tommyek 03.05.12, 10:27 Zależy mi na wyjaśnieniu na podstawie zasad gramatycznych niż na przypuszczeniach. Odpowiedz Link czytaj wygodnie posty
dar61 Nie mogłeś inny talerz wziąć? 03.05.12, 13:36 I znowu mam kłopot/ mamakłopotA, bo nie wiadomo, z kim gwarzymy: „... tommyek napisał(a): ..." 'On' ci to, czy 'ona'? *** {Tommyek} napisało: ... >>'Nie mogłeś inny talerz wziąć', czy: 'innego talerza'<< Zależy mi na wyjaśnieniu na podstawie zasad gramatycznych[,] niż na przypuszczeniach. ... Temat rzeka. To nie jest czyste zaprzeczenie, którym rządziłby dopełniacz: 'Nie wziął innego {kogo, czego} talerza, bo zwichnął obie ręce i pił soczki słomką.' Tu jest [domyślny] tryb przypuszczający: 'Nie mogłeś {kogo, co} inny talerz wziąć? Znów bierzesz ten świąteczny, ze złoceniami! A przecież wiesz, że to ostatni z mego wiana.' Użycie powyżej - zamiast biernika - dopełniacza byłoby nieuzasadnione tradycją językową [dla męskich rzeczowników w wariancie pojedynczym męskoNIEżywotnym] - wszak talerza kawałek wziąć nie można, a jedynie cały. Fala językowej mody na rozszerzanie zastosowania dopełniacza cząstkowego [genetivus partitivus], stosowanego przy określaniu części całości [zastosowanie typowe] lub w sformułowaniach typu 'tańczyć walca' chwaści język polski, moim zdaniem. A że mnóstwo osób starszych - i większość młodszych - mawia 'przytrzasnąłem palcA w drzwiach' - zamiast: '... palec' - to i moda na 'niebranie innego talerza' pewnie się nadal rozszerzy. Choć szkoda. - - - Są jednak przykłady zapewne tradycyjnie regionalne, rodzinne, środowiskowe: - Dotykasz talerz. - Dotykasz się talerza. Z czego mogą wynikać? Z tradycji językowej polszczyzny. W niej był już dość dawno taki etap, że mawiano po równi dla dowolnego rzeczownika: - Dotykasz pies i kura. [ widać to w gwarach Śląska - dziś: 'dotykasz psa i kurę'] - Dotykasz oyciec i macierz swych. - Dotykasz {on} płot/ {ono} ogrodzenie/ {ona} palisada. [dziś: '... płotu/ ogrodzenia/ palisady'] Rozdział w gramatyce na inny wzór odmiany przez przypadki nastąpił z czasem. Dziś rodzajów gramatycznych rzeczowników - i różne ich odmiany - mamy więcej niż trzy, co streszcza ta porada Rady [zwanej czasem samozwańczą] tu: www.rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=357&Itemid=73 Odpowiedz Link
tommyek Re: Nie mogłeś inny talerz wziąć? 03.05.12, 14:10 Dziękuję dar61. Teraz już wiem czego dalej szukać aby doprowadzić moją delkinację do oczekiwanych standardów. PS. Uzupełniłem profil o płeć. Nie wiem jak inaczej pomaga się tutaj rozstrzygać takie wątpliwości. Odpowiedz Link
andrzej256 przeczenie 07.05.12, 01:02 tommyek napisał(a): > Zależy mi na wyjaśnieniu na podstawie zasad gramatycznych niż na przypuszczenia > ch. Przeczenie wymaga w jezyku polskim jednak zawsze dopelniacza: "Nie chcialem TEGO zrobic." ( a nie "Nie chcialem TO zrobic."). "Nie mogłeś innego talerza wziąć." (a nie "Nie mogłeś inny talerz wziąć.") ale: "Chcialem TO zrobic" "Mogłeś inny talerz wziąć." Przeczenie wymaga ZAWSZE zamiany biernika na dopelniacz, nawet jesli dopelnienie nie jest bezposr4ednio i najblizej zwiazane z zaprzeczanym czasownikiem: wziąć talerz / nie wziąć talerza móc wziąć talerz / nie móc wziąć talerza móc talerz wziąć / nie móc talerza wziąć Odpowiedz Link