Nie ma takiego wyrazu: staroć

18.03.03, 07:16
To było kiedy ś dla mnie zaskoczenie. Wiele razy słyszałem o starociach czy o targu starociami,
ale też i wiele razy słyszałem: ten staroć. Tymczasem słowa takiego nie ma w słownikach - ani w
Doroszewskim, ani w Polańskim - zamiast tego jest to starocie. I w sumie cała reszta się zgadza:
tego starocia, tymi starociami... no może w celowniku jest różnica, ale kto by tam coś dedykował
starociu?

Są inne, podobne przykłady. W Doroszewskim jest na przykład nijakie to śmiecie (l.poj.) onaczające
zbiorowo męskorzeczowe te śmiecie (l.mn.). Owo śmiecie jest już w nowych słownikach
oznaczone jako przestarzałe. Jest też i inny przypadek, bliższy chyba starociu: rupiecie. To rupiecie
(nijakie) jest zakwalifikowane jako przestarzałe już w samym Doroszewskim. W jego miejsce wchodzi
męski ten rupieć.

Czy podobny los czeka starocie?
    • ja22ek Re: Nie ma takiego wyrazu: staroć 18.03.03, 09:39
      Już się stało...
      Spytaj wszystkich swoich znajomych. Dam sobie uciąć mały paznokieć, że 99%
      powie "ten staroć". Brak cienia (w słowniku) nie jest dowodem nieistnienia.
      • kicior99 Re: Nie ma takiego wyrazu: staroć 18.03.03, 12:33
        Podejrzewam jednak ze taka forma istniala, wyraz tylko nieco sie spluralizowal
        =) Na pewno nie zaszlo tu takie zjawizko jak w przypadku wyrazu "spodzien"
        gdzie forma ta jest forma wylacznie potencjalna.
      • kaj.ka Re: Nie ma takiego wyrazu: staroć 18.03.03, 16:02
        ja22ek napisał:

        > Już się stało...
        > Spytaj wszystkich swoich znajomych. Dam sobie uciąć mały paznokieć, że 99%
        > powie "ten staroć". Brak cienia (w słowniku) nie jest dowodem nieistnienia.

        A ja ciagle mówię i wokół słyszę: ta staroć, staroci, starocią. Niechaj więc
        ja22ek pozwoli uciąc sobie mały paznokieć, bo nas jest więcej niz 1%!
        Ale faktycznie sprawa nie jest taka jasna. W słowniku PWN 81: 'starocie n I;
        lm. Czyli wyraz staroć został utworzony z nieodpartego porządania liczby
        pojedynczej, jak spodzień. Ponieważ staroć jest fonetycznie bliska wyrazom
        starość, kość , płoć, żółć to się raczej załapuje na paradygmat żeński
        • kicior99 Re: Nie ma takiego wyrazu: staroć 18.03.03, 17:33
          Hmmm... Marek Niedzwiecki czesto mowi: to nowosc, to staroc (czasem: starosc)
          ale on przepada za idiolektami. Osobiscie dopuscilbym formy uwazane za
          potencjalne.
        • ja22ek Re: Nie ma takiego wyrazu: staroć 19.03.03, 09:00
          Racja racja, może być jeszcze 'ta staroć', jak 'ta dobroć'. Wprawdzie chodziło
          mi o to, że 'to starocie' używa mniej niż 1% Polaków, ale paznokieć sobie
          obcinam wink.

          Bardzo znany przykład na podobną zmianę znaczenia:
          ten list, to liście (zbiorowe), te liście (liczba mnoga), ten liść (nowa liczba
          pojedyncza)

          Ciekawe, czy kiedyś był 'ten śmiot'...

          Inny przykład, z innej nieco parafii: ten brat, ta bracia, ci bracia. Ten brać
          raczej nie ma szans na powstanie.

          Co do domniemanego rodzaju gramatycznego, to obecnie dominuje zasada "-a :
          żeński, -o : nijaki, spółgłoska : męski, inna samogłoska : na ogół nijaki,
          czasem męski, prawie nigdy żeński". Oczywiście nie dotyczy ona ustalonych
          szeregów słowotwórczych, jak -ość, ale przykład ta stal : ten Centrostal
          wskazuje tendencje.
    • kaj.ka Re: Jest staroć, bo jest! 18.03.03, 21:45
      Iiijest slowo staroć! Po prostu jest, bo się je mówi. Dopuszczam zarówno tę
      staroć; tej staroci jak i ten staroć; tego starocia. Co komu bardziej pasuje.A
      takze: to starocie jak również te starocia (byle nie ci starocia, a jeśli już,
      to: ci starocie, in. te wapniaki (arch.)
    • danwar1 "Nie ma takiego wyrazu: staroć"? 30.03.03, 03:02
      Staroć nie radoć. Ni ma co gadoć.
Inne wątki na temat:
Pełna wersja