Czy Palikot to niemieckie nazwisko?

27.01.10, 07:36


Słowiańskie języki lubią precyzować znaczenie za pomocą końcówki.
Dokładne opisy za pomocą dwóch uzupełniających się słów
popularniejsze są w językach germańskich.

Adamsohn - Adamowicz, Bahnhof - dworzec, Lillehammer - Młoteczek



Oczywiście i niemiecki zna zdrobnienia, jak np. Feldchen i u
nas są miejscowości o nazwach: "Stara Wieś".

Ostatnimi laty często nowe projekty deweloperskie noszą nazwy
typu "Różana Dolina". Chociaż niekoniecznie budowane w
dolinie, to pewnie idzie o to, żeby się nazwa fajnie kojarzyła.

Zastanawia mnie, czy to aby nie jest kalka językowa, jakiś polski
Rosental
czy Rose Valley.

A może i "Stare Wsie" też są spolszczeniem, tyle, że
dawnym? "Stare" określa chyba u nas końcówka "-sko", "-
szcze
", aczkolwiek do "wsi", te końcówki ciężko mi dopasować.

---------------------------------------------------------------------
----------

A może dokładne opisy za pomocą dwóch uzupełniających się słów
popularne były i w słowiańszczyźnie, tylko że dawno, dawno temu?

Np. przeczenie jest u nas o wiele prostsze niż w niemieckim czy
angielskim; wystarczy wstawić przed zaprzeczane słowo partykułę "
nie
".

A imiona? Konstruowane były podobnie do imion germańskich; dwa
uzupełniające się słowa składają się tak w Waldemara, jak i w
Wladymira.

---------------------------------------------------------------------
---------

Budowa nazwisk takich jak Palikot, Nosiwoda, Maścibrzuch bardziej mi
się kojarzy z Zuckermannem, niż z Cukiernikiem. Może te nazwiska są
spolszczone, a przynajmniej powstały pod wpływem niemieckich
osadników?



    • ja22ek Re: Czy Palikot to niemieckie nazwisko? 28.01.10, 11:26
      Nie.

      Co prawda słowiańszczyzna wolała zwykle rzeczowniki syntetyczne od złożeń, nie
      znaczy to jednak, że uciekała od barwnych określeń osób typu rzezi-mieszek,
      męczy-dusza czy wozi-piwo.
      • kazeta.pl55 Re: Czy Palikot to niemieckie nazwisko? 28.01.10, 14:58
        ja22ek napisał:

        > Nie.

        Witam!

        Chyba kategoryczne NIE jest tu nie na miejscu. Moim zdaniem mamy do czynienia z
        kwestią nierozstrzygalną, gdyż możliwe są co najmniej trzy warianty:

        1. słowiański --> PALIKOT = PALI + KOT (zwierzę KOT coś tam PALI, lub PALI się
        do czegoś)
        2. łacińsko-germański --> PALIKOT = PALI + KOT od PALLI/PALLIA + KOT
        (złagodzone/lekkie błotko)
        3. łacińsko-słowiański --> PALIKOT = PALI + KOT od PALLI/PALLIA + KOT
        (złagodzony/oswojony kotek).

        To tak na chybcika. Zapewne są do wymyślenia jeszcze jakieś inne.

        > Co prawda słowiańszczyzna wolała zwykle rzeczowniki syntetyczne od złożeń, nie
        > znaczy to jednak, że uciekała od barwnych określeń osób typu rzezi-mieszek,
        > męczy-dusza czy wozi-piwo.

        Nieprawda, - tych złożeń jest bez liku, np.:

        BIUSTONOSZ,
        DŁUGOPIS,
        LISTOPAD,
        HULAJNOGA,
        STAWONÓG/GŁOWONÓG,
        KONIECPOL,
        ŻYWOPŁOT,
        etc.
        Pozdrawiam.
        • stefan4 Re: Czy Palikot to niemieckie nazwisko? 28.01.10, 15:28
          kazeta.pl55:
          > Nieprawda, - tych złożeń jest bez liku, np.:
          >
          > BIUSTONOSZ

          to jest zagraniczna kalka

          kazeta.pl55:
          > STAWONÓG/GŁOWONÓG

          to też.

          O innych na razie nie wiem, a nie mam chwilowo warunków, żeby sprawdzić.

          - Stefan
        • randybvain Może to nie ten kot? 28.01.10, 19:19
          Istniał jeszcze kot, od którego do dziś funkcjonuje zdrobnienie kojec < kociec.
        • stefan4 Re: Czy Palikot to niemieckie nazwisko? 29.01.10, 01:08
          Przykłady Ja22ka polskich zrostów sa postaci czasownik-rzeczownik:
          rzezi-mieszek, męczy-dusza, wozi-piwo.

          Przykłady Kazety.pl55 są postaci
          • albo rzeczownik-czasownik: BIUSTONOSZ (a nie ,,nosibiust''),
            LISTOPAD (a nie ,,spadolist''),
          • albo rzeczownik-rzeczownik: STAWONÓG/GŁOWONÓG,
          • albo przymiotnik-rzeczownik: ŻYWOPŁOT,
          • albo przysłówek-czasownik: DŁUGOPIS.

          Dla mojego ucha przykłady Ja22ka brzmią ,,rodzimie'' a do przykładów Kazety
          gotów byłbym szukać form obcojęzycznych, z których zostały one skalkowane.

          Ale nie wiem, czy to ucho mnie nie myli...

          - Stefan
          • kazeta.pl55 Re: Czy Palikot to niemieckie nazwisko? 29.01.10, 10:33
            stefan4 napisał:

            > Przykłady Ja22ka polskich zrostów sa postaci czasownik-rzeczownik:
            > rzezi-mieszek, męczy-dusza, wozi-piwo.
            >
            > Przykłady Kazety.pl55 są postaci
            >
            • albo rzeczownik-czasownik: BIUSTONOSZ (a nie ,,nosibiust''),
              > LISTOPAD (a nie ,,spadolist''),
              >
            • albo rzeczownik-rzeczownik: STAWONÓG/GŁOWONÓG,
              >
            • albo przymiotnik-rzeczownik: ŻYWOPŁOT,
              >
            • albo przysłówek-czasownik: DŁUGOPIS.
              >

            > Dla mojego ucha przykłady Ja22ka brzmią ,,rodzimie'' a do przykładów Kazety
            > gotów byłbym szukać form obcojęzycznych, z których zostały one skalkowane.
            >
            > Ale nie wiem, czy to ucho mnie nie myli...

            Witam!

            1. Najpierw kilka innych przykładów, byś mógł wysupłać następne prawidłowości.
            WIELKANOC,
            CHŁOPOROBOTNIK,
            BOA-GRZECHOTNIK,
            KLUBOKAWIARNIA,
            BABOCHŁOP,
            BURCZYMUCHA,
            GUMOFILCE,
            CICHODAJKA,
            GUMOWE-UCHO,
            MEBLOŚCIANKA,
            SUWMIARKA,
            ŻÓŁTODZIÓB,
            SAMOUK,
            SAMOWAR,
            SZYBKOWAR,
            KISŁOROD,
            WODOROD,
            MYSZOŁÓW,
            BABA-JAGA,
            SOKOLE-OKO,
            KINO-TEATR,
            SAMOLOT,
            SAMOCHÓD,
            ZIMORODEK,
            NITOKOŁEK,
            BEZRĘKAWNIK,,
            PSZENŻYTO,
            SNOPOWIĄZAŁKA,
            GLEBOGRYZARKA,
            SŁUPOŁAZY,
            MYSIKRÓLIK,
            DALIBÓG, (nzawisko)
            PŁASZCZYMĄKA, (nzawisko)
            TRZĘSIMIECH, (nzawisko)
            GŁUCHOŁAZY, (nzawisko)

            2. Z tymi kalkami językowymi, to nie zawsze tak musi być. Osobiście reprezentuję
            pogląd, że koncepcja tworzenia "zroślaków słownych" nie musi być wyłącznym
            patentem zachodnich języków. W życiu jest tak, że na ten sam pomysł może wpaść
            niezależnie od siebie dwu ludzi na dwu końcach świata. Wiem, - większość temu
            drugiemu, co jako drugi wymyślił dane rozwiązanie przypnie etykietę plagiatora.
            Pozdrawiam.
            • kotulina Re: Czy Palikot to niemieckie nazwisko? 29.01.10, 21:25
              > 2. Z tymi kalkami językowymi, to nie zawsze tak musi być.
              Osobiście reprezentuj
              > ę
              > pogląd, że koncepcja tworzenia "zroślaków słownych" nie musi być
              wyłącznym
              > patentem zachodnich języków. W życiu jest tak, że na ten sam
              pomysł może wpaść
              > niezależnie od siebie dwu ludzi na dwu końcach świata. Wiem, -
              większość temu
              > drugiemu, co jako drugi wymyślił dane rozwiązanie przypnie
              etykietę plagiatora.
              > Pozdrawiam.


              A Bawilandia to kalka czy nie?

              Skoro w czasach tak zamierzchłych, że ledwie co dla Słowian
              historycznych, Słowianie mieliby pożyczyć od sąsiada "mleko", to
              czemu tak zdecydowanie wątpi(sz)/(cie) w pożyczkę metody
              precyzyjnego opisu za pomocą dwóch słów?

              Nie twierdzę przecież, że pożyczka ta nastąpiła na 100%, a jedynie
              proponuję zastanowić się nad możliwością jej zajścia. (cholera,
              czemu zajście to zajście, a nie zaiście???)

              Słowianie mając do dyspozycji końcówek zastępy...

              1. Pocoś się te końcówki wzięły, jakaś potrzeba wynikła, by je
              wygenerować.

              - Słowianie niezwykli byli określać przez dwa dopełniające się
              słowa - stąd potrzeba końcówek.

              - skoro mają końcówki, to po co im dopełnianie przez dwa słowa? Stąd
              moje podejrzenie pożyczki metody "dwóch słów".




              Rzezimieszek po angielsku jest "cutpurse"
              Niemiecki roi się od Tragerów; Wassertrager Biertrager


              Zresztą rzezimieszek to zdecydowanie mieszczanin z tłumu, nosipiwo
              też kojarzy mi się z miejskimi i podmiejskimi karczmami, a miasta
              polskie to od średniowiecza siedliska Niemców.
              • kotulina Re: Czy Palikot to niemieckie nazwisko? 29.01.10, 21:33

                P.S.

                Oczywiście Wozipiwo, oczywiście Bierfahrer.
              • ja22ek Re: Czy Palikot to niemieckie nazwisko? 29.01.10, 21:44
                Bawilandia to dziwadło smile

                Nie jest to kalka ani złożenie według polskich zasad.
        • ja22ek Re: Czy Palikot to niemieckie nazwisko? 29.01.10, 16:21
          kazeta.pl55 napisała:

          > Nieprawda

          Ale co nieprawda?
          • kazeta.pl55 Re: Czy Palikot to niemieckie nazwisko? 29.01.10, 19:36
            ja22ek napisał:

            > Ale co nieprawda?

            Witam!

            Jak to co nieprawda. No, że wolała zwykłe syntetyczne od złożeń. Gdyby tak było,
            nie było by takiego mnóstwa zroślaków, np. MUCHOŁÓWKA.
            Pozdr.
            • ja22ek Re: Czy Palikot to niemieckie nazwisko? 29.01.10, 21:42
              Obecność zroślaków nie zaprzecza, że wolała. Jest ich względnie mało, a mnóstwo
              z nich jest nowych.
      • ja22ek Re: Czy Palikot to niemieckie nazwisko? 11.02.10, 17:50
        Chyba najstarsze polskie złożenie, jeszcze z epoki psł., to niedźwiedź. Co
        prawda zniekształcone... niemniej miodojad z niego wychodzi.
        • stefan4 Re: Czy Palikot to niemieckie nazwisko? 15.02.10, 15:09
          ja22ek:
          > Chyba najstarsze polskie złożenie, jeszcze z epoki psł., to niedźwiedź. Co
          > prawda zniekształcone... niemniej miodojad z niego wychodzi.

          A nie ,,miodowied'', lub ,,miodoekspert''?

          - Stefan
          • brunosch Re: Czy Palikot to niemieckie nazwisko? 15.02.10, 15:35
            > A nie "miodowied", lub ,,miodoekspert''?

            I jeszcze Ten-Który-do-Miodu-Wiedzie.

            ***

            Ryzykowna teza o nazwisku Palikot.

            puelle-kot. Panna z kotem.

            Średnio-późno-średniowieczne przenikanie się łaciny i języka Słowian.
            wink
Inne wątki na temat:
Pełna wersja