To wszystko można robić bez mówienia o autonomii.
- Można. Ale mówienie o autonomii ma doprowadzić do tego, by Ślązacy się
obudzili, by zadbali o swoją samoistność, odrębność, by uświadomili sobie swą
wartość i znaczenie w kraju i Europie. To jest trudne, bo Ślązacy nigdy nie
mogli stanowić o sobie, zawsze byli kolonią. Mówienie o prawie do autonomii to
samozdefiniowanie się - pierwszy krok do wyrwania się z niewolniczej
mentalności. Trzeba powiedzieć sobie i innym jasno: to jest nasze, i mamy prawo
tu rządzić.

Nie możemy zaprzepaścić szansy życia w Europie, w wolnym, demokratycznym i
obywatelskim kraju. Kraju, który rozumie i ceni każdą odrębność, pozwala innemu
żyć w spokoju i wolności. W kraju, w którym nie trzeba kłamać i żyć w strachu.

A czy nie lepiej zamiast drażnić resztę Polski mówieniem o śląskiej autonomii,
walczyć o śląskie sprawy w stolicy, tak jak to robią inne województwa? Może nasi
śląscy politycy sobie nie radzą?

- Walka w Warszawie o sprawy, o których tu mówię, jest dłubaniem w nosie. W
upartyjnionej Polsce, ba, w partyjniackim parlamencie przechodzi zawsze interes
większości politycznej. Śląscy parlamentarni są zakotwiczeni w partiach, a nie w
społeczeństwie. Dlatego nie udało się w Sejmie stworzyć bloku - a nawet klubu -
parlamentarzystów śląskich. Żadna partia do tego nie dopuści.

Czy nie boi się Pan, że autonomia narobiłaby dziś więcej złego niż dobrego?
Dodatkowo zantagonizowałaby Śląsk z resztą Polski? Zresztą, przecież nawet
mieszkańcy Śląska są w sprawie autonomii podzieleni. Mieszkają tu i autochtoni,
i przyjezdni. Tym drugim autonomia może się nie podobać. Są mocno związani z Polską.
- Autonomii na Górnym Śląsku nie należy rozpatrywać w kategoriach grzechu. Nie
jest nośnikiem zła. Wręcz przeciwnie: umniejsza tylko władzę państwa na korzyść
demokracji obywatelskiej. Im mniej państwa - tym lepiej dla ludzi. Polacy mają w
każdym miejscu takie same prawa i mogą korzystać z dobrodziejstwa demokracji
wedle własnych doświadczeń i potrzeb. A także tradycji. Na Górnym Śląsku
myślenie o autonomii jest sięganiem do własnych doświadczeń historycznych,
niezbyt odległych zresztą. Oczywiście, odwołuje się przede wszystkim do Ślązaków
rodowitych, ale jeśli okrada się Śląsk z pieniędzy, to jest to sprawa wszystkich
mieszkańców tej ziemi. A przynajmniej tych, co już tu chodzą na groby bliskich.

Kilka dni temu pojawił się pomysł stworzenia z 17 śląskich miast Aglomeracji
Śląskiej. Czy to potrzebne? To może być moloch, który przytłoczy region.
- Nie, wręcz przeciwnie. To krok we właściwym kierunku. Samoorganizacja na tym
poziomie powinna była tu zaistnieć 17 lat temu. Dziś wymuszana jest przez Unię
Europejską, która kieruje się filozofią samodzielności naturalnych regionów i
lubi wielkie projekty. Górny Śląsk spełnia te warunki, bo jest regionem do tego
stopnia zdewastowanym, że poruszył sumienie Europy.

Rozmawiamy w przededniu 25. rocznicy masakry w kopalni Wujek. Mówił Pan o tej
tragedii, że przywróciła Śląsk Polsce. Jak Pan dziś to widzi?
- Dziś patrzę na bohaterów z kopalni Wujek przez pryzmat tragedii w Halembie. Na
kopalni Wujek w 1989 roku rodziło się współczesne dobro Polski. W rewolucyjne
przemiany świata wpisana jest często ofiara krwi. Widać, inaczej być nie mogło.
Zwęglone ciała 23 ludzi na kopalni Halemba podnoszą wymiar symboliczny pomnika
pod murami Wujka. I podważają jego sens, skoro ćwierć wieku później chlusnęło
kolonializmem sprzed 150 lat!