Mowisza jak publicysta R. Maryja dr Ryba, zadziwiajace zbieznosci.
Niestety musze w wielu aspektach przyznac racje.
Kaczyński przegrał sam ze sobą
Z dr. Mieczysławem Rybą, historykiem KUL, członkiem Kolegium IPN,
rozmawia Wojciech Wybranowski
Jakie są, według Pana, powody przegranej PiS?
- Bezpośrednią przyczyną klęski wyborczej PiS była poprzedzająca
wybory przegrana debata Kaczyński - Tusk. Jarosław Kaczyński
powinien jej nie podejmować, i wydaje się, że taki pierwotnie był
jego plan, a później z nieznanych przyczyn zmienił zdanie. Wystąpił
w telewizyjnej debacie, w której lepiej dysponowany okazał się tym
razem Donald Tusk. Drugą taką przyczyną klęski wyborczej PiS jest
sprawa posłanki Beaty Sawickiej. Nagłośniona telewizyjnie afera
została odebrana jako gra wyborcza, zaś wykonywane w tej sprawie
ruchy były bardzo nerwowe i nie odwróciły już tendencji. To takie
bezpośrednie przyczyny porażki. Natomiast, by mówić o
fundamentalnych powodach wyborczej przegranej PiS, trzeba sobie
powiedzieć, jakie cele zasadnicze postawiła sobie partia Jarosława
Kaczyńskiego, który gdzieś na początku września zdecydował się na
rozwiązanie Sejmu, zakładając, że uda mu się przejąć władzę mniej
więcej w takich proporcjach, w jakich dzisiaj przypadła ona
Platformie Obywatelskiej, czyli w zasadzie pozwalających rządzić
samodzielnie, bez LPR i Samoobrony. Celem Kaczyńskiego było
doprowadzenie PiS do stanu dużej partii prawicowej i wchłonięcie
elektoratu LPR i Samoobrony. Chociaż, trzeba przyznać, że to
wchłonięcie się udało, to jednak realnie PiS straciło władzę, a
zapoczątkowane zmiany w państwie zostały zatrzymane w połowie drogi.
Dalsza perspektywa polityczna to albo cztery lata w opozycji, albo
mogą nastąpić jakieś rozłamy, pęknięcia wewnątrz PiS i może się to
dla tej partii źle skończyć.
PiS liczy na coraz silniejsze podziały wewnątrz PO i ostatecznie
rozłam Platformy.
- Szanse na osiągnięcie takiego efektu byłyby realne, gdyby to PiS
wygrało wybory. Nawet nie w pięćdziesięciu procentach, ale realnie
wygrało i miało misję tworzenia rządu, zaś Platforma jako
alternatywę miała wybór pomiędzy współrządzeniem z PiS a współpracą
z LiD. Wtedy część PO mogłaby zwracać się w kierunku PiS. Natomiast
w obecnej sytuacji, kiedy Platforma robi polityczny ukłon w kierunku
PSL, a PiS realnie nie jest w stanie żadnej koalicji stworzyć, to
nie przypuszczam, by w Platformie nastąpił rozłam.
Powiedział Pan wcześniej, że jednym z powodów porażki PiS
jest "sprawa Sawickiej". Podziałały łzy parlamentarzystki czy po
prostu społeczeństwo jest już zmęczone ciągłym mówieniem o walce z
korupcją?
- Nie tyle sama sprawa posłanki Sawickiej, ile odtworzenie na
konferencji prasowej filmu CBA z zatrzymania posłanki. Odtworzenie
tego filmu na kilka dni przed końcem kampanii wyborczej spowodowało
ze strony Platformy pewną reakcję obronną, dość starannie
wyreżyserowaną i skuteczną. Część elektoratu prawicowego i
centrowego odebrała działania PiS jako grę wyborczą prowadzoną
kosztem poseł Sawickiej. Stało się tak, mimo że zdecydowana
większość Polaków opowiada się za walką z korupcją i zarzuty
stawiane Sawickiej uznaje za słuszne. Tyle tylko, że gra tą sprawą
przez PiS i zaangażowanie w nią służb specjalnych okazało się mniej
skuteczne niż gra Platformy, która wmówiła Polakom, że w ten sposób
niszczy się ludzi.
Liderzy PiS twierdzą, że nie przegrali z Platformą, ale że przegrali
z mediami. Medialnym frontem antypisowskim...
- Myślę, że przede wszystkim Jarosław Kaczyński przegrał walkę sam
ze sobą. Miał bardzo spokojne rządy, zasadniczo w wakacje podwaliny
koalicji były mocne, a sam Kaczyński miał 90-95 proc. władzy, jeżeli
weźmiemy pod uwagę główne sektory życia państwowego, koalicjanci
byli powolni jego woli. Tymczasem premier zdecydował się na bardzo
ostrą akcję - wybory, czego konsekwencją stała się porażka. Poniósł
konsekwencje, moim zdaniem, błędnej decyzji. Bo łatwiejszych
koalicjantów niż LPR i Samoobrona Kaczyński mieć nigdy nie będzie.
Celem całej akcji w jego wykonaniu było wyeliminowanie LPR i
Samoobrony z przestrzeni życia publicznego, ze sceny politycznej.
Ten cel osiągnął, ale przy okazji stracił władzę. Jarosław Kaczyński
jest graczem, który w polityce gra va banque, co pokazało choćby
wymuszenie koalicji na LPR i Samoobronie. Ta gra va banque w jego
wykonaniu przez całe dwa lata była skuteczna, rzeczywiście wygrywał
coraz to większą władzę - tu też w wyborach zagrał va banque, o 100
procent, o pełnię władzy. Ale taka gra ma tę wadę, że co prawda
można bardzo często wygrać poważną stawkę, ale kiedy się przegrywa,
traci się wszystko. I tak też się stało.
Pana zdaniem, PiS podniesie się po tej porażce?
- To jest uwarunkowane wieloma czynnikami. Sytuacja jest trudna.
Jeśli powstanie koalicja PSL - PO, będzie to sojusz dla PiS bardzo
niewygodny, który trudno będzie atakować z punktu widzenia
antykomunizmu. Owszem, PSL jest partią postkomunistyczną, ale jest
też przez społeczeństwo odbierane jako takie w o wiele mniejszym
stopniu niż LiD. Jest szansa, że PiS się odrodzi i przy pewnych
błędach Donalda Tuska za cztery lata przejmie pełnię władzy, ale to
zależy od tego, czy PO nie wykona zdecydowanych ruchów
antypisowskich: po pierwsze, poprzez komisje śledcze - czy one coś
wykryją, czy nie, jest w tym wypadku mniej istotne, ale one same w
sobie poprzez swoje działania mogą osłabić pozytywny odbiór PiS w
elektoracie. Druga sprawa, to czy w wyniku jakichś zakulisowych
działań nie powstanie druga, obok PiS, prawicowa partia z podobnym
programem. Tu przypomnę, że Kazimierz Marcinkiewicz przed wyborami
poparł PO, i kto wie, czy nie byłby kandydatem do tworzenia
alternatywnej względem PiS prawicowej partii.
www.naszdziennik.pl/index.php?typ=po&dat=20071023&id=po61.txt
