uśląbrać się w ślągwie

27.12.12, 11:00
Na szczycie Ślęży pod Wrocławiem tablica informuje, że nazwa góry pochodzi od słowiańskiego rzeczownika ślągwa, oznaczającego miejsce wilgotne i mgliste. Tam jest nawet wysunięta hipoteza, że być może od tej ślągwy pochodzi nie tylko Ślęża, ale cały Śląsk.

W języku rosyjskim istnieje słowo слякоть. To jest chlapa pośniegowa, albo taka breja złożona z topniejącego śniegu i błota. Tak również nazywa się pogodę mglistą i chlapczystą kończącej się zimy. Czy to też od ślągwy?

Ostatnio słyszałem czasownik ,,uśląbrać się'' = ubrudzić, utytłać. To musi być jakiś regionalizm, Gógiel go nie zna, ja też dotąd nie znałem. Ale może też jakiś krewny ślągwy...

- Stefan
Zwalczaj biurokrację!
    • randybvain Re: uśląbrać się w ślągwie 27.12.12, 16:41
      Ta ślągwa pojawiła się w języku dopiero wtedy, gdy poszukiwano słowiańskich źródeł nazwy Śląska i Ślęży. Wcześniej to była śląkwa, żeby właśnie to tej ruskiej porównać. Nie zdziwiłbym się, gdyby to nie było coś związanego z siąkaniem, w którym i odczytano jako l.
      Rosyjski wyraz сляга to jakiś kij czy coś takiego i ma korelacje z łotewskim.
      • 8ar8ara ślisko 27.12.12, 19:51
        randybvain napisał:

        > Ta ślągwa pojawiła się w języku dopiero wtedy, gdy poszukiwano słowiańskich źró
        > deł nazwy Śląska i Ślęży. Wcześniej to była śląkwa, żeby właśnie to tej ruskiej
        > porównać. Nie zdziwiłbym się, gdyby to nie było coś związanego z siąkaniem, w
        > którym i odczytano jako l.
        > Rosyjski wyraz сляга to jakiś kij czy coś takiego
        > i ma korelacje z łotewskim.

        A jak jest w czeskim? Śląsk po czesku to Slezsko, kojarzy sie troche ze "ślisko".
        • randybvain Re: ślisko 29.12.12, 22:29
          Kojarzy się, ale nie jest raczej pokrewne, są to dwa różne rdzenie - w Śląsku jest to sil-, w ślisko jest to slei-.
    • kazeta.pl55 Re: uśląbrać się w ślągwie 27.12.12, 17:33
      stefan4 napisał:

      > Ostatnio słyszałem czasownik ,,uśląbrać się'' = ubrudzić, utytłać.

      - W gwarze śląskiej jest słowo CIAPRAKA = BŁOTO. Od tego rzeczownika jest czasownik UCIAPRAĆ SIĘ. Zauważ, że uciaprać się jest b. bliskie uślabrać się, tylko "b" przeszło w "p".

      - Natomiast spekulacje dot. pochodzenia nazwy ŚLĄSK, to Słowianie mają swoje a Germanie swoje (np. od SINILNEGN = SILINGOWIE). Teraz to jest spór jałowy i bardziej służy podgrzewaniu animozji miedzy obydwiema nacjami niż rzetelnej wiedzy.
      • 8ar8ara Re: uśląbrać się w ślągwie 27.12.12, 19:52
        kazeta.pl55 napisała:

        > stefan4 napisał:
        >
        > > Ostatnio słyszałem czasownik ,,uśląbrać się'' = ubrudzić, utytłać.
        >
        > - W gwarze śląskiej jest słowo CIAPRAKA = BŁOTO. Od tego rzeczownika jest czaso
        > wnik UCIAPRAĆ SIĘ. Zauważ, że uciaprać się jest b. bliskie uślabrać s
        > ię
        , tylko "b" przeszło w "p".
        >
        > - Natomiast spekulacje dot. pochodzenia nazwy ŚLĄSK, to Słowianie mają swoje a
        > Germanie swoje (np. od SINILNEGN = SILINGOWIE). Teraz to jest spór jałowy i ba
        > rdziej służy podgrzewaniu animozji miedzy obydwiema nacjami niż rzetelnej wiedz
        > y.

        Nazwa niemiecka jest wtorna.
        • randybvain Re: uśląbrać się w ślągwie 27.12.12, 21:08
          Pierwsza będzie grecka Σιλίγγαι, czyli Silingaj, zapisana przez Claudiusa Ptolemaiosa (Klaudiusza Ptolemeusza tradycyjnie) w jego Geografii. Geograf Bawarski z IX wieku wspomina Sleenzanie.
          Nazwa grecka posiada germański przyrostek -ing, stąd uważa się, że Silingowie byli Germanami. Jednak nie znam żadnego rdzenia sil- w germańskim. Mnie bardziej pasuje wiązanie Silingów z Silurami, walijskim plemieniem, którego nazwę tłumaczy się jako mężczyźni z rodu (współcześnie hil to ród, gwr to mężczyzna), dlatego że w pobliżu mieszkali celtyccy Bojowie, którzy dali nazwę Bohemii i Bawarii.
          A może to były dwa różne plemiona, które wzięły swą nazwę od góry albo rzeki Ślęży?
          • stefan4 Re: uśląbrać się w ślągwie 28.12.12, 23:39
            randybvain:
            > Pierwsza będzie grecka Σιλίγγαι, czyli Silingaj

            Czy Σιλίνγαι czy Siliggaj?

            - Stefan
            Zwalczaj biurokrację!
            • randybvain Re: uśląbrać się w ślągwie 29.12.12, 22:25
              Tak zapisał to Klaudiusz Ptolemeusz. W greckim γγ czyta się ng.
              • stefan4 Re: uśląbrać się w ślągwie 29.12.12, 22:39
                randybvain:
                > W greckim γγ czyta się ng.

                Aha, nie wiedziałem. Dzięki.

                - Stefan
                Zwalczaj biurokrację!
          • 8ar8ara A od czego pochodzi nazwa "Mazowsze"?" 29.12.12, 21:57
            randybvain napisał:

            > Pierwsza będzie grecka Σιλίγγαι,
            > czyli Silingaj, zapisana przez Claudiusa Ptolemaiosa (Klaudiusza Ptolemeusza t
            > radycyjnie) w jego Geografii. Geograf Bawarski z IX wieku wspomina Sleenzani
            > e
            .
            > Nazwa grecka posiada germański przyrostek -ing, stąd uważa się, że Silingowie b
            > yli Germanami. Jednak nie znam żadnego rdzenia sil- w germańskim. Mnie bardziej
            > pasuje wiązanie Silingów z Silurami, walijskim plemieniem, którego nazwę tłuma
            > czy się jako mężczyźni z rodu (współcześnie hil to ród, gwr
            > ] to mężczyzna), dlatego że w pobliżu mieszkali celtyccy Bojowie, którzy dali n
            > azwę Bohemii i Bawarii.
            > A może to były dwa różne plemiona, które wzięły swą nazwę od góry albo rzeki Śl
            > ęży?

            A od czego pochodzi nazwa "Mazowsze"?" Tak z ciekawosci pytam.
            • deerzet Etymologia „Mazowsze" 29.12.12, 22:25
              Maria Malec* kompiluje źródła:

              1) Masovia, Mazowia[...] dwojako: jako nazwę niezachowanego głównego grodu Mazowszan (...), lub jako nazwę (...) od *maz- oznacząjacego miejsce błotniste, grząskie, maziowate (...) maź 'smoła, dziegieć', mazia 'błoto'
              2) [...]
              3. [...]
              pomysł S.Rosponda (...) polska podstawa Mazow (z *mazy, *mazew) + bałtycki (jadźwiński) przyrostek -se, (...) Tak więc (...) pozostaje nadal nazwą do końca nie wyjaśnioną (...) Jedni upatrują (...) charakter przezwiskowy, łączą go ze znaczeniem mazać 'brudzić', inni z topografią bagienna, jeszcze inni z mazać w znaczeniu 'barwić' w związku z uprawianąna Mazowszu hodowlą czerwca polskiego (...)

              */
              Słownik etymologiczny nazw geograficznych Polski
    • 8ar8ara Re: uśląbrać się w ślągwie 27.12.12, 19:45
      stefan4 napisał:

      > Ostatnio słyszałem czasownik ,,uśląbrać się'' = ubrudzić, utytłać.

      Gdzie i od kogo?

      > To musi być
      > jakiś regionalizm, Gógiel go nie zna, ja też dotąd nie znałem. Ale może też j
      > akiś krewny ślągwy...

      Dialekt slaski mial maly wplyw na jezyk ogolnopolski, stad wielu slow slaskich dzis nie rozumiemy.

      > - Stefan
      > Zwalczaj biurokrację!
Inne wątki na temat:
Pełna wersja