Dodaj do ulubionych

Obznajmienie z manipulacją

28.02.21, 00:21
Z ogłoszenia prasowego z 1901 r. Cyt.:
"Panienka obznajmiona dokładnie z manipulacją pocztową"
W dzisiejszych czasach słowo "panienka" w ogłoszeniu może wywołać uśmiech pod wąsem. Natomiast "manipulacja" dorobiła się wydźwięku pejoratywnego, przynajmniej w tym kontekscie. smile

www.z-pogranicza.pl/2021/02/gorlice-1901.html
Obserwuj wątek
      • al.1 Re: Obznajmienie z manipulacją 01.03.21, 21:37
        efedra napisała:

        > Pozostało do skomentowania słowo "obznajmiona".
        > Komuś w 1901 roku pomyliło się "oznajmienie" z "obznajomieniem".
        > A może wtedy to było poprawne?

        To akurat nie budzi moich wątpliwosci, ale tchnie "archaikiem". W dzisiejszych czasach użyto by np. "z praktyką"/"ze znajomoscią obslugi".
      • stefan4 obznajmiona 02.03.21, 09:12
        efedra:
        > Pozostało do skomentowania słowo "obznajmiona".
        > Komuś w 1901 roku pomyliło się "oznajmienie" z "obznajomieniem".
        > A może wtedy to było poprawne?

        Może. Kiedyś ktoś się ,,obwiesił'' i stąd pochodzi ,,obwieś''. Może kiedyś przedrostek ,,ob-'' był bardziej produktywny niż dzisiaj?

        Dzisiaj panienka byłaby ,,zaznajomiona''.
        • randybvain Re: obznajmiona 02.03.21, 17:30
          Nie, to jest rusycyzm. Polskie dialekty kontynuowały prasłowiańskie ob, a ruskie obъ. Dlatego prawo otwartej sylaby spowodowało zanik spółgłoski b w polskim, ale nie w rosyjskim, zarówno w czasownikach z tym przedrostkiem, jak i w wyrażeniach przyimkowych. Oczywiście, jeśli czasownik zaczynał się od samogłoski albo r lub l, b się zachowywało. A więc prasłowiańskie obterti dało polskie otrzeć, ale prasłowiańskie obъterti dało rosyjskie обтереть.

          W także zanikało u nas, dlatego my mamy obóz, a Rosjanie обвоз.

          Wyrazy takie jak obwieś, obwiązać, obetrzeć czy obcierać zostały wprowadzone do polszczyzny przez niedouczonych Polaków pochodzenia wschodniosłowiańskiego, zapewne przekonanych, że ich lwowski czy grodzieński dialekt to czysta polszczyzna.
          • stefan4 Re: obznajmiona 03.03.21, 08:48
            randybvain:
            > W także zanikało u nas, dlatego my mamy obóz, a Rosjanie обвоз.

            W także zanikało u nas, dlatego my mamy obóz, a Rosjanie обвоз.

            ???
            Czy rosyjski ,,обвоз'' ma w ogóle coś wspólnego z polskim ,,obozem''? On oznacza transport, obóz po rosyjsku to całkiem inaczej, ,,лагерь''. Czy to nie jest tak, jakby argumentować, że w języku rosyjskim początkowe ,,ł'' zanikało, bo po polsku jest ,,łódka'' a po rosyjsku ,,утка'' (= kaczka)?

            Przy aproposie transportu: czy jak ktoś sprzedaje cebulę i ziemniaki z furgonetki to to jest handel ,,owoźny''? A jak popkorn z noszonej przed sobą tacki na szelkach, to ,,onośny''? Chyba bardziej przyjęte jest ,,obwoźny'' i ,,obnośny''.

            W każdym razie rosyjscy samobójcy, podobnie jak polscy, już się nie ,,obwieszają''. W przeciwieństwie do południowo słowiańskich
            • randybvain Re: obznajmiona 04.03.21, 17:50
              Według tego, co przeczytałem u Bańkowskiego, obóz odnosił się do pasterzy jeżdżących wozami w kółko po stepie. Polscy musieli osiedlić się wcześniej, zakładając obóz, stąd u nas jest to miejsce. Ruscy jeszcze obwozili się widać przez jakiś czas.

              Obnośny jest regularnie powstałym przymiotnikiem od obnosić (b nie zanikało u nas przed n), a obwoźny od obwozić, które jednak jest najprawdopodobniej kalką z rosyjskiego.
                • randybvain Re: obznajmiona 06.03.21, 20:40
                  Zanikało: omówić, omotać, ominąć. I to było naturalne, gdyż językowi przodkowie Polaków dzielili sylaby tak: o-bmo-ta-ti, więc b musiało zginąć.

                  Jednak po zaniku jerów zaistniał zwyczaj zamykania sylab spółgłoską, więc b mogło przetrwać: ob-mo-tać.

                  Po drugie, przedrostek ob- jest o wiele bardziej wyrazisty niż samo o-. Jeśli powiedziałbym ci, że mnie pies owył a kot omruczał, to jestem przekonany, że nie zrozumiałbyś tego od razu, a obwyl i obmruczał daje jasny obraz zwierzęcia chodzącego dokoła i wydającego dźwięki.
          • apersona Re: obznajmiona 05.03.21, 21:38
            randybvain napisał:

            > Nie, to jest rusycyzm. Polskie dialekty kontynuowały prasłowiańskie ob,
            > a ruskie obъ. Dlatego prawo otwartej sylaby spowodowało zanik spółgłoski
            > b w polskim, ale nie w rosyjskim, zarówno w czasownikach z tym przedrostkiem,
            > jak i w wyrażeniach przyimkowych. Oczywiście, jeśli czasownik zaczynał się od s
            > amogłoski albo r lub l, b się zachowywało. A więc prasłowiańskie obterti
            > dało polskie otrzeć, ale prasłowiańskie obъterti dało rosyjskie
            > обтереть.
            >
            > W także zanikało u nas, dlatego my mamy obóz, a Rosjanie обвоз.
            >
            > Wyrazy takie jak obwieś, obwiązać, obetrzeć czy obciera
            > ć
            zostały wprowadzone do polszczyzny przez niedouczonych Polaków pochodzeni
            > a wschodniosłowiańskiego, zapewne przekonanych, że ich lwowski czy grodzieński
            > dialekt to czysta polszczyzna.
            >

            Rusycyzm czy raczej archaizm? w moim odbiorze to są formy rzadko już używane, prawie wymarłe ale nie obce

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka