Gość: polishAM
IP: *.nas59.philadelphia1.pa.us.da.qwest.net
15.07.03, 22:27
Jak wieczyste użytkowanie od środy zmienia się we własność
Marek Wielgo, PAP 15-07-2003, ostatnia aktualizacja 15-07-2003 20:52
Posiadacze domów i mieszkań położonych na gruncie gminnym od dziś mogą się
czuć właścicielami tej ziemi. Ale czy nimi będą?
czytaj dalej »
Uwłaszczenie z mocy prawa osób "będących użytkownikami lub współużytkownikami
wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących
nieruchomości rolne" zakłada wchodząca dziś w życie ustawa o kształtowaniu
ustroju rolnego. A dokładniej, zmieniona przez nią inna ustawa - o nabywaniu
przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
Na jej podstawie mieszkańcy tzw. ziem odzyskanych mogą występować o własność
za darmo! Jedyny warunek to posiadanie ziemi w użytkowaniu "w dniu 26 maja
1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy". Oczywiście obecnie nie ma
znaczenia, czy o własność wystąpi pierwszy użytkownik, czy np. jego
spadkobierca lub ten, kto po prostu odkupił daną nieruchomość (prawo
użytkowania wieczystego, podobnie jak własność jest zbywalne).
Liga nigdy cię nie zdradzi...
Wchodzący dziś w życie przepis, którego autorami są posłowie z Ligi Polskich
Rodzin, rozszerzy uwłaszczenie na cały kraj. Nie wiadomo, ilu jest w Polsce
użytkowników wieczystych gruntów. Szacuje się jednak, że w grę wchodzą setki
tysięcy osób! - Chcieliśmy uniknąć zarzutu, że jednym obywatelom coś się
daje, a innym nie - tłumaczy poseł Jerzy Czerwiński z koła Ruchu Katolicko-
Narodowego (RKN). Dodaje, że nadrzędnym celem ustawy jest zagwarantowanie
własności ziemi mieszkańcom ziem zachodnich i północnych. Wielu z nich obawia
się bowiem roszczeń byłych właścicieli niemieckich po przystąpieniu Polski do
Unii Europejskiej. Obawy te podsycają sami Niemcy. Np. w miniony weekend
niemieckie ziomkostwo Śląska zażądało ostatecznego anulowania w Polsce aktów
prawnych, które stanowiły podstawę do przymusowego wysiedlenia i
wywłaszczenia Niemców po II wojnie światowej. Obecni w czasie spotkania
niemieckich Ślązaków w Norymberdze wiceszef frakcji CDU/CSU w Bundestagu
Friedrich Merz (CDU) oraz minister spraw socjalnych Bawarii Christa Stewens
(CSU) również opowiedzieli się za anulowaniem powojennych aktów prawnych.
Wszystko przez referendum
W kwietniu SLD-UP pod presją zbliżającego się referendum unijnego poparły w
głosowaniach poprawkę posłów Ligi Polskich Rodzin. W efekcie użytkownicy
wieczyści mają dostać za darmo nie tylko ziemię. Państwo ma też wziąć na
siebie koszty sądowe (z tytułu założenia i wpisu do księgi wieczystej prawa
własności), a także pomiarów, opracowań geodezyjnych i kartograficznych. Rząd
zareagował dopiero pod koniec czerwca, proponując w krótkiej nowelizacji
przesunięcie terminu wejścia w życie przepisu uwłaszczeniowego na 1 stycznia
2004 r. Rząd uzasadniał to "koniecznością uwzględnienia w budżetach jednostek
samorządu terytorialnego skutków finansowych" ustawowego uwłaszczenia. Rzecz
w tym, że ustawa uszczupla dochody samorządów, bo nie będą już przez 99 lat
czerpać korzyści z opłat za użytkowanie wieczyste. Ich wartość szacuje się na
około miliard złotych rocznie. Opozycja zablokowała jednak projekt rządu.
Czerwiński wyjaśnił nam, że w tym roku gminy nic nie stracą, bo termin
wnoszenia opłat za użytkowanie wieczyste upłynął w marcu.
Rozstrzygnie Trybunał
Tymczasem zgodnie z wchodzącą dziś w życie ustawą użytkownicy wieczyści nie
muszą nawet występować z wnioskiem do obecnego właściciela gruntu, czyli
skarbu państwa lub samorządu. Wystarczy... decyzja wydana z urzędu, np. przez
starostę, prezydenta miasta na prawach powiatu, wójta, burmistrza, prezydenta
miasta albo marszałka województwa. Czy wydanie takiej decyzji, która ma być
podstawą wpisu nazwiska nowego właściciela do księgi wieczystej
nieruchomości, będzie zwykłą formalnością? - Jesteśmy zadowoleni, że
użytkownicy wieczyści w naszej gminie dostaną ziemię na własność. Znamy i
rozumiemy ich obawy - powiedział nam sekretarz pomorskiej gminy Człuchów
Arkadiusz Kubalewski.
Problem w tym, że ustawa nie określa terminów wydania decyzji
uwłaszczeniowych, więc gminy nie muszą się spieszyć. I prawdopodobnie część z
nich poczeka na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego, gdzie na
rozpatrzenie czeka skarga gmin, którym akurat nie podoba się przymus
oddawania ziemi za darmo. W Trybunale dowiedzieliśmy się wczoraj, że do
września sprawa ta nie będzie rozstrzygnięta. Wiele gmin - i najpewniej także
rząd - liczą, że sędziowie powtórzą swój werdykt z 2000 r. w bardzo podobnej
sprawie. Przypomnijmy, że Trybunał zakwestionował wówczas przepisy w ustawie
o przekształceniu użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w
prawo własności, które umożliwiały od 1 stycznia 1998 r. przejęcie gminnego
lub państwowego gruntu za bezcen. Na podstawie tej ustawy własności mogły
żądać do końca ubiegłego roku osoby fizyczne, jeśli użytkowanie wieczyste
było ustanowione przed listopadem 1998 r. Ci, którzy złożyli stosowne
wnioski, żeby dostać gminny lub państwowy grunt na własność, musieli zapłacić
różnicę między wartością rynkową prawa własności i prawa użytkowania
wieczystego (oczywiście nie dotyczy to mieszkańców ziem odzyskanych). Takie
dopłaty sięgają przeciętnie 45-50 proc. wartości rynkowej gruntu. W przypadku
przekształcania gruntów zabudowanych domami mieszkalnymi samorządy i skarb
państwa mogą udzielać dowolnych bonifikat (na ogół od 30 do 70 proc.).
W życie wchodzi dziś ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego opublikowana w
Dzienniku Ustaw nr 64 z 2003 r.
Oto jej fragment:
Art. 15.
W ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych
prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209, z 2002 r. Nr 113,
poz. 984 oraz z 2003 r. Nr 3, poz. 24) art. 1 otrzymuje brzmienie:
?Art. 1. 1. Osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia
w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi
nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących
nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z
dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna.
2. Prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące
następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1.
3. Decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości wydaje starosta - w
odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa, lub wójt (burmistrz, prezydent
miasta), starosta lub marszałek województwa - w odniesieniu do nieruchomości
będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego.
4. Ostateczna decyzja, o której mowa w ust. 3, stanowi podstawę wpisu do
księgi wieczystej.
5. Opłaty sądowe z tytułu założenia i wpisu do księgi wieczystej prawa
własności nieruchomości nabytych na podstawie decyzji, o której mowa w ust.
3, pokrywa Skarb Państwa.
6. Koszty pomiarów oraz opracowań geodezyjnych i kartograficznych związanych
z postępowaniem w sprawie wydania decyzji, o której mowa w ust. 3, pokrywa
Skarb Państwa.
7. Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw administracji publicznej, w drodze rozporządzenia, określi
szczegółowy tryb wydawania decyzji, o których mowa w ust. 3.?.
Art. 17.
Do postępowań wszczętych na podstawie ustawy, o której mowa w art. 15, i
niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się
przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.