Warszawa jest stolicą czy stolica jest w Warszawe?

27.08.18, 10:24
Czym jest stolica? Odnoszę ją do urzędów centralnych, które są w Warszawie, ale nie do całej Warszawy jako zwykłego miasta, w którym mieszkają zwykli obywatele.

No chyba że traktujemy Warszawę jako miejsce kulturowe, które nadaje kształt kulturze całego państwa. Np. to, że syreny z okazji wybuchu Powstania Warszawskiego wyją w całej Polsce.
Tylko to nie jest demokratyczne podejście do stołeczności.


https://pbs.twimg.com/media/DlbbN3OWsAAP16Y.jpg
    • the-great-inuk Re: Warszawa jest stolicą czy stolica jest w Wars 27.08.18, 17:48
      kotulina napisała:

      > Czym jest stolica? Odnoszę ją do urzędów centralnych, które są w Warszawie, ale
      > nie do całej Warszawy jako zwykłego miasta, w którym mieszkają zwykli obywatele.
      ======================================

      Problem idiosynkratyczny?
    • ur-nammu Re: Warszawa jest stolicą czy stolica jest w Wars 27.08.18, 18:04
      kotulina: „Czym jest stolica? Odnoszę ją do urzędów centralnych, które są w Warszawie, ale nie do całej Warszawy jako zwykłego miasta, w którym mieszkają zwykli obywatele.
      Słowniki języka polskiego definiują stolicę jako miasto, na przykład tu: 1. «miasto, w którym znajduje się siedziba rządu danego państwa» 2. «główne miasto jakiegoś okręgu».
      Podobnie ujęto tę kwestię w Słowniku języka polskiego pod red. nauk. Mieczysława Szymczaka, PWN, Warszawa 1978 (główne miasto w państwie oraz główne miasto jakiegoś okręgu).
      Stolica to zatem niewątpliwie miasto, a nie urzędy centralne, które dopiero w połączeniu z miastem tworzą stolicę. W tym względzie nie pozostawia wątpliwości język niemiecki, w którym określana jest ona jako Hauptstadt, czyli główne miasto.

      kotulina: „Warszawa jest stolicą czy stolica jest w Warszawe?”
      Skoro stolica to (główne) miasto, wystarczy podstawić wyrażenia w zaproponowanym zdaniu.
      Warszawa jest (głównym) miastem nie budzi wątpliwości, jednak (główne) miasto jest w Warszawie nie wydaje mi się zbyt trafione.
      • tbernard Re: Warszawa jest stolicą czy stolica jest w Wars 28.08.18, 10:22
        Uważam, że oba użycia są prawidłowe w języku polskim. Czasami słowa mają różne znaczenia. Raz stolica może być traktowana jako "główne miasto" a raz jako pewna idea, atrybut jakiegoś miejsca charakteryzujący się skupieniem głównych urzędów. Poparciem takiego spojrzenia niech będzie określenie "przeniesienie stolicy z Krakowa do Warszawy".
        • the-great-inuk Re: Warszawa jest stolicą czy stolica jest w Wars 28.08.18, 10:50
          tbernard napisał:

          > Uważam, że oba użycia są prawidłowe w języku polskim. Czasami słowa mają różne
          > znaczenia. Raz stolica może być traktowana jako "główne miasto" a raz jako pewn
          > a idea, atrybut jakiegoś miejsca charakteryzujący się skupieniem głównych urzęd
          > ów. Poparciem takiego spojrzenia niech będzie określenie "przeniesienie stolicy
          > z Krakowa do Warszawy".
          ====================================

          "stolica jest w Warszawe?”

          Tylko, że tak żaden normalny Polak nie mówi...

          https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcT6oDXp5UK8ZhP4FFwy90_zvV3_hoRshqIgel1XY0-bb1tkCxIs

          Stolica Polski, to nie Ruskie Babuszki!

          Ot, co...
        • ur-nammu Re: Warszawa jest stolicą czy stolica jest w Wars 28.08.18, 16:57
          tbernard: „Uważam, że oba użycia są prawidłowe w języku polskim.”
          Jeśli ktoś nie dostrzega wadliwości sformułowań dom jest w domu, park jest w parku czy fabryka jest w fabryce (a właśnie w taki sposób zostało utworzone stolica jest w Warszawie, bo stolica oznacza tu Warszawę, czyli stolica jest w stolicy), to ja na to nic nie poradzę. Uważaj sobie, co chcesz.

          tbernard: „Czasami słowa mają różne znaczenia. Raz stolica może być traktowana jako "główne miasto" a raz jako pewna idea, atrybut jakiegoś miejsca charakteryzujący się skupieniem głównych urzędów.”
          Jasne, a jeszcze innym razem powiemy, że stolica to złota rybka w akwarium pierwszego człowieka w państwie. Na tym forum są zwolennicy takiego niedorzecznego rozmywania znaczeń, więc – być może – znajdziesz poklask dla swoich wywodów.

          tbernard: „Poparciem takiego spojrzenia niech będzie określenie "przeniesienie stolicy z Krakowa do Warszawy".”
          To określenie nie jest poparciem takiego spojrzenia. Przeniesienie stolicy z X do Y oznacza, że miasto X przestaje być siedzibą władz państwa, a miasto Y siedzibą tych władz się staje. Niewątpliwie idzie też za tym stosowna decyzja podjęta przez odpowiednie organy w sprawie nadania statusu stolicy.
          Warto tu przypomnieć, że autorzy Konstytucji także napisali:
          Art. 29. Stolicą Rzeczypospolitej Polskiej jest Warszawa.

          Do wpisu Stefana nawet się nie odnoszę, bo autor pisząc o tym, czym jest stolica, kręci się w kółko, ale nawet na chwilę nie zbliża się do sedna problemu.
          • tbernard Re: Warszawa jest stolicą czy stolica jest w Wars 29.08.18, 13:22
            > To określenie nie jest poparciem takiego spojrzenia. Przeniesienie stoli
            > cy z X do Y oznacza, że miasto X przestaje być siedzibą władz państwa, a miasto
            > Y siedzibą tych władz się staje.

            Każdy wie, że to dokładnie oznacza zwrot "przeniesienie stolicy", ale czepialscy mędrkowie powinni konsekwentnie uznać sam ten zwrot za niepoprawny. No bo jak to miasto przeniesiono do innego miasta? W jaki sposób? Wykopano i na wozy wsadzono i przewieziono? Czy może w tym przypadku Wisłą spławiono?
    • stefan4 ,,stolica'' jest od ,,stolec''... 28.08.18, 11:13
      ... tak twierdzi Wikipedia. Czy w Warszawie jest stolec, czy Warszawa jest stolcem?

      Wydaje się, że szanowni językodawcy żądają od stolicy, żeby była miastem, ale usus zna jeszcze drugie znaczenie słowa. Mnie nie razi  żadne z poniższych pytań:
         
      • katriel Re: ,,stolica'' jest od ,,stolec''... 29.08.18, 17:48
        > Wydaje mi się (ale nie jestem pewien), że stolicocentryczna jest również Francja.

        Wskazywałby na to np. fakt, że francuscy topolodzy metrykę centrum nazywają metryką TGV.
        • stefan4 metryka TGV 30.08.18, 09:58
          katriel:
          > francuscy topolodzy metrykę centrum nazywają metryką TGV.

          Hmmm... Pewnie tak nazwali jeszcze zanim reseau TGV zaczął tak wyglądać:

          https://be.oui.sncf/fr/sites/default/files/files/multi-contents-page/img/2017_11_28/carte_petite_fr.jpg

          Bo ja tam widzę oprócz Paryża jeszcze jedno centrum w okolicach Lyonu, i gdzieś w Lotaryngii, ...

          Nazwy métrique TGV nie udało mi się nigdzie znaleźć. Ale pamiętam, że w bardzo dawnych czasach nazywano ją po polsku metryką tramwajową. Chociaż teraz nawet w Gdańsku sieć tramwajowa jest już bardziej rozbudowana:

          https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/Map_of_trams_in_Gda%C5%84sk%2C_2016.svg/240px-Map_of_trams_in_Gda%C5%84sk%2C_2016.svg.png

          - Stefan
    • arana Jak to jest z tym znaczeniem? Plus fotka. 29.08.18, 07:08
      kotulina napisała:

      > Czym jest stolica? Odnoszę ją do urzędów centralnych, które są w Warszawie, ale nie do całej Warszawy jako zwykłego miasta, w którym mieszkają zwykli obywatele.
      >
      > No chyba że traktujemy Warszawę jako miejsce kulturowe, które nadaje kształt kulturze całego państwa. Np. to, że syreny z okazji wybuchu Powstania Warszawskiego wyją w całej Polsce.
      > Tylko to nie jest demokratyczne podejście do stołeczności.


      No właśnie, jak to jest z tym znaczeniem, że otrzymałaś tyle różnych odpowiedzi? I co z nich przenika do słowników?

      A do tego sprawa fotki: nikt nie zwrócił na nią uwagi!
      A przecież zajmuje więcej miejsca niż Twój wpis. Przyznaję, że odebrałam zdjęcie jako element wzmacniający swoistą barwę samemu pytaniu. Taka była Twoja intencja?
      • arana Plus fotka. Plus rozszerzenie pytania 29.08.18, 07:16
        arana napisała:

        > Przyznaję, że odebrałam zdjęcie jako element wzmacniający swoistą barwę samemu pytaniu. Taka była Twoja intencja?


        Przy okazji poprawki rozszerzam pytanie.

        Przyznaję, że odebrałam zdjęcie jako element wzmacniający swoistą barwę samego pytania. Taka była Twoja intencja czy dokonałam nadinterpretacji?




        • the-great-inuk Re: Plus fotka. Plus rozszerzenie pytania 29.08.18, 07:37
          arana napisała:
          >
          > Przyznaję, że odebrałam zdjęcie jako element wzmacniający swoistą barwę sam
          > ego pytania. Taka była Twoja intencja czy dokonałam nadinterpretacji?

          ================================================

          Kpisz, albo o drogę pytasz?
          • arana ani jedno, ani drugie 29.08.18, 09:01
            the-great-inuk napisała:

            > Kpisz, albo o drogę pytasz?


            Ani jedno, ani drugie. Chcę po prostu dobrze wyobrazić sobie znaczenie aktualne wyrazu, czyli konkretyzację, którą posługuje się Kotulina. Ja jej pytanie odbieram jako wątpliwość co do dotychczasowego znaczenia słownikowego wyrazu stolica. Słyszę wyraźnie zdanie: Czy przyjęte i wyrażone w słownikach znaczenie ma dziś taki sam sens jak w minionych czasach?
            • the-great-inuk Re: ani jedno, ani drugie 29.08.18, 09:36
              arana napisała:

              > the-great-inuk napisała:
              >
              > > Kpisz, albo o drogę pytasz?
              >
              >
              > Ani jedno, ani drugie. Chcę po prostu dobrze wyobrazić sobie znaczenie aktua
              > lne wyrazu
              , czyli konkretyzację, którą posługuje się Kotulina. Ja jej pytan
              > ie odbieram jako wątpliwość co do dotychczasowego znaczenia słownikowego wyrazu
              > stolica. Słyszę wyraźnie zdanie: Czy przyjęte i wyrażone w słownikac
              > h znaczenie
              ma dziś taki sam sens jak w minionych czasach?
              ============================================

              A no! Większe wezwania przed ludzkością obecnie nie stoją!

              Ot, co...
              • the-great-inuk Re: ani jedno, ani drugie 29.08.18, 15:35
                the-great-inuk napisała:
                >
                > A no! Większe wyzwania przed ludzkością obecnie nie stoją!
                >
                ================================

                A no! Pamiętam czasy, gdy uczeni w piśmie prowadzili zażarte dyskusje na temat:
                "Ile Diabłów mieści/mieszczą się na czubku igły" ?
                Orientuje się kto, jak ta dyskusja się skończyła?
                Może warto by było ją tu wznowić?
        • kotulina Re: Plus fotka. Plus rozszerzenie pytania 30.08.18, 16:15
          arana napisała:

          > arana napisała:
          >
          > > Przyznaję, że odebrałam zdjęcie jako element wzmacniający swoistą barwę
          > samemu pytaniu. Taka była Twoja intencja?
          >
          >
          > Przy okazji poprawki rozszerzam pytanie.
          >
          > Przyznaję, że odebrałam zdjęcie jako element wzmacniający swoistą barwę sam
          > ego pytania. Taka była Twoja intencja czy dokonałam nadinterpretacji?

          >
          >
          >
          >

          Zdjęcie ma pokazać zastosowanie słowa Stolica w rozumieniu całej Warszawy a nie tylko Warszawy jako miasta z centralnymi urzędami. smile

          Wielkość jest przypadkowa. smile
          • arana stolica w słownikach i gdzie indziej 30.08.18, 21:05
            kotulina napisała:

            > Czym jest stolica? Odnoszę ją do urzędów centralnych, które są w Warszawie, ale nie do całej Warszawy jako zwykłego miasta, w którym mieszkają zwykli obywatele.

            No chyba że traktujemy Warszawę jako miejsce kulturowe, które nadaje kształt kulturze całego państwa. Np. to, że syreny z okazji wybuchu Powstania Warszawskiego wyją w całej Polsce.
            Tylko to nie jest demokratyczne podejście do stołeczności.

            > Zdjęcie ma pokazać zastosowanie słowa Stolica w rozumieniu całej Warszawy a nie tylko Warszawy jako miasta z centralnymi urzędami. smile

            Kotulino, mieszasz znaczenie wyrazu stolica z polityką władzy. Na szczęście język jest od niej bardziej demokratyczny. Taki jest nawet zapis słownikowy, trzeba tylko rozwinąć twórczo zwięzłe z definicji hasła.

            Zrobili to Tbernard i Stefan. Ja tylko dodam do tych wyjaśnień kilka związków frazeologicznych, które rozszerzają zapis słownikowy:

            Europejska Stolica Kultury,
            Kraków Europejską Stolicą Kultury Gastronomicznej,
            Kulturalna stolica Europy Wschodniej,
            Które miasto jest kulturalną stolicą Polski?,
            Wiedeń to kulturalna stolica Europy,
            Gdańsk europejską stolicą Szekspira,
            Cannes - stolica światowego kina i miasto marzeń,
            Cannes - stolica blichtru i rozpusty?,

            Brighton - letnia stolica Anglii,
            Zagłada stolicy piratów,
            Somalia - stolica piratów.

            Nawet Szczebrzeszyn został stolicą! Nawet Pacanów! Czyż to nie jest przejaw demokratyzacji?

            PS Jak myślisz, gdzie jest stolica srebrnej magii? smile

    • bimota Re: Warszawa jest stolicą czy stolica jest w Wars 30.08.18, 11:00
      NIE ZROZUMIALEM O CO CHODZI Z TA KULTURA I DEMOKRACJA, ALE STOLICA JEST W-WA, A "STOLICA JEST W W-WIE" JEST SKROTEM MYSLOWYM...
      • the-great-inuk Re: Warszawa jest stolicą czy stolica jest w Wars 30.08.18, 12:59
        Psy szczekają, karawana ciągnie/idzie dalej.

        Ot, co...
Pełna wersja