Kuchnia lekkostrawna charakteryzuje się ograniczeniem tłuszczu, unikaniem potraw smażonych, surowych, wykluczeniem produktów ostrych, np. musztardy, marynowanych, a także alkoholu i czekolady.
Najczęściej ma zastosowanie przy schorzeniach układu trawiennego, odgrywa ważną rolę także w profilaktyce wielu chorób. Jest prostą modyfikacją żywienia podstawowego i powinna dostarczać taką samą ilość energii i wszystkich składników odżywczych jak w przypadku normalnego żywienia.
Różnica między żywieniem podstawowym a żywieniem lekkostrawnym polega przede wszystkim na tym, że posiłki powinny być niewielkie, za to spożywane częściej (5-6 razy dziennie). Poza tym wyklucza się:
- tłuste mięso (np. wieprzowinę, kaczkę, gęś), tłuste wędliny (bekon, boczek), wędzone gatunki wędlin, konserwy, sosy i zasmażki;
- tłuste wędzone ryby (np. węgorza), konserwy rybne;
- smalec, słoninę;
- jajka smażone na tłuszczu;
- tłuste mleko, śmietanę, ser żółty z zawartością tłuszczu powyżej 45%, sery topione;
- frytki;
- rośliny strączkowe i kapusty (włącznie z kwaszoną);
- chleb razowy i świeży;
- lody, torty, świeże ciasta drożdżowe;
- napoje gazowane, stężone soki owocowe;
- potrawy panierowane i smażone.
W diecie lekkostrawnej nie zaleca się potraw zawierających zbyt dużo błonnika. Pewna ilość błonnika w omawianej diecie jest potrzebna, tylko że składnik ten powinien pochodzić w miarę możliwości z młodych, delikatnych warzyw, dojrzałych owoców lub pieczywa pszenno-razowego typu graham. Błonnik można zredukować w diecie lekkostrawnej lub uczynić go mniej drażniącym przewód pokarmowy poprzez:
- dobór młodych, delikatnych warzyw i dojrzałych owoców;
- usunięcie pestek np. z pomidorów, kabaczków, porzeczek;
- usunięcie skórki poprzez obieranie warzyw i owoców;
- gotowanie zmiękczające błonnik;
- przecieranie przez sito;
- stosowanie oczyszczonych produktów zbożowych zamiast razowego pieczywa;
- stosowanie drobnych kasz zamiast grubych;
- stosowanie soków i przecierów zamiast całych warzyw i owoców.
W kuchni lekkostrawnej zalecane są:
- chude mięso (kurczak, indyk, cielęcina, chuda wołowina), chuda wędlina (szynka gotowana bez tłuszczu, szynka z indyka);
- chude gatunki ryb (pstrąg, dorsz, sandacz);
- świeże masło, margaryna, olej i oliwa;
- białko z jajek ugotowanych na twardo, jajka sadzone;
- chude twarogi, mleko z małą ilością tłuszczu, chude jogurty i chude gatunki serów żółtych;
- gotowane warzywa (marchewka, szparagi, cukinia, kalarepka);
- ziemniaki w mundurkach i puree;
- owoce gotowane lub surowe w niewielkich ilościach;
- chleb pszenny, żytni, graham;
- biszkopty, ciasto piaskowe;
- przyprawy: pieprz, kminek, majeranek, tymianek;
- napoje niegazowane, słaba herbata i kawa, soki owocowe zmieszane z wodą.
W technologii dietetycznej ważne jest odpowiednie przyprawianie potraw w celu podniesienia ich właściwości smakowych, używanie do tego łagodnych przypraw, dozwolonych w żywieniu lekkostrawnym.
Ze znanych technik kulinarnych najszersze zastosowanie ma gotowanie w wodzie lub na parze. Potrawy najlepiej gotować lub dusić w lekkich wywarach warzywnych lub krótko piec w folii bez tłuszczu. Wskazane są suflety lub budynie. Smażenie na tłuszczu w tradycyjny sposób jest całkowicie wykluczone z diety lekkostrawnej. Można natomiast „smażyć" np. jajka na parze. Do „smażenia" na parze można używać jedynie masła.
Duże zastosowanie mają tzw. budynie z mięsa, ryby, ryżu lub makaronu i mięsa, z sera, warzyw i inne. Delikatność budyniów osiąga się poprzez dokładne rozdrobnienie produktów, spulchnienie przez dodanie namoczonej bułki lub kaszy manny i zawsze ubitej piany z białka jajka. Budynie umieszcza się w specjalnych zamykanych formach, wstawia do naczynia z wrzącą wodą i gotuje.
Do zaprawiania zup i sosów nie stosuje się zasmażek z tłuszczu i mąki, a zagęszcza się je zawiesiną mąki w wodzie, mąki w mleku lub słodką śmietanką. Warzywa przygotowuje się również bez zasmażek, tylko „z wody", oproszone mąką, z dodatkiem świeżego masła.
W diecie lekkostrawnej szczególnie wskazane są:
- pieczywo jasne i czerstwe, sucharki, herbatniki;
- drobne kasze: manna, jęczmienna, ryż, drobne makarony;
- 2-procentowe mleko zsiadłe i słodkie, niskoprocentowe jogurty i kefiry, ser biały chudy;
- jajka gotowane na miękko, w koszulkach, ścięte na parze, jajka sadzone, omlety;
- mięso chude: wołowina, cielęcina, kurczaki, królik, ryby;
- szynka, polędwica, kiełbasa krakowska;
- masło, olej sojowy, słonecznikowy, rzepakowy, oliwa, wysokogatunkowa margaryna;
- ziemniaki gotowane, puree, tłuczone;
- marchew, buraki, kabaczek, dynia, zielony groszek, szpinak, pomidory, zielona sałata;
- jabłka, truskawki, morele, brzoskwinie, pomarańcze, banany, maliny, porzeczki;
- cukier w ograniczonych ilościach, zamiast cukru miód, dżem;
- łagodne przyprawy: sól, cukier, sok z cytryny, koper, kminek, cynamon, wanilia;
- zupy jarzynowe, owocowe, bez zasmażek i nadmiaru cukru, z dodatkiem chudego mięsa;
- potrawy duszone i gotowane bez zasmażania i pieczenia w tłuszczu;
- kompoty, kisiele, musy, galaretki, herbata, napoje warzywne.
Poniżej propozycje potraw lekkostrawnych na poszczególne posiłki:
Śniadanie: zupy mleczne, mleko, kawa lub herbata z mlekiem. Pieczywo mieszane, masło, świeżo przygotowany majonez z oleju sojowego, słonecznikowego lub oliwy z dodatkiem soku z cytryny (bez musztardy). Produktem białkowym do pieczywa może być biały ser, twarożek homogenizowany, jajko gotowane na miękko, wędlina, upieczona w folii cielęcina. Można dodać dżem lub miód. Do tego posiłku wskazane jest podanie soku owocowego lub sezonowej sałatki z warzyw bądź owoców.
Drugie śniadanie: surówki i sałatki, zsiadłe mleko, kanapki z serem lub wędliną oraz napoje warzywne lub owocowe. Wskazane są kisiele, budynie mleczne, galaretki owocowe i owoce surowe.
Obiad powinien się składać z zup: jarzynowej, barszczu, pomidorowej, kremów owocowych, chłodników, ziemniaczanej, dań mięsnych, rybnych lub jarskich. Jako dodatki zalecane są: ziemniaki z wody, puree, ryż lub kasza gotowana na sypko, drobny delikatny makaron, ponadto: warzywa gotowane, surowa, utarta marchewka, pomidor bez skórki, sałata zielona z olejem lub słodką śmietanką. Na deser można podać surowy owoc, kompot, kisiel mleczny lub owocowy albo napój owocowy.
Podwieczorek: napój z kanapką, napój i ciasto, owoc lub jeden z wymienionych w obiedzie deserów.
Kolacja: potrawy gotowane: budyń lub suflet z mięsa, sera, kurczak lub ryba w galarecie, ryba lub mięso w jarzynach, risotto z mięsem i warzywami, zsiadłe mleko z kaszą lub ziemniakami. Jeśli potrawa jest gotowana i zawiera białko zwierzęce, można podać dżemu lub miód. Jeśli jemy np. ryż z jabłkami, do pieczywa musimy zjeść ser, wędlinę lub rybę. Wskazany jest również dodatek z warzyw, owoców lub soku z owoców.
Potrawy lekkostrawne spożywane codziennie pozwalają zachować linię i długo cieszyć się dobrym zdrowiem.
Więcej znajdziesz na
SzamaOnline.pl
--
Smacznego
