szkodnik
16.09.04, 12:08
Kilka przepisów odnośnie uprawnień dla pracowników.
Art. 176. Nie wolno zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych
lub szkodliwych dla zdrowia. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia,
wykaz tych prac.
Art. 177. § 1. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę
w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba
że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej
winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła
zgodę na rozwiązanie umowy.
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się do pracownicy w okresie próbnym, nie
przekraczającym jednego miesiąca.
§ 3. Umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej
pracy albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby
rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia
porodu. 31. (106) Przepisu § 3 nie stosuje się do umowy o pracę na czas
określony zawartej w celu zastępstwa pracownika w czasie jego
usprawiedliwionej nieobecności w pracy.
§ 4. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie
ciąży lub urlopu macierzyńskiego może nastąpić tylko w razie ogłoszenia
upadłości lub likwidacji pracodawcy. Pracodawca jest obowiązany uzgodnić z
reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową termin rozwiązania
umowy o pracę. W razie niemożności zapewnienia w tym okresie innego
zatrudnienia, pracownicy przysługują świadczenia określone w odrębnych
przepisach. Okres pobierania tych świadczeń wlicza się do okresu
zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
§ 5. (107) Przepisy § 1, 2 i 4 stosuje się odpowiednio także do pracownika-
ojca wychowującego dziecko w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego.
Art. 178. (108) § 1. Pracownicy w ciąży nie wolno zatrudniać w godzinach
nadliczbowych ani w porze nocnej. Pracownicy w ciąży nie wolno bez jej zgody
delegować poza stałe miejsce pracy ani zatrudniać w systemie czasu pracy, o
którym mowa w art. 139.
§ 2. Pracownika opiekującego się dzieckiem do ukończenia przez nie 4 roku
życia nie wolno bez jego zgody zatrudniać w godzinach nadliczbowych, w porze
nocnej, w systemie czasu pracy, o którym mowa w art. 139, jak również
delegować poza stałe miejsce pracy.
Art. 1781. (109) Pracodawca zatrudniający pracownicę w porze nocnej jest
obowiązany na okres jej ciąży zmienić rozkład czasu pracy w sposób
umożliwiający wykonywanie pracy poza porą nocną, a jeżeli jest to niemożliwe
lub niecelowe, przenieść pracownicę do innej pracy, której wykonywanie nie
wymaga pracy w porze nocnej; w razie braku takich możliwości pracodawca jest
obowiązany zwolnić pracownicę na czas niezbędny z obowiązku świadczenia
pracy. Przepisy art. 179 § 4-6 stosuje się odpowiednio.
Art. 179. (110) § 1. Pracodawca zatrudniający pracownicę w ciąży lub
karmiącą dziecko piersią przy pracy wymienionej w przepisach wydanych na
podstawie art. 176, wzbronionej takiej pracownicy bez względu na stopień
narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne, jest
obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a jeżeli jest to niemożliwe,
zwolnić ją na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.
§ 2. Pracodawca zatrudniający pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią
przy pozostałych pracach wymienionych w przepisach wydanych na podstawie art.
176 jest obowiązany dostosować warunki pracy do wymagań określonych w tych
przepisach lub tak ograniczyć czas pracy, aby wyeliminować zagrożenia dla
zdrowia lub bezpieczeństwa pracownicy. Jeżeli dostosowanie warunków pracy na
dotychczasowym stanowisku pracy lub skrócenie czasu pracy jest niemożliwe lub
niecelowe, pracodawca jest obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a
w razie braku takiej możliwości zwolnić pracownicę na czas niezbędny z
obowiązku świadczenia pracy.
§ 3. (111) Przepis § 2 stosuje się odpowiednio do pracodawcy w przypadku,
gdy przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy przez
pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią wynikają z orzeczenia
lekarskiego.
§ 4. W razie gdy zmiana warunków pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku
pracy, skrócenie czasu pracy lub przeniesienie pracownicy do innej pracy
powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownicy przysługuje dodatek wyrównawczy.
§ 5. Pracownica w okresie zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy zachowuje
prawo do dotychczasowego wynagrodzenia.
§ 6. Po ustaniu przyczyn uzasadniających przeniesienie pracownicy do innej
pracy, skrócenie jej czasu pracy lub zwolnienie z obowiązku świadczenia
pracy, pracodawca jest obowiązany zatrudnić pracownicę przy pracy i w
wymiarze czasu pracy określonych w umowie o pracę.
§ 7. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia,
sposób i tryb wydawania zaświadczeń lekarskich stwierdzających
przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy przez
pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią, uwzględniając zagrożenia dla
jej zdrowia lub bezpieczeństwa występujące w środowisku pracy.
Art. 180. (112) § 1. Pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze:
1) 16 tygodni przy pierwszym porodzie,
2) 18 tygodni przy każdym następnym porodzie,
3) 26 tygodni w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym
porodzie.
§ 2. (113) Pracownicy, która wychowuje dziecko przysposobione lub która
przyjęła dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny
zastępczej pełniącej zadania pogotowia rodzinnego, przysługuje urlop
macierzyński w wymiarze 18 tygodni również przy pierwszym porodzie.
§ 3. Co najmniej 2 tygodnie urlopu macierzyńskiego mogą przypadać przed
przewidywaną datą porodu.
§ 4. Po porodzie przysługuje urlop macierzyński niewykorzystany przed porodem
aż do wyczerpania okresu ustalonego w § 1 i 2.
§ 5. Pracownica, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu
macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu; w
takim przypadku niewykorzystanej części urlopu macierzyńskiego udziela się
pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko, na jego pisemny wniosek.
§ 6. Pracownica zgłasza pracodawcy pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z
części urlopu macierzyńskiego, najpóźniej na 7 dni przed przystąpieniem do
pracy; do wniosku dołącza się zaświadczenie pracodawcy zatrudniającego
pracownika-ojca wychowującego dziecko, potwierdzające termin rozpoczęcia
urlopu macierzyńskiego przez pracownika, wskazany w jego wniosku o udzielenie
urlopu, przypadający bezpośrednio po terminie rezygnacji z części urlopu
macierzyńskiego przez pracownicę.
§ 7. W razie zgonu pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego, pracownikowi-
ojcu wychowującemu dziecko przysługuje prawo do niewykorzystanej części tego
urlopu.
Art. 1801. (114) § 1. W razie urodzenia martwego dziecka lub zgonu dziecka
przed upływem 8 tygodni życia, pracownicy przysługuje urlop macierzyński w
wymiarze 8 tygodni po porodzie, nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od
dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodziła więcej niż jedno dziecko przy
jednym porodzie, przysługuje w takim przypadku urlop macierzyński w wymiarze
stosownym do liczby dzieci pozostałych przy życiu.
§ 2. W razie zgonu dziecka po upływie 8 tygodni życia, pracownica zachowuje
prawo do urlopu macierzyńskiego przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka.
Przepis § 1 zdanie drugie stosuje się.
Art. 181. W razie urodzenia dziecka wymagającego opieki szpitalnej
pracownica, która wykorzystała po porodzie 8 tygodni urlopu macierzyńskiego,
pozostałą część tego urlopu może wykorzystać w terminie późniejszym, po
wyjściu dziecka ze szpitala.
Art. 182. Jeżeli matka rezygnuje z wychowywania dziecka i oddaje je innej
osobie w celu przysposobienia lub do domu małego dziecka, nie przysługuje jej
część urlop