarże – diecezja toruńska
                                            - Św. Mikołaja, Stanisława Biskupa, Jana Chrzciciela (1222), Ostromecko –
                                            diecezja toruńska

                                            gm. Koronowo
                                            - Św. Michała Archanioła, Wtelno
                                            - śś. Piotra i Pawła, Wierzchucin Królewski
                                            - Zespół poklasztorny cysterski, Koronowo – diecezja pelplińska
                                            - Św. Andrzeja, Koronowo – diecezja pelplińska
                                            - Św. Anny, Łąsko Wielkie – diecezja pelplińska
                                            - Najświętszej Maryi Panny Królowej Krajny, Byszewo – diecezja pelplińska
                                            - Św. Wawrzyńca, Mąkowarsko – diecezja pelplińska

                                            gm. Szubin, Łabiszyn i Nakło (niektóre)
                                            - Św. Stanisława Kostki, Tur
                                            - Św. Ojca Pio (2004), Zamość
                                            - Św. Katarzyny DM (1299), Rynarzewo
                                            - Św. Apostołów Piotra i Pawła, Chomętowo
                                            - Św. Wojciecha, Kołaczkowo
                                            - Przemienienia Pańskiego (1987), Władysławowo
                                            - Zwiastowania NMP, Potulice
                                            - Św. Mikołaja (1486), Ślesin

                                            • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 29.03.05, 18:14
                                              6. Ośrodek innych wyznań

                                              W Bydgoszczy oprócz wyznania katolickiego istnieje wiele innych wspólnot
                                              religijnych.
                                              w latach 1772-1945 istotne znaczenie miało wyznanie ewangelickie. Zbudowano 8
                                              świątyń ewangelickich, z których obecnie pozostało 6, z tego tylko 1 służy
                                              gminie ewangelickiej. 5 kościołów po wojnie przekazano katolikom.
                                              Od średniowiecza żyli także w Bydgoszczy i Fordonie Żydzi, którzy zbudowali
                                              synagogi.
                                              Piękna synagoga bydgoska została zburzona przez hitlerowców w 1940 r. Starsza
                                              synagoga w Fordonie przetrwała tylko dlatego, że Niemcy urządzili w niej kino.

                                              INNE WYZNANIA
                                              * Kościół Prawosławny - ul. Trybunalska
                                              Parafia powstała w 1923 r. (ok. 450 osób). Cerkiew mieściła się w baraku na
                                              zapleczu Szkoły Oficerskiej przy ul. Gdańskiej 76. W 1932 r. cerkiew
                                              przeniesiono do budynku przy ul. Marszałka Focha 32. W 1951 r. parafię włączono
                                              do powstałej Diecezji Łódzko-Poznańskiej.
                                              W latach 60-tych cerkiew przeniesiono do Kościoła Ewangelickiego przy ul.
                                              Poznańskiej. Od 1982 r. mieści się w zaadaptowanym budynku przy ul. Nowy Rynek
                                              5. Do prawosławnego dekanatu bydgoskiego należą oprócz parafii w Bydgoszczy:
                                              parafia pw. św. Mikołaja w Toruniu (ul. Podgórna 69), parafia pw. św. Mikołaja
                                              we Włocławku (ul. Chopina 3/5) oraz filie: pw. św. Mikołaja w Grudziądzu i pw.
                                              Aleksandra Newskiego w Aleksandrowie Kujawskim.

                                              * Kościół Adwentystów Dnia Siódmego - ul. Lipowa 9
                                              * Kościół Chrześcijan Dnia Sobotniego - ul. Zduny 10
                                              * Kościół Ewangelicko-Augsburski - pl. Zbawiciela
                                              * Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w Polsce - ul. Pomorska 41
                                              * Kościół Ewangelicznych Chrześcijan - ul. Czerwonego Krzyża 46
                                              * Kościół Polsko-Katolicki - ul. Śniadeckich 36
                                              * Kościół Zielonoświątkowy Zbór „BETEL”- ul. Janikowska 19 – duża świątynia w
                                              budowie
                                              * Kościół Jezusa Chrystusa Świętych Dni Ostatnich (MORMONI) - ul. Dworcowa 47
                                              * Centrum Chrześcijańskie"Dobra Nowina" - ul. Chemiczna 3
                                              * Kościół Chrześcijan Baptystów - ul. Gajowa 32
                                              * Misja Kościoła Chrześcijan Baptystów - Pałac Młodzieży

                                              7. Zakony, duszpasterstwa, organizacje, centra kultury katolickiej

                                              ZAKONY I ORGANIZACJE
                                              * Archidiecezjalny Dom Rekolekcyjny - ul. Piaski 65
                                              * Zakon Braci Mniejszych Kapucynów - ul. Gdańska 5/6 (kosciół Klarysek)
                                              * Zgromadzenie Ducha Świętego - Al. Jana Pawła II 117, (kościół rektorski pw.
                                              Ducha Św.),
                                              * Ojcowie Jezuici - pl. Kościeleckich 7 (par. św. Andrzeja Boboli)
                                              * Zgromadzenie Salezjanów - ul. Salezjańska 1 (par. św. Marka)
                                              * Misjonarze św. Wincentego a Paulo - al. Ossolińskich 2
                                              * Zgromadzenie św. Michała Archanioła (Michaelici) – ul. Grunwaldzka 178
                                              * Franciszkanie Kapucyni -ul. Gdańska 2 (Kościół Rektorski Braci Mniejszych
                                              Kapucynów OFMCap)
                                              * Stowarzyszenie Apostolstwa Katolickiego (Księża Pallotyni – SAC) – Suchary
                                              gm.Sicienko
                                              * Zgromadzenie Mniszek Klarysek od Wieczystej Adoracji - ul. Gdańska 56
                                              * Siostry Szensztackie - ul. Piaski 65 (par. św. Rodziny)
                                              * Zgromadzenie Sióstr Albertynek - ul. Koronowska 14 (par. św. Antoniego)
                                              * Siostry Maryi Niepokalanej - ul. Ks. T. Malczewskiego 1 (Katedra)
                                              * Zgromadzenie Sióstr Elżbietanek -
                                              - ul. Leszczyńskiego 40 (par. MB Nieustającej Pomocy)
                                              - ul. Obrońców Bydgoszczy 3 (par. św. Piotra i Pawła)
                                              - ul. Matejki 1 (par. Najśw. Serca P. Jezusa)
                                              * Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia Świętego Wincentego a Paulo -
                                              - al. Ossolińskich 2 (par. św. Wincentego a Paulo)
                                              - ul. Piekary 14 (par. św. Mikołaja)
                                              - ul. Świętego Floriana 20 (par. św. Andrzeja Boboli)
                                              * Zgromadzenie Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu - ul. Wojska Polskiego 7
                                              (par. św. Jadwigi Królowej)
                                              * Zgromadzenie Zakonne S.S. Urszulanki Serca Jezusa Konającego - ul.
                                              Popiełuszki 3 (par. św. Polskich Braci Męczenników)
                                              * Zgromadzenie Misyjne Służebnic Ducha Świętego - ul. Gen. Mikołaja Bołtucia 5
                                              (par. MB Królowej Męczenników)
                                              * Zgromadzenie sióstr Karmelitanek Bosych – Tryszczyn 99
                                              * Zgromadzenie Sióstr Służebniczek Bogurodzicy Niepokalanie Poczętej (Siostry
                                              Służebniczki) - Solec Kuj., ul. Bohaterów Września 11
                                              * Zgromadzenie Sióstr Pasterek od Opatrzności Boskiej (Siostry Pasterki) -
                                              Żołędowo, ul. Jastrzębia 27
                                              * Świecki III Zakon św. Franciszka z Asyżu – kościół akademicki Klarysek

                                              DUSZPASTERSTWA AKADEMICKIE
                                              * Diecezjalny Ośrodek Duszpasterstwa Akademickiego "Martyria" przy parafii
                                              Matki Bożej Królowej Męczenników - ul. Bołtucia 5, www.martyria.lo.pl
                                              działa od 1987 r. przy par. MB Królowej Męczenników
                                              * Duszpasterstwo Akademickie faraDA - www.farada.prv.pl
                                              grupuje studentów uczelni bydgoskich, działa od 1999 r. przy Katedrze
                                              * Wincentyńskie Duszpasterstwo Akademickie Stryszek – działa od 1968 r. przy
                                              Bazylice Mniejszej św. Wincentego a Paulo
                                              * Duszpasterstwo Akademickie Arka - www.jezuici.pl/arka/
                                              działa od 1987 r. przy par. św. Andrzeja Boboli (kościół oo. Jezuitów)

                                              INNE ORGANIZACJE
                                              * Duszpasterstwo Rodzin Diecezji Bydgoskiej - www.rodzina.lo.pl
                                              * Domowy Kościół (Oaza Rodzin) - www.oaza.jms.pl/onas.htm
                                              * Centrum Kultury Katolickiej "Wiatrak" - www.wiatrak.lo.pl/
                                              Celem "Wiatraka" jest ogarnięcie jak największej liczby dzieci i młodzieży w
                                              szerokim zakresie rozwoju - nauka, kultura, turystyka, sport, muzyka, sztuka
                                              itp., bez względu na różnice fizyczne i psychiczne (opieka nad osobami
                                              niepełnosprawnymi), czy majątkowe. W 2004 r. w Centrum objęto stałymi formami
                                              zajęć ponad 2000 uczestników miesięcznie. Działa 36 sekcji i kół zainteresowań,
                                              m. in. nauka języków: angielskiego i niemieckiego, kurs tańca towarzyskiego i
                                              nowoczesnego, koło dziennikarskie, teatralne, sekcje: szachowa, piłki nożnej,
                                              muzyczna, plastyczna.
                                              * Wspólnoty neokatechumenalne - www.neo.kawiarenka.pl - w 7 parafiach bydgoskich
                                              (św. Jadwigi Królowej – Wzg. Wolności, Matki Boskiej Nieustającej Pomocy –
                                              Szwederowo, św. Piotra i Pawła – Śródmieście, św. Mateusza – Fordon, św.
                                              Polskich Braci Męczenników – Wyżyny, św. Trójcy – Stare Miasto, Matki Boskiej
                                              Królowej Męczenników – Fordon)
                                              * Ruch Światło Życie Oaza - www.bydgoszcz.oaza.pl
                                              * Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Diecezji Bydgoskiej - ul. Malczewskiego
                                              1
                                              * Caritas Diecezji Bydgoskiej - ul. Jaskółcza 39, caritas.bydgoszcz.pl/
                                              * CARITAS - pomoc doraźna
                                              - ul. Jaskółcza 38
                                              - Stowarzyszenie Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo-130-200 posiłków, al.
                                              Ossolińskich 2
                                              - Jadłodajnia -40 miejsc -Zgromadzenie Sióstr Albertynek, ul Koronowska 14
                                              * Centrum Pomocy Bezdomnym „BETLEJEM” - ul. Drukarska 6
                                              * Stołówka dla bezdomnych, Dom Dziennego Pobytu dla bezdomnych
                                              * Ośrodek Adopcyjno-Opiekuńczy im. Jana Pawła II - ul. Cienista 2
                                              * Dom Dobrego Pasterza dla Samotnych Matek im. Marii Karłowskiej prowadzony
                                              przez Zgromadzenie Zakonne - 30 miejsc, Żołędowo
                                              * Warsztaty Terapii Zajęciowej "Tęcza" dla osób z upośledzeniem umysłowym
                                              * Świetlica Opiekuńczo-Wychowawcza, w której dzieci otrzymują gorący posiłek,
                                              suchy prowiant oraz artykuły szkolne
                                              * Centrum Interwencji Kryzysowej oraz dwa hospicja.
                                              * Oddział Opieki Paliatywnej – utworzone wspólnie przez Caritas, Collegium
                                              Medium i Zakład Opieki Paliatywnej.
                                              * Pielgrzymka Diecezjalna do Częstochowy (1000 osób w 11 grupach
                                              pielgrzymkowych)

                                              BYDGOSKIE MEDIA KATOLICKIE
                                              * Wiadomości Diecezji Bydgoskiej
                                              * Przewodnik Katolicki Diecezji Bydgoskiej - ul. Wojska Polskiego 1
                                              * Posłaniec Ducha Świętego - Al. Jana Pawła II 117
                                              * Radio PLUS - Al. Jana Pawła II 117, www.plusbydgoszcz.pl/

                                              BYDGOSKIE SZKOŁY KATOLICKIE
                                              * Collegium Catholicum Bydgostiense - www.katolik.lo.pl/
                                              w skład wchodzi: Gimnazjum Katolickie im. Króla Jana III Sobieskiego oraz
                                              Katolickie Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego
                                              * Katolicka Szkoła
                                              • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 29.03.05, 18:16
                                                BYDGOSKIE SZKOŁY KATOLICKIE
                                                * Collegium Catholicum Bydgostiense - www.katolik.lo.pl/
                                                w skład wchodzi: Gimnazjum Katolickie im. Króla Jana III Sobieskiego oraz
                                                Katolickie Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego
                                                * Katolicka Szkoła Podstawowa im. św. Wojciecha -
                                                adalbertusksp.webpark.pl/ - budowana jako żywy pomnik Jana Pawła II
                                                * Kolegium Salezjanów – katolicka szkoła podstawowa – przy par. św. Marka,
                                                prowadzone przez Zgromadzenie Salezjanów im. św. Jana Bosco
                                                ...oraz 3 inne szkoły zakonne (w tym przedszkole prowadzone przez ss.
                                                Elżbietanki)

                                                8. Cmentarze

                                                Cmentarze komunalne:
                                                - Starofarny – ul. Grunwaldzka 15, założony w 1809 (1,9 ha)
                                                - ul. Wiślana – założony w 1986 (30,6 ha)
                                                - ul. Lotników – (1,2 ha) 4,5 tyś. osób
                                                - ul. Ludwikowo (1,1 ha)
                                                - ul. Kcyńska (2,8 ha) 4 tyś. osób

                                                Cmentarze parafialne:
                                                - Nowofarny – ul. Artyleryjska 10 (1906 r.), parafii farnej (11,5 ha, 30 tyś.
                                                osób)
                                                - ul. Ludwikowo 2 (1929 r.), parafii Najśw. Serca Pana Jezusa - (8,5 ha), 30
                                                tyś. osób
                                                - ul. Toruńska 164, parafii św Józefa Rzemieślnika – (1,3 ha), 2,7 tyś. osób
                                                - ul. Lotników (1933 r.), parafii Św. Trójcy (4 ha) – 1,5 tys. osób
                                                - ul. Kossaka (1923 r.), parafii Matki Boskiej Nieustającej Pomocy – (3,5 ha),
                                                6 tyś. osób
                                                - al. Kard. Wyszyńskiego/Stepowa, parafii św. Wincentego a Paulo (18 ha), 35
                                                tyś. osób
                                                - ul. Piastowa (Fordon), parafii św Mikołaja – (1 ha), 3,6 tyś. osób
                                                - ul. Cechowa , parafii św Jana – (4,1 ha), 1 tyś. osób
                                                - ul. Tańskich (Prądy), parafii NMP z Góry Karmel – (3,5 ha), 1,5 tyś. osób
                                                - ul. Kapliczna (Siernieczek), parafii św Stanisława Biskupa – (2,5 ha), 3 tyś.
                                                osób
                                                - Bydgoszcz Osowa Góra (1987 r.), parafii św. Maksymiliana Kolbego – (5 ha),
                                                0,4 tyś. osób
                                                - ul. Chojnicka (Czyżkówko), parafii św Antoniego – (2 ha), 7,5 tyś. osób
                                                - ul. Szubińska (Błonie) – założony w1933 r. (4 ha)

                                                Cmentarze innych wyznań:
                                                - Cmentarz Ewangelicko-Augsburski - ul. Zaświat 6, pod zarządem firmy
                                                pogrzebowej „Uniwersal” (2,6 ha), 4,2 tyś. osób
                                                - Cmentarz Ewangelicki w Parku Witosa z 1778 (6,25 ha) – zlikwidowany po II
                                                wojnie światowej

                                                Cmentarze martyrologiczne:
                                                - Cmentarz Bohaterów Bydgoszczy – założony w 1946 r. na Wzgórzu Wolności (0,6
                                                ha) 1,2 tyś. osób
                                                - Cmentarz w Dolinie Śmierci - ul. Gen. Bołtucia – założony w 1946 r. (1,3
                                                ha) 1,2 tyś. osób
                                                - Cmentarz Bohaterów II Wojny Światowej - Smukała-Opławiec – (0,2 ha) 0,2 tyś.
                                                osób


                                                9. Ciekawostki

                                                O r g a n y w kościołach bydgoskich.
                                                Zabytkowe organy można znaleźć w kilku bydgoskich kościołach. Większość
                                                pochodzi z początku XX wieku.

                                                Jednymi z największych na Pomorzu i Kujawach organami może się poszczycić
                                                kościół pw. św. Andrzeja Boboli. 48-głosowy instrument, zbudowany przez znaną
                                                firmę Sauera trafiły do świątyni w 1903 r. W latach 1998-2000 r. przeszły
                                                kapitalną renowację. Dzisiaj służą w czasie organizowanych często wieczorów
                                                organowych „U Jezuitów”.

                                                Ponad 40 głosów mają zabytkowe organy z kościoła pw. św. Trójcy, zbudowane w
                                                1912 roku przez Paula Voelknera, legendarnego organmistrza. Kościół św. Trójcy
                                                charakteryzuje się nie spotykaną nigdzie indziej, specyficzną akustyką.

                                                W Katedrze Bydgoskiej znajdują się 28-głosowe organy w 80-proc. zbudowane z
                                                drewna.
                                                Prawdopodobnie zbudowała je, około roku 1907, firma Voelknera, która w tym
                                                czasie przeniosła się, po spaleniu fabryki w Duninowie, do Bydgoszczy. Być może
                                                instrument został przeniesiony do fary z rozebranego w 1940 roku kościoła
                                                pojezuickiego przy Starym Rynku.

                                                Zabytkowe organy znajdują się również w wielu innych kościołach, m.in.
                                                Najświętszego Serca Pana Jezusa, Matki Bożej Nieustającej Pomocy, Matki
                                                Bolesnej i innych.

                                                P a t r o n o w i e miasta.
                                                Najstarszym patronem miasta jest św. Mikołaj. Pod wezwaniem tego świętego
                                                została zbudowana fara bydgoska – początkowo kościół drewniany. Zastanawiające,
                                                że również patronem parafii w Wyszogrodzie i potem Fordonie był św. Mikołaj. Od
                                                1466 r. zaczęto budować gotycki murowany kościół farny. Po ukończeniu w 1502 r.
                                                zyskał patronów św. biskupów Marcina i Mikołaja. Od tego czasu za patrona
                                                Bydgoszczy uznaje się obok św. Mikołaja również św. Marcina. 11 listopada,
                                                który jest dniem świętego oraz świętem państwowym odzyskania niepodległości
                                                może być świętowany podobnie jak w Poznaniu. W Poznaniu – którego patronem jest
                                                św. Marcin, dodatkowo kultywuje się w tym dniu tradycję wielkopolskich
                                                rogalików. Tradycja ta jest również obecna w Bydgoszczy, choć w mniejszym
                                                stopniu.
                                                Do dzisiaj w Bydgoszczy są trzy kościoły, których patronem jest św. Mikołaj.
                                                Pierwszy to Katedra Bydgoska pw. św. Marcina i Mikołaja, drugi to kościół w
                                                Fordonie pw. św. Mikołaja, trzeci to cerkiew Kościoła prawosławnego pw. św.
                                                Mikołaja w Bydgoszczy przy Nowym Rynku 5, (wejście od ul. Trybunalskiej).

                                                Od pocz. XVI wieku główną patronką miasta stawała się Matka Boska w obrazie
                                                ufundowanym przez starostę bydgoskiego i umieszczonym w farze. Cześć wyrażała
                                                się poprzez liczne łaski, uzdrowienia i opiekę odczuwaną przez mieszkańców.
                                                Kult Matki Boskiej wyobrażonej w przepięknym obrazie wzrastał z wieku na wiek.
                                                Obecnie szczególny stosunek, jaki mają bydgoszczanie do swego sanktuarium
                                                docenił Kard. Wyszyński, który uroczyście koronował wizerunek Matki Bożej w
                                                1966 oraz Papież Jan Paweł II, który dokonał powtórnej koronacji w 1999 r. na
                                                bydgoskim lotnisku oraz ustanowił MB Pięknej Miłości patronką diecezji. Od lat
                                                powojennych wizerunek MB nazywa się coraz częściej Madonną Bydgoską.

                                                • 29.03.05, 18:29
                                                  jeszcze;-)))))))))))))
                                                  piękny wątek
                                                  --
                                                  czynne 24h
                                                  • Gość: Leszek IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 29.03.05, 18:55
                                                    Doskonałe opracowanie !!!

                                                    Doprezyzuję tylko, że:
                                                    - kościół Metodystów znajduje się na ul. Pomorskiej, na wysokości ul.
                                                    Cieszkowskiego
                                                    - kościół na ul. Warszawskiej (zbud. też w 1897) nigdy nie należał do
                                                    Metodystów, ale był i jest nadal kościołem ewangelickim
                                                    - na uwagę zasługują przede wszystkim 42 głosowe organy renomowanej firmy
                                                    Wilhelm Sauer zbudowane 1877 r. w kosciele Piotra i Pawła. Są zachowane w
                                                    oryginalnym stanie, wg fachowców po remoncie byłby to najlepszy instrument w
                                                    Bydgoszczy
                                                    - organy w Farze nie zostały przeniesione z kościoła jezuickiego na Rynku -
                                                    zostały zbudowane przez Voelknera w starej późnobarokowej szafie.


                                                  • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 29.03.05, 19:12
                                                    Dziękuję za cenne uwagi.
                                                    Informacje o organach czerpałem z archiwalnego tekstu Gazety Pomorskiej.

                                                    c.d.n.
                                                    Zbliżamy się do tematów gospodarczych, ale to pewnie w przyszłym tygodniu.
                            • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 29.03.05, 19:30
                              Do Krzysztofa Wirszyłło.

                              Sam mam ochotę na wyskoki po mieście z aparatem, ale czasu brak.
                              Do opracowania warto załączyć zdjęcia zabytków, panoramy z punktów widokowych,
                              parki, uroki Myślęcinka itd.
                              Część graficzna to 50% wartości całości.

                              Pozdr.
                              • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 30.03.05, 17:50
                                Dalej Walor 25: WAŻNY OŚRODEK OŚWIATOWY

                                Bydgoszcz jest ważnym centrum oświatowym, którego zasięg oddziaływania wykracza
                                poza granice miasta i powiatu.
                                W dzisiejszej dobie, po gwałtownym rozwoju szkół po 1989 r., każde – nawet
                                średniej wielkości miasto oferuje stosunkowo bogatą ofertę oświatową. Jednak
                                spory wybór szkół w Bydgoszczy, i to nie tylko publicznych ułatwia możliwości
                                kształcenia samych bydgoszczan i umożliwia wybór interesujących ich
                                specjalności.
                                W Bydgoszczy jest najbogatsza w regionie oferta szkół dla dzieci i młodzieży
                                niepełnosprawnej, upośledzonej, przewlekle chorych, słabo widzącej i słyszącej.
                                Niejednokrotnie szkoły te spełniają rolę ponadlokalną.
                                Należy dodać, że w Bydgoszczy zlokalizowane są regionalne instytucje oświatowe.
                                Najważniejszą z nich jest kuratorium oświaty, jak również placówki
                                dokształcania dla nauczycieli np Kolegium Języków Obcych (na pograniczu szkoły
                                wyższej), czy Centrum Dokształcania Nauczycieli.

                                1. Tradycje oświatowe

                                W okresie staropolskim w Bydgoszczy stopniowo rozwijano edukację. Od 1480 r.
                                rozpoczęli działalność bernardyni, który gromadzili zbiory biblioteczne
                                (pierwsza wzmianka o istnieniu biblioteki pochodzi z 1488 r.)
                                W 1530 r. powstało 3-letnie studium filozoficzne przy klasztorze Bernardynów,
                                które istniało do 1725 roku. Wśród wykładowców znajdował się Bartłomiej z
                                Bydgoszczy - autor pierwszego w Polsce słownika łacińsko-polskiego. Był to
                                odpowiednik dzisiejszej szkoły średniej.
                                Istniały szkoły klasztorne, szkoła parafialna oraz być może gimnazjum, ale
                                sprawa jego istnienia jest sporna wobec zniszczenia istotnych źródeł
                                historycznych.
                                Sprowadzeni w 1617 r. do Bydgoszczy jezuici założyli w 1648 r. kolegium, które
                                oprócz funkcji edukacyjnej spełniało rolę kulturotwórczą. Gmach kolegium
                                ufundował kanclerz koronny Jerzy Ossoliński. Uczyło się tam ok. 200 uczniów,
                                zorganizowano teatr szkolny, bursę muzyczną, kongregację mariańską. Liczni
                                bydgoszczanie uczyli się także w gimnazjach: gdańskim i elbląskim.
                                Kilkudziesięciu studiowało na Akademii Krakowskiej.
                                Z kolei w 1728 r. w klasztorze Bernardynów powstało Studium Retoryki.

                                1 września 1808 r. utworzono bydgoską szkołę departamentową, która była
                                pierwszą takiej rangi szkołą w całym departamencie bydgoskim.
                                Po okresie Księstwa Warszawskiego pozostała w mieście czteroletnia szkoła
                                wydziałowa w kolegium jezuickim. W 1817 r. podniesiono ją do rangi Królewskiego
                                Gimnazjum Klasycznego. W mieście istniało również ewangelickie seminarium
                                nauczycielskie, wyższa szkoła dla dziewcząt oraz szkoły prywatne i elementarne.

                                W 1845 założono czytelnię Katolicką i Czytelnię dla Dzieci oraz Bractwo
                                Trzeźwości i Wstrzemięźliwości. Rozwijały się Towarzystwa oświatowe i
                                kulturalne (Towarzystwo Przyrodnicze, Sztuki, Śpiewacze, Operowe i inne)

                                Przez cały XIX wiek w Bydgoszczy stopniowo rozwijało się szkolnictwo, które
                                nabrało dynamizmu w jego II połowie. W 1850 r. istniały 2 szkoły podstawowe, w
                                1914 r. już 14. Ze szkół średnich istniały m.in. Wyższa szkoła dla dziewcząt
                                założona w 1853 r., miejska szkoła realna dla chłopców (1851) , gimnazjum
                                realne (1890) , gimnazjum królewskie, gimnazjum humanistyczne, 2 seminaria
                                nauczycielskie, szkoła rzemieślnicza, Bydgoskie Konserwatorium Muzyczne (1904),
                                Wyższa Szkoła Muzyczna (od 1907 r.), Szkoła Rzemiosł i Przemysłu Artystycznego
                                (1911).
                                Te ostatnią w 1916 r. przemianowano na Akademię Przemysłu Artystycznego –
                                dołączyła do grona miejskich uczelni wyższych. Od 1906 r. pierwszą uczelnią
                                wyższą był 4-wydziałowy Królewski Instytut Gospodarstwa Wiejskiego przy placu
                                Józefa Weyssenhoffa (wydziały: chemii rolnej, higieny zwierząt, chorób roślin,
                                melioracji).

                                Warto zauważyć, że rozwijając szkolnictwo w mieście władze pobudowały kilka
                                okazałych gmachów szkół, z których wiele po dzień dzisiejszy służy tym celom.
                                Zbudowano m.in.
                                - gmach przy ul. Grodzkiej – siedziba gimnazjum klasycznego (obecnie ATR)
                                - gmach przy ul. Bernardyńskiej – siedziba seminarium nauczycielskiego (obecnie
                                ATR)
                                - gmach przy ul. Nowodworskiej – siedziba seminarium humanistycznego (obecnie
                                II LO)
                                - gmach Szkoły Rzemiosł i Przemysłu Artystycznego przy ul. Św. Trójcy budowany
                                z myślą o przyszłej siedzibie wydziałów artystycznych uniwersytetu bydgoskiego
                                (obecnie Zespół Szkół Mechanicznych nr 1 i ATR)
                                - gmachy szkół przy ul. Kopernika (dawne Technikum Kolejowe), Staszica (VI LO),
                                pl. Kościeleckich, pl. Wolności (I LO), Konarskiego (obecnie Szkoła Sztuk
                                Pięknych)
                                ... i wiele innych

                                Po odzyskaniu niepodległości w 1920 r. przejęto infrastrukturę szkolną.
                                W 1924 r. istniały 23 polskie szkoły powszechne, 3 szkoły niemieckie-
                                ewangelickie i 1 szkoła niemiecka-katolicka.

                                Istniały 4 polskie gimnazja państwowe i miejskie (szkoły średnie):
                                * Państwowe Gimnazjum Klasyczne (gmach na pl. Wolności) męskie, od 1938 I
                                Państwowe Liceum i Gimnazjum im. marsz. Józefa Piłsudskiego
                                * Państwowe Gimnazjum Humanistyczne (gmach przy ul. Grodzkiej) męskie, od 1938
                                II Państwowe Liceum i Gimnazjum im. marsz. Edwarda Śmigłego-Rydza
                                * Miejskie Gimnazjum Matematyczno-Przyrodnicze (gmach przy ul. Kopernika)
                                męskie, od 1934 Miejskie Gimnazjum Męskie im. Mikołaja Kopernika
                                * Miejskie Żeńskie Katolickie Gimnazjum Humanistyczne (gmach przy ul.
                                Staszica), od 1938 Miejskie Katolickie Liceum i Gimnazjum Żeńskie

                                Oprócz szkół państwowych funkcjonowały gimnazja prywatne oraz liczne szkoły
                                zawodowe różnych typów i stopni.
                                Pruska Akademia Przemysłu Artystycznego została Państwową Szkołą Przemysłu
                                Artystycznego. W 1923/24 r. szkołę artystyczną zlikwidowano i powołaną
                                Państwową Szkołę Przemysłową (gmach przy ul. Św. Trójcy).
                                Rozwijało się szkolnictwo muzyczne. Oprócz Niemieckiego Konserwatorium
                                Muzycznego powstawały nowe szkoły. W 1921 otwarto Bydgoską Szkołę Muzyczną,
                                która stała się pierwszą prywatną szkołą muzyczną w mieście. Z kolei W 1925 r.
                                pianista Z. Lisicki utworzył Miejski Instytut Muzyczny , w 1927 r.
                                przemianowany na Miejskie Konserwatorium Muzyczne.

                                Spośród szkół zawodowych wyróżniały się:
                                - Państwowa Szkoła Dokształcająca Przemysłowa
                                - Państwowa Szkoła Przemysłowa od 1923 (gmach przy św. Trójcy)
                                - Wyższa Szkoła Handlowa (1923) – od 1924 Liceum Handlowe
                                - Miejska Szkoła Handlowa
                                - Gimnazjum Kupieckie
                                oraz szkoły prywatne np. Prywatna Szkoła Handlowa, Żeńskie Gimnazjum Kupieckie
                                i inne.

                                Spośród szkół rolniczych wyróżniały się
                                - Szkoła Gospodarstwa Wiejskiego (do 1923)
                                - Państwowa Średnia Szkoła Rolnicza (od 1932 Państwowe Liceum Rolnicze)
                                - Szkoła Rolnicza Wielkopolskiej Izby Rolniczej

                                Istniały także szkoły nauczycielskie:
                                - Państwowe Seminarium Nauczycielskie Męskie (1920)
                                - Państwowe Liceum Pedagogiczne (od 1938)

                                Bydgoszcz była wyspecjalizowanym ośrodkiem oświatowym obsługującym północną
                                Wielkopolskę i cześć województwa pomorskiego.

                                Po zakończeniu II wojny światowej rozwój oświaty nabrał tempa z powodu rozwoju
                                demograficznego miasta. W 1945 funkcjonowało 28 szkół podstawowych. Do 1980 r.
                                zbudowano od podstaw kolejnych 41 szkół, z tego najwięcej w okresie 1955-1975.

                                Kontynuowano tradycje szkolnictwa muzycznego. W 1945 r. przedwojenne Miejskie
                                Konserwatorium Muzyczne zostało przemianowane na Pomorską Średnią i Niższą
                                Szkołę Muzyczną. W 1947 r. rozdzielono ją na 2 szkoły: Podstawową Szkołę
                                Muzyczną i Państwowe Liceum Muzyczne. W 1975 r. połączono wszystkie szkoły
                                muzyczne tworząc Zespół Szkół Muzycznych (od 1991 r. im. A. Rubinsteina).

                                Przedwojenną Państwową Szkołę Przemysłową w pięknym gmachu przy ul. Św. Trójcy
                                przemianowano na Państwową Szkołą Techniczną. W 1951-75 nosiła nazwę Technikum
                                Mechaniczno-Elektrycznego, a potem Zespołu Szkół Mechanicznych nr 1.

                                W 1945 r. istniało tylko 3 szkoły średnie ogólnokształcące.
                                5 lat później funkcjonowało już 5 szkół, a od 1972 sześć:
                                - I Liceum przy pl. Wolności,
                                - II Liceum przy ul. Nowodworskiej (Szwe
                                • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 30.03.05, 17:52
                                  W 1945 r. istniało tylko 3 szkoły średnie ogólnokształcące.
                                  5 lat później funkcjonowało już 5 szkół, a od 1972 sześć:
                                  - I Liceum przy pl. Wolności,
                                  - II Liceum przy ul. Nowodworskiej (Szwederowo)
                                  - III Liceum przy ul. Nowogrodzkiej (Okole)
                                  - IV Liceum przy ul. Kaliskiej (os. Leśne)
                                  - V Liceum przy ul. Zacisze (Kapuściska)
                                  - VI Liceum przy ul. Staszica (Sielanka)
                                  W 1972 r. otwarto VII Liceum przy ul. 11 Listopada, a w 1973 r. VIII Liceum
                                  przy ul. Kcyńskiej (Górzyskowo)

                                  W 1945 funkcjonowało 12 szkół zawodowych. Do 1980 zbudowano kolejnych 15 szkół
                                  m.in., zespoły szkół: budowlanych, chemicznych, drzewnych, ekonomicznych,
                                  elektronicznych, handlowych, mechanicznych, samochodowych, spożywczych,
                                  rolniczych, rowerowych „Romet” i inne.

                                  Po 1989 r. powstało znacznie więcej szkół, w tym wiele niepublicznych.
                                  Dwukrotnie zwiększyła się liczba liceów ogólnokształcących, powstało wiele
                                  szkół językowych, prywatnych. Tradycje szkolnictwa muzycznego kontynuuje
                                  Państwowy Zespół Szkół Muzycznych im. A. Rubinsteina (ul. Libelta 7). Powstała
                                  także Państwowa Ogólnokształcąca Szkoła Sztuk Pięknych (ul. Konarskiego 2).


                                  2. Infrastruktura oświatowa

                                  INSTYTUCJE PODLEGŁE WOJEWODZIE:
                                  Kuratorium Oświaty w Bydgoszczy - ul. Konarskiego 1-3
                                  www.bip.kuratorium.bydgoszcz.pl
                                  INSTYTUCJE PODLEGŁE MARSZAŁKOWI WOJEWÓDZTWA:
                                  Kujawsko-Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli - ul. Jagiellońska 9
                                  www.kpcen.bydgoszcz.pl
                                  Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych - ul. Dworcowa 80
                                  www.nkjo.bydgoszcz.pl
                                  OŚWIATA w Bydgoszczy w 2004. Wymieniono poniżej tylko placówki gminne.

                                  Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Bydgoszczy - www.wom.bydg.pl
                                  Kujawsko-Pomorskie Centrum Kształcenia w Bydgoszczy - kpck.edu.pl

                                  PRZEDSZKOLA
                                  - 35 przedszkoli publicznych z liczbą dzieci 4.015 (w tym 2 prowadzone przez
                                  organizacje katolickie: ss. Elżbietanki i Przedszkole Dzieciątka Jezus)
                                  - 26 przedszkoli niepublicznych z liczbą dzieci 3.406
                                  - 15 oddziałów przedszkolnych przy szkołach podstawowych z liczbą uczniów 605,
                                  - 2 oddziałów przedszkoli niepublicznych przy szkołach podstawowych z liczbą
                                  uczniów 44,
                                  - 2 przedszkoli specjalnych z liczbą dzieci 77,

                                  SZKOŁY PODSTAWOWE
                                  - 52 szkół podstawowych z liczbą uczniów 23.043,
                                  - 3 szkół podstawowych niepublicznych z liczbą uczniów 574,
                                  - 7 szkół podstawowych specjalnych z liczbą uczniów 582,

                                  GIMNAZJA
                                  - 43 gimnazjów z liczbą uczniów 13.636, (w tym 4 sportowe)
                                  - 6 gimnazjów niepublicznych z liczbą uczniów 544,
                                  - 7 gimnazjów specjalnych z liczbą uczniów 555,

                                  LICEA OGÓLNOKSZTAŁCĄCE
                                  - 18 liceów ogólnokształcących z liczbą uczniów 10.583,
                                  - 3 liceów ogólnokształcących specjalnych z liczbą uczniów 128,
                                  - 15 liceów niepublicznych z liczbą uczniów 408 i słuchaczy 1.085,

                                  LICEA PROFILOWANE
                                  - 12 liceów profilowanych z liczbą uczniów 935,
                                  - 3 liceów profilowanych niepublicznych z liczbą słuchaczy 405,

                                  ZESPOŁY SZKÓŁ ZAWODOWYCH
                                  - 20 zespołów szkół zawodowych z liczbą uczniów 10.511, w tym:
                                  - 17 zasadniczych szkół zawodowych,
                                  - 10 liceów zawodowych i technicznych,
                                  - 58 techników na podbudowie szkoły podstawowej, gimnazjum i zasadniczej
                                  szkoły zawodowej,
                                  - 9 szkół policealnych i pomaturalnych
                                  - 9 techników zawodowych niepublicznych z liczbą uczniów 90 i słuchaczy 615,
                                  - 30 szkół policealnych i pomaturalnych niepublicznych z liczbą słuchaczy 2.467,
                                  - 6 zasadniczych i technicznych szkół zawodowych specjalnych z liczbą uczniów
                                  325,
                                  - 2 Centrów Kształcenia Ustawicznego, Okręgowego Ośrodka Dokształcania
                                  Zawodowego i Centrum Kształcenia Praktycznego z liczbą uczniów 3.461.

                                  EDUKACYJNA OPIEKA WYCHOWAWCZA
                                  - 61 świetlic dziecięcych,
                                  - 4 świetlice młodzieżowe,
                                  - 3 specjalne ośrodki szkolno – wychowawcze z liczbą uczniów 398,
                                  - 2 poradnie psychologiczno – pedagogiczne,
                                  - 5 Młodzieżowych Domów Kultury i Pałac Młodzieży z liczbą uczniów 9.387,
                                  - 2 niepubliczne placówki wychowania pozaszkolnego (Towarzystwo Przyjaciół
                                  Dzieci i CKK „Wiatrak”) z liczbą wychowanków 550,
                                  - 9 internatów i 2 burs szkolnych z liczbą dzieci 1.297,
                                  - Szkolne Schronisko Młodzieżowe


                                  • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 30.03.05, 17:53
                                    EDUKACJA PONADGIMNAZJALNA

                                    PLACÓWKI PUBLICZNE PONADGIMNAZJALNE
                                    1. I Liceum Ogólnokształcące - Plac Wolności 9 - www.1lo.bydgoszcz.pl

                                    2. II Liceum Ogólnokształcące - Nowodworska 13 (Szwederowo)

                                    3. III Liceum Ogólnokształcące - Nowogrodzka 3 (Okole)

                                    4. IV Liceum Ogólnokształcące - Stawowa 39 (Błonie)

                                    5. V Liceum Ogólnokształcące - Szarych Szeregów 4a (Kapuściska)

                                    6. VI Liceum Ogólnokształcące - Staszica 4 (Sielanka)

                                    7. VII Liceum Ogólnokształcące - 11 listopada 4 (Leśne)

                                    8. Zespół Szkół nr 1 - Nakielska 11 (Wilczak)
                                    - Zasadnicza Szkoła Zawodowa Fryzjerska
                                    - I Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych
                                    - II Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych

                                    9. Zespół Szkół nr 2 - Kijowska 7 (Bartodzieje)
                                    - XII Liceum Ogólnokształcące

                                    10. Zespół Szkół nr 3 - Łowicka 45 (Brdyujście)
                                    - XIII Liceum Ogólnokształcące

                                    11. Zespół Szkół nr 4 - Zofii Nałkowskiej 9 (Wyżyny)
                                    - IX Liceum Ogólnokształcące

                                    12. Zespół Szkół nr 5 - Zygmunta Berlinga 13 (Fordon)
                                    - XV Liceum Ogólnokształcące

                                    13. Zespół Szkół nr 7 - Waryńskiego 1 (Błonie)
                                    - XVII Liceum Ogólnokształcące dla Słabo Słyszących

                                    14. Zespół Szkół nr 9 - Cicha 59 (Bielawy)
                                    - XI Liceum Ogólnokształcące

                                    15. Zespół Szkół nr 12 - Stawowa 41 (Błonie)
                                    - Technikum Elektryczno – Energetyczne

                                    16. Zespół Szkół nr 13 „Copernicanum” - Kopernika 1 (Sielanka) -
                                    zsk.bydgoszcz.pl/
                                    - Liceum Profilowane Elektryczne
                                    - Technikum Elektryczne
                                    - Zasadnicza Szkoła Zawodowa Elektryczna

                                    17. Zespół Szkół dla Dorosłych - Wiślana 27 (Brdyujście)
                                    - Zasadnicza Szkoła Zawodowa dla Dorosłych

                                    18. Zespół Szkół Budowlanych - Pestalozziego 18 (Skrzetusko) -
                                    www.zsb.bydgoszcz.pl/
                                    - Liceum Profilowane Budowlane
                                    - Technikum Budowlane
                                    - Zasadnicza Szkoła Zawodowa Budowlana

                                    19. Zespół Szkół Chemicznych - Łukasiewicza 3 (Kapuściska)
                                    - XIV Liceum Ogólnokształcące
                                    - Liceum Profilowane Chemiczne
                                    - Technikum Chemiczne
                                    - Technikum Ochrony Środowiska
                                    - Technikum Fotochemiczne
                                    - Technikum Poligraficzne
                                    - Zasadnicza Szkoła Zawodowa Chemiczna

                                    20. Zespół Szkół Drzewnych - Toruńska 44 (Babia Wieś) - zsd.bydgoszcz.pl/
                                    - Liceum Profilowane Drzewne
                                    - Technikum Drzewne
                                    - Zasadnicza Szkoła Zawodowa Drzewna

                                    21. Zespół Szkół Ekonomiczno – Administracyjnych - Gajowa 98 (Bartodzieje)
                                    zsea.bydgoszcz.pl/
                                    - Liceum Profilowane Ekonomiczne
                                    - Technikum Ekonomiczne nr 1

                                    22. Zespół Szkół Elektronicznych - Karłowicza 20 (Skrzetusko) -
                                    zse.bydgoszcz.pl/
                                    - Liceum Profilowane Elektroniczne
                                    - Technikum Elektroniczne
                                    - Zasadnicza Szkoła Zawodowa Elektroniczna

                                    23. Zespół Szkół Gastronomicznych - Konarskiego 5 (Śródmieście)
                                    - Liceum Profilowane Gastronomiczne
                                    - Technikum Gastronomiczne
                                    - Technikum Hotelarskie
                                    - Zasadnicza Szkoła Zawodowa Gastronomiczna

                                    24. Zespół Szkół Handlowych - Kaliska 10 (Leśne)
                                    - Liceum Profilowane Handlowe
                                    - Technikum Handlowe
                                    - Technikum Ekonomiczne nr 2
                                    - Zasadnicza Szkoła Zawodowa Handlowa

                                    25. Zespół Szkół Mechanicznych nr 1 - Świętej Trójcy 37 (Stare Miasto) -
                                    www.zsm1.bydgoszcz.pl/
                                    - Liceum Profilowane Mechaniczne nr 1
                                    - X Liceum Ogólnokształcące
                                    - Technikum Mechaniczne nr 1

                                    26. Zespół Szkół Mechanicznych nr 2 - Słoneczna 19 (Jary)
                                    - Liceum Profilowane Mechaniczne nr 2
                                    - Technikum Mechaniczne nr 2
                                    - Zasadnicza Szkoła Zawodowa Mechaniczna
                                    - III Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych
                                    - Centrum Kształcenia Ustawicznego nr 1

                                    27. Zespół Szkół Medycznych - Swarzewska 10 (Bartodzieje)
                                    - VIII Liceum Ogólnokształcące

                                    28. Zespół Szkół Odzieżowych - Fordońska 432 (Fordon)
                                    - XVI Liceum Ogólnokształcące
                                    - Liceum Profilowane Odzieżowe
                                    - Technikum Odzieżowe
                                    - Zasadnicza Szkoła Zawodowa Odzieżowa

                                    29. Zespół Szkół Ogrodniczych - Filmowa 1 (Kapuściska)
                                    - Liceum Profilowane Agrobiznesu
                                    - Technikum Agroturystyki
                                    - Zasadnicza Szkoła Zawodowa Ogrodnicza

                                    30. Zespół Szkół Samochodowych - Powstańców Wielkopolskich 63 (Bielawy)
                                    - Liceum Profilowane Transportowe
                                    - Technikum Samochodowe
                                    - Zasadnicza Szkoła Zawodowa Samochodowa

                                    31. Zespół Szkół Spożywczych - Toruńska 174 (Wyżyny)
                                    - Liceum Profilowane Spożywcze
                                    - Technikum Spożywcze
                                    - Zasadnicza Szkoła Zawodowa Spożywcza

                                    32. Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 4 - Świętojańska 20 (Śródmieście)

                                    33. Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 5 Specjalna - Grunwaldzka 41 (Okole)

                                    34. Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczego dla Dzieci i Młodzieży Słabo
                                    Słyszącej i Niesłyszącej - Akademicka 3 (Fordon)
                                    - Zasadnicza Szkoła Zawodowa dla Młodzieży Słabo Słyszącej i Niesłyszącej

                                    35. Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy dla Dzieci i Młodzieży Słabo
                                    Widzącej i Niewidomej im Braille’a - www.braille.bydgoszcz.pl
                                    - Liceum Ogólnokształcące dla Młodzieży Słabo Widzącej i Niewidomej
                                    - Zasadnicza Szkoła Zawodowa dla Młodzieży Słabo Widzącej i Niewidomej

                                    36. Państwowa Ogólnokształcąca Szkoła Sztuk Pięknych - Konarskiego 2
                                    (Śródmieście)

                                    37. Państwowy Zespół Szkół Muzycznych-Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I
                                    Stopnia - Libelta 7 (Śródmieście)

                                    Do wyżej wymienionych należy doliczyć jeszcze inne szkoły ponadgimnazjalne
                                    obecne w innych budynkach:
                                    XVIII Liceum Ogólnokształcące - Krasińskiego 10
                                    IV Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych - Sobieskiego 10
                                    V Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych - Krasińskiego 10
                                    Okręgowy Ośrodek Dokształcania Zawodowego - Rajska 1
                                    Policealne Studium Organizacji i Zarządzania - Grodzka 18
                                    Centrum Kształcenia Ustawicznego nr 2 - Sobieskiego 10
                                    Centrum Kształcenia Praktycznego nr 1 - Barwna 1
                                    Szkoła Podoficerska Państwowej Straży Pożarnej w Bydgoszczy - Glinki 86 -
                                    www.sppsp.bydgoszcz.pl/
                                    Poza wyżej wymienionymi placówkami, w Bydgoszczy znajdują się jeszcze 24
                                    zespoły szkół, w których znajdują się szkoły podstawowe i gimnazja. Poza tym
                                    wiele placówek rozmieszczonych jest innych budynkach.

                                    • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 30.03.05, 17:54
                                      PLACÓWKI NIEPUBLICZNE:

                                      NIEPUBLICZNE SZKOŁY PODSTAWOWE - styczeń 2004 r.
                                      1. Niepubliczna Szkoła Podstawowa Nr 1 - Sułkowskiego 60 (Leśne)
                                      2. Katolicka Szkoła Podstawowa im. Św. Wojciecha - Wojska Polskiego 7 (Wzg.
                                      Wolności)
                                      3. Szkoła Podstawowa Towarzystwa Salezjańskiego - Salezjańska 18 (Fordon)

                                      GIMNAZJA NIEPUBLICZNE - luty 2003r.
                                      1. Pomorskie Gimnazjum - Warmińskiego 3
                                      2. I Prywatne Gimnazjum - Jagiellońska 27
                                      3. I Katolickie Gimnazjum - Króla St. Leszczyńskiego 49 (Szwederowo)
                                      4. Gimnazjum Towarzystwa Salezjańskiego - Pod Reglami 1 (Fordon)
                                      5. Bydgoskie Gimnazjum Społeczne - Wincentego Pola 19 (Wilczak)
                                      6. Gimnazjum Niepubliczne im. Krzysztofa Kolumba - Lotników 1 (Błonie)

                                      LICEA OGÓLNOKSZTAŁCĄCE NIEPUBLICZNE- dla młodzieży, styczeń 2004
                                      1. I Prywatne Liceum Ogólnokształcące - Jagiellońska 27
                                      2. II Społeczne Liceum Ogólnokształcące - Wincentego Pola 19 (Wilczak)
                                      3. Pomorskie Liceum Ogólnokształcące - Warmińskiego 3
                                      4. I Katolickie Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego -
                                      Leszczyńskiego 49
                                      5. Prywatne Liceum Ogólnokształcące „Przyszłość” - Kragujewca 10 (Wyżyny)
                                      6. Liceum Ogólnokształcące Towarzystwa Salezjańskiego - Pod Reglami 1 (Fordon)
                                      7. Bydgoskie Liceum Ogólnokształcące - Staszica 4

                                      TECHNIKA NIEPUBLICZNE - styczeń 2004
                                      1. Niepubliczne Medyczne Studium Zawodowe - Powstańców Wielkopolskich 33
                                      2. Liceum Menedżerskie - Staszica 4
                                      3. Liceum Ekonomiczne dla Dorosłych - Staszica 4
                                      4. Pomorskie Liceum Ekonomiczne - Warmińskiego 3
                                      5. Pomorska Szkoła Gastronomii i Hotelarstwa - Warmińskiego 3
                                      6. Społeczne Technikum Kupieckie - Skłodowskiej-Curie 10
                                      7. Zaoczne Technikum Zawodowe dla Dorosłych - Gdańska 122
                                      8. Technikum Fryzjerskie dla Dorosłych - Gajowa 94
                                      9. Bydgoska Szkoła Realna – Technikum Zawodowe dla Dorosłych - Kopernika 1
                                      10. Bydgoska Szkoła Realna – Technikum Multizawodowe - Kopernika 1
                                      11. Bydgoska Szkoła Realna – Technikum Politechniczne - Kopernika 1

                                      LICEA OGÓLNOKSZTAŁCĄCE NIEPUBLICZNE - dla dorosłych - styczeń 2004
                                      1. Bydgoska Szkoła Realna Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych - Kopernika 1
                                      2. Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych - Grunwaldzka 32 (Towarzystwo Wiedzy
                                      Powszechnej)
                                      3. Prywatne Liceum Profilowane dla Dorosłych „Przyszłość” - Boh. Kragujewca 10
                                      4. Kujawsko-Pomorskie Szkoły „NEKS” Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych -
                                      Kruszwicka 2
                                      5. PROFESJA Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych - Karłowicza 2
                                      6. II Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych - Królowej Jadwigi 2
                                      7. III Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych - Królowej Jadwigi 2

                                      SZKOŁY POLICEALNE NIEPUBLICZNE - styczeń 2004 r.
                                      1. Pomorska Szkoła Komputerowa - Garbary 3
                                      2. Pomorska Szkoła Turystyki i Rekreacji w Bydgoszczy - Garbary 3
                                      3. Policealna Szkoła Zawodowa w Bydgoszczy - Garbary 3
                                      4. Pomorska Szkoła Komputerowa - Technika Biurowa w Bydgoszczy - Garbary 3
                                      5. Pomorskie Studium Policealne w Bydgoszczy - Warmińskiego 3
                                      6. Policealne Studium Zawodowe w Bydgoszczy - Karpacka 54
                                      7. Policealna Szkoła Zawodowa przy Centrum Edukacji Dorosłych - Fordońska 120
                                      8. Policealne Studium Sekretarek przy Centrum Edukacji Dorosłych - Fordońska
                                      120
                                      9. Międzynarodowe Studium Turystyki i Kultury - Curie – Skłodowskiej 10
                                      10. Bydgoska Szkoła Turystyki - Św. Trójcy 37
                                      11. Bydgoska Szkoła Informatyki - Św. Trójcy 37
                                      12. Studium Informatyczno – Ekonomiczne - Św. Trójcy 37
                                      13. Studium Turystyczno – Hotelarskie - Św. Trójcy 37
                                      14. Bydgoskie Studium Ekofilozofii - Pestalozziego 18
                                      15. Policealne Studium Zawodowe - Długa 34 (Polskie Towarzystwo Ekonomiczne)
                                      16. Ośrodek Kształcenia Policealnego O`CHIKARA Policealna Szkoła Detektywów i
                                      Pracowników Ochrony - Curie - Skłodowskiej 4
                                      17. Policealna Szkoła Ekonomiczna - Św. Trójcy 37 (Towarzystwo Wiedzy
                                      Powszechnej)
                                      18. Zaoczne Studium Policealne dla Dorosłych - Gdańska 122
                                      19. Policealne Studium Reklamy - Karłowicza 2
                                      20. Szkoła Informatyki i Zarządzania SIZ - Piękna 13
                                      21. Centrum Kształcenia Dorosłych Policealne Studium Zawodowe - Sobieskiego 10
                                      22. Policealne Niepubliczne Studium Zawodowe - Obrońców Bydgoszczy 12
                                      23. Szkoła Biznesu i Języków Obcych - Toruńska 174
                                      24. Policealne Studium Kształcenia Kadr - Królowej Jadwigi 3
                                      25. Roczna Szkoła Komputerowa - Karpacka
                                      26. Studium Szkolenia Naturoterapeutów i Homeopatów „Paracelsus” - Gdańska 53a
                                      27. Studium Architektoniczno-Budowlane - Gdańska 122
                                      28. Bydgoskie Studium Radiestezji - Pestalozziego 18
                                      29. Policealne Studium Ekonomiczne „Vademecum” - Karłowicza 2
                                      30. Policealne Studium Prawa i Administracji „Vademecum” - Karłowicza 2
                                      31. Policealne Studium Menedżerskie „Vademecum” - Karłowicza 2
                                      32. Policealne Studium Zawodowe - Staszica 4
                                      33. Pomorskie Towarzystwo Edukacyjne Studium Policealne „Fama” - Toruńska 50
                                      34. Studium Farmaceutyczne - Łukasiewicza 3
                                      35. Policealne Studium Informatyczne przy Centrum Edukacji Dorosłych -
                                      Fordońska 120
                                      36. Akademia Wirtualna - Piotrowskiego 7 (LOGON Grupa Computer Plus)
                                      37. Niepubliczne Medyczne Studium Zawodowe - Powstańców Wlkp. 33
                                      38. Policealne Studium Zawodowe przy Centrum Kształcenia Kadr BZDZ - Fordońska
                                      120
                                      39. Policealne Studium Spedycji - Grunwaldzka 32 (Towarzystwo Wiedzy Powszechnej
                                      )
                                      40. Policealne Politechniczno-Ekonomiczne Studium Zawodowe - Kopernika 1
                                      41. Prywatne Studium Policealne dla Dorosłych - Bohaterów Kragujewca 10
                                      42. PROFESJA Centrum Kształcenia Kadr Policealne Studium Biznesu i
                                      Administracji - Karłowicza 2
                                      43. PROFESJA Centrum Kształcenia Kadr Policealne Studium Informatyczno-
                                      Ekonomiczne- Karłowicza 2
                                      44. Policealne Studium Zawodowe „Żak” - 11 Listopada 4
                                      45. Policealna Szkoła Fizjoterapii - Piękna 13
                                      46. Elitarna Szkoła Służb Ochrony i Biznesu „Cobra” - Św. Trójcy 37
                                      47. Policealne Studium Zawodowe dla Dorosłych - Kruszwicka 2
                                      48. Policealne Studium Zawodowe „Fama” - Toruńska 50
                                      49. Szkoła Menadżerów Służb Ochrony i Biznesu „Expert”- Św. Trójcy 37

                                      PLACÓWKI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO NIEPUBLICZNE - styczeń 2004
                                      1. Centrum Kształcenia Dorosłych - Sobieskiego 10
                                      2. Ośrodek Kształcenia„ BAJD” - Okrzei 10
                                      3. Zakład Usługowo Szkoleniowy „ PERFEKT” - Hetmańska 38
                                      4. Niepubliczna Placówka Kształcenia Ustawicznego Oddziału Okręgowego
                                      Stowarzyszenia Księgowych w Polsce - Zamojskiego 14
                                      5. Regionalny Ośrodek Szkolenia i Dokształcania Pracowników Ochrony Osób i
                                      Mienia Group 4 - Bełzy 36
                                      6. Policealne Studium Handlowe - Gajowa 98 (kursy)
                                      7. Policealne Studium Informatyczne - Św. Trójcy 37 (kursy)
                                      8. Studium Handlowe TWP na podbudowie szkoły podstawowej - Grunwaldzka 32
                                      (kursy)
                                      9. Studium Handlowe TWP na podbudowie zasadniczej szkoły handlowej -
                                      Grunwaldzka 32
                                      10. Studium Ekonomiczne - Św. Trójcy 37 (kursy)
                                      11. Policealne Studium Ekonomiczne TWP - Gajowa 98 (kursy)
                                      12. Kujawsko-Pomorskie Szkoły „Neks” – Studium Ogólnokształcące dla Dorosłych -
                                      Kruszwicka 2 (kursy)
                                      13. Kujawsko-Pomorskie Szkoły „Neks” – Studium Ekonomiczne dla Dorosłych -
                                      Kruszwicka 2 (kursy)
                                      14. Ośrodek Kształcenia Kursowego „Edukacja” - Żmudzka 12 (kursy)
                                      15. Centrum Kształcenia Zawodowego „Vademecum” - Karłowicza 2 (kursy)
                                      16. Policealna Szkoła Komputerowa „ Edu-Komp” - Piękna 13 (kursy)
                                      17. PROFESJA Centrum Kształcenia Kadr – Karłowicza (kursy)
                                      18. Policealne Studium Centrum Nauki i Biznesu - 11 Listopada 4 (kursy)
                                      19. Studium Edukacji Ustawicznej „Perfekt” - Toruńska 30 (kursy)


                                      PLACÓWKI NIEPUBLICZNE PROWADZĄCE SZKOŁY I KURSY - styczeń 2004
                                      1. Uniwersytet Powszechny – Ośrodek Kształcenia Zawodowego i Nauki Języków
                                      Obcych - Gdańska 9
                                      2. Studium Oświatowe „Bliżej Świata” - Karmelicka 2
                                      3. SINFO Sp. z o.o. -
                                      • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 30.03.05, 17:55
                                        PLACÓWKI NIEPUBLICZNE PROWADZĄCE SZKOŁY I KURSY - styczeń 2004
                                        1. Uniwersytet Powszechny – Ośrodek Kształcenia Zawodowego i Nauki Języków
                                        Obcych - Gdańska 9
                                        2. Studium Oświatowe „Bliżej Świata” - Karmelicka 2
                                        3. SINFO Sp. z o.o. - Hetmańska 28
                                        4. Zakład Usługowo-Szkoleniowy „PERFEKT” - Hetmańska 38
                                        5. Szkoła Języka Angielskiego „International House” - Dworcowa 81
                                        6. Ośrodek Informatyczny Terenowego Banku Danych PESEL - Konarskiego 1-3
                                        7. Bydgoski Zakład Doskonalenia Zawodowego - Fordońska 120 -
                                        www.ckk.bydgoszcz.pl/
                                        8. Spółdzielnia Pracy „Oświata” - Żmudzka 3
                                        9. Ośrodek Doskonalenia Kadr Technicznych - Rumińskiego 6
                                        10. Niepubliczna Placówka Kształcenia Ustawicznego Oddziału Okręgowego
                                        Stowarzyszenia Księgowych w Polsce - Zamojskiego 14
                                        11. Szkoła Sportów Rekreacyjnych „Board and Sail” - Swarzewska 1
                                        12. Towarzystwo Wiedzy Powszechnej Oddział Regionalny - Cieszkowskiego 5
                                        13. Prywatne Studium Pomocy Psychologicznej i Psychoedukacji - Konopnickiej 4
                                        14. Centrum Języków Obcych „European College”- Gdańska 25
                                        15. Regionalny Ośrodek Usług Spółdzielczych - Pl. Weyssenhoffa 11
                                        16. Ośrodek Doskonalenia Kadr SIMP - Rumińskiego 6
                                        17. Polskie Towarzystwo Ekonomiczne- Stowarzyszenie Wyższej Użyteczności -
                                        Długa 34
                                        18. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Wydawnicze i Edukacyjne „Gaya” - Racławicka
                                        9/76
                                        19. Ośrodek Edukacyjno-Rehabilitacyjny - Gajowa 34
                                        20. Zakład Oświatowo-Techniczny „Tech-Lek” - Obrońców Bydgoszczy 1
                                        21. Biuro Detektywistyczne i Obrony „KADR” - Dworcowa 104-108
                                        22. Studium Doskonalenia Zdolności Poznawczych - Brzozowa 39
                                        23. Studium Doskonalenia Zdolności Poznawczych - Karpacka 30
                                        24. Ośrodek Profilaktyki Środowiskowej - Markwarta 7
                                        25. Stowarzyszenie Wspierania Przedsiębiorczości i Rozwoju Rynku Pracy -
                                        Bernardyńska 3
                                        26. Ośrodek Szkolenia Spawaczy Zakładów Mechaniczno-Antykorozyjnych Metalko”-
                                        Wojska Polskiego 65
                                        27. Niepubliczna Placówka Oświatowa „Zdrowie” - Pl. Piastowski 4a
                                        28. Ośrodek Doskonalenia Kadr (SIT Spoż.) - Rumińskiego 6
                                        29. Ośrodek Nauki Języków Obcych - Mazowiecka 28
                                        30. Szkoła Języków Obcych „OXFORDON” - Daszyńskiego 9
                                        31. Ośrodek Dokształcania Zawodowego - Toruńska 174
                                        32. Szkoła Języków Obcych „Westgate” - Św. Trójcy 37
                                        33. Szkoła Języka Angloamerykańskiego - Libelta 7
                                        34. Placówka Ustawicznego Szkolenia Zrzeszenia Handlu i Usług -
                                        Dworcowa 77
                                        35. Szkołą Języka i Literatury im. Williama Whortona - Krakowska 21
                                        36. Ośrodek Szkolenia Kadr „OMEGA” - Fordońska 116
                                        37. Studium Kształcenia Kadr - Królowej Jadwigi 3
                                        38. Regionalny Ośrodek Szkolenia i Dokształcania Pracowników Ochrony Osób i
                                        Mienia Group 4 - Bełzy 36
                                        39. Ośrodek Szkolno-Wdrożeniowy - Piękna 13
                                        40. Prywatne Studium Języków Obcych „LEKTOR” - Krasińskiego 21
                                        41. Studium Maturalne „ORION” - Hetmańska 34
                                        42. Ośrodek Szkoleniowy Radiestezji i Bioterapii - Piotrowskiego 11
                                        43. Ośrodek Szkolenia Pracowników Ochrony Fizycznej - Toruńska 30
                                        44. Kujawsko-Pomorskie Szkoły „NEKS”- Policealne Studium Języków Obcych -
                                        Kruszwicka 2
                                        45. Kujawsko-Pomorskie Centrum Kształcenia Czakowscy - Warmińskiego 3
                                        46. Ośrodek Edukacyjny Alicja Ciesielska - Duracza 16
                                        47. Towarzystwo Salezjańskie w Bydgoszczy
                                        48. Diecezja Bydgoska
                                        49. Liceum Menedżerskie, Policealne Studium Zawodowe i Prywatne Liceum
                                        Ekonomiczne dla Dorosłych - Sp. z o.o.
                                        50. Fundacja Liceów Handlowo – Kupieckich - Kaliska 10
                                        51. Społeczne Technikum Edukacyjne - Fordońska 246
                                        52. Społeczne Towarzystwo Edukacyjne - Dworcowa 81
                                        53. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „Kolfer” Sp. z o.o. - Focha 12
                                        54. Międzynarodowe Stowarzyszenie „Monda Turismo” - Curie - Skłodowskiej 10
                                        55. „Ekomtur” Sp z o.o. - Św. Trójcy 37
                                        56. Pomorska Giełda Nieruchomości Sp. z o.o. - Król. Jadwigi 18
                                        57. Polskie Stowarzyszenie Mistrzów i Adeptów Reiki „ANAHATA” - Gdańska 68
                                        58. Bydgoskie Centrum Edukacyjne Sp. z. o.o.
                                        59. Pomorskie Towarzystwo Edukacyjne „Fama” Sp.z.o.o. - Toruńska 50
                                        60. Społeczne Stowarzyszenie Prasoznawcze „Stopka” - Piłsudskiego 73
                                        61. Ośrodek Rehabilitacji i Szkolenia Polskiego Związku Niewidomych -
                                        Powstańców Wlkp. 33
                                        62. LOGON Grupa Computer Plus- Sp.z o.o. - Piotrowskiego 7 – 9
                                        63. Profesja Centrum Kształcenia Kadr Sp.z o.o. - Łódź
                                        64. Polski System Ochrony „Cobra” - Gdańsk

                                        Najwięcej szkół ponadgminazjalnych znajduje się w Śródmieściu, na Starym
                                        Mieście, a także na Bartodziejach, Fordonie, Wyżynach, Szwederowie,
                                        Kapuściskach, Błoniu, Skrzetusku, Leśnym, Okolu, Bielawach, Brdyujściu.
                                        W Bydgoszczy znajduje się sporo towarzystw i fundacji, które zajmują się
                                        kształceniem w szkołach niepublicznych. Spośród wymienionych powyżej
                                        szczególnie odznaczają się:
                                        - Bydgoski Zakład Doskonalenia Zawodowego
                                        - Towarzystwo Wiedzy Powszechnej
                                        - Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
                                        - Ośrodek Dokształcania Zawodowego
                                        - Ośrodek Doskonalenia Kadr Technicznych
                                        - Spółdzielnia Pracy „Oświata”
                                        - Uniwersytet Powszechny

                                        • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 30.03.05, 17:57
                                          3. Rankingi szkół

                                          Ranking szkół Newsweek 2004 – procent przyjęć na studia
                                          Sklasyfikowano 13 szkół bydgoskich wśród 42 szkół średnich w regionie.
                                          2. I LO im. C.K. Norwida w Bydgoszczy - 33,7%
                                          3. XIV LO im. Ignacego Łukasiewicza w Bydgoszczy - 32,2%
                                          4. VI LO im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy - 27,2%

                                          11. II LO im. Mikołaja Kopernika w Bydgoszczy - 15,6%
                                          13. III LO im. Adama Mickiewicza w Bydgoszczy - 14,2%
                                          15. LO Towarzystwa Salezjańskiego w Bydgoszczy - 11,6%
                                          19. V LO im. L. Kruczkowskiego w Bydgoszczy - 10,4%

                                          27. XII LO w Bydgoszczy - 7,7%
                                          29. X LO im. Franciszka Siemiradzkiego w Bydgoszczy - 7,4%
                                          31. IX LO w Bydgoszczy - 7,0%
                                          32. XIII LO w Bydgoszczy - 6,4%
                                          34. XI LO w Bydgoszczy - 6,0%

                                          Ranking bydgoskich szkół języka angielskiego Newsweek 2004
                                          1. Szkoła Językowa British School, ul. Gdańska 60 – 89 pkt.
                                          2. English Unlimited Szkoła Języków Obcych, ul. Gdańska 32/5 – 87 pkt.
                                          3. Szkoła Języków Obcych Westgate, ul. św. Trójcy 37 – 86 pkt.
                                          4. Szkoła Języków Obcych EMPiK, ul. Focha 4 – 80 pkt.
                                          5. Szkoła Języków Obcych Inter-Lingua, ul. Karpacka 52 – 64 pkt.
                                          6. Perfect Centrum Nauki Języka Angielskiego Metodą Callana, ul. Gdańska 62 –
                                          60 pkt.
                                          7. Polanglo Szkoła Języków Obcych (filia w Bydgoszczy), ul. Długa 32 – 59 pkt.
                                          8. Szkoła Języka i Literatury im. Williama Whartona, ul. Krakowska 21 – 40 pkt.

                                          Bydgoskie szkoły odnoszą sukcesy w różnorodnych ogólnopolskich rankingach:
                                          Do najwyżej notowanych należą:
                                          - VI Liceum Ogólnokształcące im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy
                                          - I Liceum Ogólnokształcące im. Cypriana Kamila Norwida w Bydgoszczy,
                                          - Catholicum Bydgostiense im. Jana III Sobieskiego w Bydgoszczy.
                                          - Liceum Ogólnokształcące Towarzystwa Salezjańskiego w Bydgoszczy

                                          Szkoły wymieniają się doświadczeniami i wspólnie podejmują działania
                                          innowacyjne w ramach stowarzyszeń ogólnopolskich. Niektóre ogólnokrajowe
                                          stowarzyszenia mają siedzibę w Bydgoszczy np.
                                          - Stowarzyszenie Twórczych i Aktywnych Szkół Zawodowych,
                                          - Klub Szkół Handlowych

                                          W IX Liceum Ogólnokształcącym w Bydgoszczy, jako jedynej szkole w województwie,
                                          można uczyć się w klasie dwujęzycznej - z językiem angielskim jako drugim
                                          językiem wykładowym.

                                          Ponadto w Bydgoszczy znajduje się najlepsza w regionie oferta szkół dla
                                          młodzieży niepełnosprawnej np:
                                          - Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Młodzieży Słabowidzącej i
                                          Niewidomej
                                          - Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Słabosłyszących i Niesłyszących
                                          - Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla dla Dzieci i Młodzieży z
                                          Upośledzeniem Umysłowym
                                          - Zespół Szkół dla Dzieci Przewlekle Chorych (w tym przedszkole)

                                          c.d.n.
      • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 30.03.05, 20:09
        Coraz bliżej do najciekawszych tematów.

        Może ktoś zechce potwierdzić obecność ? To dodaje mi motywacji.
        • Gość: Hanna IP: *.telsten.com / *.telsten.com 30.03.05, 21:47
          Serdecznie witam.Zaglądam każdego dnia.Opracowanie rewelacyjne.Piękne.Jak już
          wspomniano całość wzbogaciłyby fotografie.Pozdrawiam.
          • Gość: puro IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 30.03.05, 23:36
            Gratuluję PIT. Toż to benedyktyńska praca, wielopetnie szperanie, zbieranie i
            opracowywanie. Zbieram wszystkie części. czekam na ciąg dalszy. Pozdrawiam.
            • 30.03.05, 23:46
              Chciałbym przypomnieć, że kolejne części pojawiają się (powoli acz sukcesywnie) pod adresem
              bydgoszcz.wikicities.com . Każdy może tam materiały wrzucać, poprawiać, dodawać zdjęcia czy inne
              materiały - do czego bardzo zachęcam (jak do tej pory aktywnych osób dorzucających materiały PITa -
              2, dorzucających własne materiały - 0).

              Pozdrawiam
            • 30.03.05, 23:50
              bydgoszcz.wikicities.com/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna
              Zapraszamy (w imieniu PITa) do umieszczania kolejnych części jego opracowania
              (dodatki mile widziane - prawda PITcie??) i zmian w już opublikowanych...
          • Gość: anita IP: 217.70.52.* 31.03.05, 16:34
            Ja też jestem ciągle obecna i zaciekawiona i na pewno pojadę do Bydgoszczy, żeby
            zobaczyć to wszystko na własne oczy. Pozdrawiam serdecznie.
            • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 31.03.05, 21:16
              Dalej Walor 26: INFRASTRUKTURA ROZRYWKOWA

              1. Krótko o historii

              W przedwojennej Bydgoszczy duże znaczenie miały restauracje, kawiarnie, hotele
              i tereny rekreacyjne, które były nieodłącznym elementem pejzażu miasta i życia
              jego mieszkańców, a także przybywających turystów.
              Restauracje i kawiarnie obsługiwały klientów i były ośrodkami życia społecznego
              i towarzyskiego. Restauracje były usytuowane przy najważniejszych szlakach
              komunikacyjnych (Dworcowa, Gdańska). Najlepiej można było zjeść w restauracjach
              hotelu „Pod Orłem” przy ul. Gdańskiej i w „Gastronomii” przy ul. Dworcowej.
              Latem życie społeczno-towarzyskie przenosiło się do letnich ogródków na
              zapleczach lokali. Najpopularniejsze z nich to:
              - Kasyno Cywilne (dzisiaj Pomorski Dom Sztuki przy ul. Gdańskiej)
              - Pałacyk Blumwego (dzisiaj willa Radia PIK) – gościły tu wszystkie ważniejsze
              osobistości przebywające w mieście, organizowano wieczory literackie i muzyczne
              oraz wykłady
              - restauracja Elysium na rogu Gdańskiej i Mickiewicza
              - cukiernia Cristal przy pl. Wolności
              - restauracja Bristol z werandą przy moście Gdańskim z widokiem na Brdę, Teatr
              Miejski i Łuczniczkę (budynek rozebrali Niemcy w 1940)
              - Resursa Kupiecka przy Jagiellońskiej
              - Strzelnica – siedziba Bractwa Kurkowego przy Toruńskiej
              .. i wiele innych

              Ważną częścią infrastruktury były tereny rekreacyjne i sportowe.
              Jedyny w swoim rodzaju stanowiły „śluzy” czyli kompleks rekreacyjno-sportowy
              przy starym Kanale Bydgoskim. Prawdziwym miejscem wypoczynku i rekreacji
              bydgoszczan były malownicze okolice Bydgoszczy, a zwłaszcza pełne uroku lasy.
              Rozwijał się podmiejski ruch turystyczny. Początkowo najpopularniejsze były:
              Rynkowo, Smukała i Chmielniki, gdzie dowoziły mieszkańców pociągi. W Rynkowie
              odbywano długie spacery, jeżdżono na nartach, spędzano czas w miejscowej
              restauracji. Podobnie było w Smukale, gdzie dojeżdżała kolejka wąskotorowa. W
              Chmielnikach urządzone było nad jeziorem publiczne kąpielisko. Z czasem coraz
              popularniejsze było Brdyujście, gdzie dopływały statki bydgoskich firm
              żeglugowych. Znajdowała się tam plaża, można było odbywać rejsy statkami
              wycieczkowymi po Brdzie i Wiśle, uczestniczyć w zawodach sportowych na torze
              regatowym, bądź udać się do Fordonu lub Ostromecka. W Lesie Gdańskim czynne
              były karuzele i różne atrakcje. Na Jachcicach urządzono kąpielisko na Brdzie
              zwane Rivierą. Można było tam dopłynąć prywatnym tramwajem wodnym.
              Po wojnie tradycje i przyzwyczajenia były kontynuowane. Od lat 60-tych
              pogorszyła się jednak jakość wody w Brdzie, a Brdyujście straciło dawne
              znaczenie turystyczne. Pod koniec lat 60-tych rozebrano kolejkę wąskotorową do
              Smukały i Koronowa. W 1950 r. powstało PTTK, które rozpoczęło organizację
              corocznych imprez sportowo-turystycznych. W latach 50-tych zorganizowano
              kąpieliska w Chmielnikach nad jeziorem Jezuickim i nad jeziorem Borówno. Z
              kolei w 1956 r. otwarto kąpielisko przy ul. Nakielskiej, a w 1967 r. nad Brdą
              przy ul. Saperów. W I połowie lat 60-tych powstały ośrodki wypoczynkowe: w
              Janowie i Chmielnikach. Nastąpiło umasowienie wypoczynku niedzielnego. Jeśli w
              1960 r. co drugi bydgoszczanin korzystał z form wypoczynku świąteczno-
              niedzielnego, to 10 lat później każdy z nich wyjeżdżał co najmniej 3 razy w tym
              celu. Jednorazowo w czasie wakacji 25% mieszkańców opuszczało Bydgoszcz
              kierując się na wypoczynek do: Piecek, Chmielnik, Borówna, Romanowa, nad Zalew
              Koronowski, a także do dalszych miejscowości: Charzykowów, Brodnicy, Tlenia,
              Więcborka. Rozwój motoryzacji sprawił, że mieszkańcy eksplorowali coraz dalsze
              okolice.

              Od lat 70-tych coraz większe znaczenie nabierał Leśny Park Kultury i Wypoczynku
              oraz Zalew Koronowski. Rozwinięto infrastrukturę turystyczną nad Zalewem,
              jeziorami Jezuickim i Borówno. Coraz więcej bydgoszczan urządzało dacze
              rekreacyjne poza miastem.
              Obecnie w żadnym mieście regionu ludność nie posiada tak rozwiniętej prywatnej
              bazy poza miastem jak bydgoszczanie. Świadczą o tym badania dotyczące letnich
              wyjazdów bydgoszczan oraz liczby ogrodów działkowych w granicach największych
              miast regionu. Bydgoszcz w granicach miasta posiada 8,8 tyś. ogrodów
              letniskowych, a w gminach podmiejskich ok. 12 tyś. Dla porównania Toruń posiada
              w granicach miasta 9,0 tyś. ogrodów działkowych, natomiast brakuje ich w
              otoczeniu miasta.
              Do najważniejszych miejsc koncentracji dacz i ogrodów działkowych w okolicach
              Bydgoszczy należą:
              * nad Brdą i Zalewem Koronowskim: Koronowo (1466 działek), Bożenkowo (1023
              działek), Tryszczyn, Stopka, Samociążek, Pieczyska, Wielonek, Krówka, Sokole-
              Kuźnica
              * na północ od miasta: Jagodowo (913 działek), Wudzyn (817 działek), Nekla (656
              działek), Myślęcinek, Niemcz, Maksymilianowo, Borówno
              * na północny zachód od miasta w rejonie jezior rynny byszewskiej: Osówiec,
              Drzewianowo, Mierucin, Wierzchucin, Wierzchucinek
              * na południowy zachód od miasta: Żurczyn (682 działek), Drzewce (598 działek),
              Białe Błota, Murowaniec
              * na południe od miasta w rejonie jeziora Jezuickiego i Bydgoskich Łąk
              Nadnoteckich: Prądocin (804 działek), Solec Kujawski (714 działek), Kobylarnia,
              Nowe Dąbie, Władysławowo

              • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 31.03.05, 21:20
                2. Restauracje, kawiarnie, kluby tańca, dyskoteki, kasyna

                Poniżej przedstawiono wyrywkową listę restauracji i kawiarni. Nie wyczerpuje to
                oczywiście oferty rozrywkowej. Inne placówki można znaleźć w portalach o
                Bydgoszczy.
                W mieście znajduje się ok. 200 restauracji, kawiarni, herbaciarni, pizzerii,
                klubów muzycznych, pubów. Z tego ponad połowa znajduje się na Starym Mieście i
                w Śródmieściu.
                Następne 30 znajdują się w gminach okalających miasto. Niektóre z nich zyskały
                taką renomę, że ściągają klientów z Bydgoszczy.
                Z kolei niektóre z klubów i kawiarni staromiejskich są unikalne, np położone na
                barkach. Restauracja Wenecja prezentuje panoramę Wenecji Bydgoskiej.

                KUCHNIA ARABSKA
                Baalbek - ul. Magdzińskiego 1
                Tesco, ul. Toruńska 101
                Auchan, ul. Rejewskiego 3
                Galeria Pomorska, ul. Fordońska 141
                Hamurabi - ul. Gdańska 47
                Kuchnia Chińska i Wietnamska
                Chang-Lin - ul. Dworcowa 19
                Hanh Phuc - ul. Dworcowa 13
                Lotos - ul. Grodzka 7a
                Lotos - ul. Gdańska 32
                Rong Vang - ul. Jagiellońska 30
                Galeria Pomorska, ul.Fordońska 141
                Sajgon, ul. Skarżyńskiego 7a
                Saj Gon, ul. Chocimska 14
                Shanghai, ul. św. Floriana 6a www.shanghai.bzi.pl
                Thang Long, ul. Toruńska 12
                A'Dong - ul. Gdańska 31
                Me Cong - ul. Hetmańska 18
                Orient - Restauracja

                KUCHNIA FRANCUSKA
                Pod Papugami, ul. Staszica 1

                KUCHNIA INDYJSKA
                Moti Mahal – Diamentowy Pałac - ul. Dworcowa 50
                Sogo - ul. Dworcowa 50

                KUCHNIA MEKSYKAŃSKA
                El Aguila Bar Mexicano - ul. Sielanka 6

                KUCHNIA TURECKA
                Alaniya - ul. Dworcowa 102

                KUCHNIA GRECKA
                Pireus - ul. Gdańska 208

                KUCHNIA POLSKA
                Gościniec Soplica - ul. Gdańska 181 (Myślęcinek)
                Kaprys - ul. Skłodowskiej-Curie 1
                Kaskada - ul. Mostowa 2
                Kasyno Klubu POW - ul. Sułkowskiego 52
                Karczma Polska - ul. Żupy 2
                Karczma Bydgoska - ul. Dworcowa 85(podlega pod Hotel Centralny)
                Karczma Tatrzańska - ul. Pelplińska 13
                Karczma Młyńska - ul. Mennica 1
                Michał - ul. Broniewskiego 6
                Not - ul. Rumińskiego 6
                Ogniem i Mieczem - ul. Ogińskiego 22 - www.ogniemimieczem.com
                Piwnica Ratuszowa - ul. Jezuicka 16
                Restauracja Stary Port - ul. Stary Port 13
                Rzemieślnik - ul. Piotrowskiego 11
                Słoneczna - ul. Grzymały-Siedleckiego 28
                Telimena - ul. Fordońska 15 - www.restauracje.bydgoszcz.pl
                Witrażowa - ul. Długa 34
                Gospoda Eska - ul. Ikara 18
                Grodzka - ul. Podwale 2
                Lwowska - ul. Dworcowa 87

                INNE RESTAURACJE
                Green Way - Bar wegetariański
                Apollonia - ul. Gdańska 84
                Chopin, Hotel City - ul. 3 maja 6
                Cristal - ul. Gdańska 35
                Co - ul. Hetmańska 38
                Gallery - ul. Stary Rynek 15-21
                Hollywood - ul. Gdańska 66
                KFC - Al. Jana Pawła II
                KFC - ul. Gdańska 47
                Meluzyna - ul. Gdańska 50
                McDonald's -
                - ul. Świętej Trójcy 32
                - ul. Wojska Polskiego 12
                - pl. Wolności 1
                - Centrum handlowe RONDO (Geant) ul. Kruszwicka
                Pałac - ul. Konnna 10, Myślęcinek
                Pod Orłem - ul. Gdańska 14
                Sphinx - ul. Magdzińskiego 18
                Zajazd - ul. Fordońska 102
                Brda - ul. Dworcowa 94
                Ratuszowa - ul. Długa 37
                Domino - ul. W. Polskiego 13
                Kasyno 212 Lotnik - ul. Szubińska 101
                Mega Club - ul. Skłodowskiej – Curie 14
                Polonia - ul. Sportowa 2
                Wenecja - ul. Poznańska 8 - www.wenecja.bydgoszcz.pl/
                Czarny Kot - Restauracja
                Makrum - Restauracja
                Marcelino - Restauracja
                Salonik Secesyjny - ul. Cieszkowskiego 9
                Sogo - Restauracja
                Stary Port 13 - Restauracja - www.staryport13.bzi.pl
                Twierdza Restauracja
                Pod Papugami - Restauracja
                Tosca - ul. Pomorska 50

                KAWIARNIE I HERBACIARNIE (niektóre)
                Kawiarnia i herbaciarnia ASIA - ul. Wełniany Rynek 7
                Cafe Oaza Jacek Piotrowski - ul. Sieroca 18
                Cafe Q - ul. Niedźwiedzia 7
                Kawiarnia Biała - ul. Dworcowa 6
                Cafe Zielona - ul. Dworcowa 17
                Cafe Sonobar - ul. Chodkiewicza 19
                Cukiernia Małgorzata i Adam Sowa - ul. Mostowa 5
                Danusia Cafe Bar - ul. Grunwaldzka 33
                Jok Cafe Bar - ul. Łabendzińskiego
                Herbaciarnia Eliza - ul. Dworcowa 73
                Klub nauczyciela Kawiarnia - ul. Czartoryskiego 19
                ODK Modraczek - ul. Ogrody 15
                Oliwia Kawiarnia - ul. Waleniowa 2
                Parnasik Herbaciarnia - ul. Parkowa 2
                Café Reggio Emilia - ul. Mostowa 1
                Szarotka Kawiarnia - ul. Konopnickiej 28
                Węgliszek Kawiarnia Artystyczna - ul. Batorego 1
                Witrażowa Kawiarnia - ul. Długa 34
                Cafe Nescafe - ul. Fordońska 141
                Cafe & Restarant Gallery - ul. Stary Rynek 21
                Kawiarnia EWA - al. Powstańców Wielkopolskich 33
                Fashion - Cafe - pl. Wolności 5/12
                Gemini - ul. Stary Rynek 21
                Krys - ul. Sabały paw. 3
                Leonidas - ul. Pod Blankami 33
                Promyczek - ul. Łomżyńska 54

                PIZZERIE (niektóre)
                Ambar - ul. Dworcowa 22 - www.ambar.bydgoszcz.pl
                Astra - ul. Wojska Polskiego
                Colorado Pizza Express - ul. Brzęczkowskiego 2
                Di Capri - ul. Grunwaldzka 21
                Etna - ul. Dworcowa 67
                Giacomo - ul. Długa 58
                Mamma Rosa - ul. Dworcowa 60
                Marina - ul. Śniadeckich
                New York City Pizza - ul. Jagiellońska 58
                New York City Pizza - ul. Solskiego 20
                New York City Pizza - ul. Wojska Polskiego 20 d
                Pizza Hut - ul. Kruszwicka 1
                Reno - ul. Długa 18
                Roma - ul. Śniadeckich 3
                Roma - ul. Długa 42
                Tele-Pizza - ul. Poznańska 10
                Wenecja - ul. Dworcowa 81

                DYSKOTEKI I KLUBY TAŃCA, NOCNE (niektóre)
                Baśka - ul. Broniewskiego 10
                Beanus - ul. Chodkiewicza 30
                Bravo - ul. Zygmunta Augusta 20
                Czarny Kot - ul. Czerkaska 11
                Dance Machine - ul. Podwale 3
                Gala Club - ul. Połczyńska 3
                Klub Savoy - ul. Jagiellońska 2
                Pyramid - ul. Magazynowa 11
                Dyskoteka "Bravo" - ul. Z. Augusta 20
                Euro Klub – ul. Ogrody 15 (dyskoteki, od 21)
                Disco Gentelmen Club – ul. Śląska 2 (dyskoteki)
                Klub Rozrywki „Estrada Bydgoska” – ul. Marcinkowskiego 14 (dyskoteki, od 21)
                Klub „Kuźnia” – Gdańska 65 (dyskoteki 20-5)
                pub „Żubr” – ul. Magdzińskiego (tańce od 20)
                Gala Club – ul. Połczyńska 3 (tańce od 21)

                KASYNA
                Grand Casino - ul. Gdańska 66/68
                Poker Club - ul. Gdańska 72

                KLUBY MUZYCZNE (niektóre)
                Mózg - ul. Gdańska 10 – od 1994 - www.mozg.art.pl/
                Promuje sztukę współczesną. W budynku o powierzchni około 800 m2 mieści się
                sala koncertowa oraz wystawiennicza, studio nagraniowe, pracownie plastyczne,
                pokoje gościnne oraz pub. Osoby prowadzące klub to czynni artyści. Przez scenę
                i galerie "Mózgu" przewinęło się kilkuset muzyków, performerów, malarzy,
                fotografików z całego świata. Odbyło się tez kilka przedstawień teatralnych
                oraz kilkadziesiąt projekcji filmowych.
                "Mózg" otwarty jest zawsze na sztukę "czysta", to znaczy pozbawiona obciążeń
                koniunkturalnych wynikających z aktualnie panującej mody.

                Sonobar - ul.Chodkiewicza 19
                Miejsce łączące w harmonii elegancką kawiarnię, klub muzyczny oraz strefę
                relaksu. Prezentuje najnowsze trendy w muzyce klubowej oraz ambitną muzykę
                taneczną (house, latino, nu-jazz)

                Wiatraczek - ul. Podolska 15
                Jest nastawiony na dobrą muzykę rockową. Odbywają się tam koncerty znanych i
                undergroundowych zespołów polskich i zagranicznych (np Kat, Kobranocka,
                Analogs, Lost Soul, Grammatik).

                Klub Jazzowy Eljazz – ul. Kręta 3 – od 1994
                Powstał z inicjatywy znanego jazzmana, band leadera i działacza kulturalnego
                Józefa Eliasza. Posiada ściśle określony profil jazzowy.

                Kuźnia - ul.Gdańska 67 - 3 sale o odmiennym wystroju i klimatach muzycznych
                Klub Studencki TRIP - ul. Św. Floriana 22 - muzyka: pop, rock, r-n-b, latino
                Barka Club - Rybi Rynek 3
                Blues & Jazz Pub Medyk - ul. Zaułek 3 – www.medyk.bydgoszcz.com
                Hysteria - Dworcowa 13 - Nastawiony na
                • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 31.03.05, 21:21
                  Hysteria - Dworcowa 13 - Nastawiony na muzykę techno.
                  ZOOdiak - ul.Marcinkowskiego - Klub taneczny
                  Zentrum - ul.Dworcowa - Elitarny klub muzyczny
                  Klub "Gong" - ul. Toruńska 20 – „undergroundowe” zabarwienie
                  Kredens Pub – ciekawe wnętrza i klimat
                  Klub Absynt - ul. Przesmyk 1 - należy do najbardziej niepowtarzalnych
                  Pub Blue Angel - ul. Długa 16 - koncerty cykliczne, czwartki studenckie
                  Klub Studencki Spin - Ul. Kaliskiego 12 – od 1978 - kuźnia kultury studenckiej
                  Bellaggio (Klub Muzyczny) - ul. Podwale 3
                  Sogo. Hard Rock Pub - ul. Wełniany Rynek 10


                  PUBY, KLUBY (niektóre)
                  Afera Pub - ul. Glinki 118
                  Amsterdam Pub - ul. Stary Rynek 16
                  Bar na Wyspie - ul. Mennica 1
                  Black Horse - ul. Jezuicka 5
                  Bravo - Savoy Pub - ul. Jagiellońska 2
                  Chesterfield’s Pub - ul. 3 maja 6
                  Club Clan - ul. Pod Blankami 57
                  Clan Lech - ul. Pod Blankami
                  Country Pub - ul. Gdańska 28
                  Hard Rock Pub - ul. Wełniany Rynek 10
                  Klub Nauczyciela - ul. Czartoryskiego 19
                  Los Desperados - ul. Wiatrakowa
                  Merlin - ul. Zaułek 4
                  Pub Text - ul. M. Focha 24
                  Broocker - ul. Przodowników Pracy 12
                  Lotnik - ul. Szubińska 101
                  Camelot Pub - ul. Gdańska 109
                  Euro Club - ul. Ogrody 15
                  Karczma Bydgoska - ul. Dworcowa 85
                  Odeon Drink-Bar - ul. Jagiellońska 53
                  Piw-Net Klub Przyjaciół Piwa - ul. Kołobrzeska 11
                  Pracownia - al. Powstańców Wlkp. 56
                  Pub Tuba - ul. Kręta 3
                  Pub Żubr - ul. Magdzińskiego 8
                  Rein - ul. Zygmunta Augusta 10
                  Royal - ul. Gajowa 33
                  Sanatorium - ul. Stary Port 21
                  Parnasik - ul. Parkowa 2

                  W GMINACH POWIATU ZIEMSKIEGO
                  Euro-Hotel-Restauracja – Białe Błota
                  Złota Karczma – ul. Kruszyńska 3, Białe Błota
                  Mamma Mia – ul. Szubińska 93, Białe Błota
                  Sylwana – ul. Szubińska 87a, Białe Błota
                  Chata Myśliwska – Szosa Gdańska 65a, Osielsko,
                  Bar przy Młynie – Szosa Gdańska 23, Osielsko
                  Carina – ul. Bydgoska 25b, Brzoza gm. Nowa Wieś Wielka
                  Zajazd „Zbyszko” – Prądocin gm. Nowa Wieś Wielka
                  Leśniczanka – ul. Bydgoska 10, Nowa Wieś Wielka
                  Chata Myśliwska – Wojnowo gm. Sicienko
                  Restauracja – Sicienko
                  Autoss – ul. Powstańców 19, Solec Kujawski
                  U Smakosza – Solec Kujawski
                  Blue Heaven – Solec Kujawski
                  Jermir – Strzyżawa gm. Dąbrowa Chełmińska
                  Leśna – ul. Bydgoska 8, Ostromecko gm. Dąbrowa Chełmińska
                  Czerwona Karczma – Aleksandrowo gm. Dobrcz
                  Karczma Bydgoska – Włóki gm. Dobrcz
                  Bar Jaśmin – Trzeciewiec gm. Dobrcz
                  Bar gastronomiczny – Strzelce Dolne gm. Dobrcz
                  Bar małej gastronomii – Kotomierz gm. Dobrcz
                  Zajazd Pomorski – Tryszczyn gm.Koronowo
                  Piastowska – pl. Zwycięstwa 21, Koronowo
                  Akropolis - pl. Zwycięstwa 2, Koronowo
                  Bar Popularny – ul. Wąska 6, Koronowo
                  Zajazd "Stopka" – Stopka k, Koronowa
                  Pizzeria "Palermo" - ul. Farna, Koronowo
                  Pub "Matrix" - ul. Ogrodowa, Koronowo
                  Gościniec Country – Samociążek gm. Koronowo

                  Serwis bydgoskich restauracji i hoteli - hotel.bydgoszcz.pl/

                  • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 31.03.05, 21:22
                    3. Przesłanki atrakcyjności turystyczno-rozrywkowej

                    Jak napisano we wcześniejszych rozdziałach Bydgoszcz posiada atrakcyjne
                    położenie geomorfologiczne i przyrodnicze, potencjał kulturalny, prestiżową
                    bazę noclegową w mieście i bogatą w powiecie. Te i inne przesłanki sprawiają,
                    że w Bydgoszczy są duże możliwości do uprawiania turystyki, rekreacji,
                    wypoczynku, rozrywki.
                    Niektóre z tych przesłanek to:
                    - zróżnicowanie krajobrazów w mieście, liczne punkty widokowe, malownicze jary
                    i wąwozy
                    - zakole i pomorski przełom Wisły stanowiący unikalny na skalę ogólnokrajową
                    krajobraz
                    - cztery rzeki o zupełnie odmiennym charakterze i krajobrazach
                    - zalesienie okolic największe spośród dużych miast w Polsce
                    - zróżnicowanie roślinności w obrębie różnych stref morfologicznych
                    - jeden z największych w kraju udział obszarów prawnie chronionych w
                    powierzchni miasta
                    - 18 rezerwatów przyrody w odległości max 18 km od granic miasta
                    - Park Krajobrazowy Dolnej Wisły zajmuje prawie 10% powierzchni miasta
                    - strefy chronionego krajobrazu otaczają miasto ze wszystkich stron
                    - duża liczba pomników przyrody (prawie 300 w mieście i powiecie, zdecydowanie
                    najwięcej w województwie)
                    - 9 ścieżek ekologicznych w mieście
                    - skupisko ptaków wędrownych
                    - powierzchnia parków spacerowo-wypoczynkowych mniejsza tylko od Warszawy
                    - powierzchnia parków i zieleńców na mieszkańca – 3 miejsce w kraju wśród 40
                    dużych i średnich miast
                    - 830 ha Leśny Park Kultury i Wypoczynku z licznymi atrakcjami (ZOO, Ogród
                    Botaniczny, Lunapark, kolejka wąskotorowa i inne) oraz strefą ciszy
                    - kilkadziesiąt parków, z tego wiele zabytkowych
                    - świetne warunki do wypoczynku niedzielno-świątecznego w podmiejskiej okolicy
                    - liczne ośrodki wypoczynkowe w okolicach (najwięcej w regionie)
                    - rozwinięta agroturystyka w powiecie
                    - prestiżowe hotele w mieście (najwięcej w regionie)
                    - raj dla żeglarzy i wodniaków na Zalewie Koronowskim
                    - w odległości max 40m jest 5 dużych Parków Krajobrazowych
                    - ośrodek wypoczynkowy na terenie miasta w leśnym zakolu Brdy
                    - jeziora z ośrodkami wypoczynkowymi i campingami (Piecki, Chmielniki, Borówno,
                    jeziora byszewskie, pałuckie)
                    - 3 sanktuaria katolickie w samym mieście i 6 w okolicach
                    - Starówka bydgoska otoczona wodą z szumiącymi jazami i Wenecją Bydgoską
                    - nadwiślański średniowieczny Fordon
                    - uroki dzielnicy muzycznej i Śródmieścia Bydgoszczy jako potencjalnej perły
                    secesji
                    - Bydgoski Węzeł Wodny
                    - skupienie zabytkowych urządzeń hydrotechnicznych rzadko spotykanych w kraju
                    - największe zagęszczenie szlaków turystycznych w województwie
                    - liczne turystyczne drogi wodne, kąpieliska w okolicznych jeziorach
                    - nieodkryte, tajemnicze budowle pohitlerowskie w lasach podbydgoskich
                    - dobrze rozwinięta kultura muzyczna, liczne festiwale, również międzynarodowe
                    (opera, filharmonia, Akademia Muzyczna, kluby muzyczne)
                    - spektakle i festiwale teatralne
                    - szeroka oferta filmowa w Multikinie, festiwale filmowe
                    - rozwinięta kultura katolicka
                    - imprezy masowe i studenckie, na Starym Mieście np Bydgoskie Impresje Muzyczne
                    - imprezy kulturalne o randze międzynarodowej (ok. 20 rocznie)
                    - liczne imprezy sportowe o randze międzynarodowej
                    - bogata infrastruktura sportowa
                    - liczne imprezy turystyczno-krajoznawcze (50 rocznie)
                    - wielkie i zadbane zespoły pałacowo-parkowe w okolicy
                    - liczne atrakcyjne turystycznie miejsca w pobliżu Bydgoszczy (uzdrowiska,
                    miasta pokrzyżackie, ruiny polskich zamków, ruiny zamków krzyżackich, zabytki
                    piastowskie, Żnińska Kolej Powiatowa, muzeum kolei wąskotorowej, muzeum
                    archeologiczne w Biskupinie, zabytki sakralne, sanktuaria maryjne, zespoły
                    dworsko-parkowe, zabytki sztuki inżynierskiej itp)
                    - w pobliżu bezkresne Bory Tucholskie
                    - liczne atrakcje dla dzieci (oferta kulturalna, sportowa, rozrywkowa)
                    - czynny cały sezon lunapark w Myślęcinku
                    - turystyczna kolejka wąskotorowa w Myślęcinku
                    - tramwaj wodny na Brdzie i rejsy turystyczne po Brdzie, Wiśle i kanale
                    bydgoskim
                    - uroki podbydgoskich miasteczek (prawie 20 w promieniu 50 km)
                    ... i inne

                    c.d.nastąpi
                • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 01.04.05, 19:52
                  Dalej Walor 27: DUŻE ŚRODKI POZYSKIWANE Z UNII EUROPEJSKIEJ

                  Bydgoszcz to miasto o jak na razie dużej skuteczności pozyskiwania funduszy
                  europejskich

                  1. Bydgoszcz w rankingu miast

                  Na początek ranking miast najbardziej korzystających z funduszy Unii
                  Europejskiej opracowany przez gazetę Rzeczpospolita .
                  Źródło: Unia Metropolii Polskich.

                  Realizowane projekty dofinansowane z UE w 2005 r. [mln zł]
                  Całkowity koszt projektów - Kwota dofinansowania z UE - Udział funduszy unijnych

                  1. Szczecin: 1234 – 808 - 65%
                  2. Warszawa: 957 – 572 - 60%

                  3. Bydgoszcz: 883 – 556 - 63%

                  4. Łódź: 1007 – 549 - 55%
                  5. Wrocław: 1191 – 521 - 44%
                  6. Kraków: b.d. - 394 - b.d.
                  7. Poznań: 684 – 334 - 49%
                  8. Rzeszów: 254 – 152 - 60%
                  9. Katowice: 228 – 138 - 61%
                  10. Gdańsk: 115 – 74 - 64%
                  11. Białystok: 112 – 69 - 62%
                  12. Lublin: 133 – 62 - 47%

                  Bydgoszcz w 2005 r. sklasyfikowano na 3 miejscu w kraju pod względem wielkości
                  pozyskanych środków z Unii Europejskiej. Główną rolę odegrała spółka Miejskie
                  Wodociągi i Kanalizacja, która pozyskała 32 mln euro z funduszu ISPA
                  na „Bydgoski Program Rozwoju Usług Wodociągowych i Kanalizacyjnych” oraz 98 mln
                  euro z funduszu spójności na „Bydgoski Program Renowacji i Rekultywacji Systemu
                  Wodociągowo-Kanalizacyjnego”.
                  Po realizacji tych programów, infrastruktura wodno-kanalizacyjna w Bydgoszczy
                  będzie na europejskim poziomie, miasto skanalizowane w 100%, rury z azbestu
                  wymienione, woda uzdatniana w naturalny i doskonały sposób, wszystkie ścieki
                  będą trafiały do oczyszczalni, Brda, Kanał Bydgoski i pola irygacyjne
                  zrekultywowane i czyste.
                  Udział innych podmiotów w pozyskiwaniu środków jest mniejszy, ale także godny
                  odnotowania, np Urząd Miasta pozyskał 4 mln euro na przebudowę Ronda
                  Fordońskiego, 5 mln zł na rekultywację wysypiska śmieci oraz środki na
                  informatyzację Ratusza. Inne podmioty i instytucje z Bydgoszczy pozyskały w
                  2004 r. ok. 32 mln zł z Funduszu Rozwoju Regionalnego Unii Europejskiej

                  2. Placówki informacji europejskiej w Bydgoszczy

                  Źródło: Urząd Komitetu Integracji Europejskiej
                  *Biuro Zarządzania Funduszami Europejskimi, Kujawsko-Pomorskiego Urzędu
                  Wojewódzkiego
                  *Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa
                  *Koło Naukowe Studentów Politologii Akademii Bydgoskiej
                  *Koordynator Edukacji Europejskiej
                  *Kujawsko-Pomorska Izba Rolnicza Oddział w Bydgoszczy
                  *Kujawsko - Pomorskie Centrum Rozwoju Regionalnego
                  *Lokalny Punkt Informacji Europejskiej przy Stowarzyszeniu "Klub Marketingu"
                  *Ośrodek Informacji Europejskiej Agro-Info przy Stowarzyszeniu Rozwoju
                  Regionalnego PARTNER w Bydgoszczy
                  *Pomorsko-Kujawskie Centrum Dokumentacji Lokalnej
                  *Regionalne Centrum Informacji Europejskiej przy Kujawsko - Pomorskim
                  Stowarzyszeniu na Rzecz Rozwoju i Integracji Europejskiej
                  *Regionalny Ośrodek Integracji Europejskiej w Bydgoszczy przy Kujawsko-
                  Pomorskim Centrum Demokracji Lokalnej, Punkt Informacji Europejskiej
                  *Stowarzyszenie "Klub Marketingu" + Lokalny Punkt Informacji Europejskiej
                  *Stowarzyszenie Wspierania Przedsiębiorczości i Rozwoju Rynku Pracy
                  *Towarzystwo Wspierania Edukacji Plastycznej
                  *Urząd Miasta Bydgoszczy + Punkt Informacji Europejskiej

                  • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 01.04.05, 19:55
                    3. Projekty unijne w Bydgoszczy (niektóre)

                    FUNDUSZE PRZEDAKCESYJNE:
                    1. Budowa oczyszczalni ścieków „Fordon” o wydajności 27 tyś. m3/d
                    3 mln euro z programu PHARE 1998 na zakup urządzeń dla oczyszczalni (5% kosztów
                    całej inwestycji)

                    2. Bydgoski Program Rozwoju Usług Wodociągowo-Kanalizacyjnych
                    Dotacja 32,5 mln euro z programu ISPA (50% kosztów całej inwestycji). Należy
                    dodać, że bydgoski projekt był opracowany jako pierwszy w Polsce i całej
                    Europie Środkowo-Wschodniej. Program obejmuje likwidację istniejących wylotów
                    kanalizacji sanitarnej do rzeki Brdy, budowę 100 km nowych sieci
                    kanalizacyjnych, modernizację dwóch istniejących zakładów uzdatniania wody,
                    instalację drugiej nitki wodociągu do Fordonu, wymianę rur, budowę przepompowni
                    ścieków, unowocześnienie laboratorium badawczego, dostosowanie spółki MWiK do
                    działania na najwyższym europejskim poziomie z uwzględnieniem uzyskania
                    certyfikatów ISO 9000.

                    3. Przebudowa mostu Pomorskiego i ronda Fordońskiego – poprawa dostępu do
                    obszarów
                    inwestycyjnych w Bydgoszczy - 4 mln euro z PHARE ESC 2002 (55% kosztów
                    inwestycji).


                    FUNDUSZE AKCESYJNE (FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO ERDF, SPÓJNOŚCI)

                    1. Budowa Węzła Zaświat, kluczowego elementu trasy W-Z w Bydgoszczy:
                    Realizacja ostatniego odcinka trasy W-Z wybudowanej w latach 1995 -2002 ze
                    środków budżetu miasta. Po ukończeniu inwestycji, trasa w znacznym stopniu
                    ograniczy uciążliwości komunikacyjne, zapewniając szybkie i bezpieczne
                    połączenie wschód-zachód w tranzycie miejskim i regionalnym.
                    Koszt projektu: ok. 75 mln zł. Zakłada się budowę dwóch wiaduktów oraz trasy o
                    długości 2,5 km

                    2. Rewitalizacja zasobów kulturowych i przyrodniczych Wyspy Młyńskiej i jej
                    najbliższego otoczenia w ramach zachowania i odbudowy dziedzictwa kulturowego.
                    Odtworzenie i przystosowanie dla celów kulturalno-usługowych układu
                    przestrzennego Wyspy Młyńskiej (ok. 5,2 ha) O unikalności wyspy w skali regionu
                    decyduje jej malownicze położenie w zakolu rzeki Brdy, w bezpośrednim
                    sąsiedztwie Starego Miasta oraz niepowtarzalny charakter historycznej zabudowy.
                    Projekt przewiduje m.in. zagospodarowanie parku i wzmocnienie nabrzeży,
                    odrestaurowanie 7 zabytkowych budynków, infrastruktura drogowa, w tym
                    modernizacja 2 mostów i budowa 3 kładek w celu poprawy dostępności wyspy,
                    renowacja budowli hydrotechnicznych,
                    Koszt projektu: ok. 30 mln zł

                    3. Poprawa miejskiego systemu transportowego Bydgoszczy
                    Usprawnienie i zrównoważenie ruchu w mieście poprzez wzrost udziału transportu
                    zbiorowego, w tym tramwajowego. Projekt przewiduje budowę odcinka linii
                    tramwajowej spinającego istniejącą sieć tramwajową, budowę dwupasmowej ul.
                    Kujawskiej, przebudowę Zbożowego Rynku na węzeł dwupoziomowy, budowę kładki dla
                    pieszych i peronów tramwajowych.
                    Koszt projektu: ok. 40 mln zł.

                    4. Bydgoski Program Renowacji i Rekultywacji Istniejącego Systemu Wodno–
                    Kanalizacyjnego
                    Jest to projekt dopełniający Bydgoski Program Rozwoju Usług Wodociągowo-
                    Kanalizacyjnych, który otrzymał w 2001 r. dofinansowanie z funduszu ISPA.
                    Przewiduje m.in. renowację 42 km sieci wodociągowej i 270 km kanalizacji,
                    wymianę 80 km rur azbestowo - cementowych, budowę 110 km nowej kanalizacji i
                    przepompowni ścieków, 70 km nowej kanalizacji deszczowej, rekultywację
                    zniszczonych terenów między innymi 80 ha pól irygacyjnych oraz oczyszczenie z
                    osadów dna Brdy i Kanału Bydgoskiego. Rzeki uzyskają II klasę czystości nawet
                    na odcinku miejskim, a miasto zostanie w całości skanalizowane.
                    Koszt projektu: 137,9 mln euro, w tym dofinansowanie unijne 98 mln euro (71%).
                    Jest to obecnie (2005) największy projekt sfery wodociągowo-kanalizacyjnej w
                    Polsce.

                    5. Rekultywacja składowiska odpadów komunalnych miasta Bydgoszczy
                    Składowisko usytuowane jest w południowej części miasta na obszarze Kompleksu
                    Utylizacji Odpadów, przy drodze krajowej nr 10. Realizacja przedsięwzięcia ma
                    na celu zabezpieczenie oraz rekultywację techniczną i biologiczną czaszy
                    składowiska jak też ochronę elementów środowiska. Koszt całkowity – 7 mln zł,
                    w tym dofinansowane unijne 5 mln (71%)

                    6. Informatyzacja usług Urzędu Miasta Bydgoszczy
                    Projekt ma na celu budowę portalu internetowego służącego do przyjmowania
                    wniosków w formie elektronicznej oraz portalu udzielania zamówienia publicznego
                    w formie aukcji elektronicznej.
                    Koszt projektu: 0,4 mln zł

                    7. Budowa Węzła Wschodniego, elementu trasy W-Z w Bydgoszczy
                    Projekt ma na celu budowę estakady nad torami kolejowymi oraz dwupoziomowego
                    węzła łączącego ulice Kamienną, Fordońską i Lewińskiego. Po wybudowaniu miasto
                    zyska alternatywną trasę do największej dzielnicy 80-tyś. Fordonu i
                    bezkolizyjny węzeł obecnie bardzo obciążony komunikacyjnie.

                    8. Uzbrojenie i skomunikowanie Bydgoskiego Parku Przemysłowego
                    Projekt ma na celu uzbrojenie terenów Parku Przemysłowego, budowę połączeń
                    drogowych w celu ułatwienia dostępu potencjalnym inwestorom.
                    Koszt projektu: 42 mln zł

                    9. Projekty do Inicjatywy Wspólnotowej INTERREG III (komponent B):
                    INTERREG jest programem wspierającym współpracę przygraniczną, ponadnarodową i
                    międzyregionalną. W ramach komponentu B realizowana jest współpraca
                    transnarodowa między władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi, mająca na
                    celu zrównoważony i skoordynowany rozwój przestrzenny.
                    Projekty obejmują m.in. Defris (opracowanie planu zagospodarowania
                    przestrzennego bydgosko-toruńskiego obszaru metropolitalnego), InWaTrans
                    (opracowania planistyczne umożliwiające zagospodarowanie śródlądowych dróg
                    wodnych regionu południowego Bałtyku w tym koncepcja bydgoskiego węzła wodnego)

                    10. Projekty rewitalizacyjne zabytkowej substancji mieszkaniowej w Bydgoszczy:
                    Projekty, obecnie w fazie wstępnej przewidują:
                    - rewitalizację starej dzielnicy koszarowej Londynek poprzez odrestaurowanie
                    zabudowy, budowę i modernizację dróg, wprowadzenie usług w parterach budynków,
                    stworzenie nowego parku śródmiejskiego
                    - rewitalizację dzielnicy Babia Wieś poprzez stworzenie na tym terenie
                    infrastruktury rekreacyjno-sportowej w parkowym otoczeniu nad rzeką Brdą, m.in.
                    budowę krytego lodowiska w sąsiedztwie hali „Łuczniczka”
                    - rewitalizację otoczenia dworca kolejowego poprzez odrestaurowanie zabudowy,
                    budowę linii tramwajowej w ul. Zygmunta Augusta, poprawę dostępności
                    komunikacyjnej, odkorkowanie centrum przez budowę nowej przeprawy mostowej
                    przez Brdę, modernizację zabytkowej ul. Dworcowej

                    11. Inne projekty jednostek i instytucji bydgoskich wybrane do dofinansowania
                    unijnego (niektóre)
                    - Akademia Bydgoska im. Kazimierza Wielkiego - Rozbudowa Laboratorium
                    Mitotoksyn Akademii Bydgoskiej o część audytoryjno-konferencyjną – 1,7 mln zł
                    (60% kosztów projektu)

                    - Collegium Medicum UMK im. Rydygiera w Bydgoszczy - Budowa i wyposażenie dla
                    Wydziału Farmaceutycznego w Bydgoszczy – 32 mln zł (dofinansowanie przez budżet
                    województwa)

                    - Akademia Techniczno-Rolnicza w Bydgoszczy - Budowa części dydaktycznej
                    Regionalnego Centrum Innowacyjności przy ATR w Bydgoszczy – 16,6 mln zł (74%
                    kosztów projektu)

                    - 10 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SP ZOZ w Bydgoszczy -
                    Podniesienie standardu usług medycznych poprzez zakup systemu radiografii
                    cyfrowej – 1,15 mln zł (75% kosztów projektu)

                    - Bydgoskie Centrum Diabetologii i Endokrynologii - Zakup aparatu USG z
                    Dopplerem dla obsługi pacjentów Bydgoskiego Centrum Diabetologii i
                    Endokrynologii – 0,15 mln zł (75% kosztów projektu)

                    - Obwód Lecznictwa w Bydgoszczy SP ZOZ - Odbudowa sprzętu diagnostycznego w
                    Obwodzie Lecznictwa w Bydgoszczy – 0,35 mln zł (75% kosztów projektu)

                    - Regionalny Zespół Opieki Paliatywnej Dom Sue Ryder w Bydgoszczy - Przebudowa
                    i modernizacja wentylacji - 0,24 mln zł (75% kosztów projektu)

                    - SP ZOZ Wojewódzki Szpital im. J. Biziela Bydgoszczy - Rozwój procedur
                    diagnostycznych w rama
                    • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 01.04.05, 19:56
                      - SP ZOZ Wojewódzki Szpital im. J. Biziela Bydgoszczy - Rozwój procedur
                      diagnostycznych w ramach Wojewódzkiego Ośrodka Leczenia Niewydolności Serca –
                      4,16 mln zł (75% kosztów projektu)

                      - SP ZOZ Wojewódzki Szpital im. J. Biziela w Bydgoszczy - Rozwój
                      wysokospecjalistycznych procedur diagnostyczno-zabiegowych stosowanych w
                      gastroenterologii – 0,83 mln zł (75% kosztów projektu)

                      - Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego w Bydgoszczy - Poprawa funkcjonowania
                      ratownictwa medycznego na terenie działania Wojewódzkiej Stacji Pogotowia
                      Ratunkowego w Bydgoszczy – 1,7 mln zł (67% kosztów projektu)

                      - Filharmonia Pomorska w Bydgoszczy - INFOREN - informatyzacja i renowacja
                      Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy – 3,8 mln zł (75% kosztów projektu)

                      - Komenda Wojewódzka Policji w Bydgoszczy - Budowa infrastruktury
                      teleinformatycznej w budynkach Komendy Wojewódzkiej Policji w Bydgoszczy – 0,69
                      mln zł (75% kosztów projektu)

                      Powoli dochodzimy do sedna. Przed nami handel i gospodarka.
                      c.d.n.
                      • Gość: PIT IP: 83.238.70.* 02.04.05, 00:14
                        Aby dotrzymać powagi chwili, kiedy Ojciec Św. walczy ze śmiercią, kolejne
                        teksty zostaną chwilowo zawieszone.
                        • Gość: louis IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 02.04.05, 02:13
                          Dzięki PIT - jesteś nie tylko extra gościem ale i Człowiekiem przez duże "C"!
                          • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 04.04.05, 19:59
                            Dzisiaj nie publikuję części dalszej. Chcę w ten sposób uczcić okres żałoby po
                            Ojcu Świętym. Lepiej skupmy się w sobie i usiłujmy stać się lepszymi przez
                            przypomnienie sobie i wcielanie w życie słów tego wielkiego człowieka.

                            Następnie planuję zamieścić 10-11 rozdziałów. Kilka z nich jest niezwykle
                            istotnych i dosyć obszernych. Ukażą nam gospodarczy obraz Bydgoszczy i cechy
                            otoczenia.



                            • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 05.04.05, 17:56
                              Przerwa potrwa do piątku włącznie. Szanujemy żałobę po Ojcu Świętym.
                              Pozdrawiam wszystkich.


                              • Gość: roro IP: *.dip.t-dialin.net 05.04.05, 21:16
                                zobacz " Zgoda Narodowa Bydgoszcz-Torun 2005)"
                                • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 09.04.05, 14:35
                                  Jest sobota.
                                  Zamierzam dokończyć temat, a mam jeszcze wiele do przekazania.

                                  Powtarzam, że wątek nie ma antagonizować Bydgoszczy i Torunia, tylko pokazać
                                  Bydgoszcz w świetle faktów, z których na co dzień mało zdajenmy sobie sprawę.

                                  Dalej Walor 28: WAŻNY OŚRODEK FINANSOWY

                                  1. Tradycje bankowe i finansowe

                                  Najstarszą placówką związaną z szeroko pojętymi finansami była mennica.
                                  Prawo bicia monet Bydgoszcz zyskała na mocy przywileju lokacyjnego z 19
                                  kwietnia 1346 roku. W latach 1594 – 1688 (z przerwami) funkcjonowała w mieście
                                  duża mennica, od 1627 do 1644 roku jedyny tego typu zakład na terenie Korony. W
                                  1594 r. mennica działała jako prywatny zakład Stanisława Cikowskiego,
                                  podkomorzego krakowskiego i generalnego administratora ceł koronnych. Od 1613
                                  roku działała jako mennica królewska Zygmunta III Wazy (jedna z czterech obok
                                  mennic w Olkuszu, Gdańsku i Warszawie). Po pewnym czasie zakład przekształcono
                                  w mennicę koronną. W czasach potopu szwedzkiego zakład zniszczono, ale otwarto
                                  go ponownie w 1660 roku. Za panowania Michała Korybuta Wiśniowieckiego wybijano
                                  tylko monety okazowe.
                                  Według opinii wielu numizmatyków mennica bydgoska reprezentuje wysoki poziom
                                  rozwoju mennictwa złotego w Polsce. W 1621 roku wybito w Bydgoszczy największe
                                  do dzisiaj złote monety w Europie – chodzi tutaj o słynne 100 dukatów Zygmunta
                                  III Wazy. Średnica monety wynosi 69,2 mm, ciężar 348,2 g złota. Podczas
                                  licytacji w 1978 roku w Nowym Jorku jedną z bydgoskich studukatówek sprzedano
                                  za sumę 120 tys. dolarów.
                                  Mennica bydgoska była porównywalna z najlepszymi zakładami europejskimi, a pod
                                  niektórym względami nawet je przewyższała. Działalność tego przedsiębiorstwa w
                                  Bydgoszczy wywierała korzystny wpływ na życie społeczne i gospodarcze miasta,
                                  regionu oraz całego kraju.

                                  Pierwsza instytucja o charakterze banku została założona w 1787 r. co
                                  wytworzyło przesłanki do ukształtowania się układu kapitalistycznego.
                                  W XIX wieku Bydgoszcz była siedzibą banków niemieckich.
                                  W XIX i pocz. XX wieku, na Pomorzu i w Wielkopolsce dominowały banki
                                  niemieckie. Wśród nich największe: Darmstadter Bank i Dresden Bank. Zawiązywały
                                  one korporacje z - bankami akcyjnymi - działającymi na terenie Gdańska, czy
                                  Bydgoszczy.
                                  Najważniejszym z nich był: Ostbank fur Handel und Gewerbe z siedzibą w
                                  Bydgoszczy. Kapitał oraz rozmiary operacji bydgoskiego banku przekraczały
                                  obroty i stan posiadania 5 największych banków polskich. Mimo tego w mieście
                                  funkcjonował też polski, Bank Ludowy. Oczywiście skala jego działalności była
                                  mniejsza.

                                  Ważną instytucją była też w Bydgoszczy Poczta, której naddyrekcję rejencji
                                  bydgoskiej i części rejencji kwidzyńskiej zlokalizowano w 1850 r., a w latach
                                  80-tych XIX w. zbudowano imponujący gmach przy ul. Stary Port. W 1876 r.
                                  uruchomiono telegraf, a w 1886 telefon.

                                  Po odzyskaniu niepodległości w 1920 istniały 2 polskie instytucje finansowe:
                                  Bank Ludowy (z 1902) i Bank Dyskontowy Towarzystwo Akcyjne (z 1913). Wkrótce
                                  powstały nowe placówki: oddziały banków poznańskich oraz banki rodzime. Wśród
                                  banków miejscowych wyróżniały się:
                                  - Bank Dyskontowy Towarzystwo Akcyjne (do 1925)
                                  - Bank Bydgoski (zał. 1921) – do 1929
                                  - Komunalna Kasa Oszczędności
                                  W okresie międzywojennym liczba banków kształtowała się w granicach 20.

                                  Ważną instytucją, która znalazła siedzibę w Bydgoszczy była I z b a O b r a c
                                  h u n k o w a Poczty Polskiej.
                                  Izba ta powstała w 1919 r. Na skutek zarządzonej częściowej ewakuacji Warszawy,
                                  w czasie wojny polsko-bolszewickiej Izbę przeniesiono do Bydgoszczy w sierpniu
                                  1920 r. Początkowo znalazła siedzibę w budynku dzisiejszego Urzędu
                                  Wojewódzkiego. Od 1929 r. kontrolę przekazów zaczęto sprawować systemem
                                  maszynowym, od 1935 nowoczesnymi maszynami Powersa. W tym roku nazwę Izby
                                  zmieniono na Izba Kontroli Rachunkowej Poczty i Telekomunikacji. Pod koniec lat
                                  30-tych Ministerstwo Poczt i Telegrafów zamierzało przenieść Izbę do nowo
                                  budującego się gmachu w Warszawie, ale wojna przekreśliła te zamiary. Od
                                  kwietnia 1945 r. Izbę reaktywowano w Bydgoszczy, w 6 lat później zmieniono
                                  nazwę na Centralne Biuro Rozrachunkowe Poczt i Telegrafów. Wprowadzono
                                  mechanizację kontroli przekazów, a w 1957 r. oddano dla potrzeb Biura budynek
                                  przy ul. Bernardyńskiej 15. Przejęto także kontrolę opłat celnych z Warszawy. W
                                  latach 70-tych rozpoczęto informatyzację ośrodka, zakupiono komputer Odra.
                                  Wtedy też Minister Łączności zmienił nazwę na Centralny Ośrodek Rozliczeniowy
                                  Poczty i Telekomunikacji. Przejmowano kolejne zadania z Warszawy, m.in.
                                  rozliczanie zagranicznych przekazów pocztowych.
                                  W 1991 r. w wyniku restrukturyzacji Poczt i Telegrafów powstała PPUP Poczta
                                  Polska, która z kolei powołała przedsiębiorstwo pod nazwą: Poczta Polska
                                  Centralny Ośrodek Rozliczeniowy (PPCOR).

                                  W 1995 r. została zlokalizwana w Bydgoszczy kolejna ogólnopolska instytucja
                                  obsługi Poczty Polskiej: P o s t d a t a S. A. Przedsiębiorstwo informatyczne,
                                  którego udziałowcami są Poczta Polska i Prokom Software SA zajmuje się
                                  wytwarzaniem i wdrażaniem oprogramowania dla Poczty Polskiej. Wdrożono systemy
                                  informatyczne działające w ponad 6000 Urzędach Pocztowych na terenie całego
                                  kraju. W 2004 r. firma uzyskała 62 mln zł przychodów, co stawia je wśród 2000
                                  największych firm w Polsce.

                                  Po 1989 r. rozpoczął się gwałtowny rozwój banków i instytucji finansowych w
                                  Bydgoszczy. Zlokalizowano w Bydgoszczy centralę ogólnopolskiego Banku
                                  Pocztowego oraz kilka banków o lokalnych, pobudowały się efektowne siedziby
                                  innych banków, z których najefektowniejsze to gmach Banku Handlowego przy
                                  Jagiellońskiej i przede wszystkim BRE Banku, który w formie „nowych spichrzy”
                                  uzyskał tytuł najpiękniejszego budynku użyteczności publicznej w Polsce lat 90-
                                  tych.
                                  • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 09.04.05, 14:37
                                    2. Siedziba regionalnych placówek finansowych

                                    Obecnie Bydgoszcz jest siedzibą oddziałów regionalnych większości instytucji
                                    finansowych. Jako jedyna w regionie posiada również centralę banku
                                    ogólnopolskiego, ogólnopolską pocztową izbę rozrachunkową, regionalną izbę
                                    skarbową i urząd skarbowy do obsługi największych przedsiębiorstw z całego
                                    regionu. Obraz dopełnia regionalny Urząd Kontroli Skarbowej i Izba Obrachunkowa.
                                    W Bydgoszczy znajdują się oddziały okręgowe największych banków państwowych.

                                    INSTYTUCJE SKARBOWE

                                    *Regionalna Izba Obrachunkowa - ul. Świętej Trójcy 35 –
                                    www.bydgoszcz.rio.gov.pl

                                    *Izba Skarbowa - ul. Warmińskiego 18 – www.izba-skarbowa-bydgoszcz.pl

                                    *Urząd Kontroli Skarbowej - ul. Marcinkowskiego 7 – www.uks.bydgoszcz.pl

                                    *Kujawsko-Pomorski Urząd Skarbowy - ul. Grunwaldzka 50
                                    obsługa dużych podmiotów gospodarczych z całego województwa


                                    CENTRALE WAŻNIEJSZYCH BANKÓW I INSTYTUCJI FINANSOWYCH
                                    podaje się niektóre centrale regionalne banków i instytucji mające filie w
                                    innych miastach regionu

                                    *Bank Pocztowy S.A. - ul. Jagiellońska 17 - www.bp.com.pl
                                    W Bydgoszczy jest ogólnopolska siedziba banku
                                    Akcjonariusze: Poczta Polska 75%, PKO Bank Polski SA 25%
                                    Centrala w Bydgoszczy, biura w Bydgoszczy i Warszawie, obsługa w każdej
                                    placówce pocztowej w kraju
                                    Bank Pocztowy S.A. uzyskał osobowość prawną w maju 1990 roku. Założycielem
                                    banku było przedsiębiorstwo państwowe Poczta Polska Telegraf Telefon, które w
                                    późniejszym czasie podzieliło się na PPUP Pocztę Polską i Telekomunikację
                                    Polską S.A. W 1997 roku dołączył do akcjonariatu banku Prokom Investments S.A.
                                    W swojej działalności Bank Pocztowy S.A. odwołuje się do przedwojennej tradycji
                                    Pocztowej Kasy Oszczędności, która oferowała usługi finansowe poprzez placówki
                                    pocztowe.

                                    *Bankowa Regionalna Izba Rozliczeniowa - ul. Moniuszki 7

                                    *Narodowy Bank Polski Oddział Okręgowy - ul. Jagiellońska 8 - www.nbp.pl

                                    *PKO BP Oddział Regionalny - pl. Teatralny 4 - www.pkobp.pl
                                    Regionalny Oddział Detaliczny, Regionalny Oddział Korporacyjny

                                    *PZU S.A. Oddział Okręgowy - ul. Wojska Pol. 20c

                                    *Polskie Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. Oddział Regionalny - ul. Jagiellońska 34


                                    ODDZIAŁY INNYCH BANKÓW PRYWATNYCH (niektóre):

                                    *Bank Polska Kasa Opieki S.A. w Warszawie - www.pekao.com.pl - 2 oddziały
                                    *Gospodarczy Bank Wielkopolski S.A. w Poznaniu - Pomorsko-Kujawski Oddział
                                    Regionalny w Bydgoszczy (zrzeszony w Spółdzielczej Grupie Bankowej) -
                                    www.sgb.pl
                                    *Gospodarczy Bank Wielkopolski S.A. - Centrum Rozliczeniowe
                                    *Bank Gospodarki Żywnościowej S.A. w Warszawie - Oddział w Bydgoszczy -
                                    www.bgz.pl
                                    *Bank Ochrony Środowiska S.A. w Warszawie - Oddział w Bydgoszczy -
                                    www.bosbank.pl
                                    *BRE Bank S.A. w Warszawie - Oddział Bydgoszcz - www.brebank.com.pl
                                    *MultiBank - Centrum Usług Finansowych - www.multibank.com.pl
                                    *Citibank Handlowy w Warszawie S.A.- Oddział w Bydgoszczy -
                                    www.citibank.pl
                                    *ING Bank Śląski S.A. w Katowicach – Oddział w Bydgoszczy (4 placówki) -
                                    www.ing.pl
                                    *Bank Millennium S.A. w Warszawie - Kujawsko Pomorskie Centrum Współpracy z
                                    Klientami, Regionalne Centrum Operacyjne, 5 placówek, placówka Bank Millennium
                                    Prestige dla klientów indywidualnych o wysokim standardzie majątkowym, 4
                                    placówki Bank Millennium Biznes obsługująca małe firmy -
                                    www.bankmillennium.pl
                                    *Bank BPH S.A. w Krakowie - Oddział w Bydgoszczy (5 placówek) -
                                    www.bph.pl
                                    *Nordea Bank Polska S.A. w Gdyni - Oddział w Bydgoszczy -
                                    www.nordeabank.pl
                                    *Bank Gospodarstwa Krajowego S.A. w Warszawie - Filia w Bydgoszczy -
                                    www.bgk.com.pl
                                    *Kredyt Bank S.A. w Warszawie - Oddział w Bydgoszczy -
                                    www.kredytbank.com.pl
                                    *Invest-Bank S.A. w Poznaniu - Oddział Regionalny w Bydgoszczy -
                                    www.investbank.com.pl
                                    *Bank Polskiej Spółdzielczości S.A. w Warszawie - Oddział w Bydgoszczy -
                                    www.bugsa.pl
                                    *Bank Spółdzielczy w Bydgoszczy - jednostka samodzielna (zrzeszony w Banku
                                    Polskiej Spółdzielczości S.A.), Oddział Rozliczeniowy - www.bugsa.pl
                                    *Bank Zachodni WBK S.A. we Wrocławiu - 7 oddziałów w Bydgoszczy -
                                    www.bzwbk.pl
                                    *Raiffeisen Bank Polska S.A. w Warszawie - Oddział w Bydgoszczy -
                                    www.raiffeisen.pl
                                    *GE Capital Bank S.A. w Gdańsku - Biuro Kredytowe - www.gecapitalbank.pl
                                    *Lukas S.A. we Wrocławiu - Oddział Regionalny Bydgoszcz -
                                    www.lucasbank.com.pl
                                    *Fortis Bank Polska S.A. w Warszawie - Oddział w Bydgoszczy -
                                    www.fortisbank.com.pl
                                    *Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa ŁUCZNICZKA - www.skok.pl
                                    *Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa EUROGROSZ - www.skok.pl
                                    *Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. Franciszka Stefczyka w Gdyni
                                    Centrala Regionu Pomorskiego - www.skok.pl
                                    *Skok im. F. Stefczyka - Oddział Bydgoszcz
                                    *Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. Zygmunta Chmielewskiego w
                                    Lublinie
                                    Oddział Bydgoszcz - www.skok.pl
                                    *Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa PIAST w Tychach Oddział Bydgoszcz -
                                    www.skok.pl
                                    *Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa przy Parafii Opatrzności Bożej w
                                    Gdańsku
                                    Oddział Bydgoszcz – www.skok.pl
                                    *Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego
                                    we Wrześni Oddział Bydgoszcz - www.skok.pl
                                    *Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa RODZINA w Gdańsku Oddział
                                    Bydgoszcz - www.skok.pl
                                    *Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa NIKE w Warszawie Oddział w KWP
                                    Bydgoszcz - www.skok.pl

                                    ...oraz inne jak: liczne banki, firmy ubezpieczeniowe, leasingowe, oddziały
                                    regionalne funduszy emerytalnych
                                    Nagromadzenie tych instytucji w Bydgoszczy jest największe w regionie.
                                    Podobnie – największa jest liczba oddziałów regionalnych instytucji
                                    ogólnopolskich.


                                    FIRMY SEKTORA FINANSOWEGO (przykłady)

                                    Poczta Polska Centralny Ośrodek Rozliczeniowy – ul. Bernardyńska 15 –
                                    www.ppcor.com.pl
                                    Jest jednostką o zasięgu ogólnopolskim, działa na rzecz całej Poczty Polskiej.
                                    Podstawowe funkcje wykonywane przez ośrodek to:
                                    - kontrola i rozliczanie obrotu prz
                                    • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 09.04.05, 14:38
                                      FIRMY SEKTORA FINANSOWEGO (przykłady)

                                      Poczta Polska Centralny Ośrodek Rozliczeniowy – ul. Bernardyńska 15 –
                                      www.ppcor.com.pl
                                      Jest jednostką o zasięgu ogólnopolskim, działa na rzecz całej Poczty Polskiej.
                                      Podstawowe funkcje wykonywane przez ośrodek to:
                                      - kontrola i rozliczanie obrotu przekazowego i celnego
                                      - rozliczenie międzynarodowych usług pocztowych
                                      - tworzenie oprogramowania i wdrażanie systemów wspomagających zarządzanie
                                      przedsiębiorstwem
                                      - świadczenie usług informatycznych na rzecz jednostek pocztowych
                                      - tworzenie i wdrażanie dla własnych potrzeb szeregu systemów informatycznych
                                      automatyzujących prace kontrolne i rozliczeniowe

                                      Postdata S.A. – www.postdata.pl - kompleksowe rozwiązania informatyczne
                                      dla Poczty Polskiej, posiada 8 oddziałów w kraju (Warszawa, Gdańsk, Łódź,
                                      Kraków, Chorzów, Szczecin, Białystok, Piła). Firma wytwarza i wdraża
                                      oprogramowanie dla Poczty Polskiej

                                      EGB Investmens SA – www.egb.pl
                                      Windykacja należności na zlecenie, windykacja z działaniami prewencyjnymi -
                                      naklejka windykacyjna, kupno wierzytelności, monitoring płatności, transakcje
                                      czyszczące bilans, prowadzenie szkoleń i konferencji na temat windykacji,
                                      oddziały w Poznaniu, Gdańsku, Wrocławiu, Katowicach, Łodzi, Lublinie

                                      interLAN Sp. z o.o. – www.interlan.com.pl
                                      Szacowanie ryzyka związanego z udzieleniem kredytów, realizacja ambitnych celów
                                      biznesowych przy określonym ryzyku podejmowanych decyzji, doradztwo w zakresie
                                      pozyskiwania środków finansowych (również UE), usługowe prowadzenie ksiąg
                                      rachunkowych i opracowywanie analiz ekonomiczno finansowych

                                      ...i wiele innych, których nie sposób wymieniać

                                      OTOCZENIE BIZNESU – SEKTOR FINANSOWY (stan 2003 r.)
                                      Banki: 32 oddziały, w tym Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe typu SKOK: 8
                                      Bankomaty: 97
                                      Instytucje ubezpieczeniowe: 43

                                      c.d.n. w poniedziałek
                                      Pozdrawiam.
        • Gość: med IP: 83.238.70.* 10.04.05, 21:41
          ).
          • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.04.05, 19:07
            Dalej Walor 29: ROZWINIĘTA INFRASTRUKTURA HANDLOWA

            Bydgoszcz jest w krajowej czołówce pod względem stanu infrastruktury handlowej.
            W ciągu wieków bydgoski handel odgrywał ważną rolę w Rzeczpospolitej. Z czasów
            staropolskich, jak również przedwojennych pochodzą bogate tradycje handlowe
            Bydgoszczy.
            Jest to ściśle powiązane z tradycjami ośrodka przemysłowego i rzemieślniczego,
            a także położeniem geograficznym Bydgoszczy na styku dróg bitych, wodnych i
            kolejowych.


            1. Tradycje handlowe

            Okres staropolski w historii Bydgoszczy to pasmo prosperity handlowego.
            Znaczenie w okresie do 1655 r. Bydgoszcz zawdzięczała handlowi.
            Nie było w okolicy wielkiego zaplecza rolniczego, były lasy i nieużytki oraz
            linie komunikacyjne, przede wszystkim wodne. To zadecydowało o roli Bydgoszczy
            jako centrum obsługi handlu wiślanego dla terenów położonych na zachód od
            Wisły. Dalej na tym kierunku nie było miasta, które zdolne byłoby skupić i
            sprzedać w Gdańsku wielkiej ilości zboża i drewna.
            Bydgoszcz jako miasto, które ukształtowało się ostatecznie w XIV wieku, musiało
            zmagać się z konkurencją już ugruntowanych wiek wcześniej miast krzyżackich, a
            później pruskich – przede wszystkim pobliskiego Torunia. Miasto to w 1403 r.
            uzyskało prawo składu całkowitego, co stawiało go w uprzywilejowanej pozycji i
            sprzyjało rozwojowi gospodarczemu. Skład był formą monopolizacji lokalnego
            rynku. Zapewniał władzom miejskim kontrolę nad handlem tranzytowym, dyktowanie
            cen, przymus wystawiania towaru na sprzedaż miejscowym kupcom, przymus drogowy.
            Jednak w miarę upływu lat zmagania handlowe wypadały coraz bardziej na korzyść
            Bydgoszczy. Kupcy toruńscy stopniowo tracili monopolistyczne przywileje. W 1484
            król Kazimierz Jagiellończyk w przywileju potwierdził mieszczanom bydgoskim
            prawo uprawiania handlu spławnego na Wiśle. Ostatecznie walka zakończyła się w
            1537 r. utratą przez Toruń prawa składu. Od tego momentu wszystkie ośrodki
            miały równe prawa i w takich warunkach Bydgoszcz rosła, rozwijała i bogaciła
            się. Apogeum świetności przypadło na „srebrny wiek Rzeczpospolitej”, a więc
            czasy panowania Batorego i Wazów. Od 1600 do 1655 r. w Bydgoszczy podbudowano
            nowe kościoły, kaplice, kolegia, sprowadzono kolejne zakony (klaryski,
            jezuici), uruchomiono mennicę. W mieście funkcjonowały wodociągi, żupa i
            warzelnia soli. Rozwijało się rzemiosło, szkolnictwo, kultura i sztuka. Bogate
            były księgozbiory w mieście.
            Liczba mieszkańców sięgnęła 5 tyś. co w ówczesnych czasach było oznaką miasta
            znacznego w skali kraju. Przewyższały Bydgoszcz: portowy Gdańsk (40 tyś.),
            Kraków i Poznań (po 20 tyś.) oraz Elbląg, Lublin, Lwów, Warszawa, Toruń i
            Wilno. Z miast poza Rzeczpospolitą - znaczne były także Wrocław (40 tyś.) i
            Szczecin (20 tyś.).
            Załamanie przyniosły dopiero zniszczenia wojenne, zarazy, a przede wszystkim
            załamanie handlu Rzeczpospolitej z Europą Zachodnią, jakie zaistniało na
            przełomie XVII/XVIII w.

            Prawo prowadzenia handlu szlakiem Brda-Wisła Bydgoszcz otrzymała w 1346 r. na
            mocy przywileju lokacyjnego. Powyżej Bydgoszczy Brdę wykorzystywano do spławu
            drewna z lasów bydgoskich i koronowskich.
            Z Bydgoszczy spławiano zboże, drewno, piwo, wyroby rzemieślnicze z Kujaw i
            znacznej części Wielkopolski. Poniżej miasta wzdłuż Brdy szlachta wielkopolska
            budowała własne spichlerze, które wykorzystywano do magazynowania zboża do
            handlu. Na tym tle dochodziło do zatargów z mieszczanami. Próbowano nawet
            założyć w 1672 r. nowe miasto w okolicy Czerska Polskiego, a więc przy ujściu
            Brdy do Wisły (okolice Łęgnowa). Miało nazywać się Grudzieniec i służyć
            szlachcie wielkopolskiej, która starała się uniknąć pośrednictwa przy spławie
            zboża. Sejmik radziejowski popierając interesy Bydgoszczy nie dopuścił do
            realizacji tych planów mimo uzyskania zgody na lokację przez wojewodę
            poznańskiego.
            Wg liczby statków zarejestrowanych w komorze wiślanej w Białej Górze wynika ,że
            w 1579 r. co szósty statek zdążający do Gdańska miał port macierzysty w
            Bydgoszczy.
            W samym mieście pobudowano liczne spichlerze, do magazynowania zboża
            oczekującego na spływ. W mieście istniały bractwa kupieckie: Kramarzy, Szyprów
            i Sterników. W ówczesnych czasach bractwa istniały jedynie w kilku miastach
            Korony (Kazimierz n/Wisłą i Jarosław), natomiast były często spotykane w
            miastach Prus Królewskich. Fakt istnienia w mieście 2 bractw związanych ze
            spławem potwierdza poważną rolę handlową miasta.
            Jak odbywał się spław wiślany ?
            Najczęściej flisacy dokonywali go kilka razy w roku. Od Bydgoszczy do Gdańska
            trwał on ok. tygodnia. Załogę stanowili flisacy pod przewodnictwem szypra.
            Natomiast przeprowadzenie transakcji w porcie powierzano z reguły szlachcicowi.
            Spływ prowadzono łodziami lub tratwami. Łodzie rzeczne zwane szkutami
            przystosowane były do żeglugi w górę rzeki, transportując często towary
            kolonialne zakupione w porcie. Inne statki lub tratwy z zasady sprzedawano w
            pocie morskim na drewno. Załoga wracała wówczas pieszo w rodzinne strony.

            W II połowie XVI w. Bydgoszcz była n a j w i ę k s z y m ośrodkiem handlu
            zbożowego w Polsce wyprzedzając znacznie inne miasta kujawskie, pomorskie,
            mazowieckie, małopolskie, a nawet pruskie. W 1564 – 1573 r. z Bydgoszczy
            spławiano średnio rocznie 2030 łasztów zboża i mąki, a np. z Włocławka 450,
            Warszawy 384, Pułtuska: 207, Łomży: 187, Łowicza: 159, Zakroczymia: 118,
            Płocka: 85, Sandomierza: 81, Kazimierza Dolnego: 64, Wyszogrodu: 63. Porównanie
            z miastami pruskimi też wypada korzystnie dla Bydgoszczy. Wg danych z komory w
            Białej Górze nad Nogatem z 1579 r.: Bydgoszcz spławiła 3095 łasztów zboża i
            mąki, Toruń: 2600, Gdańsk: 1685, Nieszawa: 949 łasztów.

            W 1579 r. zarejestrowano w komorze celnej w Białej Górze 225 statków z
            Bydgoszczy.
            W przeliczeniu na dzisiejsze jednostki w II połowie XVI w. z Bydgoszczy
            spławiano rocznie ok. 5 tyś. ton ziarna i mąki. Co dziesiąty mieszczanin w
            sposób bardziej lub mniej ścisły był związany ze spławem. Flota statków liczyła
            poniżej setki. Rzemieślnicy na miejscu zajmowali się ich konserwacją i naprawą.
            W XVI w. w Fordonie funkcjonowała komora celna o lokalnym znaczeniu. W 1594 r.
            Zygmunt III Waza przeniósł miejsce pobierania cła wiślanego z Białej Góry nad
            Nogatem do Fordonu, co było czynnikiem sprzyjającym rozwojowi tego miasta i
            sąsiedniej Bydgoszczy.

            Najwięcej zboża przywożono do Bydgoszczy z północnych Kujaw, całej Krajny,
            Pałuk, powiatu kcyńskiego i gnieźnieńskiego. Luźniej z Bydgoszczą były
            związane: powiat wałecki i wschodnie rejony powiatów pyzdrskiego i
            poznańskiego. Tak więc rejon oddziaływania Bydgoszczy sięgał na zachodzie
            granic Rzeczpospolitej, na północy Tucholi i Chojnic, na południu linii Poznań-
            Konin. Oprócz zboża spławiano drewno, towary leśne (smoła, popiół drzewny), sól
            z żupy bydgoskiej, piwo i miejscowe wyroby garncarskie. Piwo bydgoskie było w
            XVI wieku jednym z najbardziej znanych w kraju obok piw piątkowskiego,
            piotrkowskiego, łęczyckiego, żnińskiego i przemyskiego. Nic dziwnego, skoro w
            Bydgoszczy magazynowano ogromne ilości zboża. Najwięcej piwa i miodu pitnego
            eksportowano do Gdańska. Sprowadzano natomiast wina i towary zamorskie.
            Od pocz. XVI w. do XVIII w, na terenie Babiej Wsi znajdował się skład soli
            ruskiej zwany żupą. Służyła mieszczanom i szlachcie przybywającej do grodu w
            celu sprzedaży zboża i towarów leśnych. Przy okazji zakupu soli, szlachta
            zaopatrywała się w wyroby miejscowego rzemiosła i towary przywożone z Gdańska.
            W 1579 r. uruchomiono w Bydgoszczy warzelnię soli, która ze stochmalu, czyli
            rumu solnego z kopalni w Wieliczce i Bochni wyrabiała sól spożywczą.
            Po wojnach szwedzkich nastąpił proces stopniowego zmniejszania eksportu zboża z
            Rzeczpospolitej. Wynikało to z przyczyn wewnętrznych (zrujnowane państwo), jak
            i zewnętrznych (zmniejszenie zapotrzebowania na zboże w Europie). Od tego czas
            • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.04.05, 19:08
              Po wojnach szwedzkich nastąpił proces stopniowego zmniejszania eksportu zboża z
              Rzeczpospolitej. Wynikało to z przyczyn wewnętrznych (zrujnowane państwo), jak
              i zewnętrznych (zmniejszenie zapotrzebowania na zboże w Europie). Od tego czasu
              wyraźnie wzrósł udział drewna w spławie bydgoskim.

              Oprócz spławu wiślanego w życiu gospodarczym miasta ważną rolę odgrywały
              jarmarki w dniu św. Agnieszki (21.01), św. Idziego (1.09) i św. Marcina (11.11)
              oraz targi sobotnie. Miały one jednak raczej lokalny charakter.
              Bydgoszcz leżała na szlaku handlowym ze Śląska i Wielkopolski do Gdańska (z
              Wrocławia przez Zduny, Pyzdry, Wrześnię i Gniezno). Inny szlak prowadził przez
              Nakło.
              Przez Bydgoszcz wiodła też droga z Krakowa do Gdańska, oraz z ziem ruskich
              (przez Brześć Kuj., Bydgoszcz, Tucholę, Chojnice, Skarszewy do Gdańska). Ta
              ostatnia chętnie była używana przez kuców, którzy chcieli uniknąć przymusu
              składowego w Toruniu (do 1537). W handlu lądowym Bydgoszcz nie odgrywała
              większej roli ponadregionalnej. Najbardziej ożywione kontakty miała w tym
              zakresie z Toruniem (piwo, gorzałka, miód, sól, skóry, wełna, wyroby metalowe).
              Stwierdzono kontakty kupców bydgoskich z Mołdawią. Handlowano także z Poznaniem
              i Krakowem. Kupcy krakowscy tworzyli tu własne emporia handlowe, najdalej
              wysunięte na północ.

              W mieście rozwijało się rzemiosło. Istniało kilkanaście cechów oraz
              kilkadziesiąt rzemiosł (m.in. bednarze, czapnicy, garncarze, kołodziej, kowale,
              krawcy, kuśnierze, mielcarze, murarze, piekarze, piwowarzy, powroźnicy,
              rzeźnicy, stolarze, sukiennicy, szewce, ślusarze i inni). Wyrabiano broń palną.
              wyroby te sprzedawano przy okazji wizyt szlachty w mieście oraz transportowano
              wodą i lądem do innych miast.

              Tradycje handlowe posiada również Fordon oraz pobliski Solec Kujawski, które to
              2 miasta stanowiły razem z Bydgoszczą zespół miast kujawskich leżących nad
              Wisłą, będących bramami w kierunku Pomorza i Ziemi Chełmińskiej.
              Fordon lokował w 1382 r. Władysław Opolczyk (jako Wyszogrod Hohenburg), a
              później Władysław Jagiełło w 1424 r. w miejscu adekwatnym dla przewidywanej
              roli miasta w obsłudze handlu wiślanego. Pierwotną nazwę Wyszogród zarzucono.
              Pojawiła się nowa nazwa Fordon, która określała funkcję miasta. Fordan -
              oznaczało bowiem pobieranie opłat celnych na rzece. Fordon, choć miał bardzo
              dogodne położenie, nie uczestniczył w handlu wiślanym. To Bydgoszcz była
              okolicznym centrum skupu zboża. Mieszkańcy trudnili się rolnictwem,
              rzemieślnictwem, piwowarstwem oraz skromniej kupiectwem. Dopiero przeniesienie
              w 1594 r. przez Zygmunta III Wazę miejsca pobierania cła wiślanego z Białej
              Góry nad Nogatem do Fordonu było czynnikiem sprzyjającym rozwojowi miasta.
              Solec Kujawski natomiast lokował książę kujawski Przemysł w 1325 r. Nazwa
              miasta wzięła się od staropolskiego wyrazu sół, sołek – tzn spichrz. W XVI i
              XVII wieku była podobnie jak Bydgoszcz, choć na mniejszą skalę - ośrodkiem
              spławu wiślanego drewna z okolicznych lasów oraz zboża.

              Po przejściu Bydgoszczy pod władzę pruską co nastąpiło w 1772 r. zrealizowano
              kanał bydgoski. Była to inwestycja, która zabezpieczyła świetlane perspektywy
              dla Bydgoszczy na kolejne 200 lat. Projekty połączenia Odry z Wisłą sięgają XVI
              wieku. W czasach starożytnych istniało zresztą naturalne połączenie między
              Notecią, a Brdą, co stwierdzają wykopaliska archeologiczne. Jednak dopiero od
              1764 r. po wstąpieniu na tron ostatniego króla Stanisława Augusta
              Poniatowskiego rozgorzały konkretne dyskusje na temat realizacji kanału. Za
              budową drogi wodnej przemawiały:
              - zapewnienie komunikacji wodnej z Berlinem i Hamburgiem
              - ułatwienie kontaktów handlowych ze Śląskiem
              - osłabienie monopolistycznego stanowiska Gdańska
              - ożywienie gospodarcze ziem polskich
              Antagoniści obawiali się natomiast wzrostu importu towarów pruskich.

              9 lipca 1766 r. na posiedzeniu Komisji Skarbu Koronnego w Warszawie
              przedyskutowano szczegółowy projekt budowy kanału bydgoskiego. Autorem był
              węgier w służbie polskiej kpt. Franciszek Czaki. Postulował połączenie Noteci
              od miejsca w którym najbardziej zbliża się do Brdy przez bagna koło wsi Ciele
              do rzeki między zamkiem bydgoskim, a rynkem. Autor memoriału takie dawał
              uzasadnienie takiej trasy: „Według mego projektu możnaby łatwo w bliskości wsi
              Ciele bić kanał aż w bagnisko Krępa, stamtąd ku Bydgoszczy, między Zamkiem, a
              miastem do rzeki Brda zwanej, którą już w tamtej stronie spływają statki. Można
              by także wygodnie tam budować nowe lub reperować stare magazyny, gdyż z
              będących tam rozwalin można sobie wznieść, iż Bydgoszcz musiała być przedtym
              miasto wielkie wodą handel prowadzące”
              Do uchwalenia budowy upoważniony był tylko Sejm walny Rzeczpospolitej. Sprawa
              miała być rozpatrywana na Sejmie w 1786 r., ale wydarzenia polityczne
              pokrzyżowały te plany.
              Na korzyść z przekopania kanału od razu zwrócili uwagę Prusacy. W marcu 1772 r
              Fryderyk II zatwierdził budowę kanału. Sprawa była przedmiotem politycznych
              targów – przeciwnicy obawiali się zmniejszenia handlu gdańskiego. Pojawiły się
              trudności techniczne. Wobec braku odpowiedniej ilości robotników na miejscu,
              werbowano ich z Niemiec i Czech. Przybyło 10 tyś. robotników. Prace zaczęto w
              1773 r.. Z powodu zbyt małej ilości miejsc w barakach, robotnicy tłoczyli się w
              tymczasowych szałasach. Jedna czwarta z nich wymarła na febrę i czerwonkę. Po
              zakończeniu prac w 1774 r. robotników przymuszano do kolonizowania okolic.
              Żegluga z początku przebiegała z trudnością z powodu częstego psucia się śluz.
              Dopiero po modernizacji kanału w 1805 r., kiedy Konrad Peterson wybudował
              kamienne jazy i śluzy transport odbywał się bez przeszkód.

              Kanał miał długość 27 km, 9 śluz (z tego 8 na terenie dzisiejszej Bydgoszczy).
              Umożliwiał transport do Szczecina z pominięciem Gdańska, jak również do
              Berlina, Poznania, na Śląsk.
              W końcu XVIII w. przepływało nim ok. 1000 łodzi i tratew rocznie. W połowie XIX
              wieku już 8 razy więcej. Zbudowanie kanału uczyniło Bydgoszcz ważnym węzłem
              dróg wodnych i przyczyniło się do szybszego rozwoju miasta, przemysłu i
              rzemiosła ale zarazem do kolonizacji Bydgoszczy i okolic przez żywioł
              niemiecki.

              Po 1772 r. zbudowano nowe gmachy o przeznaczeniu gospodarczym np. wielki zespół
              ryglowych spichlerzy królewskich (spalone w 1945 r.), spichlerze przy ul.
              Grodzkiej (2 spalone w 1960 r., jeden zachowany tzw „holenderski” przy ul.
              Mostowej)
              W mieście utworzono komorę celną o zasięgu ogólnokrajowym, Radę Handlową i
              kompanię kupiecką. Bydgoszcz była znacznym ośrodkiem handlowym dzięki
              funkcjonowaniu kanału.

              W czasach Księstwa Warszawskiego zbudowano kolejną, jedenastą śluzę w Bielawach
              i jaz w Dębinku. Przez Kanał Bydgoski odbywał się eksport do Prus i innych
              państw niemieckich. Wywożono głównie zboże, a także bydło, drewno, wełnę,
              sukno, cegłę i inne towary. Handel opanowała grupa bogatych kupców, którzy
              utrzymywali kontakty handlowe z Hamburgiem, Szczecinem, Lubeką, Berlinem,
              Królewcem, Gdańskiem i Elblągiem. Importowano białe płótno, wino, korzenie i
              inne towary kolonialne. Miało to związek ze znacznym rozwojem przemysłu
              sukienniczego w Bydgoszczy i okolicach. Czynnikiem rozwoju handlu były jarmarki
              odbywające się 4 razu do roku i targi kramarskie co 2 tygodnie. Bydgoszcz
              korzystała także z handlu tranzytowego drogami wodnymi i bitymi.
              Bydgoszcz pozostawała ważnym ośrodkiem handlu z racji swego położenia
              geograficznego oraz roli kanału. Sprzyjające warunki operacji handlowych stały
              się jednym z najważniejszych czynników zmian w zaludnieniu miasta.
              • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.04.05, 19:09
                W późniejszym okresie zaborów bydgoski ośrodek handlowy rozwijał się, ale miał
                charakter jednostronny. Rozwinięty był handel zbożowy i drzewny, który był
                skutkiem polityki pruskiego zaborcy, który traktował te ziemie jako zaplecze
                aprowizacyjne Niemiec. Ponadto Bydgoszcz odgrywała rolę pośrednika handlowego z
                Rosją. Do poważnego wzmocnienia roli handlowej miasta przyczynił się kanał
                bydgoski. Od lat 40-stych XIX wieku rozpoczął się rozwój przemysłu metalowego i
                maszynowego. W Bydgoszczy powstało kilka zakładów tej branży dzięki możliwości
                transportowania surowców (węgiel i surówka żelaza) drogą wodną z Gdańska. Nadal
                dominował obrót zbożem, które kierowano kanałem na zachód na rynki Pomorza
                Zachodniego, Śląska i Saksonii, bądź Wisłą do Gdańska i Piławy.
                W II połowie XIX wieku otwarcie kolei, a zwłaszcza linii Poznań – Inowrocław –
                Toruń oraz Inowrocław Bydgoszcz (1872) ograniczyło handel zbożem w Bydgoszczy.
                Spowodowało natomiast wzrost przemysłu maszynowego i metalowego.
                4 grudnia 1862 r. otwarto kolej warszawsko-bydgoską łączącą oba miasta linią
                przebiegającą przez Kutno-Włocławek-Aleksandrów Kuj. Długość linii wyniosła 143
                km. Było to pierwsze połączenie północnych Niemiec z Rosją (do 1877 r. –
                otwarcia kolei Nadwiślańskiej)

                W 1878 r. zbudowano Kanał Górnonotecki, aby powiększyć zasoby wodne kanału
                bydgoskiego i umożliwić tym samym ruch większych barek. Kanał ten – mniej znany
                od bydgoskiego prowadzi wody od śluzy Antoniewo przez Nw. Smolno i Frydrychowo
                do śluzy Dębinek w centrum rozległych Bydgoskich Łąk Nadnoteckich. Od tej śluzy
                wody prowadzi Kanał Notecki przez Kruszyn, Murowaniec i Łochowo do kanału
                bydgoskiego na wysokości Pawłówka. Łączna długość wszystkich kanałów noteckich
                wynosi na tym obszarze ok. 40 km. Znajdują się tam 4 śluzy.
                Z kolei w 1915 r. ukończono budowę nowego Kanału Bydgoskiego na terenie Okola o
                długości 1,5 km. Ominięto stary 4-kilometrowy fragment kanału bydgoskiego z 6
                śluzami, a zbudowano szeroki trakt z 2 wielkimi śluzami przystosowanych do
                przepuszczania 500-tonowych barek.

                W 1909 r. powołano Towarzystwo Kupców, w którym zrzeszona była większość
                handlowców. W końcu XIX w. rozpoczął się rozwój składów kupieckich i domów
                towarowych, w których zaopatrywano się w rzeczy powszechnego użytku.
                Wybudowano u zbiegu ul. Dworcowej i Gdańskiej 4-piętrowy dom towarowy o
                nowatorskiej ówcześnie konstrukcji żelbetowej „Conitzer und Sohne”, potem
                Bydgoski Dom Towarowy Be-De-Te (dzisiaj „Jedynak”). Poza tym istniało wiele
                składów kupieckich, hurtowni i magazynów różnych towarów. Po 1920 r. większość
                firm przeszła w polskie ręce. Firmy kupieckie prowadziły wywóz na eksport
                wyrobów bydgoskich fabryk. Początkowo dominowała branża drzewna, potem maszyny,
                wyroby elektrotechniczne, chemiczne.

                Hurtownie bydgoskie odgrywały poważną rolę w handlu regionalnym – zaspokajały
                potrzeby północnej Wielkopolski i Pomorza Gdańskiego. Centrum handlowe miasta
                stanowiła ul. Gdańska od Chodkiewicza, fragment Dworcowej, pl. Teatralny, ul.
                Mostowa i Stary Rynek.
                Targi odbywały się co drugi dzień na Starym Rynku, Nowym Rynku, pl. Poznańskim
                i pl. Piastowskim na zmianę. W 1925 otwarto w Bydgoszczy Giełdę Drzewną jedyną
                w kraju. Przy wyborze Bydgoszczy na siedzibę istotne znaczenie miał atut portu
                bydgoskiego, gdzie na 95ha powierzchni można było gromadzić ogromne ilości
                drewna. Do dzisiaj na terenach przy ul. Przemysłowej na zapleczu portu Żeglugi
                Bydgoskiej znajduje się ogromny plac wypełniony stosami drewna – jest to
                miejsce dawnej giełdy.

                Z kolei w 1933 otwarto Giełdę Zbożowo-Towarową. Obroty giełdy stawiały ją na 3
                miejscu w kraju. (po Poznaniu i Lwowie, a przed giełdą warszawską). Bydgoszcz
                stała się wielkim ośrodkiem rozdzielczym na styku Kujaw, Pomorza i
                Wielkopolski. W mieście lokowały się przedstawicielstwa największych w kraju
                fabryk, koncernów węglowych, firm zagranicznych, tu mieściła się największa w
                kraju hurtownia artykułów drogeryjno-aptecznych. Inne przedsiębiorstwa handlowe
                wygrywały konkurencję z Gdańskiem. Z chwilą uruchomienia magistrali Śląsk-
                Gdynia, Bydgoszcz spełniała rolę stacji rozdzielczej w sprzedaży węgla i koksu
                dla Pomorza. Rangę ośrodka handlowego umacniał rozwój w mieście szkolnictwa
                zawodowego, kształcącego odpowiednie kadry.

                Po wojnie rola Bydgoszczy w dystrybucji towarów utrzymała się. Magistralą
                węglową przewożono towary masowe, które rozdzielano w Bydgoszczy. Zaczęła
                tracić na znaczeniu natomiast żegluga śródlądowa. Upaństwowione
                przedsiębiorstwo Lloyda Bydgoskiego przewiozło w 1947 r. zaledwie kilkanaście
                procent przewozów z lat przedwojennych. Władze centralne przeniosły stocznię
                Lloyda do Płocka, a w Bydgoszczy z reszty taboru utworzono w 1951 r. Żeglugę
                Bydgoską. Przewożono barkami artykuły w ramach pomocy UNRRA z Gdańska w głąb
                kraju, a w drodze powrotnej węgiel ze Śląska. W latach 1955-70 zmodernizowano
                bazę jednostek pływających. Od lat 50-tych przejmowano stopniowo kolejne porty
                śródlądowe: w Poznaniu, Ujściu, Krzyżu i Kostrzynie. W 1970 r. istotnie
                zmodernizowano port Bydgoszcz-Wschód budując nowe nadbrzeże i instalując 5
                potężnych dźwigów (do dzisiaj widać je z wiaduktów warszawskich). W połowie
                lat 70-tych zanotowano apogeum powojennych przewozów. Przewożono towary masowe:
                węgiel, cukier, zboże, mąkę, rudę oraz nietypowe urządzenia i elementy do
                kombinatów w Puławach, Płocku i Włocławku. Od 1963 r. rozpoczęto regularne
                przewozy do Europy Zachodniej. Po 1980 r. żegluga załamała się. Bydgoskie
                przedsiębiorstwo w latach 90-tych przetrwało jako jedyne obok Żeglugi
                Wrocławskiej dzięki wysokiemu zaangażowaniu na rynkach Europy Zachodniej
                (Niemiec, Holandii, Belgii, Francji).

                Po 1945 r. Bydgoszcz ponownie stała się ważnym ośrodkiem prywatnego handlu i
                usług. W mieście znalazły siedzibę liczne zrzeszenia kupieckie i handlowe,
                działała Giełda Zbożowo-Towarowa skupiająca 54 firmy, kilka central handlowych,
                ponad 90 hurtowni.
                Od 1948 r. rozpoczęto jednak konsekwentne upaństwawianie wszelkich hurtowni i
                sklepów, które zakończyło prosperity sektora prywatnego w sektorze handlu i
                usług. Całkowicie zlikwidowano prywatny handel hurtowy. Spowodowało to
                pogorszenie obsługi i zaopatrzenia ludności. Rozwój gastronomii opierał się
                głównie na adaptacji i modernizacji starych obiektów oraz nieliczne nowe
                inwestycje w ramach tzw budownictwa towarzyszącego. Od 1964 r. przedsiębiorstwa
                gastronomiczne i handlowe rozpoczęły własne inwestycje. W ten sposób powstało
                do 1975 19 zakładów gastronomicznych w tym „Kaskada”.
                Pierwsze nowe obiekty handlowe wybudowano w Bydgoszczy dopiero w połowie lat 50-
                tych w peryferyjnych dzielnicach. Tempo powstawania kolejnych nie nadążało za
                budownictwem mieszkaniowym. Dopiero od 1965 r. konsekwentniej egzekwowano
                konieczność budowy pawilonów handlowych. W ten sposób powstało do 1980 r.
                blisko 100 obiektów, w tym m.in. dom handlowy „Tęcza” (1969), Rywal (1973),
                pawilony przy Modrakowej (1974), Supersam przy Gdańskiej (1975) i szereg
                innych. Z powodu pogorszenia koniunktury w gospodarce lat 70-tych nie doszło do
                budowy wielkiego zespołu handlowo-usługowego w Śródmieściu.
                W latach 70-tych uruchomiono placówki usługowe motoryzacji m.in. Polmozbyt przy
                Fordońskiej i stacje obsługi na Błoniu. Jednak w wyniku niewydolnej nakazowej
                formy gospodarki permanentnie odczuwany był niedobór punktów handlowych,
                gastronomicznych i usługowych.

                W II połowie lat 80-tych i na początku lat 90-tych rozbudowano obiekty handlowe
                w Fordonie, gdzie odczuwano dotkliwie ich brak. Po 1990 r. gwałtownie wzrosła
                liczba nowych prywatnych sklepów i targowisk. Wreszcie od 1995 r. rozpoczęła
                się inwazja zagranicznych i rodzimych centrów handlowych. Jednym z pierwszych
                był market As przy ul. Chodkiewicza oraz Miko w Fordonie na os. Niepodległości.
                Ob
                • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.04.05, 19:10
                  Obecnie infrastruktura handlowa w Bydgoszczy jest jedną z lepszych w kraju.
                  Więcej, niż w większości miast jest także drobnych sklepów.


                  2. Infrastruktura handlowa

                  Obecnie w mieście jest sporo drobnych sklepów, targowisk. Od 1998 roku nastąpił
                  rozwój sieci hiper i supermarketów. W mieście jest 7 dużych hipermarketów, z
                  tego jedyny w regionie hurtowy „Makro”. Branżę budowlaną reprezentują 4 duże
                  supermarkety oraz kilka rodzimych. Istnieją markety specjalistyczne np
                  biurowy „Office Depot”. Trzy obiekty są dużymi wielobranżowymi centrami
                  handlowymi z dziesiątkami butików, restauracji i innych atrakcji (np
                  kręgielnie).

                  TARGOWISKA
                  Targowisko hurtowe – ul. Kielecka
                  ul. Czerkaska 29 (Os. Leśne)
                  ul. Modrakowa 53 (Wyżyny)
                  ul. Broniewskiego 7 (Błonie) – zadaszenie w budowie
                  ul. Curie-Skłodowskiej 29-33 (Bartodzieje) – częściowo zadaszone
                  Plac Piastowski (Śródmieście) - zadaszone
                  ul. Konopnickiej 28 (Szwederowo)
                  ul. Pelplińska-Rataja (Fordon) – zadaszone
                  ul. Swobodna 3 (Fordon)
                  ul. Wielorybia-Okoniowa (Osowa Góra)
                  ul. Magdzińskiego – przy zabytkowej hali targowej
                  ul. Planu 6-Letniego (Kapuściska) – zadaszone
                  ul. Przyjazna 11-13 (Wyżyny) – zadaszone
                  ul. Graniczna 6-8 (Okole)
                  ul. Dworcowa 28

                  GIEŁDY
                  Giełda motoryzacyjna – ul. Fordońska – „Kartodrom”
                  Giełda spożywczo-przemysłowa – ul. Glinki KS „Chemik”

                  HIPERMARKETY SPOŻYWCZO-PRZEMYSŁOWE
                  AUCHAN
                  ul. M. Rejewskiego 3; 85-791 Bydgoszcz tel.: (052) 323 86 00 fax: (052) 323 86
                  10 www.auchan.com
                  17,6 tys. m2 (hipermarket 11,5 tys. m2, galeria handlowa 6.1 m2).
                  Liczne butiki i restauracje, parking naziemny, w pobliżu Leroy Merlin i stacja
                  benzynowa Auchan

                  GALERIA POMORSKA
                  ul. Fordońska 141; 85-739 Bydgoszcz tel.: (052) 36 69 600 fax: (052) 36 69 660
                  www.carrefour.pl
                  36 tys. m2, Carrefour i 90 innych sklepów, m.in. Euro, Reserved, Vero Moda,
                  Smyk, Empik, Delta Sport, Carry i Douglas, parking naziemny 1300 miejsc
                  Hala sprzedaży Carrefour – ok. 9 tyś. m2
                  Dwa poziomy, na piętro wjeżdża się ruchomymi schodami, gdzie znajduje się
                  kręgielnia
                  W strefie butików rozległe atrium, w którym odbywają się pokazy

                  RONDO
                  ul. Kruszwicka 1; 95-213 Bydgoszcz, www.geant.pl ,
                  29 tys. m2, Geant, Euro, La Halle, Cubus, Sephora i Reserved, 38 małych sklepów
                  Hala sprzedaży Geant – ok. 8 tyś. m2
                  Trzy poziomy (z tego 2 dla klientów), Mc’Donalds, ruchome schody, liczne
                  restauracje, podziemny parking, rozległe atrium, w którym od czasu do czasu
                  organizowane są różnorodne pokazy i imprezy

                  TESCO
                  ul. Toruńska 101; 85-817 Bydgoszcz tel.: (052) 375 78 00 fax: (052) 375 79 00
                  www.tesco.com.pl
                  Hala sprzedaży Tesco – ok. 10 tyś. m2
                  Ruchome schody, podziemny parking, sporo butików

                  HYPERNOVA
                  ul. Skarżyńskiego 2; 85-950 Bydgoszcz tel.: (052) 326 97 02
                  www.hypernova-polska.pl
                  Hala sprzedaży – ok. 5,3 tyś. m2
                  Częściowo zadaszony parking naziemny, sporo butików

                  MAKRO
                  ul. Jana Pawła II 123; 85-140 Bydgoszcz tel.: (052) 349 65 00 fax: (052) 349 65
                  73 www.makro.com.pl
                  Hala sprzedaży – ok. 7,8 tyś. m2
                  Zadaszony parking naziemny, sprzedaż hurtowa, do zakupu wymagane jest
                  prowadzenie działalności gospodarczej

                  MINIMAL
                  ul. Skarżyskiego 8; 85-950 Bydgoszcz tel.: (052) 346 77 61
                  ul. Skłodowskiej – Curie 26; 85-950 Bydgoszcz tel.: (052) 346 16 02
                  parking naziemny, butiki na parterze i na piętrze

                  ...oraz sieci dyskontów spożywczych m.in. Leader Price, Biedronka, Intermarche,
                  Lidl, Polo Market, Piotr i Paweł, Miko, As, Plus, Staropolski, Netto, Champion,
                  Hetman, Berti, Stokrotka, Pozperito, Kaufland, Społem)
                  Kilka sieci dyskontów ma bydgoski rodowód np As, Hetman, Społem.

                  W budowie: Carrefour z galeriami (2005), Kaufland (2005), Focus Park z
                  multipleksem (2006) – 86 m2, Real (2006)

                  HIPERMARKETY BRANŻOWE
                  CASTORAMA
                  ul. Szubińska 5; 85-312 Bydgoszcz tel.: (052) 37 67 100 fax: (052) 37 67 200
                  www.castorama.com.pl
                  Hala sprzedaży – ok. 9,7 tyś. m2

                  OBI
                  ul. Fabryczna1; 85-741 Bydgoszcz tel.: (052) 325 97 00 fax: (052) 325 97 15
                  www.obi.pl/pl
                  Hala sprzedaży – ok. 8,5 tyś. m2

                  LEROY MERLIN
                  ul. Rejewskiego 5 (przy ul. Fordońskiej); 85-791 Bydgoszcz tel.:(052) 37 68
                  800; 37 68 819
                  www.leroymerlin.pl
                  Hala sprzedaży – ok. 8,7 tyś. m2

                  NOMI
                  ul. Chodkiewicza 17; 85-065 Bydgoszcz tel.: (052) 349 32 10 fax: (052) 349 32 06
                  www.nomi.com.pl

                  PIEC-MAT-BUD – market budowlany
                  ul. Fabryczna

                  HETMAN – market budowlany
                  ul. Kamienna

                  KOMFORT – centrum dywanów i wykładzin
                  ul. Jagiellońska

                  OFFICE DEPOT – market “wszystko dla biura” (kapitał amerykański)
                  ul. Jana Pawła II

                  oraz sieć lokalnych hurtowni i składów

                  W budowie: Ikea (2008)
                  • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.04.05, 19:12
                    3. Ulice handlowe

                    Centrum handlowe Bydgoszczy oprócz hipermarketów obejmuje obszar Starego Miasta
                    i Śródmieścia.

                    ULICE HANDLOWE (niektóre)

                    Stary Rynek – centralny punkt miasta, miejsce bardzo uczęszczane, liczne
                    miejsca handlowe i usługowe (księgarnie, antykwariaty, restauracje, kawiarnie
                    itp).

                    Ul.Gdańska - zawsze była ważna ze względu na liczne sklepy. I nic przez
                    stulecia się nie zmieniło. Najbardziej ekskluzywne sklepy starają się znaleźć
                    na niej swe siedziby. Najszersza ulica w Śródmieściu wśród pięknych kamienic –
                    perełek secesji. Najbardziej prestiżowa.

                    Ulica Dworcowa - kiedy ruszyła kolej łącząca Bydgoszcz z Berlinem, bardzo
                    szybko ulica prowadząca od Centrum do dworca kolejowego stała się ważnym
                    traktem handlowym. Jeszcze przed kilkudziesięciu laty jeździł po niej tramwaj,
                    ale okazała się zbyt wąska, aby można było tę komunikację utrzymać, chociaż
                    niewykluczone, że kiedyś wróci. Dziś na całej długości nie brakuje licznych
                    sklepów i firm. Za kilka lat ma zostać deptakiem, a stowarzyszenie miłośników
                    komunikacji postara się o uruchomienie zabytkowego tramwaju konnego jako
                    atrakcji turystycznej

                    Ul.Długa - spośród najdłużej istniejących handlowych ciągów jest, jak sama
                    nazwa wskazuje, najdłuższa. Zawiera liczne sklepy i punkty usługowe.
                    Przerobiona od 1997 na zadbany deptak.

                    Ul. Mostowa - krótka ulica, która zgodnie z planami miejskimi ma zostać
                    zwężona, tak jak była wąska przed wojną. Teraz to deptak łączący Stary Rynek
                    poprzez most Jerzego Sulimy-Kamińskiego z ulica Focha. Niewiele placówek
                    handlowych, ale w najlepszym ciągu, którym codziennie przechodzi wiele osób. Po
                    zabudowie Kaskady jej rola handlowa wzrośnie.

                    Ul.Jezuicka - ukryta na tyłach Ratusza, zawsze pełniła ważną rolę w handlu.
                    Dzisiaj mieszczą się na niej urokliwe, niewielkie sklepy, które niepowtarzalną
                    atmosferą powodują, że chce się do nich wrócić. Nie tylko ze względu na
                    zaopatrzenie, ale klimat.

                    Ul.Magdzińskiego - jedna z najstarszych handlowych ulic Bydgoszczy. Pomiędzy
                    Starym Rynkiem a ul. Podwale prowadzi do zabytkowej Hali Targowej.

                    Ul. Stary Port – dawne nadbrzeże, gdzie ładowano towary na barki, obecnie pasaż
                    handlowy m.in. ze sklepami jubilerskimi, bankiem PKO BP, obok znajduje się
                    uroczy bulwar nad Brdą

                    Wełniany Rynek - Istnieje dłużej niż zapiski najstarszych kronikarzy. Z jednej
                    strony otwiera ulicę Długą, zaś z drugiej ulicę Poznańską. Duży plac zachęca do
                    zaparkowania samochodu i udania się na zakupy.

                    Ul.Wąska - naprawdę wąska, nie tylko z nazwy, ale istnieje i kwitnie na niej
                    również handlowe życie, przejście od Nowego Rynku do ulicy Długiej

                    Ul.Podwale - kiedyś jedna z ważniejszych ulic miasta. Dawna handlowa świetność
                    powoli powraca. Coraz elegantsze sklepy lokalizują się przy niej. Nie brakuje
                    firm z tradycjami, ale nowe nie czują się wcale gorsze. Bliskość Starego Rynku
                    oraz ulicy Długiej i Magdzińskiego sprawia, że coraz więcej osób przychodzi tu
                    na zakupy.

                    Ul. Jana Kazimierza – ulica prowadząca od Starego Rynku do Wałów
                    Jagiellońskich, pasaż handlowy, w dalszej części sąsiaduje z gmachem NSA

                    Ul. Pod Blankami – stara uliczka, dawno temu pod murami miejskim, obecnie
                    nabiera coraz większego znaczenia handlowego, kilka klubów i pubów muzycznych

                    Ul. Krasińskiego - niewielka uliczka w bok od ul. Gdańskiej. Nie ma tu wielkich
                    salonów, ale za to kilka niezwykle ciekawych punktów zarówno handlowych jak i
                    usługowych.

                    Ul. Śniadeckich – główny trakt od Placu Piastowskiego do Gdańskiej, dawnej
                    zagłębie sklepów komputerowych, obecnie obok komputerowych jest wiele innych
                    branż

                    Ul. Pomorska – zanim zbudowano Gdańską (od 1820), była głównym traktem na
                    Pomorze, obecnie stopniowo pięknieje i bogaci się w nowe sklepy

                    Al. Mickiewicza – piękna aleja w otoczeniu wysokich secesyjnych i co ważne
                    wyremontowanych kamienic, teatru, spotyka się sklepy na parterach kamienic

                    Ul. Chodkiewicza – długa ulica od Gdańskiej do Wyszyńskiego z tramwajem
                    pośrodku, z punktami handlowymi

                    Ul. Sienkiewicza, Marcinkowskiego, Chrobrego, Wileńska, Fredry, Mazowiecka,
                    Hetmańska, Warszawska – ulice na terenie Śródmieścia w pobliżu dworca PKP,
                    można znaleźć punkty handlowe

                    Ul. Świętojańska, Kościuszki, Chocimska – ulice w pobliżu słynnego „Londynka”,
                    z punktami handlowymi


                    4. Bydgoszcz na tle kraju

                    Pod względem liczby sklepów na mieszkańca Bydgoszcz jest w krajowej czołówce.
                    Znacznie wyprzedza pod tym względem takie metropolie jak: Warszawa, Łódź,
                    Wrocław, Gdańsk.

                    Liczba osób na 1 sklep – ranking 26 miast wojewódzkich i innych ponad 150 tyś.
                    mieszkańców

                    1. Rzeszów: 58,9
                    2. Kielce: 60,8
                    3. Poznań: 65,7
                    4. Bielsko Biała: 66,5

                    5. Bydgoszcz: 68,0

                    6. Kraków: 70,0
                    7. Zielona Góra: 71,7
                    8. Opole: 74,3
                    9. Częstochowa: 74,4
                    10. Radom: 74,7
                    • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.04.05, 19:31
                      Czy macie jakieś uwagi ?
                      Ciekawi mnie, czy kogoś zaskoczyły informacje podane w tym rozdziale.

          • Gość: PIT IP: *.internetdsl.tpnet.pl 11.04.05, 20:25
            Szkoda, że nie ma chętnych do dysusji.
            Rozumiem, że wątek ciagnie się może za długo, ale konsekwentnie zamierzam
            przedstawić resztę materiałów o Bydgoszczy, nawet jeśli zainteresowanie będzie
            nikłe. Jeszcze 2 tygodnie aktywności.

            Dopowiem kolejne tematy na ten tydzień:
            Wtorek - bydgoski rynek pracy w świetle statystyk w porównaniu do 40
            największych miast Polski
            Środa - gospodarka - bogate tradycje rzemieślnicze i przemysłowe (którymi
            Bydgoszcz spokojnie może się chlubić)
            Czwartek - gospodarka, atuty gospodarcze Bydgoszczy (jest ich więcej, niż
            myślicie)
            Piątek - najważniejsze i najprężniejsze firmy bydgoskie z opisem i linkami

            Następnie:
            - otoczenie Bydgoszczy (w tym porównanie do najlepszych powiatów w kraju, ocena
            oddziaływania Bydgsozczy na otoczenie, zasięg aglomeracji Bydgoszczy, lista
            najlepszych firm z powiatu - zdziwicie się)
            - dwumiasto bydgosko-fordońskie (historia, kształtowanie się, współczesność)
            - konurbacja bydgosko-toruńska (w świetle statystyk, zyski i straty)
            - inne parametry statystyczne wyróżniające Bydgoszcz
            - dorobek Bydgoszczy po 1989 r.
            - perspektywy Bydgoszczy na przyszłość
            - niepodzianka - temat turystyczny okolic Bydzi - jeśli zdołam opracować

            Tematy o gospodarce są owocem kilkumiesięcznego grzebania w internecie i
            różnych źródłach. Tego nie znajdzie się w pierwszych z brzegu bazach danych o
            firmach. Niektóre tezy są dla mnie odkrywcze. Podobnie w przypadku atutów gmin
            ościennych Bydgoszczy, które pod pewnymi względami mogą się równać z
            najlepszymi w kraju.

            Pozdrawiam
            • Gość: anita IP: 217.70.52.* 11.04.05, 20:39
              No cóż, jak zwykle jestem pod wrażeniem samej ilości informacji, będę
              potrzebowała kilku wieczorów, żeby je zgłębić, bo ostatnio z czasem u mnie
              mizernie. Zaś co do zaskoczeń, muszą wypowiedzieć się mieszkańcy; gdyż dla mnie
              Bydgoszcz to ciągle terra incognita, aczkolwiek po lekturze Twego opracowania
              jawi się coraz bardziej konkretnie, ale w każdym razie nie widziałam jej i nie
              słyszałam "na żywo", więc nie mam punktu odniesienia. Największe wrażenie
              zrobiła na mnie informacja z któregoś z pierwszych rozdziałów - że miasto jest
              całe otoczone lasami. To jest naprawdę ewenement; sklepy wszak zawsze można
              zbudować, a lasów coraz mniej. Pozdrawiam serdecznie.<