Zdrobnienia, spieszczenia, zgrubienia, nie to samo

14.08.16, 09:33
Zdrobnienia, spieszczenia, zgrubienia, to nie to samo. O tym zdają się często zapominać użytkownicy języka. Oto przykłady z mego otoczenia:

Ciotka miała na imię LUCIA i poszczególne cztery kategorie wyglądały następująco:

zasadnicza forma --> Lucia
zdrobnienie --> Lucka
spieszczenie --> Lucusia
zgrubienie --> Luca ev. Lucyj

Na tej samej zasadzie istnieją tego typu kategorie dla innych rzeczowników, np.:

zasadnicza forma --> pies
zdrobnienie --> piesek
spieszczenie --> psina
zgrubienie --> psisko

zasadnicza forma --> dziecko
zdrobnienie --> dzieciak
spieszczenie --> dziecię, dzieciątko
zgrubienie --> ???

Właśnie z rzeczownikiem DZIECKO występują w mowie potocznej częste problemy. Np. syn na swe dzieci w wieku pierwszych klas szkoły podstawowej mówi nieprawidłowo DZIECIAKI. Moim zdaniem DZIECIAKI to są max. do końca przedszkola włącznie, bo później już są DZIECI. Ale jemu trudno mi to wytłumaczyć.
Czy zgadzacie się ze mną, czy macie inne zdanie, lub inne przykłady rzeczowników przeczące tej regule?
Myślę, że zdrobnienie stosuje się do obiektu rzeczownikowego w jego początkowej "małej" fazie życia. Spieszczenie wyraża stosunek emocjonalny do obiektu rzeczownikowego, niezależnie w jakim stadium życia on się znajduje.
A zgrubienie, - to już wiadomo .....

Pozdr.

"My musimy wiedzieć, - i my się dowiemy! [D.H.]"
    • the-great-inuk Re: Zdrobnienia, spieszczenia, zgrubienia, nie to 14.08.16, 14:53
      Temat był już kilkanaście razy przerabiany.

      Konkluduję niniejszym, że temat wyczerpany.

      Ot, co...
      • kalllka Re: Zdrobnienia, spieszczenia, zgrubienia, nie to 16.08.16, 15:01
        ... Poniewaz system nie doczekał się,jeszcze, automatycznej archiwizacji wątków pozwalajacej użytkownikom szybko sprawdzić statystyki wątkowe,
        dlatego wciąż tematyka się powtarza.
        Ale pocieszę cię- inuku, na forum kraj już testują nowy system: niepowtarzalności wątkowej, w związku z czym usprawnienia wyszukiwarki / dotychczas sterowanej manualnie zagrożonej z poziomu serwera/
    • dar61 odpieszczanie z dogrubianiem 16.08.16, 23:43
      Lucia = Łucja?

      zasadnicza forma --> dziecko
      zdrobnienie --> dzieciak
      spieszczenie --> dziecię, dzieciątko
      zgrubienie
      --> [...]

      ?

      zasadnicza dziś* forma --> dziecko
      zdrobnienie --> dzieciątko, dzieciąteczko
      spieszczenie --> dziecina
      zgrubienie --> ... dzieć

      + + +

      Nacechowane negatywnie: dzieciak/ bydlak/ niemowlak
      Neutralne: DZIECIĘ/ bydlę/ niemowlę
      z utratą negatywności: szczeniak [szczenię]/ kociak [kocię]/ cielak [cielę]/ źrebak [źrebię]/ pisklak [pisklę] itd.

      */ Historycznie:
      Pierwotne prasłowiańskie: dzieć/ dĕtь
      Potem pejoratywne[!]: dĕtьsko >>> dziecko (drogą: baba >> babsko)

      Polak - Polanin
Pełna wersja