Obrona Węgierskiej Górki w 1939 roku Dodaj do ulubionych


Poprzez zajęcie Czechosłowacji wiosną 1939 roku i utworzenia marionetkowego
państewka Słowacji, południowa granica Polski została bezpośrednio zagrożona.
Powstało niebezpieczeństwo wkroczenia Niemców szosą z Czadcy przez Zwardoń,
Milówkę, Węgierską Górkę do Żywca i Bielska, oraz z Orawy przez Przełęcz Glinne,
Korbielów, Jeleśnię do Żywca i Suchej. W związku z tym w kwietniu 1939 roku w
Krzyżowej i Węgierskiej Górce przystąpiono do budowy betonowych schronów
bojowych. Początkiem 1939 r. przybyła na ziemię żywiecką grupa wojsk
inżynieryjno-saperskich, aby zbudować 16 bunkrów obronnych w rejonie Milówki i
Węgierskiej Górki oraz 4 bunkry na przedpolach Korbielowa i Krzyżowej. Chociaż
rozkaz dowódcy Armii "Kraków" gen. Brygady Antoniego Szyllinga wyraźnie mówił o
przyspieszeniu robót przy budowie bunkrów, to jednak mimo ogromnej pomocy
miejscowej ludności, nie udało się zrealizować planów ze względu na krótki okres
pracy oraz możliwości techniczne. W rezultacie do końca sierpnia gotowe były do
obrony 4 bunkry: "Wędrowiec", "Waligóra", "Wąwóz" i "Włóczęga" w Węgierskiej
Górce. Poza bunkrami terenu Węgierskiej Górki bronił 2 Pułk Strzelców Górskich,
Batalion KOP Berezwecz, Batalion Obrony Narodowej i 151 Bateria Artylerii
Górskiej. Forty obsadziła kompania forteczna nr 151 dowodzona przez kpt.
Tadeusza Semika rodem z Suchej Beskidzkiej. Kpt. T. Semik wraz z trzema
oficerami, 14. podoficerami 39 i 52 podoficerami, strzelcami i kanonierami
dostał rozkaz do przygotowania się do wymarszu celem objęcia fortów w
Węgierskiej Górce. Na przygotowanie się do obrony miał zaledwie 2 dni. Dowództwo
nad poszczególnymi fortami objęli: Waligóra - por. Leopold Golacz, Wąwóz -
Antoni Chludziński, Włóczęga - ppor. Marian Małkowski, Wędrowiec - kpt. Tadeusz
Semik. Przejścia z Orawy do Jeleśni bronił I Pułk Strzelców Górskich, a schrony
bojowe obsadziła 152 kompania forteczna "Jeleśnia" dowodzona przez porucznika
Lipczaka. Rygiel obronny w Krzyżowej i Przyborowie nie był przez Niemców
atakowany. Działająca na tym kierunku 3 Dywizja Górska obeszła rygiel przez
wschodnią część doliny Koszarawy.
W dniu 1 września 1939 roku 7 Bawarska Dywizja Piechoty przekroczyła granicę
polską w Zwardoniu. W dniu 2 września o godz. 11.00 została zatrzymana na kilka
godzin w Milówce, po czym zbliżyła się do Węgierskiej Górki. Obrońcy fortów
siali spustoszenie wśród nieprzyjacielskich kolumn wojsk pancernych. Paliły się
wozy bojowe, a pola zostały usłane trupami i rannymi, których Niemcy zbierali
pod huraganowym ogniem artylerii.
2 września w godzinach wieczornych wycofały się załogi fortów Waligóra, Włóczęga
i Wąwóz. Na polu walki pozostał do rana 3 września fort Wędrowiec, który z
powodu kilku rannych, wyczerpania załogi, braku wody i amunicji zmuszony został
do poddania się w trzecim dniu wojny nad ranem 3 września.
Pozostałe oddziały zgodnie z rozkazem wycofały się w kierunku Żywca i
Andrychowa. Utworzona z resztek 1 i 2 kompanii nowa kompania pod dowództwem kpt.
Tadeusza Kadego wycofała się przez Ostre w kierunku Lipowej. Do potyczki doszło
w Zadzielu.
W potyczkach granicznych oraz w bitwie o Węgierską Górkę Niemcy ponieśli
olbrzymie straty w ludziach i sprzęcie bojowym. Piękną kartę w kampanii
wrześniowej zapisała Komenda Hufca ZHP w Żywcu. Harcerze zgrupowani w miesiącach
lipiec - sierpień na obozie letnim w Kiełbasowie przeszli przeszkolenie wojskowe
z zakresu służby wartowniczej, łączności i łącznikowej, zaś harcerki także w
zakresie udzielania pierwszej pomocy rannym i chorym. Inicjatorem i
organizatorem tych kursów był harcmistrz Rudolf Łodziana, Zdzisław Kabała i
Kazimiera Szczerbińska. Ich działania spotkały się z uznaniem stacjonującego w
Żywcu wojska, a szczególnie płk Kazimierza Czarnkowskiego. Końcem sierpnia
harcerze objęli warty przy transformatorach, mostach, urzędach pocztowych. Byli
też na pierwszych liniach z bronią w ręku na przedpolach Węgierskiej Górki. 4
września 1939 roku Niemcy wkroczyli do Żywca. Nastała tragiczna w skutkach
okupacja. Dla upamiętnienia walk w Węgierskiej Górce w roku 1993 w forcie
Wędrowiec powstało Muzeum, w którym zgromadzono pamiątki z tamtych lat. Przed
fortem powstał amfiteatr, w którym odbywają się patriotyczne uroczystości. Za
walkę obronną z hitlerowskim najeźdźcą Węgierska Górka w 1971 roku odznaczona
została Krzyżem Grunwaldu III klasy.
Przeczytaj całą dyskusję
  • drzewko
  • od najstarszego
  • od najnowszego
  • drzewko odwrotne

Wysyłaj powiadomienia o nowych wpisach na forum na e-mail:

Aby uprościć zarządzanie powiadomieniami zaloguj się lub zarejestruj się.

lub anuluj

Zaloguj się

Nie pamiętasz hasła lub loginu ?

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Agora S.A. - wydawca portalu Gazeta.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zamieszczanych przez użytkowników Forum. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną. Regulamin.