Gość: dietetyk
IP: *.dial.proxad.net
05.02.04, 13:35
Witam wszystkich pro i antagonistow w temacie. poniewaz tyle szumu, gwaru i
jazgotu zrodzilo sie na FZ w temacie witamin postanowilem pokusic sie o
usystematyzowanie wiadomosci dotyczacych witamin, ale nie tylko ich, rowniez
innych skladnikow pokarmowych i ogolnie wiadomosci z dziedziny dietetyki.
Moze "najsamprzod" przypomnijmy sobie
czym sa witaminy?
Sa to substancje nie majace same w sobie wartosci energetycznej, ale bedace
odpowiedzialnymi za dobre funkcjonowanie organizmu, poniewaz uczestnicza one
w licznych reakcjach metabolizmu w nim zachodzeacych.
Zwykle bardzo niewielkie ich ilosci sa wystarczajace, ale musza one byc
dostarczone z pozywieniem, poniewaz organizm ludzki nie jest w stanie sam ich
syntetyzowac, lub jedynie w zbyt niewielkiej ilosci, niewystarczajacej do.
pokrycia codziennych potrzeb.
W "krajach zachodnich" normalne zywienie pokrywa zapotrzebowanie na
witaminy, z wyjatkiuem witaminy D, ktora winna byc podawana dzieciom, ktorych
potrzeby sa wieksze niz doroslych oraz osobom starszym, ktore weszly w faze
inwolucji i zagrozone sa m.in osteoporoza.
Sposrod 13 znanych witamin 5 przyczynia sie do rownowagi systemu nerwowego i
zwalcza zmeczenie.
. Dotyczy to witamin y C i witamin z grupy B.
Wiele mowi sie o wlasciwosciach stymulujacych witaminy C, lecz jest to spora
przesada, nie mozna powiedziec, ze jest ona rzeczywistym "dopantem".
Tym niemniej ma ona uznana role w obronie organizmu, pomagajac krwinkom
bialym bronic sie przed zakazeniami, faworyzujac tworzenie blizn i dzieki
swojejim wlasciwosciom "detoxykacyjnym" pomaga organizmowi neutralizowac
toxycznosc niektorych substancji, stad tak wiele przypuszczen co do jej
wlasciwosci przeciwrnowotworowych i hamujacych procesy starrzenia sie
organizmu.
Witaminy z grupy B sa witaminami energii i rownowagi nerwowej i celowe moze
byc zlecenie uzupelniania ich u osob naduzywajacych alkoholu .
Rozroznia sie umownie 2 rodzaje witamin:
- rozpuszczalne w wodzie (hydrosolubne): C, B , PP i kwas foliowy
- rozpuszczalne w tluszczach (liposolubne): A,D,E i K.
WITAMINY LIPOSOLUBNE
A: (axerophtol) - zrodlem sa wylacznie produkty spozywcze pochodzenia
zwierzecego:
(watroba, szczegolnie wielorybia/(tran, ale rowniez po prostu rybia),
pelne mleko, smietana, maslo,
zoltko jaj).
"Prekursor" tej witaminy, z ktorego moze ona byc syntetyzowana jest obecnyw
zoltkach jaj, i rozmaitych produktach roslinnych: marchewce, pomidorach,
morelach, melonach. ow prekursor jest to barwnik w nich zawarty, doskonale
znany karoten.
Witamina A umozliwia widzenie o zmroku, ma dzialanie troficzne na skore i
sluzowki i jest uzyteczna w okresie wzrastania, stad koniecznosc dbania o
dostateczna jej zawartosc w diecie dzieci i mlodziezy.
Obecnie prowadzone badania maja wyjasnic jej ewentualna role
antykarcynogenna, tak prewentyana, jak i terapeutyczna. daleko im jednak
jeszcze do konca i mozliwosci podjecia konkluzji.
jej szczegolna wlasciwoscia jest jej wrazliwosc na swiatlo i cieplo, stad
koniecznosc przechowywania produktow ja zawierajacych w ciemnosci i niskiej
temperaturze.
Witamina D: zrodlem jej sa: tluszcz rybi, maslo, pelne mleko i zoltko jaj.
Odpowiedzialna jest za przyswajanie w procesie trawienia wapnia i
mineralizacje szkieletu. Jest wiec niezbedna dla zapobiegania krzywicy,
powinna byc zatem dodatkowo dostarczana dzieciom i prawo niektorych krajow
nakazuje dodatkowe im jej podawanie.
Witamina E: Zrodlem sa kielki zboz, olej arachidowy, kukurydziany i oliwa z
oliwek, warzywa zielone: (kapusta, salata), watroba, jajka i maslo.
Odgrywa role stabilizujaca blony komorkowe.Ma ta szczegolna ceche, ze
karencja jej (niedobor) jest zjawiskiem NIESLYCHANIE RZADKIM.
WitaminaK: zrodlem jej sa warzywa zielone, oleje roslinne, watroba wieprzowa.
Pozwala ona na synteze w organizmie wielu czynnikow niezbednych w prawidlowym
procesie krzepniecia krwi, ma wiec wlasciwosci przeciwkrwotoczne.
Jej szczegolna cecha jest fakt, ze jest rowniez wytwarzana przez bakterie
fmizjologicznej flory jelitowej.
WITAMINY HYDROSOLUBNE:
witamina C kwas askorbinowy- ta slawetna witamina, o ktora tyle krzyku
rozlega sie na forum:
jest produktem niezbednym dla organizmu, ktorego karencja powoduje szkorbut.
Choroba ta stala sie w ostatnich czasach niezwykla rzadkoscia a w
dawniejszych czasach zdarzala sie czesto u ludzi , ktorych dieta pozbawiona
byla produktow swiezych, np u marynarzy.
Niedobor jej manifestuje sie chudnieciem, zapaleniem dziasel, wypadaniem
zebow a u niemowlat zaburzeniami wzrostu kosci.
jestt ona niezbedna dla produkcji kolagenu i utrzymania wlasciwej struktury
kosci, zebow i tkanek lacznych; uczestniczy w wielu procesach metabolizmu.
Dzienne zapotrzebowanie organizmu na witamine C wynosi 100 miligramow
(szklanka swiezego soku z cytrusow zawiera jej od 30 do 50 miligramow) zatem
normalna, zrownowazona dieta dostarcza jej organizmowi zupelnie wystarczajace
ilosci i nie jest konieczne dodatkowe jej dostarczanie organizmowi w formie
jakichkolwiek produktow farmakologicznych. Jest bowiem witamina C obecna z
wielu owocach i warzywach, w wielu napojach, konserwach, czy wedlinie, w
ktorej stosowana jest jako srodek konserwujacy pozwalajacy na unikniecie
stosowania szkodliwych dla organizmu azotynow. Zawiera ja rowniez mleko w
proszku dla niemowlat.
Dostarczanie organizmowi dodatkowych dawek witaminy C w postaci "koktaili
witaminowych lub rozmaitych drazetek jest swoista "moda", dosc juz stara,
ktora przywedrowala z USA, gdzie przypisano jej szereg zalet, kreujac z niej
swoisty "eliksir mlodosci, dlugowiecznosci, zwalczajacy zmeczenie, stress a
nawet szereg schorzen typowo organicznych. Zreszta w wiekszych dawkach ma ona
pewne dzialanie podniecajace i euforyzujace mogac wrecz byc przyczyna
bezsennosci.
Wedlug niektorych badaczy amerykanskich witamina C ma przyczyniac sie do
wzrostu dlugowiecznosci (usiluja oni przekonycac, ze za jej przyczyna mozna
przedluzyc zycie od 2 do 6 lat) . Te zalety pozostaja jednak nadal jedynie
hipotetycznymi.
Zaleca sie dodatkowe przyjmowanie witaminy C kobietom ciezarnym, matkom
karmiacym piersia, a takze osobom naduzywajacym alkoholu.
Niewskazana jest natiomiast dla osob majacych sklonnosci do tworzenia kamieni
nerkowych oraz cierpiacych na nadkwasote zoladka (wit.C sama jest przeciez
kwasem) oraz cierpiacym na bezsennosc.