powiat mielnicki XVI-XVII wiek

10.11.04, 22:16
Kupiłam sobie właśnie bardzo ciekawą i rzadką (nakład 150 egz.) ksiązkę
Leonardy Dacewicz "Nazewnictwo kobiet w dawnym powiecie mielnickim (XVI-
XVII)", Białystok 1994. (Od razu uderzyło mnie to, że badaczka zainteresowana
sprawami imion nosi sama nietypowe imię.) Powiat mielnicki leży na
białostocczyźnie.

Przeglądam ją właśnie i wyczytałam tam wiele bardzo ciekawych rzeczy. Np.
okazuje się, ze nazwisko Mleczko jest "starodawnym", jak pisze autorka,
zdrobnieniem imienia Melecjusz; Raczko - Rafał; Saczko - Aleksander.

Druga ciekawostka, to cytowana przez autorkę skarga ministra oświaty z 1869
roku do biskupa Diecezji Chełmskiej, że ksieża uniccy zapisują w wydawanych
metrykach imiona w potocznej formie zamiast formy pełnej, np. Oleksa zamiast
Aleksandra (coś mi to przypomina). Dotyczyło to zwłaszcza imion chłopskich i
wschodniosłowiańskich, bo imiona szlacheckie, a nawet chłopstwa polskiego,
zapisywane były w formie pełnej.

Po trzecie, odkryłam dla siebie, i przepraszam, jeśli dla kogoś jest to
oczywiste, że wschodnia Uliana (Ulana Kraszewskiego też?) to Julianna.
Włodzimierz Ilicz nazywał się więc "Julianow".

Po czwarte, uderzyło mnie, że aczkolwiek jest to region bardzo zróżnicowany
etnicznie (a był jeszcze bardziej), to współwystępuje tam imię Tacjana i
Tatiana, przy czym popularniejsze jest Tacjana, nawet dla kobiet ukraińskich.
To tyle, spróbuję jeszcze zrobić statystykę (ale nie nadawalnosci imion,
tylko występowalnosci w dokumentach) w oddzielnym poscie.
    • tatjana Re: powiat mielnicki XVI-XVII wiek 10.11.04, 22:53
      Ciekawe, proszę o więcej!
    • gaudencja Re: powiat mielnicki XVI-XVII wiek cd. 10.11.04, 22:57
      Najczęstsze imiona w tym okresie były bardzo zbliżone do dzisiejszych (jeśli
      sie uwzględniło imiona bardziej typowe dla Ukraińców).

      1. Maryna - 754 (typowe dla Ukrainek; trudno powiedzieć, czy w tym przypadku
      była to chłopska wersja imienia Maria, które akurat w prawosławiu było wtedy
      nadawane w odróznieniu od katolicyzmu, czy też imienia Marianna)
      2. Anna - 367
      3. Katarzyna - 270
      4. i 5. Agafia - 195 i Chwiedora (pol. Teodora) - 195
      6. Zofia - 189
      7. Anastazja/Nastazja - 167
      8. Jewdokija (pol. Eudoksja) - 126
      9. Paraskowija (pol. Prascewia) - 104
      10. Krystyna - 89
      11. Oryna (pol. Irena) - 89
      12. Jadwiga - 86
      13. Tacjana/Tatiana - 81
      14. Aksinia/Oksana (pol. Ksenia) - 79
      15. Pełagija (pol. Pelagia) - 76
      16. Ulana (pol. Julianna) - 75
      17. Agnieszka - 75
      18. Juchyma (pol. Eufemia) - 63
      19. Jefrosynija (pol. Eufrozyna) - 58
      20. Marianna - 57
      21. Ewa - 54
      22. Barbara - 52

      Podobno w całej Polsce najpopularniejszymi mionaym w tym okresie były: Anna,
      Katarzyna, Jadwiga, Dorota, Zofia, Barbara, Agnieszka, Małgorzata, Elżbieta,
      Marianna, Ewa, Regina. Prawda, ze z wyjatkiem Reginy brzmi to całkiem
      współczesnie?

      I jeszcze cytat; nie bede komentowac, ale jest ciekawy w kontekście dyskusj,
      które przetoczyły się przez forum: "Analiza socjologiczna materiału
      imienniczego pozwoliła na uchwycenie pewnych prawidłowości w zakresie
      funkcjonowania określonych imion lub ich form w poszczególnych warstwach
      społecznych". I dalej: "Imiona bardzo popularne spotykamy we wszystkich
      warstwach społecznych (imię Maryna rzadziej wsród szlachcianek), rzadko
      spotykane imiona polskie rekestrowane w oficjalnej formie spotykamy wyłącznie w
      warstwach uprzywilejowanych".

      Z kolejnych ciekawostek: badaczka zanotowała w tym okresie imię Monika i
      Kalina. Ponadto określiła imię Kasjan jako typowe dla obszaru
      wschodniosłowiańskiego.
      • gaudencja Re: powiat mielnicki XVI-XVII wiek cd. 11.11.04, 10:26
        Aha, wczoraj zapomniałam jeszcze o jednej rzeczy. Zwróciłam uwagę na bardzo
        ciekawy opis imienia: JOANNA /3 os/ (łac. Johanna, Joanna, ukr. Joanna, Iwanna
        białorus. ukr. Janina).
        Ponieważ w XVI-XVII wieku nie używano jeszcze w Polsce formy Janina, czyżby
        można było wnioskować, ze obecna była forma Joanna, a Janina przyszła później
        ze Wschodu?

        Z imion brzmiących całowicie współcześnie znalazłam jeszcze Justynę. Z tego, co
        widziałam np. w swoim drzewie gen., w XVI-XVII wieku jest znacznie wiecej imion
        brzmiących współcześnie, niz np. w wieku XIX (właściwie - prawie wszystkie
        nadawane w tamty okresie imiona brzmią współcześnie). Wyglada mi na to, że
        imiennictwo zatoczyło koło. Ciekawa jestem, czy szersze badania potwierdziłyby
        tę obserwację.
        • tatjana Re: powiat mielnicki XVI-XVII wiek cd. 11.11.04, 20:54
          Wychodzi na to,że Anna jest ponadczasowa; zawsze popularna.
          Eudoksja, Prascewia, Eufrozyna i Eufemia ("Trzynaste piórko Eufemii"winkchyba
          umarły śmiercią naturalną.

          A propos Reginy-moja babcia tak miała na imięsmile
          • gaudencja Re: powiat mielnicki XVI-XVII wiek cd. 11.11.04, 22:19
            tatjana napisała:

            > Wychodzi na to,że Anna jest ponadczasowa; zawsze popularna.

            Anna jest jak najbardziej ponadczasowa. W tym poścei znajdziesz zestawienie
            obejmujące wiecej stuleci:
            forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=12924&w=13959529&a=13960093
            > Eudoksja, Prascewia, Eufrozyna i Eufemia ("Trzynaste piórko Eufemii"winkchyba
            > umarły śmiercią naturalną.

            Chyba tak; ale moze na Białorusi czy Ukrainie odrodzą się. Zawsze były to
            imiona wschodnie, prawosławne.

            > A propos Reginy-moja babcia tak miała na imięsmile

            Imię to musiało (musi) być popularne w starszym pokoleniu dużo bardziej, niżby
            się wydawało, bo Regina jest według zestawienia z 2001 roku na 62. miejscu
            popularnosci wśród imion żeńskich w PL (92 tys. 101 osób), zaraz po Klaudii, a
            przed Kamilą (która jest 4 miejsca niżej), Lidią, Dominiką (6 miejsc niżej),
            kingą (11 miejsc niżej) czy Julią (o dwa oczka niżej od Kingi). Ciekawe,
            prawda? smile
Pełna wersja