Co może być na maturze z WOSu?

14.05.05, 14:29
na początek moje typy po przejrzeniu różnych testów...

* agendy ONZ
prace.sciaga.pl/9703.html (tutaj są bardzo dobrze opisane)

* jakieś pisma urzędowe
www.jmc.icpnet.pl/tato/wzory.htm
* konflikty na świecie po II wojnie światowej

* Unia Europejska - dla mnie temat nieciekawy, ale raczej pewniak :/

* Podział administracyjny Polski - może wskazać na mapie jakieś województwa

* Życiorysy polityków - nie no :-) mam nadzieję, że nie...

* Coś z ziemniakiem :D, ponieważ to oto warzywo pojawia się na prawie każdej
maturze :> (choć na matmie nie było)
    • kaja86 Re: Co może być na maturze z WOSu? 15.05.05, 14:32
      Mam nadzieję, że za dużo o prawie nie będzie, bo katuję ten temat już długo a
      jeszcze nic z tego nie wiem :)
      Z PRLu to by było nawet ciekawe, bo tego się już na historię uczylam, moze być o
      przemianach w Polsce po 89 roku.
      Rodzynia dzięki za te wzory :)
      • rodzynia Polskie konstytucje 15.05.05, 16:40
        Prawo... Też nie lubię tego tematu, ale wolę to niż te wszystkie tematy
        związane z administracją Polski: kompetencje starosty, wojewody i jakieś
        podziały urzędów...

        > Rodzynia dzięki za te wzory :)
        Nie ma za co :)

        KONSTYTUCJE POLSKIE
        • Ustawa Rządowa Rzeczypospolitej Polskiej z 3 maja 1791 r.
        (Konstytucja 3 Maja)
        • Konstytucja Księstwa Warszawskiego z 22 lipca 1807 r.
        • Konstytucja Królestwa Polskiego z 1815 r.
        • Konstytucja Wolnego Miasta Krakowa i jego okręgu z 1818 r
        • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 23 marca 1921 r.
        (Konstytucja Marcowa)
        • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 17 kwietnia 1935 r.
        (Konstytucja Kwietniowa)
        • Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z 22 lipca 1952 r.
        • Ustawa Konstytucyjna z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach
        między władza ustawodawcza i wykonawcza Rzeczypospolitej Polskiej oraz o
        samorządzie terytorialnym
        (Mała Konstytucja)
        • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 6 kwietnia 1997 r.
        KONSTYTUCJA 3 MAJA 1791- (oficjalnie Ustawa rządowa), pierwsza w Europie ustawa
        zasadnicza, uchwalona na Sejmie Czteroletnim 1788–92, ustalała ustrój
        Rzeczypospolitej zgodnie z ideami oświecenia; pozostawiając ustrój stanowy,
        wzmocniła władzę wykonawczą, z zasadą dziedzicznego tronu; zniosła liberum
        veto, rozszerzyła prawa mieszczan, osłabiła pozycję magnatów (ograniczenie roli
        senatu i sejmików); gł. twórcy: król Stanisław August Poniatowski, I. Potocki,
        H. Kołłątaj; obalona 1792 przez zbrojną interwencję Rosji i konfederację
        targowicką 1792.
        KONSTYTUCJA KSIĘSTWA WARSZAWSKIEGO - nadana 1807 przez Napoleona I; wprowadzała
        zasady ustrojowe wzorowane na napoleońskiej Francji; ustanawiała zasady
        równości wobec prawa oraz wolności osobistej (m.in. zniesienie poddaństwa
        chłopów bez ich uwłaszczenia); zapoczątkowała prawną likwidację systemu
        feudalistycznego na ziemiach pol., stworzyła podwaliny nowoż. państwowości
        pol.; 1815 zastąpiona Konstytucją Królestwa Polskiego.
        KONSTYTUCJA KRÓLESTWA POLSKIEGO - nadana 1815 przez Aleksandra I Romanowa,
        wiązała autonom. Królestwo Pol. unią personalną z Imperium Ros. (car — królem
        pol.); formalnie liberalna, łamana przez cara i władze Królestwa Pol.; obalona
        przez powstanie listopadowe 1830–31, zastąpiona 1832 Statutem Organicznym dla
        Królestwa Polskiego.
        KONSTYTUCJE WOLNEGO MIASTA KRAKOWA:
        1) konstytucja 1815, nadana na kongresie wiedeńskim, oprac. przez ces.
        Aleksandra I, określiła ogólne zasady ustrojowe Wolnego Miasta Krakowa;
        2) konstytucja 1818 (tzw. Konstytucja rozwinięta) dokładniej precyzowała
        niektóre artykuły konstytucji 1815;
        3) konstytucja 1833 m.in. wzmocniła rolę Senatu wobec Zgromadzenia
        Reprezentantów oraz znacznie powiększyła kompetencje rezydentów Rosji, Austrii
        i Prus.
        KONSTYTUCJA MARCOWA - ( Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 17 III 1921),
        pierwsza konstytucja uchwalona po odzyskaniu przez Polskę niepodległości po
        okresie zaborów; przyjęła republiki formę państwa i ustrój parlamentarno-
        gabinetowy; ustanawiała jako najwyższe organy władzy ustawodawczej — sejm i
        senat, wykonawczej — prezydenta i rząd, wymiaru sprawiedliwości — niezawisłe
        sądy; zawierała szeroki katalog praw obywatelskich; 2 VIII 1926 znowelizowana
        (tzw. nowela sierpniowa), zwiększenie uprawnień prezydenta kosztem parlamentu;
        1935 zastąpiona Konstytucją kwietniową.
        KONSTYTUCJA KWIETNIOWA - ( Ustawa konstytucyjna 23 IV 1935), wprowadzona w
        życie z naruszeniem postanowień Konstytucji marcowej z 1921; ustanowiła w
        Polsce system prezydencki z tendencjami autorytarnymi; wzmocniła i wyodrębniła
        władzę prezydenta; ograniczyła zakres działania sejmu i senatu, zmniejszyła ich
        skład liczbowy; prezydent powoływał rząd (odpowiedzialny przed sejmem), miał
        prawo rozwiązywania sejmu i senatu, powoływał 1/3 składu senatu, mianował Nacz.
        Wodza i Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, mógł wydawać dekrety, w stosunku
        do ustaw miał prawo weta zawieszającego; od 1939 K.k. pozostawała podstawą
        działania rządu RP na emigracji; 1944 władze komunistyczne ogłosiły w
        manifeście PKWN jej nieważność.
        KONSTYTUCJA POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ - (zw. Konstytucją lipcową),
        uchwalona 22 VII 1952; po gruntownych zmianach przekształcona 29 XII 1989 w
        Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej; oprac. w pierwotnej postaci wg wzoru
        stalinowskiej konstytucji ZSRR z 1936, legalizowała komunistyczne ustawodawstwo
        i praktykę sprawowania władzy po 1944; nowelizowana 24 razy; nowelizacja: z 7
        IV 1989 wprowadziła 2-izbowy parlament (sejm i senat łączące się w Zgromadzenie
        Nar.), instytucję prezydenta jako głowy państwa o rozległych uprawnieniach, z
        29 XII 1989 zmieniła ustrój państw., stanowiąc, że Polska jest demokratycznym
        Państwem prawnym, w którym władza należy do narodu, przywróciła dawną nazwę
        państwa (RP w miejsce PRL) i jego godło (wizerunek orła białego w koronie);
        wprowadziła swobodę tworzenia partii politycznych i gwarancję swobodnej
        działalności gosp.; Konstytucja mała 1992 uchyliła K. PRL, pozostawiając w mocy
        część jej przepisów do czasu uchwalenia nowej konstytucji RP.
        KONSTYTUCJA MAŁA 1992 - ( Ustawa konstytucyjna o wzajemnych stosunkach między
        władzą ustawodawczą i wykonawczą RP oraz o samorządzie terytorialnym z 17 X
        1992), tymczasowy akt konstytucji, regulujący ustrój, funkcje i kompetencje
        sejmu i senatu, prezydenta i rządu; określiła podstawowe zasady samorządu
        terytorialnego do czasu uchwalenia nowej konstytucji RP; wprowadziła zasadę
        trójpodziału władzy (władza ustawodawcza — sejm i senat, wykonawcza — prezydent
        i rząd, sądownicza — niezawisłe sądy) i wzmocniła władzę wykonawczą; uchyliła
        najważniejsze postanowienia Konstytucji PRL z 1952 dotyczące działalności nacz.
        władz państwa i samorządu.
        KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ - uchwalona 2 IV 1997 przez Zgromadzenie
        Nar., przyjęta przez naród 25 V 1997 w referendum; zawiera uroczysty wstęp
        (preambułę) poprzedzający część normatywną tekstu oraz szeroki katalog zasad
        konstytucji., np. demokracji państwa prawnego, zwierzchnictwa narodu,
        legalizmu, trójpodziału władzy, pluralizmu politycznego, Wolności zrzeszania
        się; wprowadza m.in.: obywatelską skargę konstytucji, możliwość zgłaszania
        projektów ustaw przez 100 tys. obywateli, ostateczny charakter orzeczeń
        Trybunału Konstytucyjnego, wzmocnienie gwarancji niezawisłości sądu, instytucję
        rzecznika praw obywatelskich i rzecznika praw dziecka, ochronę własności i
        prawo dziedziczenia, zakaz stosowania kar cielesnych oraz przeprowadzania
        eksperymentów nauk. (med.) bez zgody osoby zainteresowanej; rozszerza katalog
        wolności i praw osobistych; ustaliła podstawy stosunków między państwem a
        Kościołem i związkami wyznaniowymi, gwarantując ich uprawnienie, autonomię,
        bezstronność państwa w sprawach światopoglądowych.
        • rodzynia Mniejszości Narodowe, Konflikty na świecie 15.05.05, 16:42
          Biorąc pod uwagę szacunki działaczy społecznych, uwzględniających różnorodne
          elementy pozwalające na identyfikację narodowościową, zauważa się, że w Polsce
          zamieszkuje:
          • Niemców ok. 1 - 3 mln
          • Ukraińców ok. 500 tys. - 2 mln
          • Białorusinów ok. 500 tys. - 1 mln
          • Cyganów ok. 30 - 50 tys.
          • Czechów ok. 25 - 40 tys.
          • Litwinów ok. 25 - 40 tys.
          • Słowaków ok. 25 - 40 tys.
          • Łemków ok. 20 - 30 tys.
          • Rosjan ok. 20 - 30 tys.
          • Ormian ok. 15 - 20 tys.
          • Żydów ok. 10 - 30 tys.
          • Greków ok. 6 - 10 tys.
          • Macedończyków ok. 6 - 10 tys.
          • Tatarów ok. 4 - 5 tys.
          • Węgrów ok. 1 - 2 tys.
          • Karaimów ok. 200 - 1000

          Konflikty w Jugosławii, Kurdystanie, Kosowie, Ruandzie, Konflikt, Czeczeni,
          między Tybetanczykami
          Jugosławia

          To państwo w południowo-wschodniej części kontynentu europejskiego, na
          Półwyspie Bałkańskim, istniejące do rozpadu w 1991 roku i posiadające wtedy
          około 25 mln
          mieszkańców.
          VII w. Ludność serbska osiedla się na Bałkanach, by w ciągu następnych
          stuleci stworzyć państwo, które rozwija się w lokalną
          potęgę.
          1389 Klęska na Kosowym
          Polu, państwo serbskie popada w zależność od Imperium Osmańskiego. Serbowie w
          niewoli zachowują jednak poczucie odrębności, inicjując jednocześnie wiele
          powstań o charakterze narodowo-
          wyzwoleńczym.
          1878 Po
          wojnie rosyjsko-tureckiej na mocy traktatu berlińskiego Serbia uzyskuje
          niepodległość, Słowenia i część Chorwacji przechodzi do Austro-Węgier,
          natomiast Turcja zatrzymuje
          Macedonię. 28 VI 1914 Zamach
          dokonany przez serbskiego nacjonalistę na austriackiego następcę tronu. Austro-
          Węgry wypowiadają wojnę Serbii. Konflikt prowadzi do wybuchu I wojny
          światowej. 1918 Klęska i
          rozpad Austro-Węgier. Utworzenie wielonarodowościowego Królestwa Serbów,
          Chorwatów i Słoweńców, obejmującego prócz Serbii Czarnogórę, Słowenię,
          Chorwację i Bośnię i Hercegowinę. Parę lat później król Serbów Aleksander I
          zmienia nazwę kraju na Jugosławia, co ma doprowadzić do zatarcia się różnic
          między poszczególnymi częściami
          monarchii.
          1941 Po agresji nazistów na Jugosławię
          powstaje marionetkowe państwo chorwackie, w którym faszyści chorwaccy -
          Ustasze - dopuszczają się wielu zbrodni na ludności serbskiej, chorwackiej,
          żydowskiej i romskiej. Od początku okupacji rozwija się w Jugosławii
          najsilniejszy w całej Europie ruch oporu. Powstają oddziały partyzantki
          komunistycznej dowodzone przez Josipa Broz
          Tito.
          1945 Po II wojnie światowej odtwarza się państwo jugosłowiańskie, które
          otrzymuje charakter federacji - państwa związkowego, w którym poszczególne
          części związku posiadają znaczna swobodę decydowania o sobie, ale o
          najważniejszych sprawach decydują struktury centralne. Państwo to obejmuje
          swoim zasięgiem również dwa obszary wydzielone: Kosowo i Wojewodinę, które z
          czasem zyskują status okręgów autonomicznych (posiadających więcej swobód,
          m.in. własny
          parlament).
          Pozycja komunistów w kraju jest tak silna, że w pierwszych
          wyborach po odzyskaniu niepodległości zdobywają 90% głosów. Przywództwo
          obejmuje Tito. Głównymi problemami państwa stają się rozwój gospodarki i
          łagodzenie konfliktów
          narodowościowych
          1980 Śmierć Tito i wzrost napięć
          narodowościowych.
          1990 Koniec władzy komunistów, prezydentem zostaje
          serbski nacjonalista Slobodan Milošević. Jednym z jego pierwszych dekretów jest
          zniesienie autonomii Wojewodiny oraz Kosowa - republiki zamieszkałej w 90%
          przez
          Albańczyków.

          1991 Rozpad państwa. Chorwacja i Słowenia ogłaszają niepodległość, jednak
          Jugosłowiańska Armia Ludowa, zdominowana przez Serbów, zostaje wysłana do
          stłumienia ruchów niepodległościowych. Walki w Słowenii trwają tylko 10 dni,
          potem przenoszą się do Chorwacji. Tysiące ludzi zostaje zabitych, wielu staje
          się uchodźcami, zarówno wśród Chorwatów, jak i
          Serbów.
          1991 Kosowscy separatyści ogłaszają niepodległość, uznaną jedynie przez
          Albanię. Wkrótce na prezydenta samozwańczej Republiki Kosowa wybrany zostaje
          Ibrahim Rugova, zwolennik pokojowej drogi do
          niepodległości.
          1992 Niepodległość
          proklamują inne republiki, m.in. Bośnia i Hercegowina (43% Muzułmanów, od '45
          r. uznanych przez Tito za naród, 31% Serbów, 17% Chorwatów), jednak Serbowie
          zamieszkujący Bośnię deklarują utworzenie własnego państwa. Zajmują 70% obszaru
          Bośni i Hercegowiny i przeprowadzają czystki etniczne, które początkowo
          polegają na zmuszaniu Muzułmanów i Chorwatów do opuszczania pewnych obszarów, a
          w późniejszym okresie dochodzi do masowych mordów na ludności
          cywilnej. 27 IV 1992 Serbia wraz
          z Czarnogórą ogłaszają powstanie nowej Federalnej Republiki Jugosławii,
          zachęcając Serbów zamieszkujących Bośnię i Chorwację do walki na rzecz
          przyłączenia ich ziem do nowo utworzonego państwa. W odpowiedzi Rada
          Bezpieczeństwa ONZ nakłada na Jugosławię embargo handlowe oraz sankcje
          gospodarcze i
          kulturalne.
          1992-1995 Wojna pomiędzy Serbami,
          Chorwatami a Bośniackimi Muzułmanami. Uchodźcami staje się 3,7 mln osób, przede
          wszystkich Bośniaków. Większość z nich to uchodźcy
          wewnętrzni.
          21 XI 1995 Przywódcy stron konfliktu bośniackiego, po 3 tygodniach
          intensywnych negocjacji w Dayton (USA), rozpoczynają rozmowy w sprawie warunków
          przyszłego układu
          pokojowego. 14 XII 1995
          Podpisanie układu pokojowego, kończącego wojnę w
          Bośni. W wyniku
          rozpadu byłej Jugosławii i wojny pomiędzy zamieszkującymi ją narodowościami
          kształtuje się 5 nowych państw: Słowenia Chorwacja Bośnia i Hercegowina
          Macedonia Nowa Jugosławia (Serbia wraz z Wojewodiną i Kosowem oraz Czarnogóra).
          Kosowo
          1996
          Ujawnia się Wyzwoleńcza Armia Kosowa (UCK), militarna formacja walcząca o
          niepodległość prowincji i dokonująca zamachów
          terrorystycznych.
          jesień 1998 Wojska serbskie
          rozpoczynają pacyfikację Kosowa i prześladowania zamieszkujących je
          Albańczyków. Na terenie Kosowa wybuchły walki pomiędzy serbską a
          • rodzynia Konflikty na świecie c.d. 15.05.05, 16:45
            armią a UCK. Zabójstwa ludności cywilnej, prześladowania. Rośnie fala
            uchodźców, uciekających głównie do Albanii i
            Macedonii. 6 II 1999
            Rozpoczęcie negocjacji pokojowych pomiędzy Serbami i Albańczykami w podparyskim
            Rambouillet. Rozmowy Milošević-Rugova kończą się
            fiaskiem.
            24 III 1999 Siły NATO (Paktu Północnoatlantyckiego)
            rozpoczynają naloty na Jugosławię w celu powstrzymania pacyfikacji albańskich
            wiosek w Kosowie. Nasilają się represje wobec Albańczyków. Dramatycznie wzrasta
            liczba
            uchodźców.
            10 VI
            1999 Po niemal trzymiesięcznych bezustannych nalotach serbskie oddziały
            zaczynają wycofać się z Kosowa. Tego samego dnia NATO zaprzestaje ataków
            powietrznych i wprowadza wkrótce do prowincji międzynarodowe siły
            pokojowe.
            24 IX 2000 Wybory
            prezydenckie w Jugosławii. S. Milošević uznaje swoją porażkę. Demokrata
            Vojislav Kosztunica zostaje nowym
            prezydentem.
            2001 Rozmowy na temat przyszłości i statusu Kosowa
            wciąż
            trwają...
            Mimo oficjalnego zakończenia konfliktu w Kosowie na każdym kroku napotyka się
            tam na ludzkie dramaty. Ten kraj i jego mieszkańcy zostali boleśnie
            doświadczeni. Świadomość krzywd, zrujnowane domy i setki tysięcy min jeszcze
            długo będą przypominać kosowianom koszmar wojny.
            Kurdystan

            To kraina naturalna w południowo-zachodniej części Azji, na
            pograniczu Turcji, Iraku i Iranu. Zajmuje górzyste i wyżynne obszary, mocno
            rozczłonkowane przez doliny rzek. Jej rdzenni mieszkańcy, Kurdowie, posługują
            się odrębnym językiem i mają bogatą kulturę, też literacką sięgającą XI w.
            Szacunkowe dane wskazują, że naród ten liczy ok. 22,6 mln ludzi mieszkających
            w: Turcji (10 mln), Iranie (5 mln), Iraku (4 mln), Syrii, Armenii,
            Azerbejdżanie, Gruzji oraz na emigracji w Niemczech, Francji i
            Szwecji. XI w. Pierwsze
            wzmianki o Kurdach, podporządkowanych przedtem starożytnym państwom Bliskiego
            Wschodu, a w XI w. podbitych przez tureckich Seldżuków. Islamizacja
            Kurdów. XVI-XIX
            w. Kurdystan podzielony pomiędzy Turcję i
            Persję.
            XIX w. Początek świadomości narodowej Kurdów. Powstania narodowo-
            wyzwoleńcze i represje ze strony Turcji. 1923 Traktat z Lozanny
            definitywnie przekreśla szansę Kurdów na niezależność. Zostają oni podzieleni
            pomiędzy Republikę Turecką, Iran i brytyjski mandat Iraku. Podejmowane przez
            Kurdów liczne powstania we wszystkich tych państwach są bezwzględnie tłumione.
            Rząd turecki traktuje Kurdów jako ludność turecką (tzw. Turków górskich) i
            poddaje ich przymusowej asymilacji, zakazując posługiwania się językiem
            kurdyjskim. Ludność kurdyjską przesiedla się do Anatolii, część zbiega do
            Syrii. 1926 ostateczny
            podział Kurdystanu pomiędzy Turcję, Irak i
            Iran. 1960-80
            Formują się kurdyjskie partie polityczne oraz formacje partyzanckie - główna z
            nich to Kurdyjska Partia Robotnicza (PKK). Następne lata to szereg powstań i
            zakończonych niepowodzeniem starań o powołanie państwa Kurdów. Wojsko tureckie
            wielokrotnie przeprowadza inwazje na bazy partyzantów kurdyjskich (także na te
            znajdujące się w Iranie), podczas których ginie również ludność
            cywilna. 1985-88 Irak
            kilkakrotnie używa broni chemicznej przeciw Kurdom łamiąc tym samym prawo
            międzynarodowe. 1991 Po przegranej przez Irak wojnie z Kuwejtem
            Kurdowie ponownie wzniecają powstanie, krwawo stłumione przez Saddama Husajna.
            Z Iraku ucieka ok. 2 mln
            Kurdów.
            1991 W wyniku powstania w Iraku i pod naciskiem opinii międzynarodowej rząd
            turecki uznaje odrębność narodową Kurdów i przyznaje im prawo do prywatnego
            używania języka kurdyjskiego, nadal jednak tłumi wszelkie ruchy
            niepodległościowe.
            1992 Próba przyznania
            autonomii Kurdom w Iraku. Pierwsze wybory parlamentarne i utworzenie rządu.
            Jednak 4 lata później w konflikt wewnętrzny między Kurdyjską Partią
            Demokratyczną i Patriotyczną Unią Kurdystanu wkracza armia iracka, co owocuje
            interwencją amerykańską. Wojna wybuchła na nowo i kolejne fale uchodźców
            opuszczają
            Kurdystan.
            1998 Aresztowanie przywódcy Partii
            Pracujących Kurdystanu, Abdullaha Ocalana, wywołuje rewolucyjne wrzenie wśród
            Kurdów domagających się niezawisłej
            państwowości.
            29 VI 1999 Turecki sąd wydaje wyrok śmierci na Abdullaha Ocalana,
            przywódcę PKK, któremu zarzucono zdradę państwa i działalność separatystyczną.
            Skazanemu przypisano odpowiedzialność za śmierć ok. 30 tys.
            ludzi.

            1 IX 1999 Emigracyjne dowództwo PKK w odpowiedzi na apel Ocalana wycofuje swe
            siły z Turcji. 2001 konflikt jest nierozwiązany do
            dziś. Tureckie pacyfikacje Kurdów budzą protesty międzynarodowe i są jednym z
            zarzutów stawianych Turcji w jej dążeniach do członkostwa w Unii Europejskiej,
            jednak sytuację komplikuje to, że Turcja jest członkiem
            NATO.
            W wyniku wieloletnich represji około 400 tys.
            Kurdów zostało uchodźcami, głównie w krajach arabskich i w całej Europie, zaś
            1,5min osób opuściło swoje domy stając się uchodźcami wewnętrznymi.
            Ruanda

            To górzysty kraj w centrum Afryki, graniczący z Zairem, Tanzanią, Ugandą i
            Burundi. W 1993 r. posiadał 7,5 mln mieszkańców. Skład etniczny: Hutu -
            plemiona rolnicze (90%), Tutsi - plemiona pasterskie (9%), Pigmeje z plemiona
            Twa - plemię zbieraczy (1,0%). Katolicy stanowią 65%, animiści
            17%. XV-XVII w. Pasterskie
            plemiona Tutsi w. podporządkowują sobie rolnicze ludy Hutu. Pod ich monarchią
            Ruanda uzyskuje obecny kształt
            terytorialny.
            1885 Ruanda na skutek kolonizacji dołączona do
            Niemieckiej Afryki Wschodniej. Administrację kraju Niemcy powierzają
            Tutsi.
            1923 Protektorat nad
            Ruandą z ramienia Ligi Narodów przejmuje Belgia, łącząc ją z Urundi (obecnie
            Burundi). Także ona faworyzuje Tutsi, odsuwając Hutu ze wszystkich stanowisk i
            pozbawiając ich dostępu do
            edukacji.
            • rodzynia Konflikty na świecie c.d. (koniec) 15.05.05, 16:48
              1961 Wojna domowa zakończona zwycięstwem liczniejszych Hutu i ucieczką do
              Ugandy większości (120 tys.) pokonanych Tutsi. Zwycięzcy dopuszczali się
              masowych masakr ludności Tutsi. Co najmniej 10 tys.
              zabitych.
              1961 Belgowie
              wycofują się z terenów objętych pożogą wojenną i kraj zostaje podzielony na dwa
              niepodległe niezależne państwa Ruandę i Burundi. Podział kraju nie zapobiega
              czystkom etnicznym: w Burundi Tutsi mordują Hutu, a w odwecie w Ruandzie Hutu
              mordują
              Tutsi.
              1973 Nowa fala zamieszek na tle konfliktu Hutu z Tutsi. Napiętą sytuację
              wykorzystuje generał J. Habyarimana (Hutu), organizując pucz wojskowy i
              przejmując władzę. Odtąd jedyną legalnie działającą partią polityczną jest
              partia
              Habyarimany.
              1990 Front
              Patriotyczny Ruandy (FPR), skupiający uchodźców Tutsi z Ugandy, atakuje reżim
              Hutu w Ruandzie. Rozpoczyna się wojna domowa, 900 tys. ludzi staje się
              uchodźcami.
              1993 Po długich walkach zawarty zostaje rozejm nieakceptowany przez
              ekstremistów Hutu. 1994 Śmierć prezydentów Ruandy i
              Burundi w zamachu jest sygnałem dla ekstremistów Hutu do rozpoczęcia ataku na
              Tutsi oraz mordowania tych Hutu, którzy opowiedzieli się za pokojowym
              rozwiązaniem konfliktu. Ginie 500 tys. osób. 2 mln uchodźców (głównie Hutu)
              szuka azylu w
              Zairze. 15 VI
              1994 Na szczycie Organizacji Jedności Afrykańskiej w Tunisie walczące strony
              podpisują oficjalne zawieszenie broni, walki trwają jednak
              dalej.
              23 VI 1994 Dla obrony ludności cywilnej, za zgodą
              ONZ, Francja rozpoczyna interwencję zbrojną. 18 VII
              1994 Front Patriotyczny Ruandy uznaje wojnę za zakończoną i ogłasza
              jednostronne zawieszenie broni. Powołany przez FPR prezydent i premier pochodzą
              z plemienia Hutu, co ma odsunąć podejrzenia o chęć wprowadzenia reżimu
              Tutsi.
              1995 Rząd w Zairze, w obawie przed
              kolejnymi zamieszkami, postanawia wydalić siłą wszystkich ruandyjskich
              uchodźców.
              2001 Sytuacja
              w Ruandzie nadal jest nie ustabilizowana i wciąż dochodzi do krwawych
              incydentów między zwaśnionymi stronami.
              Konflikt między Tybetańczykami i Hanami Wang Xiaoqiang
              Konflikt między Zangami, czyli Tybetańczykami, a Hanami, jak nazywamy
              największą grupę etniczną w Chinach, jest konfliktem kulturowym i wykracza poza
              interesy polityczne lub gospodarcze.
              Prowincje Yunnan i Guizhou zamieszkuje wiele mniejszości etnicznych, które
              nadal zachowują tradycje i obyczaje obce Hanom. Być może rozproszenie owych
              grup lub też jakieś inne czynniki sprawiły, że ich kultury nie rozwinęły się w
              pełne systemy - często na przykład brak im języka czy aparatu społecznego. To,
              czego w nich nie ma, kultury te czerpią z kultury Han.
              Kultura tybetańska jest zupełnie inna. Buddyzm tybetański obejmuje dyscypliny
              takie jak astronomia, geologia, kalendarz, filozofia, literatura, sztuka,
              architektura, medycyna, polityka, ekonomia, religia, historia, etyka,
              moralność... wszystko, co można sobie wyobrazić. Jak każda dojrzała kultura,
              kultura tybetańska samodzielnie rozwinęła się w pełny system o historii niemal
              tak długiej, jak, kształtująca się równolegle, [cywilizacja] Hanów w Chinach.
              Tak jak nie można zastąpić kultury Indii kulturą brytyjską czy podciągać Chin
              pod “azjatycką sferę wspólnego dobrobytu”, tak i nie da się zamienić kultury
              tybetańskiej na żadną inną. Podbój? Za odpowiedź niech starczy jeden prosty
              fakt: przedstawiciele innych nacji nie są nawet w stanie dochować się zdrowego
              potomstwa na “dachu świata”.

              Konflikt w
              Czeczeni

              Już od wieków Czeczenia stawiała zaciekły opór obcej dominacji. W
              ciągu siedmiu tysięcy lat historii, Czeczeni, odrębna muzułmańska społeczność z
              własnym językiem i kulturą, przeżyli wiele napaści i okresów obcej okupacji. W
              ciągu ostatnich dwustu lat największe niebezpieczeństwo dla Czeczeni stanowi
              jej północny sąsiad - Rosja. Po raz pierwszy Rosjanie zaatakowali Czeczenię na
              początku XVIII wieku za panowania cara Piotra Wielkiego. Po długich, zaciekłych
              walkach i krwawych prześladowaniach, w latach 70. XIX wieku Czeczenia została
              włączona do Rosji. Dopiero sto lat później, po upadku Związku Radzieckiego w
              1991 roku, Czeczeni zdołali się wyzwolić się spod rosyjskiego panowania i
              ogłosili niepodległość. Niepodległość Czeczeni nie trwała jednak długo. Już w
              grudniu 1994 roku prezydent Jelcyn wysłał do zbuntowanej republiki armię.
              Wojsko miało stłumić siłą ruch niepodległościowy. Rosyjski rząd popełnił jednak
              błąd licząc na to, że Czeczeni poddadzą się po krótkich walkach. Wojna była
              długa i krwawa, trwała 20 miesięcy i pochłonęła 100 tysięcy ofiar. Konflikt
              zakończył się dopiero w 1996 roku. Traktat pokojowy z Jelcynem podpisał nowy
              prezydent Czeczenii, generał Asłan Maschadow.
    • pablo9914 Re: Co może być na maturze z WOSu? 15.05.05, 18:26
      czy macie moze opisany proces jednoczenia Europy od EWWiS przez EWG i EUROatom
      po UE (Maastricht). Interesują mnie głównie daty , deklaracje, itp.
      Za odpowiedź dzięki z góry

      Pablo
      • rodzynia Re: Co może być na maturze z WOSu? 16.05.05, 10:37
        pl.wikipedia.org/wiki/Unia_Europejska
        tu jest dużo dat :)
    • rodzynia Testy z WOSu - EDUSEEK 16.05.05, 16:27
      eduseek.interklasa.pl/artykuly/artykul/idd/590/
    • rodzynia Europa 16.05.05, 17:41
      rodz.republika.pl/europa.htm
      EUROPA - kraje, języki urzędowe, stolice, ustroje polityczne, prezydenci i
      premierzy poszczególnych państw
    • makols Re: Co może być na maturze z WOSu? 18.05.05, 13:46
      Hm..
      Moim zdanie będzie cos o zwiazkach zawodowych.. w tym roku jest rocznica [25.]
      zalozenia solidarnosci :]
      noi na pewno bedzie cos o UE, i innych organizacjach miedzynarodowych
      beda zadania powiatu, gminy itp. uprawnienia prezydenta itd... :]
    • z.grabowski Re: Co może być na maturze z WOSu? 19.05.05, 19:21
      Poznaj sekrety, dzięki którym zdasz maturę zupełnie bezstresowo i przyjemnie.
      Psychologiczne przygotowanie do matury :)
      e-rozwiazania.webpark.pl/art/matura.htm
Pełna wersja