ignorant11
06.03.05, 01:16
Sława!
Przestrzeń do przyłączenia"
www.german-foreign-policy.com/pl/news/article/1109718001.php
KALININGRAD - Berlin kontynuuje rozbudowę połączeń z rosyjskim Obwodem
Kaliningradzkim i intensyfikuje współpracę gospodarczą oraz naukową z tym
otoczonym przez kraje UE regionem. Niemieckie firmy należą do wiodących na
obszarze projektów związanych z surowcami wtórnymi. Niemiecka współpraca
akademicka koncentruje się wokół Państwowego Uniwersytetu w Kaliningradzie.
Podczas gdy na obszarze rosyjskiej enklawy przybierają na sile dążenia
autonomistyczne, niemieckie organizacje planują zorganizowanie uroczystości z
okazji 750-lecia istnenia tego rosyjskiego miasta. Miałyby one przypomnieć o
długim okresie przynależności miasta do Prus i Niemiec.
Minister Transportu, Stolpe, wziął w lutym br. udział w zorganizowanym w
Kaliningradzie spotkaniu rosyjskich polityków zajmujących się transportem z
ich kolegami z graniczących z Obwodem Kaliningradzkim Litwy i Polski. W
centrum rozmów znajdowała się rozbudowa wspólnych projektów dotyczących
transportu (ruch kolejowy, morski oraz samochodowy). Uczestnicy spotkania nie
zapomnieli także o sektorze energetycznym i zwiedzili terminal naftowy
należący do firmy Łukoil-Kaliningradmorneft, która zamierza wydobyć w tym
roku w regionie kaliningradzkim i offshore 1,15 miliona ton ropy naftowej.1)
Firmy z Niemiec wiodą prym w projekcie budowy nowego gazociągu do
Kaliningradu. Niemiecki koncern Salzgitter dostarcza niezbędnych rurociągów,
zaś 38,9% akcji prowadzącego budowę przedsiębiorstwa Lietuvos dujos należy do
niemieckiego Ruhrgasu.2)
Brama do Rosji
Pod względem handlu zagranicznego i inwestycji w Kaliningradzie Niemcy
zajmują trzecią pozycję (obroty samego handlu zagranicznego sięgnęły w 2001
roku 272 milionów dolarów), po Polsce i Litwie. Zdaniem Hamburskiej Izby
Handlowej, która podobnie jak organizacja Niemiecki Biznes ma w Rosji swe
przedstawicielstwo, ,,warte uwagi stosunki handlowe" dotyczą przede wszystkim
eksportu artykułów spożywczych oraz importu surowców
naturalnych. ,,Interesujące zasoby", zakłady przemysłowe z różnych
dziedzin, ,,dobrze wykwalifikowany i zdyscyplinowany personel", niskie
pensje, ,,stabilne stosunki polityczne" i niezamarzający port na Bałtyku
jako ,,brama do europejskiej części Rosji" czynią ten region godnym
zainteresowania dla niemieckiego biznesu, wyjaśniają przedstawiciele Izby
Handlowej.3)
Przeforsowanie niemieckich ,,celów transformacji"
By móc przeforsować w Rosji niemieckie ,,cele transformacji", Fundacja Nauka
i Polityka (SWP) polecają ukierunkowane ,,poszerzania kontaktów" na obszarze
tzw. ,,społeczeństwa obywatelskiego".4) W Kaliningradzie pracuje nad tym
obecnie kilka niemieckich organizacji. Katedra Stosunków Międzynarodowych na
Uniwersytecie Friedricha Schillera w Jenie prowadzi ,,Projekt Kaliningrad",
którego celem jest stworzenie katedry stosunków międzynarodowych i studiów
europejskich na rosyjskim Państwowym Uniwersytecie w Kaliningradzie (KSU).
Niemiecka Centrala Wymiany Akademickiej (DAAD) finansuje już teraz rozbudowę
politologii na KSU. Poza tym studenci i doktoranci z Kaliningradu mogą
korzystać ze stypendiów na studia w Jenie oraz brać udział w rosyjsko-
niemieckich seminariach np. na temat ,,regionalizmu i federalizmu w Rosji i
Niemczech".5)
Ponowne zjednoczenie
Dla wzmocnienia kontaktów ze ,,społeczeństwem obywatelskim" rosyjskiej
enklawy parlament krajowy landu Szlezwik-Holsztyn, utrzymujący w
Kaliningradzie własne biuro, poleca organizacje niemieckich 'wypędzonych'
(,,Ziomkostwo Prus Wschodnich - Grupa Szlezwik-Holsztyn e.V."(LMO), ,,Krajowe
Zrzeszenie Wypędzonych Niemców - Zjednoczone Ziomkostwo Szlezwik-Holsztyn
e.V.").6) Do dziś w statucie subwencjonowanego przez państwo Ziomkostwa Prus
Wschodnich znaleźć możemy wyrażone wprost roszczenia do polskiego i
rosyjskiego terytorium: ,,Ziomkostwo Prus Wschodnich dąży do ponownego
zjednoczenia Prus Wschodnich z całymi Niemcami". Kaliningrad postrzegany jest
tutaj jako ,,wschodnioeuropejska przestrzeń do przyłączenia".7)
Autonomiczna ,,strefa euro"
Podczas gdy niemieckie instytucje rozbudowują swoje wpływy w Kaliningradzie,
w regionie tym wzmacniają się dążenia autonomistyczne i separatystyczne.
Wysoki rangą rosyjski urzędnik rządowy zaporoponował w lutym tego roku
nadanie Kaliningradowi statusu rosyjskiego 'terenu zagranicznego' i nie
wykluczył możliwości wprowadzenia w nim waluty euro.8) Równocześnie
uwidocznił się w Kaliningradzie autonomistyczny ruch ,,Republika". Ma on na
celu uzyskanie statusu autonomii przez region kaliningradzki i dopasowanie
prawodawstwa do norm UE. ,,Republika" wspierana jest m.in. przez prezydenta
Kaliningradzkiego Regionalnego Zrzeszenia Przedsiębiorców. Rząd rosyjski,
kalinigradzcy politycy i ekonomiści odrzucają jednakże te pomysły i
ostrzegają przed realizacją tych planów; miałyby one skutkować oderwaniem
Kaliningradu od rosyjskiego państwa. Rosyjskie Ministerium Spraw
Zagranicznych oświadczyło, że ,,status Obwodu Kalinigradzkiego określony jest
przez rosyjską konstytucję. Nie uwzględnia ona pojęcia ,,terytorium
zagraniczne". (...) Musimy więc wychodzić od tego, że Obwód Kaliningradzki
jest pełnoprawnym i nieodłącznym elementem Federacji Rosyjskiej".9) Już
wiosną 2004 roku pojawiły się w Rosji obawy, że Niemcy dążą do oderwania
Kaliningradu. Rosyjski MSZ uznał ówczesne wypowiedzi posłów do Bundestagu
za ,,bliskie mieszania się w wewnętrzne sprawy" Rosji.10)
,,Wschodniopruska metropolia pod rosyjskim zwierzchnictwem"
Poszczególne niemieckie organizacje planują zorganizowanie własnych
uroczystości z okazji 750-lecia rosyjskiego miasta. Dom Rosyjsko-Niemiecki w
Kaliningradzie powstał w 1993 roku i jest finansowany ze środków niemieckich.
Administruje nim Niemieckie Towarzystwo Współpracy Technologicznej
(Gesellschaft für Technische Zusammenarbeit - GTZ). Ma on wnieść do obchodów
niemieckie akcenty poprzez organizację imprez towarzyszących poświęconych
tematom historycznym.11) Także Ziomkostwo Prus Wschodnich planuje
własne ,,urozczystości upamiętniające" i stworzyło z okazji jubileuszu
specjalną stronę internetową. Rzecznik Ziomkostwa, Wilhelm von Gottberg,
określa na niej Kaliningrad mianem ,,wschodnioeuropejskiej metropolii,
znajdującej się dziś pod rosyjskim zwierzchnictwem".12) Poza tym narodowo
zorientowana Niemiecka Korporacja Studencka (Deutsche Burschenschaft),
Ziomkostwo Prus Wschodnich oraz inna organizacja studencka (,,Coburger
Convent") zaplanowały na kwiecień przeprowadzenie w Hamburgu tzw. Komersu
Królewieckiego. Przemawiać ma na nim szef rządu Brandenburgii, Jörg Schönbohm
(CDU).13)
1) Bundesverkehrsminister Stolpe in Kaliningrad; www.aktuell.ru 18.02.2005.
Spitzentreffen zu Verkehrsfragen; Königsberger Express 28.02.2005. Lukoil
will Erdölförderung in Kaliningrad erhöhen; www.aktuell.ru 04.02.2005
2) Neue Gasleitung für die Ostseeexklave Kaliningrad; www.aktuell.ru
05.01.2005
3) Vertretung der Handelskammer Hamburg/Delegation der Deutschen Wirtschaft
in der Russischen Föderation Außenstelle Kaliningrad: Das deutsche
wirtschaftliche Engagement im Kaliningrader Gebiet; www.hkhamb-ahk-
kaliningrad.com
4) Stiftung Wissenschaft und Politik: Deutsche Russlandpolitik unter Druck;
Dezember 2004
5) Informationsdienst Wissenschaft: Kooperation mit Kaliningrader Universität
wird 2005 fortgesetzt; 08.12.2004
6) Schleswig-Holsteinischer Landtag: Kaliningrad-Initiativen in Schleswig-
Holstein; 2004
7) Hans-Georg Tautorat: Königsberg (Pr) - Begegnung mit einer europäischen
Metropole; Landsmannschaft Ostpreußen 2002
8) Kaliningrader Politiker wollen für das Gebiet den Status einer Autonomie
erwirken; www.aktuell.ru 21.02.2005
9) Russlands Auslandsgebiet?; Königs