kiedyś Brudno, teraz Bródno

16.01.07, 11:17
Na starych mapach [XVIII, XIX w.] nie ma Bródna lecz Brudno.

patrz:
mojezacisze.blox.pl/2006/12/Zacisze-na-starych-mapach.html
dlaczego?
czy to zmiana związana ze zmianami ortografii?
a może nazwa nie pochodzi od brodu ale jednak od brudu?

pozdrawiaM.

    • pele84 Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 16.01.07, 13:01
      Skoro juz zostala poruszona kwestia pisowni, ortografii. Mam pytanie dlaczego
      jest szpital BródnoWski, cm. BródnoWski. Dlaczego jest litera "W" w
      przymiotniku, skoro brak jej w nazwie osiedla? Nie powinien być szpital np.
      Bródzieński, Bródnoski czy jeszcze jakiś inny?
      • badziewiak_leon Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 16.01.07, 13:34
        A może po prostu brudny szpitalwink
      • gadek4 Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 16.01.07, 17:37
        a dlaczego nazwiska są z końcówką wski wska a nie ski ska? np. malinowski a
        nie malinoski? pewnie dlatego że tak jest dostoiniej winkbardziej miastowo .
        pozdrawiam/
      • renata_zz Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 19.01.07, 20:58
        >Skoro juz zostala poruszona kwestia pisowni, ortografii. Mam pytanie dlaczego
        >jest szpital BródnoWski, cm. BródnoWski.

        Szpital Bródnowski ale Cmentarz napewno nosi nazwę Bródzieński.
    • badziewiak_leon Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 16.01.07, 13:33
      Ha! Kolejna ściema historyczna rozszyfrowana? Brudno - pewnie od bruzd, choć i
      brud mógłby się tu zaplątać (wszak nazwy miejscowości nie zawsze mają aspekt
      pozytywny). Jeśli w 1842 r. stosowano tę nazwę i powtarza się ona niezależnie
      bodaj na 3 mapach, to sprawa powinna być prosta! (zaraz obok mamy Targówek
      pisany na tych mapach przez "ó" więc autorzy znali tę literkę). Ktoś chciał
      poprawić historię i zaczął lansować ściemnioną nawijkę o jakimś nieistniejącym
      brodzie (wszakże właściwe Bródno było oddalone kilka kilometrów od rzeki). Czy
      fachowi historycy na tym forum mogli by się wypowiedzieć?
      • antolka73 Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 16.01.07, 15:49
        Owszem Bródno leży kilka kilometrów od rzeki ale
        Bródno było położone nad strumieniem o różnej nazwie m.in Brodnią nie zaś
        Wisłą, zresztą Wisła też nie stoi w miejscu, trochę zmieniła bieg od X wieku
        kiedy gród na Bródnie powstał....
        Co do pisowni może być jeszcze powód inny ..... rosyjski zabór i mnóstwo
        przekręconych nazw w końcu w rosyjskim nie ma litery "ó"
    • kriss67 Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 16.01.07, 13:56
      Ha, pytanie w sam raz dla Pana Profesora Jana Miodkasmile
      • przemyslaw.burkiewicz1 Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 16.01.07, 20:18
        Tak samo jak kiedyś była ulica Glogiera a dziś jest Glogera, Szregera -
        Schroegera, Cuga - Zuga. Na Bródnie mamy najlepszy przykład takich zmian na
        budynku przy Julianowskiej 36 - wisi tam przedwojenna latarnia adresowa z
        wyraźnym napisem "JULJANOWSKA".
        Bródno jako "Brudno" widnieje jeszcze na wizytówkach kamieniarzy umieszczonych
        na nagrobkach oraz mapach z lat dwudziestych XX wieku. Wydaje mi się, że
        korekta nazwy nastąpiła z przyczyn zarówno gramatycznych, jak i estetycznych.
        Któz bowiem chciałby mieszkać w dzielnicy której nazwa kojarzy się z brudem?!
        Prawda jest jednak taka, że nazwa naszej dzielnicy wywodzi się od brodu, który
        był między Wisłą a grodziszczem. Antolka słusznie zauważyła, że w sąsiedztwie
        przepływała rzeczka Brodnia (w latach 20. uporządkowana i przemianowana na
        Kanałek Bródnowski). Kolejność jest taka:
        1) bród między Wisłą a grodem,
        2) nazwanie "Brodnią" strumyka pod grodem
        3) nazwanie Brudnem wsi i folwarku,
        4) przemianowanie Brudna na Bródno.
        • pele84 Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 16.01.07, 21:38
          Czekalem na te odpowiedz. A co z kwestia uzywania litery "W"? Czy w przypadku
          Bródna jest tak jak to zostalo wczesniej juz wyjasnione?
          • przemyslaw.burkiewicz1 Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 16.01.07, 23:10
            Hmm..Nie wiem... To zagadka raczej dla polonistów.

            W każdym razie nazwę ulicy Bródnowskiej na Pradze jeszcze pod koniec XIX wieku
            pisano "ulica Brudnoska".

            Pozdro!
            • kriss67 Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 17.01.07, 08:32
              Przemek, jak zwykle niezawodnysmilesmile

              Pozdro Przemkusmile
              Krzysztof
              • przemyslaw.burkiewicz1 Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 17.01.07, 16:35
                Pozdro pozdro big_grin
        • margala Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 17.01.07, 12:52
          Nie jest to dla mnie spójny wywód.
          Skoro nazwa miałaby pochodzić od brodu przez rzekę a następnie od nazwy rzeki
          Brodnia, to dlaczego pisano przez 'u' a nie 'ó'?
          Proszę nie tłumaczyć tego ówczesną nieznajomością gramatyki, bo na wspomnianych
          mapach Targówek jest pisany przez 'ó'.

          PozdrawiaM.
          • przemyslaw.burkiewicz1 Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 17.01.07, 16:35
            "Proszę nie tłumaczyć tego ówczesną nieznajomością gramatyki, bo na wspomnianych
            > mapach Targówek jest pisany przez 'ó'."

            Wytłumacz sobie sam. Nie jestem ani historykiem ani polonistą.
            • margala Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 17.01.07, 16:58
              Przemysławie,
              Napisałeś: "Prawda jest jednak taka, że nazwa naszej dzielnicy wywodzi się od
              brodu". Skoro nie jesteś ani historykiem ani polonistą to skąd ta pewność?

              PozdrawiaM.
              • przemyslaw.burkiewicz1 Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 17.01.07, 17:56
                Z lektury stosownych książek.
    • motyla.noga1 Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 18.01.07, 22:02
      Bródno czy Brudno ważne ,że Wawa smile
    • kunce Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 18.01.07, 23:08
      wkleję fragment mojego dawnego tekstu dla "Echa" - zamieszanie w nazewnictwie
      powodowane było tym, że pod koniec 18. i na poczatku 19. wieku mapy zwykle
      sporządzali kartografowie francuscy, potem wraz z zaborami ich miejsce zajeli
      rosyjscy...

      Nasze nazwy, nasze daty

      Dlaczego rok 1916 był przełomowy dla związków Targówka z Warszawą? Czy zawsze
      uchodziło za błąd napisanie Bródno przez „u”?

      Otóż nie. Choć ustaliła się ostatecznie pisownia przez „ó” – wszak nazwa
      pochodzi od brodu nie brudu – to przecież nie zawsze tak bywało. Na jednym z
      najstarszych zachowanych planów miasta i okolic z 1777 roku osadę Targówek,
      leżącą daleko poza granicami Pragi, oddzielał spory spłacheć pół od sąsiedniej
      osady Brudno, a najbliższym ich sąsiedztwem były wsie Utrata, Kawęczyn i Ząbki.
      Podobnie na planie Kwatermistrzostwa Generalnego w nazwie Rogatek Brudzińskich
      króluje „u”cryingrogatki w tym miejscu świadczą, że granice miasta przesunęły się już
      ku nam wtedy znacznie). Pojawia się też w ich sąsiedztwie Szmulowszczyzna. Nie
      było wtedy Żerania, tylko Żyrań, A Dąbrówka Szlachecka, będąca dziś częścią
      Białołęki znana była wtedy jako Dombrówki Szlacheckie. Na planie z 1829 roku
      widnieje już pisana z francuska Col. d’Elsner czyli kolonia Elsnerów. Po
      francuskich nadszedł czas rosyjskich kartografów i być może to było przyczyną,
      że około połowy XIX wieku na mapach widzimy stare nazwy w innej pisowni:
      Torgowek, Szmulewizna, Żerań, Kol. Elsner, Brudno… a między nimi wyrasta Zacisze.
      Gdzieś w 2 połowie XIX wieku „o” w nazwie Torgowka zmieniało się w ‘a”, i tak
      jest do dziś. A Szmulewizna zostaje Szmulowizną (i dopiero gdzieś „za
      socjalizmu” zaczęto używać określenia Szmulki). Na mapach powstałych w okresie
      międzywojennym Bródno ma już nie tylko właściwe „ó”, ale rozrosło się na tyle,
      by podzielić się w widoczny sposób na Stare Bródno i Nowe Bródno, które
      sąsiaduje z dużym skupiskiem domków wolnostojących – Pelcowizną,
      kolejarsko-rzemieślniczą kolonią powstałą na dawnych gruntach Peltza.
      • przemyslaw.burkiewicz1 Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 19.01.07, 11:42
        No tak, zgadza się. Szkoda że niewiele osób z młodszych pokoleń wie, że
        Pelcowizna to nie tylko sklep, ale też 5-tysięczna dzielnica wywodząca się od
        pana Pelza...
        Mnie z kolei strasznie podobają się dawne nazwy ulic: Fortowa, Stalowa,
        Nowoletnia, Mylna, Nowa Szosa, Żurawia, Górna, Mikołajewska, Kruszyńska,
        Czysta, Krótka...Ech, dawne Bródno!
        • fefella Re: kiedyś Brudno, teraz Bródno 21.01.07, 21:07
          Bródnowski, nie Bródnoski bo w języku polskim w ten sposób tworzy się wyrazy,
          czemu ó a nie u? nie wiem, ale ortografia ustalała się przez wieki, dlatego też
          nie dziwi mnie różna pisownia. Szczegółowe informacje o historii języka
          polskiego w książce Krystyny Długosz Kurczabowej "Gramatyka historyczna języka
          polskiego"
Inne wątki na temat:
Pełna wersja