XVII wiek,Szamotulskie, imiona chłopskie i mieszcz

21.11.06, 12:12
Trafilam ostatnio na artykuł Bożeny Mikolajczykowej w Studiach
Polonistycznych XVI/XVII, 1988/1999 (Poznań 1991), w którym przeanalizowane
są nadania imion w Szamotulskiem w XVII wieku na podstawie ksiąg
parafialnych. Autorka wykazała bardzo duże uzależnienie nadawanych imion od
kalendarza - nie tyle od świętych z danego dnia, co najpopularniejszych
świętych z miesiąca urodzenia dziecka.

Inne wnioski zreferuję w punktach:

- zarówno w mieście, jak i na wsi imiona męskie są bardziej zróżnicowane, tj.
wykazują większe pole zmienności (od razu przypomina mi to wrażenie z lektury
WnŚ, że imiona chłopców są ciekawsze, niż dziewczynek - wbrew przekonaniu o
tym, ze to dziewczynki mogą dostawać imiona oryginalniejsze);

- co się wiąże z powyższym, 5 najpopularniejszych imion na wsi i w mieście
nosi 2/5 chłopców, ale aż 2/3 dziewczynek; 10 najpopularniejszych imion
nadano 2/3 chłopców i 90% dziewczynek - monotonia imiennicza jest zatem duża.
Z drugiej strony, nalezy pamiętać o wysokiej śmiertelności dzieci i
zwyczajowi nadawania imion dzieci zmarlych następnym dzieciom, co mogło
wplywać na tak wysoką powtarzalność imion i z drugiej strony powodować, że
wśród osób żyjących monotonia imiennicza nie jest az tak wysoka;

- zróżnicowanie między imionami nadawanymi na wsi i w mieście nie było duże.
Niemniej Szamotuły były małym miasteczkiem, w którym dominowały te same grupy
zawodowe, co na wsi. Ludność rzemieślniczo-handlowa była w Szamotulach
nieliczna, ale to właśnie ona, nadając imiona oryginalne, spowodowała
zaistnienie większej grupy rzadkich imion w mieście, niż na wsi;

- nie dalo się zauważyć na przestrzeni 100 lat występowania okresowych mód.

A teraz czas na wypisy (niestety nie można an forum zrobić czegos na kształt
tabelki:
imiona żeńskie
miasto wsie
1. Regina (107) Regina (175)
2. Katarzyna (96) Anna (134)
3. Marianna (91) Katarzyna (104)
4. Anna (77) Jadwiga (76)
5. Agnieszka (54) Marianna (72)
6. Jadwiga (49) Agnieszka (59)
7. Małgorzata (33) Małgorzata (47)
8. Teresa (22) Zofia (42)
9. Zofia (22) Ewa (22)
10. Barbara (17) Barbara (19)
11. Elżbieta (14) Dorota (16)
12. Magdalena (12) Magdalena (10)
13. Dorota (11) Łucja (10)
14. Ewa (6) Teresa (7)
15. Rozalia (5) Elżbieta 3)
16. Ludwika (3) Urszula (3)
17. Agata (2) Agata (2)
18. Helena (2) Apolonia (2)
19. Christina (Krystyna - 2) Rozalia (2)
20. Zuzanna (2) Christina (2)
21. Apolonia (1) Zuzanna (2)
22. Łucja (1) Bogumiła (1)
23. Konstancja (1) Joanna (1)
24. Wiktoria (1) Rozyna (1)
25. Karolina (1)
26. Cecylia (1)
27. Justyna (1)
28. Eleonora (1)
29. Urszula (1)


imiona męskie:
miasto wsie
1. Jan (82) Jan (101)
2. Stanisław (67) Stanisław (73)
3. Albert (66) Albert (67)
4. Jakub (43) Jakub (43)
5. Walenty (41) Mateusz (49)
6. Mateusz (35) Andrzej (46)
7. Józef (33) Marcin (40)
8. Tomasz (32) Wawrzyniec (40)
9. Antoni (31) Walenty (39)
10. Franciszek (28) Paweł (38)
11. Łukasz (23) Tomasz (31)
12. Wawrzyniec (22) łukasz (27)
13. Marcin (22) Bartłomiej (25)
14. Andrzej (19) Józef (24)
15. Piotr (19) Grzegorz (23)
16. Szymon (16) Szymon (23)
17. Kazimierz (16) Piotr 922)
18. Grzegorz (16) Adam (16)
19. Michał (12) Michał (16)
20. Paweł (11) Kasper (12)
21. Sebastian (10) Sebastian (12)
22. Bartłomiej (10) Antoni (12)
23. Kasper (9) Mikołaj (11)
24. Melchior (8) Stefan (10)
25. Stefan (5) Franciszek (10)
26. Władysław (4) Kazimierz (10)
27. Mikołaj (4) Błażej (7)
28. Wojciech (3) Wojciech (5)
29. Ignacy (3) Baltazar (2)
30. Fabian (2) Krzysztof (2)
31. Krzysztof (2) Ludwik (1)
32. Zygmunt (2) Melchior (1)
33. Ludwik (2) Daniel (1)
34. Adam (2) Ignacy (1)
35. Baltazar (1) Hiacynt (1)
36. Benedykt (1)
37. Konstanty (1)
38. Aleksander (1)
39. Florian (1)
40. Błażej (1)
41. Tobiasz (1)
42. Urban (1)
43. Bogumił (1)
44. Protazy (1)
45. Aleksy (1)
46. Hiacynt (1)
47. Roch (1)
48. Krystian (1)
49. Placyd (1)


Ciekawi mnie, jakie macie refleksje na ten temat. Moją pierwszą refleksją
jest sugestia, żeby rodzice pragnący nadawać imiona tradycyjne zwrócili pilną
uwagę na Reginę i Walentego. Pozdrawiam smile
    • Gość: cynta Re: XVII wiek,Szamotulskie, imiona chłopskie i mi IP: 206.197.217.* 21.11.06, 15:10
      Pierwsze co mi przychodzi do glowy to: dlaczego tylu Albertow? a Regina to po
      prostu od krolowej czy jakas slynna Regina byla w okolicy?
      • gaudencja Re: XVII wiek,Szamotulskie, imiona chłopskie i mi 21.11.06, 15:12
        Regina była w ogóle dużo popularniejszym imieniem, niż nam się dziś wydaje.
        Nawet obecnie z ponad 90 tysiącami nadań jest niewiele niżej od Hanny czy
        Aliny, a wyzej od Kamili, Lidii czy Mirosławy. Tylko, że panie Reginy są
        prawdopodobnie mocno starszawe i dlatego niestety "niewidoczne" dla naszego
        pokolenia, któremu wydaje się, że Regina to imię skrajnie rzadkie.
        • Gość: cynta Re: XVII wiek,Szamotulskie, imiona chłopskie i mi IP: 206.197.217.* 21.11.06, 15:18
          Wrzucilam pare imion z tej listu w wyszukiwarke Tek Dworzaczka (1600-1699) i
          tam sie ten trend Reginy czy Alberta sie sprawdza a przeciez to ciagle
          poznanskie, dziwne... moze to jakas lokalna tendencja?
          • gaudencja Re: XVII wiek,Szamotulskie, imiona chłopskie i mi 21.11.06, 15:26
            Mnie wyszła w tym okresie Regina 403 razy (to naprawdę sporo!), Albert
            rzeczywiście tylko 8 razy i byc może był aż tak popularny lokalnie. Bożena
            Mikolajczykowa rzeczywiście wspomina o zróżnicowaniu regionalnym imienictwa w
            tamtym okresie, m.in. w zależności od lokalnie silniejszego kultu świętych i w
            tym kontekście umieściłabym Alberta. Regina może lokalnie w Szamotulskiem była
            nr 1, ale ogólnie była popularnym imieniem, np. Katarzyna w omawianym okresie
            wychodzi 2445 razy w Tekach Dworzaczka, a zatem około 6 razy częściej, niż
            Regina. W dalszym ciagu oznacza to sporą popularność.
            • Gość: etcetera Re: XVII wiek,Szamotulskie, imiona chłopskie i mi IP: *.nwrknj.east.verizon.net 21.11.06, 17:44
              znam dwie Reginy - jedna z nich ma 86 lat, druga prawie 80.
              • renka14 Re: XVII wiek,Szamotulskie, imiona chłopskie i mi 24.11.06, 19:50
                a ja znam troche Regin - przede wszystkim taka jedna prawie trzyletnia moja
                coreczke smile, ale rzeczywiscie nie slyszalam o drugim dziecku noszacym to imie
    • Gość: alagodz Re: XVII wiek,Szamotulskie, imiona chłopskie i mi IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl 24.11.06, 22:30
      Ale obu Hiacyntów to dopisałaś Gaudencjo prawda? smile))
Pełna wersja