kochamchelm
15.02.06, 21:38
Krzyżówka (kaczka krzyżówka) (Anas platyrhynchos L., 1758) - średniej
wielkości wędrowny ptak wodny z rodziny kaczkowatych, zamieszkujący Europę,
Amerykę Północną i Azję. Najpospolitsza kaczka w Polsce. Przeloty w II – IV i
VIII – XII. Coraz więcej osobników zimuje, na niezamarzniętych wodach
(większych rzekach, jeziorach, zbiornikach) oraz w miastach, gdzie są
dokarmiane przez ludzi.
W zależności od podgatunku zamieszkuje:
A. platyrhynchos platyrhynchos - Eurazję oraz północną część Ameryki
Północnej.
A. platyrhynchos oustaleti - Mariany. W rzeczywistości jest naturalną
krzyżówką A. platyrhynchos i A. superciliosa lub innego wymarłego gatunku z
rodzaju Anas.
A. platyrhynchos conboschas - Grenlandię. Obie płci podobne do samicy A. p.
platyrhynchos, lecz ciemniejsze.
krzyżówka meksykańska A. platyrhynchos diazi - południowo-zachodnie stany USA
i Meksyk. Ubarwiona jak A. p. platyrhynchos, lecz jaśniejsza.
krzyżówka florydzka A. platyrhynchos fulvigula - Floryda; czasem uznawana za
osobny gatunek A. fulvigula.
krzyżówka hawajska A. platyrhynchos wyvilliana - Hawaje; czasem uznawana za
osobny gatunek A. wyvilliana.
krzyżówka białooka A. platyrhynchos laysanensis - wyspa Laysan na Hawajach;
czasem uznawana za osobny gatunek A. laysanensis.
Od krzyżówki pochodzą kaczki domowe.
Cechy gatunku
Samiec w szacie godowej (zimą i wiosną) ma żółty dziób, głowę i szyję
metalicznego zielonego koloru, pierś brązową, a na szyi białą przepaskę.
Pozostałe upierzenie brązowoszare. Kuper czarny z dwoma charakterystycznie
zakręconymi piórkami, ogon biały. Samica szarobrązowa, nakrapiana, z szarym
dziobem. Na skrzydłach u obu płci granatowe, biało obrzeżone lusterko. Samiec
w szacie spoczynkowej upierzony podobnie jak samica, jednak z żółtym dziobem
i bardziej rudą piersią. W czasie letniego pierzenia tracą większość piór i
zaszywają się wtedy w niedostępnych miejscach, aby przetrwać ten okres.
Głos: kwakanie, samca – miękkie i nosowe, samicy – jak kaczki domowej.
Wymiary średnie
dł. ciała ok. 50 - 65 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 80 - 100 cm
waga ok. 750 - 1000 g.
Biotop
Prawie wszystkie zbiorniki wodne, najczęściej tam, gdzie występuje też
odpowiednio bujna roślinność przybrzeżna. W miastach zamieszkuje nawet małe
stawy w parkach.
Gniazdo
W pobliżu wody - na ziemi w trzcinach lub w dziupli nad wodą.
Jaja
Samica znosi 8-14 zielonkawo-szarych lub żółto-zielonkawych jaj.
Wysiadywanie
Jaja wysiadywane są przez okres 27 - 28 dni przez samicę. Pisklęta są
zagniazdownikami, zdolność lotu uzyskują po około 7-8 tygodniach.
Pożywienie
Drobne bezkręgowce wodne i rośliny. Wszystkożerna.
Ochrona
Ptak łowny.