monjan
22.12.05, 15:32
Słownik Świątecznej Polszczyzny
Szopka - potocznie - słowem "szopka" opisujemy m.in okoliczności wprowadzenia
nowego rozkładu jazdy PKP, mianowania trenera Legii i Wisły oraz
przeprowadzenie ostatnich wyborów prezydenckich na Ukrainie. Szopka kojarzy
się w potocznym rozumieniu ze żłobem, przy który tłum się kłębi, ale nie po
to, by dać złote... dary, tylko wręcz przeciwnie.
poprawnie - szopka to jeden z najpiękniejszych zwyczajów świątecznych, który
przypomina, że Bóg stał się człowiekiem... biednym. 800 lat temu sw Franciszek
z Asyżu, jako pierwszy urządził stajenkę na wzrór betlejemskiej. Żywa szopka
przeradza się niekiedy w jasełka (od słowa jasła oznaczającego żłób). Dziełami
sztuki są szopki krakowskie z cudownymi miniaturami zabytków.
Zwierzę świąteczne - potocznie: renifer lub George Michael. Pierwszy jako
napęd sań Mikołaja, drugi jako wykonawca niśmiertelnego utworu "Last
Christmas" granego powszechnie w okresie Bożego Narodzenia. obaj doskonale
wczuli się w rolę tak, że usunęli w cień znaczenie poprawne a to po pierwsze
wół i osioł - czyli zwierzęta, które widziały narodzenie Jezusa w
Betlejemskiej szopce. Mogą świadczyć o tym marmurowe płaskorzeźby znalezione w
rzymskich katakumbach. Wigilia oczywiscie nie może się obyć bez karpia ,który
zawita na prawie każdy stół. Tylko eko- zieloni jedzą soje w galarecie. A ryba
to bardzo stary chrześcijański znak, starszy od krzyża. W języku greckim
litery słowa "ryba" tworzą skrót, "Jezus Chrystus Syn Boży Zbawiciel".
Życzenia świąteczne - potocznie: zazwyczaj zawołanie lub napis Wesołych Świąt
bez wskazania o jakie święta chodzi. Wizerunki na kartkach z życzeniami
sugerują, że może chodzić o dzień dziadka (z brodą), dzień renifera (z rogami)
albo dzień astronoma (z gwiazdką). Właściwie każdy może świętować co chce
poprawnie: urodziny Boga to nie byle jaka okazja więc, możemy spokojnie życzyć
sobie Wesołych Śiąt Bożego Narodzenia. życznia jednoznacznie wskazujące o co
chodzi między 24 a 26 grudnia, a tak naprawdę w całym naszym życiu. Dobrą
formą życzeń są więc słowa: Bożego Narodzenia! Codziennie!
Prezenty - potocznie przedmioty wyznaczające sens świat. Druga połowa grudnia
staje się często sezonem polowań na prezenty - ku uciesze nagonki, czyli
speców od marketingu. Jeśli jednak ktoś się przemknie może potem stać się
ofiarą zjawiska pod nazwą: przedswiateczna gorączka rokroczna - cierpiący na
nią człowiek najpier kupuje, a potem myśli komu co dać.
Prezent - wyraz prawdy o tym ,że dawanie daje więcej satysfakcji niż branie.
Jezus w żłóbku dostał złoto kadzidło i mirra, które oznaczały władzę chwałę i
mękę Nowonarodzonego - były to prezenty przemyślane i produkowane nietaśmowo.
Z pomocą w poprawnym rozumieniu słowa prezent przychodzi nam język anglieski :
present znaczy obecny - chodzi o to by bardziej być niż mieć.
Opłatek - potocznie: w okresie przedświatecznym, spotkanie pracowników firmy
lub znajomych. Na stole często wyłącznie paluszki, w paluszkach prezesa
opłatek własciwy. Życzenia "wesołych świat" są sygnałem do rozpoczęcia
biesiady, która w zależności o tego co trafiło na stoły może kończyć się
powrotem do domu taksówką. Opłatek - właściwie: kawałek chleba wypiekanego z
mąki pszennej i wody, suszony w specjalnych żeliwnych formach. Zazwyczaj
produkowany w klasztorach. Słowo opłatek nabiera pełnego znaczenia w związku
ze słowem "dzielić się". dzielenie się opłatkiem podczas wieczerzy wigilijnej
jest wyrazem miłości w rodzinie
Adwent - potocznie: okres promocji przedświątecznych, reklam i zakupów. Trwa w
niektórych krajach już od 1 listopada. W Adwencie dosłownie wszystko: od
samochodów po samowary pakowane jest w kolorowe pudełka z mikołajem, gwiazdką
i śnieżynką. Czas intensywnego sprzątania, gotowania - krótko mówiąc: nie ma
kiedy bałwana ulepić. Słowo roraty pojawia się tylko w kontekscie:
zaoszczedzisz spo - ro, raty - zero procent
poprawnie: okres 4 tygodni przed Bożym Narodzeniem - czas przygotowania duszy
i ciała do Świąt oraz powtórnego przyjścia Mesjasza. Kto rano wstaje temu Pan
Bóg daje roraty - to poranna Mszę dla tych, którzy nie żyją tylko zakupami...
Święta Bożego Narodzenia - potocznie Gwiazdka, Święta oraz ferie świąteczne.
Dwa, lub więcej dni wolnych od pracy, które charakteryzują się sztafetą
posiłków. Zamiast pałeczki uczestnicy przekazują sobie pilota od telewizora. W
wersji statycznej jest to wegetacja po wyczerpujących zakupach i sprzątaniu.
Koniec świąt, przy pomocy formuły "święta i prawie po świętach" ogłaszany jest
w mediach już 26 grudnia wieczorem. W sklepach święta kończą się jeszcze przed
świętami - potem są Walentynki oraz (też na "w") wyprzedaże. poprawnie: Boże
Narodzenie. Jedno z trzech najważniejszych chrześcijańskich świąt -
przypomnienie, że Bóg, z miłości do ludzi stał się noworodkiem. Okres Bożego
Narodzenia w niektórych miejsach, zwłaszcza w okolicy świątyń trwa aż do 6
stycznia. Dzięki Bożemu Narodzeniu, (a nie odwrotnie) mamy rodzinę, świętego
Mikołaja, prezenty i drzewko, pod którym je kładziemy.