powiązanie semantyczne słów

19.04.10, 21:36
Witajcie, jestem studentką V roku psychologii i właśnie piszę pracę
magisterską - jednym z elementów moich badań jest przeprowadzenie
eksperymentu, którego kluczowym elementem jest lista słów powiązanych
semantycznie w sposób pośredni. Obecnie prowadzę badania nad stworzeniem
optymalnej listy bodźców - aby tego dokonać potrzebuję wiedzieć jakie słowa
najczęściej są przywoływane jako skojarzenia w odpowiedzi na zastosowane
przeze mnie bodźce słowne. W tym celu prowadzę ankietę
www.moje-ankiety.pl/wypelnij/kwestionariusz/14247/
jeśli ktoś z Państwa byłby zainteresowany wypełnieniem - będę bardzo
wdzięczna. Pozdrawiam!
    • stefan4 Re: powiązanie semantyczne słów 19.04.10, 21:56
      pickle:
      > W tym celu prowadzę ankietę
      [...]
      > będę bardzo wdzięczna.

      Skoro magistranci przypomnieli sobie o istnieniu list dyskusyjnych, to znaczy,
      ze wiosna naprawdę nadeszła.

      - Stefan
      • pickle Re: powiązanie semantyczne słów 19.04.10, 23:17
        na to wygląda ;] pozdrawiam!
    • dala.tata Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 00:45
      tak z ciekawosci zapytam, dlaczego 'pierwsze skojarzenie' (czymkolwiek to jest)
      mialoby wskazywac na powiazanie semantyczne slow? nawet podbilbym stawke i
      zapytal: a co ma piernik do wiatraka?
      • ewa9717 Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 07:07
        Też uważam, że piernik do wiatraka ma się nijak. Wystarczy posluchać
        rodaków wypowiadających sie do mikrofonu lub poczytać wpisy na
        forach. Słowa często są używane zupełnie niezgodnie ze swoim
        znaczeniem, więc skojarzenia z czymś, o czym ma się blade pojęcie...
        • stefan4 Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 09:13
          ewa9717:
          > Słowa często są używane zupełnie niezgodnie ze swoim znaczeniem

          Czy ,,niezgodnie ze swoim znaczeniem'', czy raczej ,,niezgodnie z
          Twoim znaczeniem'', czyli znaczeniem, nadawanym im przez Ciebie, być może
          w oparciu o jakieś słowniki języka przedwojennego?

          Np. przed wojną (nie wiem którą, zawsze są jakieś wojny) słowo ,,spolegliwy''
          oznaczało takiego, na którym można polegać. Ale ponieważ w naturze brakuje
          desygnatów dla takiej abstrakcji, a termin brzmiał jak krzyżówka ,,uległego'' z
          ,,poległym'', słowo zaczęto używać ,,niezgodnie z jego znaczeniem'', jako
          określenie człowieczka posłusznego i niepyskującego. Teraz już nawet tacy
          strażnicy archaizmów jak
          słownik języka polskiego
          PWN
          uznają to nowe znaczenie
      • stefan4 Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 08:55
        dala.tata:
        > tak z ciekawosci zapytam, dlaczego 'pierwsze skojarzenie' (czymkolwiek to jest)
        > mialoby wskazywac na powiazanie semantyczne slow?

        Kwalifikator ,,czymkolwiek to jest'' powinieneś umieścić niżej, przy
        ,,powiazaniu semantycznym słów''. Co to jest ,,pierwsze skojarzenie'', to
        zostanie zdefiniowane przez badanie Pickle. Problem z tym, że wyniku tego
        badania nie będzie do czego odnieść, bo ta druga rzecz nie jest zdefiniowana.

        Ale Pickle i tak zostanie za to magistrem.

        - Stefan
        • dala.tata Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 09:28
          stefanie, dziekuje za rade, jednak ja pozwole sobie zostawic moj kwalifikator
          tam, gdzie jest. otoz nie widze sensownej definicji 'pierwszego skojarzenia' na
          gruncie psychologii, ktora mialaby cokolwiek wspolnego powiazaniami
          semantycznymi slow.

          wyjasnie. pierwsze skojarzenie, to pojecie probujace nam oddac jakas
          rzeczywistosc psychologiczna. mowie Lenin - pierwsza rzecz ktora przychodzi mi
          na mysl: partia. i da sie szukac jakiegos pola semantycznego (to chyba pojecie
          Osgooda), wedle ktorego da sie lenin i partia polaczyc. jesli o to chodzi, to
          badanie mialoby sens, nie polega na szukaniu 'polaczen semantycznych slow', a
          raczej na szukaniu pol semantycznych, to dosc znaczna roznica. po co do tego
          pierwsze skojarzenie (powtarzam; czymkowliek ono jest, a wcael nie jest to takie
          oczywiste) umyka mi zupelnie.

          Co wiecej, badanie pikla sprowadza sie do tego jak ludzie pisemnie reaguja na
          pewne slowa pisane. to dosc znacznie zmienia problem, bo psychologia nie docenia
          zupelnie tego, ze jezyk pisany ma niewiele wspolnego z jezykiem mowionym (poza
          tym, ze korzysta z tego samego slownika, ale korzysta z innych slow, i z tego
          samego zasobu gramatycznego, ale inazej). bez zrozumienia, ze owo 'pierwsze
          skojarzenia' moze dotyczyc rowniez formy graficznej slowa (tego, jak slowo
          wyglada), nie ma sensu takich badan robic.
          • stefan4 Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 10:13
            dala.tata:
            > nie widze sensownej definicji 'pierwszego skojarzenia' na gruncie psychologii

            Nie mówiłem o sensownej definicji, a w szczególności nie mówiłem o definicji sensownej na gruncie. Przypuszczam, że autorka będzie rejestrować (nie badać, trudno nazwać badaniem takie zliczanie) odpowiedzi internautów na napisane słowa; i te odpowiedzi będzie nazywać pierwszymi skojarzeniami. Tak więc definicja jest.

            A czy ta definicja jest bezużyteczna? Poznawczo oczywiście tak. Ale zwiększy rangę społeczną autorki, przez poprzedzenie jej nazwiska literkami ,,mgr'', więc jest subiektywnie bardzo użyteczna.

            dala.tata:
            > ktora mialaby cokolwiek wspolnego powiazaniami semantycznymi slow.

            Nie będzie miała niczego wspólnego, dopóki praca bedzie w rękach autorki. Ale potem jakiś introligator połączy kartki i odtąd pojęcia ,,pierwsze skojarzenie'' oraz ,,powiazanie semantyczne'' będą występować w tym samym ,,druku zwartym'', w odległości nie większej niż 297 mm. Jeśli to nie jest ścisły związek, to cóż nim jest?

            dala.tata:
            > pierwsze skojarzenie, to pojecie probujace nam oddac jakas rzeczywistosc psychologiczna.
            > mowie Lenin - pierwsza rzecz ktora przychodzi mi na mysl: partia.

            No to dlaczego mówisz, że nie wiesz, co to jest pierwsze skojarzenie w sensie Pickle? Sam podałeś wspaniały przykład. Przejrzyj kwestionariusz i jeśli jest w nim pytanie o Lenina, to odpowiedź masz już gotową. Ja nie mogę zrobić tego samego, bo mnie Lenin zawsze kojarzył się (nie wiem czemu) z leniwymi pierogami polanymi topionym masłem z tartą bułką, a takich skojarzeń się wstydzę.

            dala.tata:
            > Co wiecej, badanie pikla sprowadza sie do tego jak ludzie pisemnie reaguja na
            > pewne slowa pisane. to dosc znacznie zmienia problem, bo psychologia nie docenia
            > zupelnie tego, ze jezyk pisany ma niewiele wspolnego z jezykiem mowionym (poza
            > tym, ze korzysta z tego samego slownika, ale korzysta z innych slow, i z tego
            > samego zasobu gramatycznego, ale inazej). bez zrozumienia, ze owo 'pierwsze
            > skojarzenia' moze dotyczyc rowniez formy graficznej slowa (tego, jak slowo
            > wyglada), nie ma sensu takich badan robic.

            Jeśli Pickle ma trochę oleju w głowie, to z tej Twojej niewinnej uwagi zrobi cały rozdział pracy. Oczywiście nie będzie z niego wynikało, że badanie nie ma sensu, tylko że potrzebne są następne badania porównawcze pierwszych skojarzeń pisemnych z ustnymi, ,,wykraczające poza zakres niniejszego opracowania''. W ten sposób uszczęśliwi promotora, oszczędzając mu trudu wymyślania nowego tematu dla nowego magistranta w przyszłym roku.

            - Stefan
            • mmslow Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 10:42
              Prace trzeba o czymś pisać. Mnie osobście nie bardzo przekonuje wiązanie luźnych skojarzeń z semantyką. Bo niby po co? Fakt, semiotycy potrafią znaleźć znaczenie we wszystkim, ale psycholog mógłby sobie chyba taką gimnastykę intelektualną spokojnie odpuścić. Różnym ludziom różne rzeczy się kojarzą, często bez żadnego semantycznego sensu wink
              • pickle Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 11:56
                Proszę Państwa,
                Prowadzona przeze mnie ankieta jest badaniem pilotażowym, którego celem jest
                weryfikacja adekwatności utworzonej przeze mnie listy par słów powiązanych
                semantycznie w sposób pośredni. W Polsce nie istnieją normy, z którymi można
                porównać siłę związku semantycznego pomiędzy dwoma wyrazami, jednak każdy wyraz
                posiada swoją własną przestrzeń semantyczną, dlatego jednym ze sposobów
                sprawdzenia tego jak silnie powiązane są dwa słowa jest metoda statystyczna. Np.
                jeżeli w odpowiedzi na słowo "biały" 80% ankietowanych osób odpowie słowem
                "czarny", oznacza to, że związek semantyczny pomiędzy tymi słowami jest
                stosunkowo silny. Powtarzam, że jest to ankieta pilotażowa, właściwym badaniem
                będzie eksperyment w paradygmacie pośredniego primingu semantycznego, do którego
                muszę utworzyć listę bodźców (par słów powiązanych semantycznie w sposób pośredni).
                Mam nadzieję, że to wyjaśnia Państwa wątpliwości

                A tak na marginesie - celem mojej pracy magisterskiej jest wyjaśnienie
                formalnych zaburzeń myślenia w schizofrenii z perspektywy paradygmatu primingu
                semantycznego, a lista powiązanych w odpowiedni sposób słów jest mi potrzebna do
                stworzenia narzędzia, dzięki któremu będę mogła to zbadać.
                • stryj_dionizy Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 12:22
                  Jeżeli takie badania mają pomóc ludziom chorym, to bardzo dobrze.
                  Ale obawiam się, że jakość danych zgromadzonych przy użyciu takiej
                  ankiety bedzie bardzo niska.

                  Moim zdaniem używanie określenia "związek semantyczny" jest tutaj
                  niewłaściwe i mylące. Z Twojego opisu wynika, że chodzi o siłę
                  luźnych skojarzeń, które mogą być spowodowane różnymi przyczynami:
                  - relacjami semantycznymi (synonimiczna, antonimiczna i inne),
                  - podobieństwem zapisu lub brzmienia (pisała o tym ewa9717),
                  - sąsiedztwem w stałych związkach frazeologicznych, np. Sodoma -
                  Gomora (to chyba nie jest relacja semantyczna)
                  - pewnie jescze innymi.

                  Byc może z punktu widzenia neuropsychologii takie dzielenie włosa na
                  czworo jest niepotrzebne, ale jeśli na forum językowym używasz
                  przymiotnika "semantyczny", włos będzie dzielony.
                  • pickle Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 12:58
                    Zdaję sobie z tego wszystkiego sprawę, dlatego zaznaczałam, że jest to ankieta,
                    która ma zweryfikować już utworzoną listę słów pod względem statystycznym (czyli
                    to, czy słowa, które ja uznałam za powiązane inne osoby również uznają za
                    powiązane, np. stary - młody). Bodźce użyte w ankiecie to proste słowa o
                    wysokiej frekwencji występowania w języku, dlatego większość skojarzeń mimo
                    wszystko będzie się pokrywać (np. zegar - czas). Natomiast jeśli chodzi o
                    związek semantyczny - w eksperymencie docelowym warunek jest taki, że związek
                    ten ma być pośredni czyli słowo A ma być powiązane semantycznie ze słowem B, a
                    słowo B ze słowem C, przy czym słowo A i C nie mają mieć bezpośredniego związku
                    (mają być powiązane tylko poprzez słowo B, które nie będzie wyświetlane),
                    dlatego m.in. ankieta sprawdza to, w reakcji na które bodźce odpowiedzi się
                    powtarzają.

                    Problemem metodologicznym mojej pracy jest to, że nie istnieje gotowa lista
                    bodźców słownych powiązanych semantycznie w sposób pośredni - dlatego muszę tą
                    listę stworzyć samodzielnie, a ze względu na brak norm, statystyka zdaje się być
                    jedynym rozsądnym rozwiązaniem.


                    Niemniej jednak zdaję sobie sprawę z licznych ograniczeń - w całej pracy jest
                    ich o wiele więcej, jednak tego typu badań nie prowadzi się jeszcze w Polsce
                    (chodzi mi o badania na temat pośredniego primingu w schizofrenii), a to wiąże
                    się naprawdę z wieloma trudnościami (choćby brak narzędzi).

                    Ja z mojej strony mogę zapewnić, że zdaję sobie sprawę z tych ograniczeń i
                    stosuję wiele zabiegów, aby je zminimalizować.

                    Dziękuję za uwagi.
                • dala.tata Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 14:46
                  niestety, choc moje podejrzenia co do pol semantycznych sie sprawdzily, to
                  porpozycja norm zwiazku semantycznego jest, obawiam sie, wyjatkowo slaba (choc
                  pewnie jest masa psychologow, ktorym sie spodoba).

                  przyklad z bialym i czarnym jest fajny, tyle ze mozna go wyjasnic bez zadnych
                  zwiazkow semantycznych. jako ze mowimy o rzeczach bialo-czarnych, kolokacja tych
                  dwu slow jest wysoka, nie znaczy to jednak ze jest powiazanie semantyczne
                  (czymkowliek to jest). tak jak w wypadku Lenin - partia.

                  przyklad stefana, tak nawiasem mowiac, wskazuje, ze priming semantyczny to cos
                  duzo bardziej skomplikowane niz mogloby sie wydawac.

                  i jakby tego bylo malo, praca ma wyjasniac formane zaburzenia myslenia. i choc
                  wiem, ze dla psychologa 'formalne zaburzenia myslenia' sa oczywistoscia, jednak
                  w rzezcywtiosci trudno nawet wykazac, ze jest cos takiego jak 'formalne
                  zaburzenia myslenia'. a badania tzw. 'jezyka schizofrenii' sa fatalne. tzn.
                  pardon, jeszcze nie spotkalem sensownych badan jezyka ludzi ze schizofrenia. bo
                  w rzeczywistosci bedziesz badac co ci ludzie mowia, a nie jak mysla, nie?
                  • pickle Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 15:19
                    Mam wrażenie, że ta dyskusja przeradza się w rozważania, które do niczego nie
                    prowadzą.
                    Nie wiem na ile zdaje sobie Pan sprawę z tego czym jest priming semantyczny i na
                    czym polega, czym różni się priming pośredni od bezpośredniego, a także
                    strategiczny od automatycznego, co to są sieciowe teorie pamięci semantycznej (z
                    perspektywy psychologii poznawczej) i jakimi prawami się rządzą. Moje badania
                    mają uzasadnienie w świetle literatury i wielu badań empirycznych, a jeżeli Pan
                    uważa, że słowa, które należą do tej samej kategorii, a ponadto są antonimami,
                    nie mają ze sobą związku semantycznego, no to nie bardzo widzę tu pole do
                    dalszej dyskusji. Być może wynika to z rozbieżności w nazewnictwie pomiędzy
                    psychologią poznawczą a lingwistyką, jednak nadal uważam, że dalsza dyskusja
                    nie ma sensu.
                    • dala.tata Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 17:18
                      to jest forum dyskusyjne, wiec niespecjlanie wiem, do czego ma prowadzic.

                      nie mam zadnych watplwiosci, ze pani badania maja uzasadnienie w literaturze
                      swiatowej, to jednak jeszcze nie jest dowodem, ze maja sens, prawda?

                      ja sie zupelnie nie wypowiadalem na temat zwiazku miedzy bialy i czarny (nie
                      jest dla mnie oczywiste, ze sa te przymiotniki antonimami), ale raczej na temat
                      dowodu na zwiazek semantyczny, ktory laskawie Pani dala. to, ze 80 proc. ludzi
                      jakos tam reaguje jest przede wszystkim dowodem na to, ze

                      a. onie tak reaguje
                      b. ze byc moze jest jakis zwiazek miedzy slowami.

                      na temat natury tego zwiazku owa reakcja nam nic nie mowi, prawda?
            • zuq1 czerwone spodnie = Lenin 20.04.10, 13:02
              "Przejrzyj kwestionariusz i jeśli jest w nim pytanie o Lenina, to
              odpowiedź masz już gotową. Ja nie mogę zrobić tego samego, bo mnie
              Lenin zawsze kojarzył się (nie wiem czemu) z leniwymi pierogami
              polanymi topionym masłem z tartą bułką, a takich skojarzeń się
              wstydzę." - pocieszę Cię, Stefanie. Ja także kojarzyłem Lenina z
              lenistwem, co dla Polaka chyba jest oczywistą oczywistością. Poza
              tym w latach chłopięcych miałem kolegę o przezwisku "Lenin", a miało
              się ono wziąć faktu, że miał czerwone spodnie dresowe - tu też
              piękny przykład powiązania semnatycznego dla badaczki "pickle":
              czerwony kolorem komunizmu/ ZSRR - czerwone spodnie -
              przezwisko "Lenin".
            • dala.tata Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 14:38
              hehe, gdy to odwrocic tak, jak mowisz, to te badania nie maja najmienszego
              sensu. bo rzeczywiscie polegaja na tym, ze nazywamy 'pierwszym skojarzeniem', to
              co ludzie napisza.

              to, co napisalem, nie wskazuje, ze wiem, co pickle ma na mysli. jesli jednak
              jest psycholozka, to nie moze nie przyjac zalozen, o kotrych mowie. z tego
              jeszcze nie wynika zadna definicja.

              przyklad Lenina i pierogami jest swietny, bo pokazuje wlasnie, ze skojarzenia
              nie maja nic wspolnego ze znaczeniem slowa (nawiasem mowiac, co jest znaczeniem
              slowa 'Lenin' nie probowalbym sie wyjasniac).

              niestety samo porownanie w tym wypadku nie wystarczy.
              • stefan4 Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 17:17
                dala.tata:
                > (nawiasem mowiac, co jest znaczeniem slowa 'Lenin' nie probowalbym sie wyjasniac).

                Cytat
                Od stycznia 1901 zaczął podpisywać swoje prace pseudonimem Lenin – użył go w liście do Gieorgija (Jerzego) Plechanowa, który podpisywał się m.in. pseudonimem "Wołgin" – swój pseudonim Uljanow utworzył od nazwy syberyjskiej rzeki Leny płynącej w innym niż Wołga – północnym kierunku, dla zaakcentowania zdecydowanej różnicy poglądów.
                (wzięte stąd).

                - Stefan
                • dala.tata Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 17:23
                  stefanie, przyjales, nie wiedziec, dlaczego, ze to etymologia jest znaczeniem
                  nazwy wlasnej. jest to dalece nieoczywiste.
                  • stefan4 Re: powiązanie semantyczne słów 20.04.10, 18:02
                    dala.tata:
                    > stefanie, przyjales, nie wiedziec, dlaczego, ze to etymologia jest znaczeniem
                    > nazwy wlasnej.

                    Nie, tylko nie przeczytałem uważnie i nie widziałem, że mówisz o znaczeniu.
                    Przepraszam.

                    - Stefan
Pełna wersja