Cerkwie w ruinie: Babice

11.01.10, 13:34
W ramach cyklu "Cerkwie w ruinie" prezentuję kolejną zniszczoną i
zapomnianą świątynię. To drewniana cerkiew filialna p.w. Zaśnięcia
Bogurodzicy w Babicach. Wzniesiona w 1839 r., przebudowywana w 1888,
a od 1947 r. opuszczona.

Od tego momentu zaczyna się powolny dramat tej świątyni. Najpierw
rozebrano dobudowaną zakrystię, potem zawaliła się wieżyczka na
sygnaturkę. Najwięcej zniszczeń powodują jednak dziury w dachu,
powstałe prawdopodobnie wskutek nieudolnej wycinki starodrzewu
otaczającego cerkiew. To przez nie przegniła powała, zaciekają
ściany, zniszczeniu uległa polichromia. Dzisiaj świątynia grozi
zawaleniem, a przecież przy odrobinie dobrej woli ze strony Służby
Ochrony Zabytków, przeciekający dach można było w porę załatać i tym
samym dać cerkwi szansę na dotrwanie do lepszych czasów. Tym
bardziej, że w latach sześćdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX w.
prowadzono tutaj drobne prace zabezpieczające (wymiana podwalin), a
także odnowiono stojącą obok dzwonnicę z 1840 r. Ten brak
konsekwencji ze strony konserwatora jest porażający.

Cerkiew w Babicach, mimo totalnej ruiny, nadal przedstawia sporą
wartość, bo wewnątrz zachowała się kompletna rama ikonostasu,
prestoł z tabernakulum, drewniany chór i wspominana uszkodzona
polichromia. Tylko, czy znajdzie się ktoś, kto powalczy o tę
świątynię? Na jakąś inicjatywę konserwatora w tej sprawie chyba nie
ma co liczyć...

fotoforum.gazeta.pl/uk/Cerkiew%2520w%2520Babicach,tawnyroberts.html
    • tawnyroberts Cerkiew w Babicach w przewodniku 13.01.10, 14:57
      Krótki opis cerkwi w Babicach znajduje się w przewodniku "Cerkwie
      drewniane Karpat. Polska i Słowacja", wydanym przez Oficynę
      Wydawniczą "Rewasz".


      "Cerkiew p.w. Zaśnięcia Bogurodzicy w Babicach została zbudowana w
      1839 r. przez cieślę Kozubala spod Krosna na miejscu wcześniejszego
      drewnianego kościoła; była przebudowywana w 1888 r. Od 1947 r.
      nieużytkowana, popada w ruinę.

      Budowla drewniana, oszalowana deskami, orientowana. Pozornie
      jednoprzestrzenna, zamknięta od wschodu trójbocznie, od zachodu
      niewielka kruchta. Dach jednokalenicowy, blaszany, z wysoką
      wieżyczką nad częścią nawową. Pokrycie dachu uszkodzone, brak szyb w
      oknach i drzwi.

      Wnętrze nakryte stropem płaskim, obniżonym po bokach i wspartym na
      słupach. Mocno zniszczona polichromia ornamentalna i
      architektoniczna (na ścianach malowane kolumny). Między nawą a
      prezbiterium drewniana konstrukcja ikonostasu bez ikon. Uwagę
      zwracają kolumienki o kapitelach rzeźbionych we wzory kwiatowe i
      geometryczne. Przy zachodniej ścianie drewniany chór muzyczny
      wsparty na słupach. We wnętrzu panuje nieporządek, poniewierają się
      liście i rozmaite odpadki.

      Przy cerkwi wolnostojąca szkieletowa dzwonnica, w dobrym stanie."
      • tawnyroberts Gdzie była poprzednia cerkiew w Babicach? 21.01.10, 09:59
        Interesująca jest informacja, że obecną cerkiew w Babicach zbudowano
        na miejscu wcześniejszego drewnianego kościoła. Przeglądnąłem
        dostępną mi literaturę i podobną wzmiankę znalazłem jeszcze w
        wielokrotnie cytowanym na forum albumie "Cerkwie Nadsania. Sanok-
        Przemyśl". Nie wspomina nic na ten temat S. Kryciński w przewodniku
        o Pogórzu Przemyskim, ani Piotr Haszczyn - autor tekstu z tablicy
        informacyjnej szlaku "Śladami przeszłości", stojącej obok cerkwi.

        Skądinąd wiadomo, że w Babicach już na początku XVI w. istniała
        parafia prawosławna, przemianowana po Unii na greckokatolicką. Pod
        koniec XVIII w. ostała się tu już tylko filia (parafia Skopów).
        Wynika stąd, że w Babicach nieprzerwanie od co najmniej XVI w.
        istniała świątynia obrządku wschodniego. Gdzie zatem znajdowała się
        poprzednia cerkiew? Może pośród znajdującego się na sąsiednim
        wzgórzu starego cmentarza? I dlaczego nową wybudowano w innym
        miejscu? Taka praktyka przecież nieczęsto się zdarzała...

        Wiadomo także, że pierwszy kościół w Babicach był drewniany, a nowy,
        murowany, istniejący do dzisiaj, powstał w latach 1792-1794. Daty by
        się nawet zgadzały, bo stary mógł postać jeszcze jakiś czas, po czym
        został rozebrany, a na jego miejscu wybudowano istniejącą do dzisiaj
        cerkiew.
        • darino Re: Gdzie była poprzednia cerkiew w Babicach? 21.01.10, 12:16
          Nie pamiętam dokładnie, ale wydaje mi się, że dawniej cerkiew stała wewnątrz
          grodziska czy też miejsca pogańskiego kultu, na jakimś wyniesieniu nad doliną Sanu.
          A potem, jak zwolniło się miejsce w samym miasteczku, to pewnie mieszkańcy
          woleli mieć cerkiew na miejscu, niż się włóczyć po polach :))
          • tawnyroberts Dwa grodziska w Babicach 21.01.10, 15:03
            Niewykluczone, że chodzi tutaj o grodzisko, na którym założono stary
            cmentarz, znajdujący się na południe od dzisiejszej cerkwi (sąsiedni
            cypel nad Sanem). Po co jednak przenosić cerkiew na oddalone o sto
            metrów inne wzgórze?

            S. Kryciński w przewodniku pisze o jeszcze jednym grodzisku:

            "Wieś "Babycze" założyli Kmitowie przed 1441 r. na części gruntów
            należących do Stupnicy, lokowanej jeszcze w czasach książąt ruskich.
            Tę ostatnią wraz z Dubieckiem, Iskanią i Ruszelczycami otrzymali od
            króla Jagiełły w 1389 r. W czasach gdy Stupnica należała do Rusi,
            istniał na jej terenie gród. Pamiątką po nim jest góra o
            nazwie "Hrodiszcze", wymieniana jeszcze w dokumentach z XVI w.
            Znajduje się ona w sąsiedztwie przecięcia drogi z Babic do
            Nienadowej z potokiem Świnka."

            Wspominane "Hrodiszcze" położone jest z dala od dzisiejszej, a
            zapewne także XIX-wiecznej, zabudowy Babic. Jeśli więc tam
            znajdowała się cerkiew, to rzeczywiście mieszkańcy mieli do niej
            daleko. Możliwe więc, że Twoja teoria z przeniesieniem świątyni jest
            prawdziwa.
    • 68al Re: Cerkwie w ruinie: Babice 14.01.10, 19:26
      Taka cerkiew to perła turystyczna dla Babic,ale trzeba ją
      wyremontować.Takimi zabytkami przyciąga się turystów,a z nimi
      dochody.Wiem,że na takie potrzeby są pieniądze unijne,ale trzeba
      ruszyć Urząd Gminy w Krzywczy.Ciekawostką tego tematu jest to,że w
      1971r.cerkiew w Babicach była do sprzedania za 5700zł/wartość tych
      pieniędzy była podobna do dzisiejszych/.Za cerkiew w Skopowie
      chciano 3900zł.
      • tawnyroberts Cerkwie na sprzedaż? 19.01.10, 10:05
        A to ciekawe z tą sprzedażą, bo cerkiew w Skopowie w latach
        siedemdziesiątych była już użytkowana przez łacinników. No chyba, że
        to właśnie wtedy wykupili oni oficjalnie świątynię, którą
        zagospodarowali po wojnie. Cerkiew w Babicach takiego szczęścia nie
        miała, bo w tej miejscowości od dawna jest kościół rzymsko-katolicki.

        Pełna zgoda co do tego, że cerkiew jest perłą turystyczną Babic. Nie
        wiem tylko, czy w sprawie ratowania świątyni uda się ruszyć Urząd
        Gminy w Krzywczy. Fajnie byłoby, gdyby znalazło się w okolicy jakieś
        stowarzyszenie, które przejęłoby cerkiew i ją wyremontowało z
        przeznaczeniem np. na salę wystawową. Ale to chyba marzenie ściętej
        głowy, chociaż mogę się mylić.
        • grzegorz_sowa Re: Cerkwie na sprzedaż? 19.01.10, 11:04
          Myślę, że cerkiew w Babicy nie nadaje się na salę wystawową,
          zresztą niedaleko jest murowana cerkiew w Krzywczy, która też czeka na lepsze czasu.
          • tawnyroberts Ostatni dzwonek dla cerkwi w Babicach 19.01.10, 14:13
            Sala wystawowa to tylko jedna z możliwych propozycji. Zresztą czemu
            się nie nadaje? Nawa w tej cerkwi jest dość obszerna i właśnie tam
            można by organizować czasowe ekspozycje, nie zatracając przy tym
            sakralnych funkcji obiektu. A te warto zachować choćby dlatego, że
            wielu turystów bardziej interesuje samo wnętrze świątyni (im więcej
            jest z dawnego wystroju, tym lepiej), niż to, co się tam aktualnie
            wystawia. Tak właśnie jest w przypadku cerkwi w Dubiecku, a wiem to
            z opowiadań samych zwiedzających.

            Cerkiew w Krzywczy jest w miarę dobrze zabezpieczona i na te lepsze
            czasy może jeszcze trochę poczekać, chociaż to smutne, że nie ma
            pomysłu na jej wykorzystanie. Dla cerkwi w Babicach to ostatni
            dzwonek...
          • tawnyroberts Lepsze czasy dla cerkwi w Krzywczy? 31.01.12, 12:29
            Niewykluczone, że cerkiew w Krzywczy tych lepszych czasów jednak się doczeka. Wiem z pewnych źródeł, że aż cztery organizacje zabiegają o jej przejęcie i zagospodarowanie na działalność koncertowo-wystawienniczą. Problemem jest tutaj obojętna postawa obecnego właściciela obiektu - Urzędu Gminy w Krzywczy, a także niechętny stosunek do "konkurencyjnego" obrządku proboszcza miejscowej parafii rzymsko-katolickiej. Powód? Standardowy: stowarzyszenia zainteresowane cerkwią w Krzywczy mają ukraiński rodowód. Ot i nasza przemyska rzeczywistość...
      • 68al Re: Cerkwie w ruinie: Babice 29.08.10, 13:43
        Powrócę do tematu sprzedaży cerkwi.Cerkwie na sprzedaż wystawiła
        p.konserwator z Przemyśla.Miały one zniknąć tak jak w innych
        miejscowościach.Odnośnie cerkwi w Skopowie to zagosodarowało ją
        kółko rolnicze.Po paru latach zainteresował się nią ksiądz proboszcz
        z Babic i z udziałem miejscowej ludności wyremontowano ją
        przeznaczając na kościół.Cerkiew w Babicach jeszcze stoi,ale czy
        znajdzie się ktoś,który by zają się jej remontem.Wierzę w to,że
        znajdą się dobrzy ludzie z inicjatywą.Z tego co widzę to radni śpią
        snem zimowym.Warto ich obudzić i niech napiszą co z remontem cerkwi
        w Babicach.Dziwna rzecz-sprawa dotyczy mieszkańców Babic,a nikt nie
        chce się wypowiedzieć na ten temat.Ludie obudżcie
        się.

        • tawnyroberts Może cerkiew dla Stowarzyszenia "W Dolinie Sanu"? 07.09.10, 21:34
          Może warto pomysłem remontu cerkwi w Babicach zainteresować tamtejsze Stowarzyszenie "W Dolinie Sanu"? Co prawda, takiej idei nie rokuje dobrze osoba znanego ukrainożercy Andrzeja Zapałowskiego, który jest kimś w rodzaju guru dla tej organizacji, ale myślę, że warto spróbować. W końcu dobro miejscowości, a takim dobrem niewątpliwie może być odremontowana cerkiew - pamiątka po braciach Ukraińcach, niegdyś licznie zamieszkujących Babice, powinno być ważniejsze niż sugestie byłego europosła. Spróbuję nawiązać jakiś kontakt z władzami Stowarzyszenia "W Dolinie Sanu" i zachęcić je jakoś do aktywności w tym kierunku.
        • tawnyroberts Cerkiew w Babicach z perspektywy władz gminnych 31.01.13, 13:45
          Ostatnią aktywnością gminnych władz z Krzywczy w odniesieniu do cerkwi w Babicach było zamknięcie świątyni na cztery spusty, żeby nikt postronny, a nie daj Boże turysta, nie zaglądał do zbeszczeszczonego wnętrza i nie biadolił potem wszem i wobec nad smutnym losem zrujnowanej budowli. Jakiś czas temu donosił o tym sarkastycznym tonem Piotr Haszczyn na portalu "Krzywcza - Trzy Kultury" w wątku, którego tytuł mówi sam za siebie: "Historie z przymrużeniem oka". Nic dodać, nic ująć...


          "Po wielu latach bezczynności władze gminne przystąpiły do działań zabezpieczających niszczejącą cerkiew greckokatolicką w Babicach. Zabito deskami dodatkowe wejścia zrobione przez wandali. Zakupiono dwie kłódki, które dumnie zwisają, chroniąc drzwi przed nieproszonymi gościmi, zawieszono nawet tabliczkę ostrzegającą, aby ewentualni turyści trzymali się od zabytku z daleka. Niestety zapomniano o dziurach w dachu i wieżyczce cerkwi. Dziura wysoko, drabiny tak długiej nie ma, zwyżka nie dojedzie. Może się po cichu wszystko zawali i będzie po kłopocie. Tylko turystów szkoda..., a i pewnie wielowiekowej historii Rusinów zamieszkujących naszą okolicę."

          www.krzywcza.eu/hist-z-przymrueniem-oka.html
      • 68al Dla przypomnienia o Bachowie. 28.01.11, 12:59
        Bachów to taka miejscowość,która kryje wiele tajemnic.Jedną z tajemnic jest odpowiedż na następujące pytanie-czy Bachów był ,,republiką,,?.Jeżeli tak to kiedy i dlaczego?/Starsi mieszkańcy to pamiętają.
Pełna wersja