kotulina 28.06.09, 20:35 Dzieciom w szkole, pod groźbą pały, radzi się pisać "skuwka", "zasuwka" przez "U". Skąd ten wyjątek skoro odmienia się na "O" (jak w tytule)? Podkowa, высовываться Odpowiedz Link czytaj wygodnie posty
kotulina Re: Podkówka, высов 28.06.09, 21:29 ewa9717 napisała: > Bo to "u" w temacie wyrazu. No dobrze, no oczywiście, że jest! Pytanie - czemu jest, skoro wymienia się na "O" w słowach pokrewnych? Odpowiedz Link
ewa9717 Re: Podkówka, высов 28.06.09, 21:56 Bo budowa wyrazu też ma wpływ na ortografię. Konsekwentnie trzeba by w i skóć, skoro skówka. Odpowiedz Link
randybvain Re: Podkówka, высов 28.06.09, 22:29 Skuwka powstała od czasownika skuwać, który utworzony został przez wdanie -wa do skuć. Podkowa pochodzi od starszej formy tego czasownika, czyli kować - kuję. Rdzeniem było kou-, które przed samogłoską zmieniło się w -ow, a przed spółgłoską w u. Różnica polega więc na różnym czasie, w którym powstały te derywaty. Jeżeli chodzi o zasuwkę, to nie sądzę, by powoływanie się na "wymianę" z językiem, który był podobny do polskiego jakieś 1000 lat temu miało jakikolwiek sens. Równie dobrze można powiedzieć, że polskie a "wymienia" się na angielskie o w zestawieniu mać - mother Jednakowoż w polskim sunę - sunąć jest starsze i regularne, suwać zostało utworzone później. Takie wyrównywanie tematów ma miejsce np. wtedy, gdy zanikną oryginalne warunki fonetyczne i nie ma żadnej RJP, która sztucznie utrzymałaby archaiczny, nieprzystający do nowej rzeczywistości stan. Jeszcze w XVIII wieku używano wyrazu posowisty (Zabłocki, Krasicki). Odpowiedz Link
reptar Podkówka i podkuwka 29.06.09, 14:50 Podkówka wymienia się na podkowa i pisze się przez ó: so.pwn.pl/lista.php?co=podk%F3wka natomiast inna podkuwka jest od podkuwania i pisze się przez u: so.pwn.pl/lista.php?co=podkuwka Odpowiedz Link
kotulina Re: Podkówka, высов 30.06.09, 20:56 Dziękuję za odpowiedzi. Rzeczywiście, podkUwanie ma sens - powiem więcej, to wcale nie jest taki wyjątkowy wyjątek, jak się dzieciom w szkole przedstawia. Podobna reakcja zachodzi w pluciu (-> opluwanie), pruciu, obuciu, a więc to dość "regularny wyjątek". Natomiast skówka, moim zdaniem, nie powinna być przez nauczycieli zakreślana na czerwono tak, jak i dachówka zakreślana nie jest. Kartkówka - kartkować, dachówka - dachować, skówka - kować. Że "kować" zanikło? Pewnie każdy z Was zna jakieś popularne słowa, które pochodzą od innych, już nieużywanych. Na przykład zanika słowo "warzyć", ale istnieją wciąż "warzywa", które się gotuje. Wraz z "warzywami" zachowało się "RZ", które na wzór "skuwki", mogłoby np. być teraz zastąpione przez "Ż", a pochodzenie całego wyrazu wyprowadzane od ważenia przed zakupem. randybvain napisał: "Jeżeli chodzi o zasuwkę, to nie sądzę, by powoływanie się na "wymianę" z językiem, który był podobny do polskiego jakieś 1000 lat temu miało jakikolwiek sens. Równie dobrze można powiedzieć, że polskie a "wymienia" się na angielskie o w zestawieniu mać - mother:/" Ależ tak właśnie dzieciom tłumaczy się ortografię w nieodmiennej praktycznie "górze" i "rzece". Wskazuje się np. na przykład rosyjskiej "gory" i "rieki" Mnie regularności odmiany pomagały w nauce czeskiego. Dzięki zjawisku, które dla Ciebie nie ma sensu, łatwiej mi było trafnie wykombinować brakujące słowo. randybvain napisał: "Jednakowoż w polskim sunę - sunąć jest starsze i regularne, suwać zostało utworzone później. Takie wyrównywanie tematów ma miejsce np. wtedy, gdy zanikną oryginalne warunki fonetyczne i nie ma żadnej RJP, która sztucznie utrzymałaby archaiczny, nieprzystający do nowej rzeczywistości stan." Hmmm... domyślasz się może, jakie warunki fonetyczne zanikły w tym przypadku? Skoro RJP utrzymuje jakiś stan, to chyba właśnie w trosce o nową rzeczywistość? randybvain napisał: "Jeszcze w XVIII wieku używano wyrazu posowisty (Zabłocki, Krasicki)." Czyli posówać może się zasadniczo wybronić?! Moim zdaniem, to źle, że Polacy często próbują się wyrywać z dalszych powiązań i wszelkie zdarzenia odbierają bardzo osobiście. Tego zasługa, to on obalił u nas komunizm, ten mądrze gadał i nas wprowadził do UE, a ten do NATO. Tylko jak się spojrzy na to z góry, to widać, że powyższe zmiany są ogólnoregionalne i jednocześnie dotyczą naszych sąsiadów. Kotulina Kłodska Odpowiedz Link
randybvain Re: Podkówka, высов 06.07.09, 19:43 Ja nie mam nic przeciwko porównywaniu polskiego np. z czeskim, z którym mamy po sasiedzku przez ponad 1000 lat albo nawet ukrainskim, ktory wplywal na staropolski dialekt malopolski. Ale rosyjski to zostal nam narzucony od zaborow w czesci kraju, a pozniej za okupacji radzieckiej i nie mial wplywu na rozwoj staropolszczyzny. Posówac sie nie wybroni, gdyz dlugie o, od ktorego pochodzi dzwiek ó, powstalo jesli w nastepnej sylabie zanikl jer lub przed r. Anomalie typu mrówa to neologizmy oparte na rdzeniu fonetycznym (mruf-ka - mruwa). Mysle, ze do pewnego momentu, w wyrazach typu kuje, kowal, wymawiano u i ow tak samo, jako ou. Moglo to wystepowac nawet w poznym sredniowieczu. Gdy z ou zrobilo sie u, zapomniano o wspolnej odmianie i urobiono nowa. Zobacz, ze podobnie stalo sie z odmiana czasownika psuje, psowac (od pies). Odpowiedz Link
kotulina Re: Podkówka, высов 09.07.09, 11:42 Dziękuję, przekonałeś mnie > Mysle, ze do pewnego momentu, w wyrazach typu kuje, kowal, wymawiano > u i ow tak samo, jako ou. Moglo to wystepowac nawet w poznym > sredniowieczu. Gdy z ou zrobilo sie u, zapomniano o wspolnej > odmianie i urobiono nowa. Ciekawe... Może stąd czeskie "koupit" a polskie "kupić" - nie "kąpić", bo z niemieckiego "kaufen". Może dlatego czesi mają dopełniaczowe "u" z kółkiem (jakby długie "u", b.często odpowiednik naszego "ó") np. "psu - psów" Może stąd niemieckie Glogau, Krakau, Breslau. Psuć od pies - no tak! zastanawiało mnie to nietypowe "s" po "p". Oto odpowiedź! Nie w temacie, ale może wiesz skąd się wzieło "f" w "ufać"? Ponoć "ufać" to słowiańskie słowo, a "f" występuje zawsze w słowach obcego pochodzenia - przynajmniej tak wynika z moich obserwacji. Odpowiedz Link