zaisa
10.04.06, 23:23
Zeby wiedziec, co powinno byc badane na poszczegolnych usg
wg strony
www.gpsk.am.poznan.pl/ptg/rekomendacjausg.htm
Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące diagnostyki
ultrasonograficznej w położnictwie i ginekologii.
W dniach 8-9 maja 2004 r. odbyło się posiedzenie grupy ekspertów powołanych
przez Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, dotyczące
standardów wykonywania badania ultrasonograficznego w położnictwie i ginekologii.
Standard ultrasonograficznego badania położniczego obejmuje:
1. Wykonanie trzech badań ultrasonograficznych - przesiewowych w ciąży:
o 11 – 14 tydzień ciąży,
o 20 tydzień ciąży ( +/- 2 hbd )
o 30 tydzień ciąży ( +/- 2 hbd )
2. W wyjątkowych sytuacjach klinicznych komisja zaleca wykonanie
dodatkowego badania ultrasonograficznego głównie ze wskazań lekarskich przed
10 tygodniem ciąży.
3. Wynik badania ultrasonograficznego powinien zawierać następujące dane:
* imię, nazwisko, datę urodzenia lub PESEL pacjentki,
* miejsce i datę badania, wykonujący badanie,
* informację dotyczącą nazwy aparatu ultrasonograficznego oraz rodzaju i
częstotliwości głowic, którymi badanie zostało wykonane,
* rozpoznanie wstępne lekarza kierującego,
* data ostatniej miesiączki (OM) i tydzień ciąży wg OM,
* zaawansowanie ciąży wg ewentualnych poprzednich badań USG
* dokumentację badania:
- ultrasonogramy(videoprinter)
- taśma magnetyczna (video)
- dyskietka, płyta(komputer)
Badanie ultrasonograficzne do 10 tygodnia ciąży.
W tym okresie celem badania ultrasonograficznego ze wskazań lekarskich jest:
* uwidocznienie i lokalizacja jaja płodowego.
* ocena wieku ciążowego (GS,CRL)
* uwidocznienie czynności serca płodu.
* ocenę liczby zarodków, kosmówek i owodni.
* stwierdzenie prawidłowego lub patologicznego rozwoju ciąży
Wynik badania powinien zawierać ocenę:
1. Macicy:
* kształt (regularny, nieregularny)
* budowa ( prawidłowa, nieprawidłowa: wady, mięśniaki)
* wielkość ( prawidłowa, powiększona)
2. Lokalizacja i budowa przydatków
3. Pęcherzyka ciążowego (Gestation Sac ) :
* położenie w jamie macicy
* liczba pęcherzyków ciążowych
* kształt (okrągły, spłaszczony, regularność zarysów )
* pomiar pęcherzyka ciążowego (GS – średnia z 3 wymiarów)
4. Pęcherzyka żółtkowego (Yolk Sac)
* obecność YS (tak/nie)
* średnica
* opis ewentualnych nieprawidłowości (kształt,echogeniczność)
5. Zarodka
* obecność (tak/nie)
* pomiar długości ciemieniowo – siedzeniowej / CRL /
* obecność czynności serca / przy CRL powyżej 6 mm /
Badanie ultrasonograficzne między 11 – 14 tygodniem ciąży.
Szczegółowa ocena struktury jaja płodowego obejmuje następujące elementy:
1.Liczba pęcherzyków ciążowych w jamie macicy.
2.Ocena czynności serca płodu (FHR)
3.Pomiary biometryczne: - długość ciemieniowo-siedzeniowa ( CRL )
- wymiar dwuciemieniowy główki płodu ( BPD )
4. Ocena anatomii płodu:
1. czaszka (kształt), sierp mózgu, sploty naczyniówkowe komór bocznych,
2. ściany powłok jamy brzusznej uwzględniając fizjologiczną przepuklinę
pępkową do 12 tygodnia ciąży,
3. żołądek
4. serce płodu - lokalizacja i czynność serca,
e) pęcherz moczowy
f) kręgosłup
g) kończyny górne i dolne
5. Ocena kosmówki.
6. Ocena przezierności karkowej (NT) i kości nosowej (NB)
Wykonanie badania ultrasonograficznego między 11 – 14 tygodniem ciąży z oceną
przezierności karkowej (NT) oraz kości nosowej (NB) i pozostałymi markerami
zespołów wad uwarunkowanych genetycznie powinno się odbywać w ośrodku
referencyjnym według zasad Fetal Medicine Foundation.
Optymalny czas badania prenatalnego (11,0 – 13+6 t.c. ) ;. CRL 45 – 84 mm
Nieprawidłowe wartości NT sugerują podwyższone ryzyko wystąpienia:
1. aberracji chromosomalnych
2. zaburzeń hemodynamicznych
3. wad serca płodu
4. zespółu przetoczenia krwi między płodami
Stwierdzenie jakiejkolwiek nieprawidłowości lub wątpliwości jest wskazaniem do
poszerzenia diagnostyki w ośrodku referencyjnym
Ultrasonograficzna ocena rozwoju ciąży (18 – 22 tydzień ciąży) oraz (28 – 32
tydzień ciąży).
1. Stwierdzenie liczby płodów, ich położenia i czynności serca.
2. Biometria płodu.
BPD, HC, AC, FL + ewentualna orientacyjna masa płodu (OMP).
3. Ocena budowy płodu.
* czaszka – ciągłość, kształt
* mózgowie - komory, sploty naczyniówkowe, tylny dół czaszki, móżdżek,
* twarz – profil, oczodoły, kości nosa, ewentualna ocena podniebienia i
wargi górnej,
* kręgosłup – ciągłość, symetryczność,
* klatka piersiowa, serce – wielkość, położenie, prawidłowy obraz czterech
jam, częstość i miarowość,
* jama brzuszna – ciągłość ściany powłoki jamy brzusznej, żołądek
(lokalizacja, wielkość, kształt), echogeniczność jelit
* pęcherz moczowy
* nerki – opis ewentualnych nieprawidłowości ( szerokość UKM ),
* kończyny – ocena obecności kości udowych, ramieniowych, przedramienia,
podudzia, rąk i stóp, ruchomość kończyn.
4. Ocena łożyska.
* lokalizacja
* struktura – stopień dojrzałości wg Grannuma (opis ewentualnych
nieprawidłowości budowy, krwiaków pozałożyskowych )
5. Ocena sznura pępowinowego.
* liczba naczyń,
* opis ewentualnych nieprawidłowości
6. Ocena ilości płynu owodniowego - w przypadku nieprawidłowości AFI (Amniotic
Fluid Index)
7. Ewentualna ocena mięśniaków, zmian patologicznych w przydatkach.
8. W uzasadnionych klinicznie przypadkach – ocena szyjki macicy (długość,
kształt ujścia wewnętrznego )- badanie głowicą przezpochwową
Badanie ultrasonograficzne serca płodu – (wykonywane przez lekarza położnika –
ginekologa)
Badanie to powinno obejmować ocenę:
1. Położenia serca
2. Wielkości serca – (1/3 klatki piersiowej )
3. Czterojamowości serca – (uwidocznienie tzw. „krzyża serca” )
4. rytmu serca – ( miarowy 120 - 170/min )
5. Zalecane jest uwidocznienie skrzyżowania dużych naczyń (drogi wypływu z
lewej i prawej komory serca)
Nieprawidłowość dotycząca położenia, wielkości, budowy lub rytmu serca jest
wskazaniem do badania kardiologicznego płodu w ośrodku referencyjnym.
Zalecane postępowanie w ciąży wielopłodowej.
1. Ocena ilości kosmówek i owodni
2. Ocena rozbieżnego wzrastania płodów
3. Badania kontrolne
- o przebiegu prawidłowym - co 4 tyg.
- o przebiegu powikłanym – diagnostyka i leczenie w ośrodku referencyjnym.
rozbieżne wzrastanie płodów – co 2 tyg. lub częściej
obumarcie wewnątrzmaciczne jednego z płodów
1. < 16 t.c. – co 4 tyg.
2. > 16 t.c. - co 2 tyg. lub częściej
1. TTTS (twin to twin transfusion syndrome), TRAP (twin reversed arterial
perfusion), ciąża jednokosmówkowa, jednoowodniowa – od 26 tygodnia ciąży co
jeden tydzień lub częściej w zależności od stopnia obserwowanych zaburzeń.