P jak… dochód

diabollo — czw., 22 paź 2026 07:02:31 +0200

Wojciech Orliński

P jak… dochód

Proszę pamiętać o tym skrótowcu, ilekroć OpenAI, Anthropic albo Google ogłoszą, że czerpią dochody ze swojego modelu LLM. Te dochody istnieją tylko przy założeniu... sami wiecie jakim.
Niedawno w „Polityce” przypominałem przestrogi Stanisława Lema na temat sztucznej inteligencji. Muszę teraz dodać coś w rodzaju postscriptum, bo w tej branży dużo się potrafi wydarzyć między jednym numerem tygodnika a drugim. Pisałem wtedy o postulatach regulacji branży wysuwanych przez „zbuntowanych badaczy”, domagających się spowolnienia jej rozwoju. Biorę ten bunt w cudzysłów, bo wielu z nich wygłasza te krytyczne manifesty z błogosławieństwem swoich przełożonych. Ba, Dario Amodei, szef jednej z wiodącej firm tej branży (Anthropic AI, twórcy modelu Claude), sam jest jednym z najgłośniej protestujących.

Wprawdzie wyrażałem sceptycyzm co do szans wprowadzenia tych postulatów w życie, ale wtedy sprawa jeszcze nie była przesądzona. Teraz już jest. Pod koniec września prezesi firm technologicznych spotkali się z Donaldem Trumpem, a ten im obiecał, że nie będzie żadnych regulacji, wystarczy „branżowa samoregulacja”. To przerażające słowa. Branżowa samoregulacja z reguły kończy się katastrofą. Ostatnio przećwiczyliśmy to podczas kryzysu z 2008 r. Wtedy też argumentacja była podobna: nowoczesne narzędzia finansowe są tak wyrafinowane, że urzędnicy nie są w stanie ich pojąć swymi niskobużetowymi móżdżkami. Należy zostawić bankowość bankierom, których zarobki świadczą o ich geniuszu.

To rozumowanie wygrało wprawdzie tylko w Ameryce – w Europie (w tym w Polsce) zachowaliśmy sensowne regulacje. A mimo to bankructwo banków Lehman Brothers i Bear Stearns wywołało wstrząs odczuwany na całym świecie. Po raz już któryś się okazało, że argument „Przecież prezesi nie chcą zbankrutować!” jest fałszywy, bo dla szefa banku bankructwo to świetny interes. Za wszystko na końcu i tak płacą ci frajerzy co zwykle – podatnik i pracownik.

Podobnie może być teraz. Branża AI wykazuje wiele cech przypominających typowe bańki spekulacyjne. Przede wszystkim dosłownie wszystkie firmy oferujące modele sztucznej inteligencji są deficytowe i nie wyjdą na plus przed 2030 r. Na razie przepalają miliardy dolarów w nadziei, że kiedyś to się zwróci. Może i się zwróci, ale na pewno nie wszystkim, więc bądźmy gotowi na kilka spektakularnych upadków.

Wśród badaczy sztucznej inteligencji jest wielu przedstawicieli narodów słowiańskich (mam wrażenie, że ponadprzeciętnie dużo). Nasi pobratymcy językowi wylansowali określenie „Dochód przy założeniu zerowych kosztów szkolenia AI i dystrybucji usług”. Po angielsku: Profit If Zero Distribution & AI training cost. Układa się to w skrótowiec zabawny dla potomków Lecha, Czecha i Rusa.

Proszę pamiętać o tym skrótowcu, ilekroć OpenAI, Anthropic albo Google ogłoszą, że czerpią dochody ze swojego modelu LLM. Te dochody istnieją tylko przy założeniu... sami wiecie jakim. Tak naprawdę wszyscy oni są na potężnym minusie. Działa tu jednak tradycyjna zasada gorączki złota – w Klondike fortuny robili nie poszukiwacze samorodków, tylko ci, którzy im sprzedawali szpadle. Ogromne dochody czerpie więc firma Nvidia, czempion wzrostów giełdowych, oraz Micron, produkujący pamięci do kontrowersyjnych „centrów przetwarzania danych”. W Polsce też już zaczęły się pierwsze spory z związane z ich uciążliwością dla otoczenia. Pęknięcie bańki pociągnie te firmy na dno, a one z kolei zatopią podwykonawców i inwestorów. To może wywołać taki kryzys gospodarczy, że już wolałbym Terminatora na motocyklu.

Strach przed samą AI jednak pozostaje. W tamtym tekście wspomniałem, że źródłem największego niebezpieczeństwa nie są „czatboty” lecz „agenci” – aplikacje AI, którym dajemy uprawnienia do udawania ludzi. Pisałem wtedy, że na razie są mało rozpowszechnione, bo dostępne tylko w płatnych modelach, ale w ostatnich tygodniach pojawił się agent od Facebooka, który na razie oferuje podstawowe usługi za darmo. Oczekuje tylko, że damy mu, bagatela, pełną kontrolę nad naszym urządzeniem. Wprawdzie firma obiecuje, że ich agent nie będzie tego nadużywać, ale musimy im wierzyć na słowo. Ja nie zamierzam choćby dlatego, że nikt tego nie może zagwarantować.

W ciągu tych paru tygodni pojawiło się kilka alarmujących doniesień, że agenci AI mają tendencję do „buntu”. Znów biorę to w cudzysłów, bo oczywiście nie chodzi o to, że „zyskują świadomość”, tylko że z jakiegoś powodu wymykają się spod kontroli. Okazuje się, że potrafią włamywać się na serwery innych firm albo nawet na podłączone do sieci urządzenia w rodzaju „inteligentnych” telewizorów, lodówek czy pralek (miłośnicy Lema tu wzdychają, bo Mistrz to też przewidział). Wtedy nie da się ich wyłączyć, bo nawet nie wiadomo, gdzie się będą kryć.

Co może pójść nie tak? Zbuntowany agent, który przechwyci urządzenia jakiegoś generała czy prezydenta (nie musi się „włamywać”, może sami mu je dadzą, żeby iść z duchem nowoczesności), jest w stanie zrobić wszystko to, co ten generał albo prezydent załatwiłby telefonicznie lub internetowo. Resztę zostawiam państwa wyobraźni.

Polityka 43.2026 (3587) z dnia 20.10.2026; Felietony; s. 93

--
Religia jest dla ludzi bez rozumu.
/Józef Piłsudski/

Chcielibyście rewolucji bez rewolucji?

diabollo — czw., 22 paź 2026 07:21:14 +0200

krytykapolityczna.pl/swiat/protesty-w-europie-francja-przyczyny-zamieszek/
--
Religia jest dla ludzi bez rozumu.
/Józef Piłsudski/

Adam Michnik i „ukąszenie katolickie”.

diabollo — czw., 22 paź 2026 07:25:49 +0200

krytykapolityczna.pl/kraj/katolickie-ukaszenie-adama-michnika-kor-aborcja-i-prawa-kobiet/

--
Religia jest dla ludzi bez rozumu.
/Józef Piłsudski/

Partie chrześcijańskie chcą zniszczyć konkurencję

grzespelc — wt., 20 paź 2026 11:08:21 +0200

www.middleeasteye.net/opinion/epp-political-islam-resolution-stoking-muslim-scare
Partia otwarcie chrześcijańska wyraża sprzeciw wobec "politycznego islamu". Cóż za hipokryzja.

"My się wpierdalamy od wieków ludziom do wszystkiego, ale innym to wara!"

Ja chyba przegapiłem moment, w którym europejskie elity tak się zdegenerowały.

Swoja drogą CDU czuje na pleacch oddech AfD, które zabiera im wyborców, no i reaguje głupotami.

Gazeta.pl

P jak… dochód

Chcielibyście rewolucji bez rewolucji?

Adam Michnik i „ukąszenie katolickie”.

Partie chrześcijańskie chcą zniszczyć konkurencję