Co robią talerze na stole?

08.06.06, 20:44
Głębokie stoją a płaskie leżą? Flaszka, wiadomo: stoi, póki się jej nie obali (o nieszczęśliwych wypadkach nie mówimy). Nóż raczej leży (chyba że jesteśmy w karczmie w Limanowej, gdzie go można wbić w blat).
A tak na poważnie, co nam podpowiada, że coś stoi lub leży?
    • stefan4 Re: Co robią talerze na stole? 08.06.06, 21:33
      hetman4:
      > A tak na poważnie, co nam podpowiada, że coś stoi lub leży?

      Pieniądze na pewno nie, bo
      czy się stoi, czy sie leży,
      dwa tysiące się należy.

      - Stefan

      www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak
    • pam75 Re: Co robią talerze na stole? 08.06.06, 21:43
      W związku z talerzami, to nigdy nie slyszalem zwrotu "Połóż talerze"
      a "postaw..." bardzo często.Stawia się chyba takie przedmioty, ktore mają
      określoną część do "stawiania"' podstawę, podpórkę,nogę lub nogi.Talerze takie
      coś mają.Krzesło na ogół stoi, ale może też i leżeć.
      Ogólniej - jeżeli obiekt ma część, która powinna być w normalnych warunkach
      najniżej i opiera się na niej - wtedy stoi - drzewo, roslina, snopek, talerz.
      Nie jest to ścisłe określenie stania, ale tak mi się na razie wydaje.
      • hetman4 Re: Co robią talerze na stole? 08.06.06, 22:35
        pam75:
        > W związku z talerzami, to nigdy nie slyszalem zwrotu "Połóż talerze"
        > a "postaw..." bardzo często.
        Całkiem niedawno uświadomiłem sobie, że w kądzielnej części mojej rodziny od zawsze mówi się "rozłóż talerze..." - stąd pytanie.

        > Ogólniej - jeżeli obiekt ma część, która powinna być w normalnych warunkach
        > najniżej i opiera się na niej - wtedy stoi - drzewo, roslina, snopek, talerz.
        > Nie jest to ścisłe określenie stania, ale tak mi się na razie wydaje.
        O krzaku bzu, o begonii czy bluszczu, a nawet drzewie, raczej nie mówimy, że stoją czy leżą; one raczej rosną sobie tak lub siak, więc tu nam nie pomogą.
        Zgoda, że talerz ma tę część, która normalnie ma być najniżej - ale czy z tegopowodu ma stać? Może jednak powinien leżeć, jak materac czy moneta? Weźmy pudełko zapałek i rzućmy na stół (jest nawet taka gra). Pudełko nie ma żadnej wyznaczonej podstawy, a jednak mówimy, że leży, gdy wysokość jest mniejsza od długości i szerokości, w przeciwnym przypadku, że stoi. Więcej, zapewne rozróżniamy stanie na boku (drasce) i stanie w pionie (na szufladce), choć chyba jako "naturalną" podstawę pudełka zapałek przyjęlibyśmy jednak ściankę przeciwną do tej z etykietką. Czy tu działa jakaś antropomorfizacja?

        A co z chlebem, który leży, choć też ma dobrze określoną "najniższą część"?
        • pam75 Re: Co robią talerze na stole? 08.06.06, 23:05
          Jednak "Drzewa umieraja stojąc", a nie rosnąc.
          Zajrzałem do SJP i pod hasłem "stać" jest opisanych osiem sytuacji użycia,
          odnośnie istot żywych, przedmiotow,ruchu , położenia pionowego - o części
          najniższej ani słowa.
          "Leżeć" też ma sześć podpunktów. Liczne przykłady.
          Jak widać - krótko się nie da tego ująć.
          • hetman4 Re: Co robią talerze na stole? 08.06.06, 23:26
            Wahałem się przy tych drzewach; mam nadzieję, że stojąc tylko umierają smile

            SJP tu raczej nie rozstrzygnie, może bardziej pomocny byłby słownik frazeologiczny? Nie mam... Ale pewnie i on podałby autorytatywnie, że talerz stoi (lub leży), bez wyjaśnienia, dlaczego tak.
            • pluskat Re: Co robią talerze na stole? 09.06.06, 10:18
              a co robia talerzyki? smile


              Kwitnę w kawiarni

              Samotny jak jamnik

              Patrzę na przejście dla pieszych.

              A po ulicach idą aż słychać

              Ludzie, bo muszą w coś wierzyć.


              Biegną z mozołem

              Nogi pod stołem

              Na stole leży talerzyk.



              Ktoś nie przystanął

              Nic się nie stało

              Talerzyk leżał i leży.

              • kicior99 wulgarny dowcip bedzie 09.06.06, 10:35
                stosunek "na zabe"
                ona lezy, jemu lezy, ona rechoce
                • teresa50 Re: wulgarny dowcip bedzie 10.06.06, 13:06
                  A moja babcia mawiała, że jabłka "siedzą" na szafie. smile Może to jakieś
                  rozwiązanie kwestii "leży-stoi" ?
Inne wątki na temat:
Pełna wersja