pytanie do ekspertów od jaci, przegłosów itp.

26.01.06, 19:41
Witam!

polski - rosyjski

węgiel - ugol
wąsy - usy
wąż - uż
wędka - udoczka
węgieł - ugoł
wąski - uzkij

Dlaczego jest tak, że polskie słowa zaczynające się na wę/wą, w rosyjskim
zaczynają się na u? Powyższe zestawienie nie jest przypadkowe, ne se pa?
    • ladyblue Re: pytanie do ekspertów od jaci, przegłosów itp. 27.01.06, 13:15
      to jeszcze z prasłowiańskiego - "w" protetyczne, które zachowało się w polskim
      (w ukraińskim i białoruskim też) a w rosyjskim w większosci przypadków zanikło.
      w prasłowiańskim niektóre samogłoski nie mogły stac na początku wyrazu stąd
      poprzedzono je spółgłoskami (oprócz "w" jest też w tej funkcji "j" i "h")
    • randybvain Re: pytanie do ekspertów od jaci, przegłosów itp. 27.01.06, 15:17
      To, czy w praslowianskim bylo v, ktore zaniklo, czy nie bylo go, a dodano w
      polskim, tego nie jestem w stanie stwierdzic, ale z pewnoscia mialo barwe u
      niezgloskotworczego i m.in. jego przejscie w v zebowe spowodowalo nierowna
      palatalizacje w slowach takich jak kwiat vs. cvet.
      • kuala_lumpur Re: pytanie do ekspertów od jaci, przegłosów itp. 30.01.06, 19:58
        Dzięki za odpowiedź.

        Ciekawe jednak, dlaczego ta proteza powstała tylko przed samogłoskami nosowymi.
        Nie mogę przytoczyć żadnego przykładu z w + samogłoska nienosowa.

        K.
        • stefan4 Re: pytanie do ekspertów od jaci, przegłosów itp. 30.01.06, 20:19
          kuala_lumpur:
          > Ciekawe jednak, dlaczego ta proteza powstała tylko przed samogłoskami
          > nosowymi. Nie mogę przytoczyć żadnego przykładu z w + samogłoska nienosowa.

          ,,Warowny'' == ,,укрепленный''.

          Ale nie o to Ci chodziło... Polskiemu ,,wa-'' raczej odpowiada rosyjskie
          ,,ла-'', np. ,,wawrzyn'' == ,,лавр''.

          - Stefan

          www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak
          • kuala_lumpur Re: pytanie do ekspertów od jaci, przegłosów itp. 30.01.06, 23:22
            > Ale nie o to Ci chodziło... Polskiemu ,,wa-'' raczej odpowiada rosyjskie
            > ,,ла-'', np. ,,wawrzyn'' == ,,лавр''.

            Chodziło mi o kontynuację wątku (ros. utok smile )
          • szarykot Re: pytanie do ekspertów od jaci, przegłosów itp. 31.01.06, 13:04
            > Nie mogę przytoczyć żadnego przykładu z w + samogłoska
            > nienosowa.

            pol. ulica, ros. улица
            ukr. вулиця, brus. вуліца

            pol. ogień, ros. огонь, brus. агóнь (ale вóгнішчаwink
            ukr. вогонь
    • kaj.ka Re: pytanie do ekspertów od jaci, przegłosów itp. 31.01.06, 12:42
      Żeby rozwinąć temat: nie tylko slowa na wę/wą ale także np.
      sąd, sędzia - sud, sud'a
      bład, błądzić - zabłużdit', błużdajuszczij
      kłąb, klębek - kłubok
      sąsiad - sosied, ukr. susid
      kęsek - kusok
      kąpać - kupat'
      gęś - gus'

      • josip_broz_tito Re: pytanie do ekspertów od jaci, przegłosów itp. 31.01.06, 15:57
        No bo przecież prasłowiańskie ą przechodzi w rosyjskim w u, a ę w a po
        miękkiej. To że nie zawsze sobie odpowiada (bo np. "piąty" to "piatoj" a
        nie "piutoj", to efekt bałaganu z nosówkami, jaki był w polskim języku koło 13-
        15 w.

        Pozdro
Pełna wersja