benek231
07.06.18, 06:03
niezależność polskich sądów zagrożona
Łukasz Woźnicki
6 czerwca 2018 | 18:26
Specjalny sprawozdawca ONZ ds. niezależności sędziów wzywa Polskę, by wycofała się z naruszających międzynarodowe standardy reform sądownictwa. "Niezależność sądów i równowaga władz są dziś w Polsce zagrożone" - napisał w raporcie dla Rady Praw Człowieka ONZ.
Liczący 18 stron raport opublikowano na stronach ONZ.
Jego autorem jest Diego Garcia-Sayán, specjalny sprawozdawca ds. niezależności sędziów i prawników. To były minister sprawiedliwości oraz spraw zagranicznych Peru, a także były prezes Międzyamerykańskiego Trybunału Praw Człowieka. Od 2016 r. – na zlecenie ONZ – podróżuje po świecie, monitorując przypadki naruszeń niezależności sądownictwa. W październiku był w Polsce, gdzie rozmawiał z przedstawicielami rządu, sędziami i organizacjami pozarządowymi.
– Chcę sprawdzić, czy Trybunał Konstytucyjny nadal jest gwarantem przestrzegania polskiej konstytucji, a także, czy reforma sądownictwa spełnia międzynarodowe standardy – przedstawiał cel swojej wizyty.
Dziś już wiadomo, że odpowiedź na oba pytania jest przecząca. Garcia-Sayán napisał o tym w raporcie, który za dwa tygodnie – wraz z rekomendacjami dla naszego kraju – przedstawi Radzie Praw Człowieka ONZ w Genewie.
„Wykastrowany” Trybunał już nie stoi na straży konstytucji
„Rząd Polski ma prawo do reform, które poprawią funkcjonowanie sądownictwa, ale rządzący sięgnęli po środki nieodpowiednie do osiągnięcia deklarowanych celów. Ich głównym skutkiem – jeśli nie głównym celem – było ograniczenie konstytucyjnie chronionej niezależności sądownictwa oraz umożliwienie ingerencji w wymiar sprawiedliwości władzy wykonawczej i ustawodawczej” – napisał Garcia-Sayán.
Specjalny sprawozdawca zauważa, że pierwszą ofiarą polityki PiS stał się Trybunał Konstytucyjny. „Jego legitymacja i niezależność zostały poważnie podważone. Obecnie Trybunał nie może zapewnić niezależnej i skutecznej kontroli konstytucyjności aktów prawnych. Sytuacja ta budzi poważne wątpliwości, jeśli chodzi o zdolność TK do ochrony zasad konstytucyjnych i praw człowieka” – uważa Garcia-Sayán.
„Specjalny sprawozdawca wzywa wszystkie siły polityczne do wspólnej pracy nad przywróceniem niezależności i legitymacji Trybunału Konstytucyjnego jako gwaranta polskiej konstytucji” – czytamy w zaleceniach.
Po zneutralizowaniu Trybunału – Garcia-Sayána nazwał to „wykastrowaniem” – polskie władze przeszły do kolejnego etapu i przeprowadziły daleko idącą reformę sądów powszechnych, Krajowej Rady Sądownictwa oraz Sądu Najwyższego.
Ustawa Dudy ciosem w trójpodział władz
„Każda z tych ustaw budzi szereg obaw co do ich zgodności z międzynarodowymi standardami, jednak ich wspólnym efektem jest umieszczenie sądownictwa pod kontrolą władzy wykonawczej i ustawodawczej” – czytamy w raporcie.
Sprawozdawca przypomina: niezależność sądownictwa jest zapisana w międzynarodowych traktatach praw człowieka, które ratyfikowała Polska. Nasz kraj zobowiązał się tym samym chronić sędziów przed politycznymi naciskami.
W kilkunastu rekomendacjach Garcia-Sayán wzywa Polskę, by wycofała m.in. przepisy pozwalające ministrowi sprawiedliwości łatwo odwoływać prezesów sądów oraz powoływać nowych bez konsultacji z sędziami. „Ułatwiają wywieranie nacisku na prezesów, których kariery będą uzależnione od dobrych stosunków z ministrem” – napisał.
„Ustawa radykalnie zwiększa uprawnienia prezydenta wobec Sądu Najwyższego i jego sędziów. Ogromne kompetencje przyznane prezydentowi są ciosem w niezależność tego sądu i trójpodział władz” – czytamy o prezydenckiej ustawie o SN.
Andrzej Duda zapewnił w niej sobie liczne uprawnienia, m.in. prawo decydowania, którzy sędziowie SN mogą orzekać po osiągnięciu obniżonego właśnie wieku emerytalnego. Zmiana ta w lipcu umożliwi czystkę najstarszych sędziów. Sprawozdawca uważa, że nie powinna mieć miejsca, bo nowy wiek emerytalny może dotyczyć tylko sędziów, którzy dopiero przyjdą do SN. Wzywa również Polskę, by odebrała prezydentowi prawo wyrażania zgody na dłuższe orzekanie sędziów.
Specjalny sprawozdawca zaleca również zmianę reformy KRS, na mocy której Sejm, a nie sędziowie, wybrał w marcu 15 sędziów KRS. „Ta metoda jest sprzeczna z normami międzynarodowymi. Prowadzi do utworzenia KRS zdominowanej przez nominatów politycznych” – napisał Garcia-Sayán.
Pierwszy zagraniczny sukces PFN
Za dwa tygodnie Rada Praw Człowieka ONZ usłyszy również o Polskiej Fundacji Narodowej, której celem było promować Polskę za granicą. Garcia-Sayán opisał ją, analizując towarzyszący reformom „atak propagandowy” na sędziów. Jak opisuje, rządzący przedstawiali sędziów jako ‘kastę’, ‘państwo w państwie’, korporację, która ma na celu wyłącznie obronę własnych interesów i nie ponosi odpowiedzialności przed społeczeństwem”. „Pewne media instrumentalnie wykorzystywały odosobnione przypadki sędziów łamiących prawo, by demonizować środowisko sędziowskie” – opisuje.
„Specjalny sprawozdawca jest szczególnie zaniepokojony kampanią "Sprawiedliwe sądy" prowadzoną przez Polską Fundację Narodową. Kampania przedstawiała zniekształcony obraz sądownictwa, pokazując sędziów jako „wroga” Polaków i zło w polskim społeczeństwie” – napisał Garcia-Sayán.
„Niezależne sądownictwo jest niezbędne, by utrzymać rządy prawa i chronić prawa człowieka oraz podstawowe wolności” – podsumowuje Sayán. „Reformy powinny zmierzać do wzmocnienia niezawisłości i bezstronności sądownictwa, a nie do poddania sądów kontroli władzy wykonawczej i ustawodawczej” – napisał.
wyborcza.pl/7,75398,23503315,specjalny-sprawozdawca-onz-wykastrowany-tk-niezaleznosc.html03315,specjalny-sprawozdawca-onz-wykastrowany-tk-niezaleznosc.html
No to teraz caly swiat bedzie mowil o parszywej mendzie Europy.
Nie ma co koniecznie nalezy podziekowac biskupom - za wszystko.