Dodaj do ulubionych

.....400 lat Lipnicy Wielkiej

IP: *.it-net.pl 01.07.06, 15:15
Lipnica Wielka zaprasza na "Święto Pasterskie"

Sobota, 1 lipca

19.30 - uroczyste otwarcie XXXII Święta Pasterskiego

19.40 - Muzyka Lipnicka

20 - występ zespołu Bayer Full

21.30 - dyskoteka


Niedziela, 2 lipca

15 - występ strażackiej orkiestry dętej z Lipnicy Wielkiej

15.15 - otwarcie Święta Pasterskiego: trombity Haniaczyków i Muzyka Lipnicka

15.25 - lipnickie dzieci: dziecięcy zespół regionalny "Mładnik" (SP nr 2);
muzyki dziecięce: dziecięcy zespół regionalny "Orawianie" im. Heródka (SP nr
4)

16 - zespół folklorystyczny Vah z Liptovskeho Mikulasza

16.30 - lipnickie muzyki dorosłe i młodzieżowe

16.45 - regionalny zespół młodzieżowy "Orawiacy" z Lipnicy Wielkiej

17 - pasowanie na harnasia i zbójnika

17.20 - regionalny zespół "Ipoly" (Węgry)

18 - gry i zabawy pasterskie: strzelanie z bicza, koszenie łąki, wspinanie na
moja, ręczne piłowanie drzewa, dojenie krów i kóz

19.15 - grupa folkowa Tatrans

20.45 - widowisko plenerowe "Downi na Lipnicy"

21.15 - zabawa na ludową nutę

Imprezy towarzyszące: kiermasz rękodzieła ludowego, oferta agroturystyczna
(degustacja potraw regionalnych), program Babiogórskiego Parku Narodowego

Uwaga!
7 i 8 października odbędzie się sesja popularnonaukowa z referatami
dotyczącymi Lipnicy Wielkiej - począwszy od etnograficznych, a skończywszy na
historycznych. Data lokacji naszej wsi nie jest znana, a zdania na ten temat
są podzielone. Bada to wielu naukowców, nawet na Słowacji. Poszukują oni w
archiwach dokumentu lokacyjnego. Siłą napędową tych badań jest prof. Tadeusz
Trajdos. Biorą w nich udział także: prof. Józef Kąś i dr Jerzy Roszkowski.
Patronat merytoryczny nad badaniami sprawuje Podhalańska Państwowa Wyższa
Szkoła Zawodowa w Nowym Targu. Z kolei w Lipnicy Wielkiej pod kierunkiem
prof. Zygmunta Kłodnickiego z cieszyńskiego oddziału Uniwersytetu Śląskiego
studenci prowadzą badania naukowe, między innymi spotykają się ze starszymi
ludźmi, rejestrują dawne zwyczaje. Z tymi materiałami oraz wynikami badań
będzie się można zapoznać właśnie na październikowej sesji. Później materiały
posłużą do wydania monografii Lipnicy Wielkiej. Ukaże się ona
najprawdopodobniej pod koniec roku.

Zapraszamy!
Obserwuj wątek
    • Gość: Ciupazka Re: .....400 lat Lipnicy Wielkiej na Orawie IP: *.it-net.pl 01.07.06, 15:25
      Kartka z historii
      Pierwsze wzmianki o Lipnicy Wielkiej znajdują się w dokumentach z 1606 r.,
      dotyczących podziału hal i kontyngentu owiec dla orawskich wsi, a wydanych
      przez Jerzego Thurzona. Od początku Lipnica była typową wsią pasterską.
      Pierwszy znany sołtys to Michał Śmietana-Lipnicki.

      Miejscowość została założona przez wołoskich osadników na prawie wołoskim,
      według którego gospodarstwa pasterskie przez 15-25 lat były zwolnione z
      zobowiązań wobec zamków. W 1626 r. liczyła 76 gospodarstw i 380 mieszkańców.
      Spis z 1659 r. podaje, że zamieszkiwało w niej 796 katolików i 88 ewangelików.
      Wiek XVII i XVIII przyniósł zniszczenia związane z powstaniami
      antyhabsburskimi, przemarszem wojsk litewskich podążających pod Wiedeń oraz
      powstaniem Rakoczego.

      Pierwszą drewnianą świątynię zbudowano w 1627 r. - był to zbór luterański,
      który stanął na miejscu cmentarza. 100 lat później przejęli go katolicy. W 1770
      r. budowlę sprzedano do Chyżnego za 150 florenów wiedeńskich. Nowy kościół,
      stojący do dziś, wzniesiono w 1769 r. w stylu późnobarokowym. Jak głosi
      legenda, na jego budowę zbójnicy podarowali tyle dukatów, ile mieściło się w
      kociołku odpowiadającym wielkością prostokątnemu okienku znajdującemu się do
      dziś w tylnej części świątyni. O tradycjach zbójnickich przypomina też jedna z
      kamiennych figur naprzeciwko kościoła. Na miejscu tym stała szubienica, na
      której powieszono ostatniego zbójnika Białonia-Kiczorskiego.

      Do 1920 r. wieś należała do państwa węgierskiego, potem - na mocy decyzji
      ambasadorów państw alianckich - znalazła się w granicach państwa polskiego. Do
      1975 r. wraz z Lipnicą Małą stanowiła samodzielną gminę, następnie połączono ją
      z gminą Jabłonka. W 1991 r. gmina Lipnica Wielka została reaktywowana. Trzy
      lata później otrzymała laur w konkursie Fundacji Kultury "Małe ojczyzny -
      tradycja dla przeszłości", w 1995 r. odznaczono ją "Srebrnym Talarem" - nagrodą
      dla najprężniejszej gminy, a w 2000 r. dyplomem Rady Europy za współpracę
      międzynarodową i szerzenie idei europejskich.

      Patronem gminy jest św. Łukasz, równocześnie patron kościoła i parafii. Jego
      wizerunek widnieje na XVIII-wiecznej pieczęci wsi, zachowanej do dziś w
      Orawskim Podzamku. Lipnica może poszczycić się kilkoma zabytkami. Wśród nich są
      słynne figury kamienne z białodunajeckiej pracowni. Chroniły one mieszkańców
      przed kataklizmami i złem. Były też fundowane jako wota dziękczynne. Nad
      zabudowaniami górują też charakterystyczne dla Orawy dzwonniczki loretańskie.
      Były one kiedyś bardzo popularne i pożyteczne, bowiem wykorzystywano je do...
      odpędzenia burzy oraz oznajmiania zgonu mieszkańca. Podobno po sposobie
      dzwonienia można było się zorientować, ile lat miał zmarły i jakiego był stanu
      cywilnego.

      Historyczne mapy Lipnicy
      www.lipnicaw.ugm.pl/mapa_orawa.jpg
      www.lipnicaw.ugm.pl/mapa_orawa1.jpg
      www.lipnicaw.ugm.pl/
        • Gość: Ciupazka Re: .....400 lat Lipnicy Wielkiej na Orawie IP: *.it-net.pl 04.07.06, 12:59
          W Przywarówce pod Babią Górą, Orawianie powitali lato.
          Przez całe popołudnie na polanie z widokiem na Królową Beskidów odbywały się
          występy folklorystyczne, tańce, gry i zabawy pasterskie. Jednym słowem -
          wielkie świętowanie.

          W ten sposób mieszkańcy Lipnicy Wielkiej powitali lato i turystów, którzy
          przybyli na Orawę na letni wypoczynek. Na szczęście, choć w sobotę nic nie
          zapowiadało słonecznej aury, niedzielny festyn udał się znakomicie - m.in.
          dzięki nagłej i zdecydowanej poprawie pogody.

          Tradycyjnie sygnał do rozpoczęcia Święta Pasterskiego dał dźwięk trombit
          rodziny Haniaczyków. Później, przez całe popołudnie i wieczór, scena dudniła
          pod stopami tancerzy ludowych, a dźwięki kapel i śpiewy zespołów ludowych z
          Polski i Słowacji niosły się daleko poza Przywarówkę.

          Swoje stoiska na polanie rozłożyli właściciele gospodarstw agroturystycznych,
          artyści ludowi oraz Babiogórski Park Narodowy. Można było także zakupić
          regionalne przysmaki.

          Gwoździem programu okazały się wybory Harnasia Roku oraz Zbójników Roku. Tytuł
          Harnasia Roku przypadł Franciszkowi Adamczykowi, senatorowi z Lipnicy Wielkiej,
          Zbójnikami Roku zostali: Andrzej Dziubek - muzyk z Orawy, Mariusz Murzyniak -
          wójt gminy Lipnica Wielka oraz prof. Akademii Rolniczej Jerzy Gruszczyński,
          który prowadził badania naukowe pod Babią Górą.

          Jak zwykle wiele emocji przyniosły gry i zabawy pasterskie. Tylko bardzo
          sprawni młodzieńcy mogli spróbować wspinaczki na śliski, drewniany pal
          zakończony mojem, czyli maleńką choinką. Sporo wprawy wymagało koszenie łąki na
          czas i strzelanie z bicza, a do zawodów w piłowaniu drzewa trzeba było
          dodatkowo sporo siły.

          Gry i zabawy pasterskie - wyniki. Wspinanie na moja: 1. Stanisław Fitak
          (Lipnica Wielka), 2. Tadeusz Kobroń (Lipnica Mała), 3. Grzegorz Kobroń (Lipnica
          Mała), 4. Marcin Stopiak (Lipnica Wielka), 5. Tomasz Kulawiak (Lipnica Wielka),
          6. Grzegorz Karkoszka (Lipnica Wielka). Koszenie łąki: 1. Augustyn Karnafel
          (Lipnica Wielka-Murowanica), 2. Marcin Stopiak (Lipnica Wielka-Skoczyki), 3.
          Jan Machajda (Lipnica Wielka-Przywarówka). Piłowanie drzewa: 1. Stefan Stopiak
          i Augustyn Karnafel (Lipnica Wielka-Murowanica), 2. Marcin Stopiak i Andrzej
          Stopiak (Lipnica Wielka-Skoczyki), 3. Jacek Stępień i Rafał Jasiura (Lipnica
          Wielka-Przywarówka). Dojenie krów i kóz: 1. Piotr Surowczyk (Lipnica Wielka-
          Przywarówka). Strzelanie z bicza: 1. (ex aequo). Bartłomiej Węgrzyn (Lipnica
          Wielka-Skoczyki) i Franciszek Węgrzyn (Lipnica Wielka-Kiczory), 2. (ex aequo).
          Karol Warzeszka (Lipnica Wielka-Przywarówka) i Grzegorz Kocur (Lipnica Wielka-
          Przywarówka), 3. Michał Pajkos (Lipnica Wielka-Murowanica). (AGN)

          • ciupazka Re: .....400 lat Lipnicy Wielkiej na Orawie 06.11.06, 09:03
            W Lipnicy Wielkiej na Orawie odbyła się dwudniowa sesja popularnonaukowa z
            okazji 400-lecia wsi.
            Swoje wyniki prac badawczych przedstawili przedstawiciele różnych dziedzin
            nauki, szczególnie historycy i specjaliści kultury materialnej. Wśród gości nie
            zabrakło parlamentarzystów, obecny był senator Franciszek Adamczyk - rodowity
            Orawiak i lipniczanin - oraz poseł Edward Siarka - do niedawna wójt Raby
            Wyżnej, która, jak historia pokazuje, dobrze zapisała się w dziejach Orawy.

            Pierwszego dnia sesję prowadził prof. dr hab. Tadeusz M. Trajdos, który mówił o
            początkach Lipnicy Wielkiej i życiu religijnym do roku 1918. Z doskonałymi
            referatami wystąpili również: prof. dr hab. Ryszard Kantor, który skoncentrował
            się na roli migracji zarobkowych w kształtowaniu kultury Orawy, i prof. dr hab.
            Zygmunt Kłodnicki prezentujący rolnictwo w XIX wieku w świetle badań "Polskiego
            Atlasu Etnologicznego".

            Prof. Trajdos potwierdził, że w latach 1684-85 luteranie zostali ostatecznie
            usunięci ze wszystkich kościołów Orawy, z wyjątkiem Wyżnego Kubina i Istebnego.
            Parafia w Orawce działała aktywnie, a filia w Jabłonce miała kapelanów
            katolickich, nie było więc mowy o pozostawieniu w spokoju drobnej grupki
            katolików w Lipnicy, chronionej przez rodzinę sołtysią. Pojawił się w niej
            misjonarz jezuicki z Krakowa, jeden z wielu działających na Górnej Orawie. "Oni
            doskonale wiedzieli", mówił prelegent, "gdzie kto mieszkał i jakim językiem
            mówił. Jedną z wsi była Lipnica Wielka, niestety, jezuita w sprawozdaniu nie
            wymienił, gdzie katechizował i udzielał sakramentów za zgodą tutejszych
            plebanów".

            Prof. Trajdos uznał, że kościół drewniany w Lipnicy Wielkiej dostał się do rąk
            katolików pod koniec XVII wieku (po 1684 r.), co najmniej o 30 lat wcześniej,
            niż wynikało z dotychczasowych badań. W 1752 r. Lipnica Wielka i Lipnica Mała
            zostały oderwane od parafii w Orawce i powstała wtedy odrębna parafia katolicka
            św. Łukasza. Z omawianych plebanów warto zatrzymać się przy Wojciechu
            Zubrzyckim z rodu sołtysów, poprzednio plebanie rabczyckim, który pochowany
            jest w krypcie pod prezbiterium.
            Prof. Kantor omówił czynniki wpływające na emigrację z Orawy. Okazuje się, że
            wyemigrował co piąty mieszkaniec, czyli 17 proc. populacji. Niestety, nie ma
            porównywalnych wyników dla innych regionów w Polsce
            Drugiego dnia prowadzącym był dr Jerzy M. Roszkowski, który sam wygłosił jeden
            z referatów, ciekawie omawiając dzieje społeczno-gospodarcze Lipnicy Wielkiej w
            latach 1910-1939. Z kolei gość z Węgier dr Karoly Balazs w sposób przystępny i
            rzeczowy okazał ciekawy materiał statystyczny dotyczący inteligencji
            lipnickiej, opracowany na podstawie rękopisu Daniela Szonthaga z ok. 1857 r.
            Był to interesujący przyczynek do lipnickiej demografii w latach 1787-1914. Ks.
            Władysław Pilarczyk emocjonalnie - jak zwykle - przedstawił swój referat na
            temat początków szkolnictwa przed II wojną światową na Orawie, szczególnie w
            Lipnicy Wielkiej.

            Do tematyki zbójeckiej z pierwszego dnia sesji powrócił w swoim wystąpieniu dr
            Andrzej Jazowski, który zarysował obraz zbójnictwa w świetle opowieści
            lipnickich gawędziarzy i innych zapisów. Tradycyjne budownictwo i sztukę ludową
            Lipnicy Wielkiej w zbiorach i ekspozycjach Orawskiego Parku Etnograficznego w
            Zubrzycy Górnej omówiła kustoszka Jadwiga Pilchowa. Sesję zakończyły dwa
            zwięzłe referaty: Marcina Kowalczyka o muzyce ludowej w roku obrzędowym
            (pomagał on sobie pokazując słuchaczom instrumenty ludowe) oraz Roberta
            Kowalczyka o życiu literackim w XIX i XX wieku w Lipnicy Wielkiej. Na końcu
            dyskusji Ludwik Młynarczyk powiedział wprost, czego brakowało mu na sesji:
            przedstawienia ludzi Orawy, których nie ujęto w programie sesji. - Ktoś musiał
            szyć stroje, byli słynni kowale w Kiczorach i Lipnicy, stolarze, bednarze,
            murarze i wiele innych jeszcze bardziej przyziemnym tematów - stwierdził.

            - Konferencja była dobrą manifestacją fragmentów badawczych poszczególnych
            autorów, wniosła wiele do wiedzy dotąd nieuporządkowanej o dziejach tej wsi pod
            każdym względem: w zakresie historii, kultury politycznej i kościelnej, życia
            religijnego - powiedział prof. Trajdos. - Nie ma jednak najmniejszej
            wątpliwości, że nie może to być podstawą do tworzenia monografii, co znakomicie
            oddała bardzo miarodajna wypowiedź Ludwika Młynarczyka. Senator Franciszek
            Adamczyk natomiast powiedział: - Przede wszystkim chciałem podziękować
            wszystkim przyjaciołom Orawy, że poświęcili swój czas, że przyjechali mimo
            niesprzyjającej pogody i że ciągle odkrywają na nowo dla nas Orawę. Po takiej
            sesji pozostaną materiały, które będą publikowane i wiele osób, które nie mogły
            tu dzisiaj być, zapozna się z nimi, a na przykładzie tych wykładów widać, że
            życie w przeszłości też było uporządkowane.

            RYSZARD M. REMISZEWSKI

            • ciupazka Re: 49 konkurs Palm w Lipnicy Murowanej 02.04.07, 13:03
              30,68 m wysokości!!! Palmę tę wykonali mieszkający w tej miejscowości: Zbigniew
              i Maria Urbańscy. W ten sposób pobili swój ubiegłoroczny rekord, kiedy ich
              palma była o 55 centymetrów krótsza. Drugie miejsce przypadło Mateuszowi
              Mechowi, twórcy palmy wysokiej na 21,15 m. Jak powiedział PAP dyrektor
              miejscowego Domu Kultury Stanisław Paprota, w sumie w tym roku pokazano 51 palm
              o wysokości przekraczającej trzy metry. Piękna i bezwietrzna pogoda była
              łaskawa dla konstrukcji, bo tylko jedna pękła podczas stawiania. Jej twórca
              otrzymał na pocieszenie zestaw narzędzi.
              W lipnickim konkursie wzięli udział nie tylko mieszkańcy gminy, ale także
              przedstawiciele miejscowości spoza regionu: z okolic Nowego Sącza, Krakowa czy
              nawet z Warszawy. Konkurs przyciągnął oglądających z kraju i zagranicy, którzy
              szczelnie wypełnili miejscowy rynek.
              W tym roku konkurs miał też akcent unijny - wśród czterech jego uczestników
              rozlosowane zostały wycieczki do Parlamentu Europejskiego, ufundowane przez
              małopolskich europosłów.

              Foto-relacja (zdjęcia Paweł Murzyn):

              www.watra.pl/rozne/lipnica/foto3/PMU_9714.JPG
              www.watra.pl/rozne/lipnica/foto3/PMU_9712.JPG
              www.watra.pl/rozne/lipnica/foto3/PMU_9713.JPG
              www.watra.pl/rozne/lipnica/foto3/PMU_9722.JPG
              www.watra.pl/rozne/lipnica/foto3/PMU_9718.JPG
              www.watra.pl/rozne/lipnica/foto3/PMU_9708.JPG
              www.watra.pl/rozne/lipnica/foto3/PMU_9732.JPG
              www.watra.pl/rozne/lipnica/foto3/PMU_9732.JPG
              www.watra.pl/rozne/lipnica/foto3/PMU_9707.JPG
              www.watra.pl/rozne/lipnica/foto3/PMU_9707.JPG
              www.watra.pl/rozne/lipnica/foto3/PMU_9684.JPG
              www.watra.pl/rozne/lipnica/foto3/PMU_9685.JPG
              www.watra.pl/rozne/lipnica/foto3/PMU_9689.JPG
              --
              AA

Popularne wątki

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka